Sancti Thomae de Aquino, Summa theologiae III, quaestiones 1-26

la · official · sha256:fe09cee81b135e404a1a4fdd92d8057b0aeb3a73c61389ed9e2ddd5c5fdf774dLA

Ad primum ergo dicendum quod incarnationis mysterium non est impletum per hoc quod Deus sit aliquo modo a suo statu immutatus in quo ab aeterno non fuit, sed per hoc quod novo modo creaturae se univit, vel potius eam sibi. Est autem conveniens ut creatura, quae secundum rationem sui mutabilis est, non semper eodem modo se habeat. Et ideo, sicut creatura, cum prius non esset, in esse producta est, convenienter, cum prius non esset unita Deo, postmodum fuit ei unita.

Referencing norms: Q1A1Ad1, assert-hc5b3f416c5f2797d84d38e2a446c544860c58217382ee8c91641818884ad45fd

la · official · sha256:07cb273005351530b738ffa24861153890d01430ee3c5cf6a61b6f3af5ef4decLA

Ad secundum dicendum quod uniri Deo in unitate personae non fuit conveniens carni humanae secundum conditionem suae naturae, quia hoc erat supra dignitatem ipsius. Conveniens tamen fuit Deo, secundum infinitam excellentiam bonitatis eius, ut sibi eam uniret pro salute humana.

Referencing norms: Q1A1Ad2, assert-hfd4509356beb208584ea4f6722dc59043b19754f3fcf5f0fe3aa2770cf879e4c

la · official · sha256:a1bd788712ecf1fb7f0fd429aef68bd45d3dc37b3aa1989dd82f262da1899c74LA

Ad tertium dicendum quod quaelibet alia conditio secundum quam quaecumque creatura differt a creatore, a Dei sapientia est instituta, et ad Dei bonitatem ordinata, Deus enim propter suam bonitatem, cum sit increatus, immobilis, incorporeus, produxit creaturas mobiles et corporeas; et similiter malum poenae a Dei iustitia est introductum propter gloriam Dei. Malum vero culpae committitur per recessum ab arte divinae sapientiae et ab ordine divinae bonitatis. Et ideo conveniens esse potuit assumere naturam creatam, mutabilem, corpoream et poenalitati subiectam, non autem fuit conveniens ei assumere malum culpae.

Referencing norms: Q1A1Ad3, assert-h6a67bbae10ea876beeb5371892b1f69f8b566dbb4a281e3110b828b17bb1b2c8

la · official · sha256:baec0cb81deb7fc090652cd83f5338a2321d47328dc317e91e1cf2a286242292LA

Ad quartum dicendum quod, sicut Augustinus respondet, in epistola ad Volusianum, non habet hoc Christiana doctrina, quod ita sit Deus infusus carni humanae ut curam gubernandae universitatis vel deseruerit vel amiserit, vel ad illud corpusculum quasi contractam transtulerit, hominum est iste sensus nihil nisi corpus valentium cogitare. Deus autem non mole, sed virtute magnus est, unde magnitudo virtutis eius nullas in angusto sentit angustias. Non est ergo incredibile, ut verbum hominis transiens simul auditur a multis et a singulis totum, quod verbum Dei permanens simul ubique sit totum. Unde nullum inconveniens sequitur, Deo incarnato.

Referencing norms: Q1A1Ad4, assert-h424c1f6205504027278c4d00446a3d4373f6c2bc0b7260678899958645d3d3f1

la · official · sha256:b7fe3708f84b75ff208f2777417cf4e405a94ac5b39aebd63dff9bd529b61820LA

Ad primum sic proceditur. Videtur quod non fuerit conveniens Deum incarnari. Cum enim Deus ab aeterno sit ipsa essentia bonitatis, sic optimum est ipsum esse sicut ab aeterno fuit. Sed Deus ab aeterno fuit absque omni carne. Ergo convenientissimum est ipsum non esse carni unitum. Non ergo fuit conveniens Deum incarnari.

Referencing norms: Q1A1Obiectio1, assert-hbf076bc4366a32f930cf8f64befe1fd92d04b8ac620711ea2f309cc1f7aacd91, assert-hd4689ddc3d20b05a074aa38f369d0db30395af9b9c6f7a6b54d7c02a1f30237a, assert-he2eca5f3236812f8eaa83c0b63075eecc796c39c2290bb20d94e74f4b9e8a910

la · official · sha256:7df309c151aba6f63715b5d5526e72985eaec97e879a7e658f8694e51c842c1dLA

Praeterea, quae sunt in infinitum distantia, inconvenienter iunguntur, sicut inconveniens esset iunctura si quis pingeret imaginem in qua humano capiti cervix iungeretur equina. Sed Deus et caro in infinitum distant, cum Deus sit simplicissimus caro autem composita, et praecipue humana. Ergo inconveniens fuit quod Deus carni uniretur humanae.

Referencing norms: Q1A1Obiectio2, assert-h075def8b848ea8a5e754ccdb9f090a34a0f3f454b2cb0a9e6445a30cb3516eb0, assert-h571156375208daeaa36ae596336b97493cece047d5e73433c6991da71c33c692

la · official · sha256:47ca2b8b6aa5945d6562bd20af3d10fe8b66c57f975b2fcb1df329955b7dac67LA

Praeterea, sic distat corpus a summo spiritu sicut malitia a summa bonitate. Sed omnino esset inconveniens quod Deus, qui est summa bonitas, malitiam assumeret. Ergo non est conveniens quod summus spiritus increatus corpus assumeret.

Referencing norms: Q1A1Obiectio3, assert-h11962323763149b6b82028cab2350e514cbba662dceacaf73882f90634e4bc50, assert-h54a4a9951fbe3da94524ee16b49a459ed0c8af913acb41b8f69b5c392d0e0e64

la · official · sha256:27da4e94bc6aa2453ed1f0ed69fa82ea19e2c1e916fedb74aca0759b99992f4bLA

Praeterea, inconveniens est ut qui excedit magna, contineatur in minimo; et cui imminet cura magnorum, ad parva se transferat. Sed Deum, qui totius mundi curam gerit, tota universitas capere non sufficit. Ergo videtur inconveniens quod intra corpusculum vagientis infantiae lateat cui parum putatur universitas; et tandiu a sedibus suis absit ille regnator, atque ad unum corpusculum totius mundi cura transferatur; ut Volusianus scribit ad Augustinum.

Referencing norms: Q1A1Obiectio4, assert-h048eccb96ced1337d4312c7b8b15b275c7f3bc8412a44e4dc81925d6e8ffaf42, assert-he090588c7365bc5dd1dbc19bb18bfad26f361cdc2e59f55a62d55a61cf1351f8

la · official · sha256:3d969409701c5cd7618ae74713a352f2188a5c393610f8bcbc1a44d7c90c040dLA

Respondeo dicendum quod unicuique rei conveniens est illud quod competit sibi secundum rationem propriae naturae, sicut homini conveniens est ratiocinari quia hoc convenit sibi inquantum est rationalis secundum suam naturam. Ipsa autem natura Dei est bonitas, ut patet per Dionysium, I cap. de Div. Nom. Unde quidquid pertinet ad rationem boni, conveniens est Deo. Pertinet autem ad rationem boni ut se aliis communicet, ut patet per Dionysium, IV cap. de Div. Nom. Unde ad rationem summi boni pertinet quod summo modo se creaturae communicet. Quod quidem maxime fit per hoc quod naturam creatam sic sibi coniungit ut una persona fiat ex tribus, verbo, anima et carne, sicut dicit Augustinus, XIII de Trin. Unde manifestum est quod conveniens fuit Deum incarnari.

Referencing norms: IncarnationFitting, Q1A1Respondeo, assert-h7b9d5e908f1e98b96cfe04bbc64e27dc92519a00ef9fcd3f8c88c0dfbc792f42

la · official · sha256:3a65ee41fe09714d9ea727f785738670795d7c2deb024f262aa377ce3578ee3aLA

Sed contra, illud videtur esse convenientissimum ut per visibilia monstrentur invisibilia Dei, ad hoc enim totus mundus est factus, ut patet per illud apostoli, Rom. I, invisibilia Dei per ea quae facta sunt, intellecta, conspiciuntur. Sed sicut Damascenus dicit, in principio III libri, per incarnationis mysterium monstratur simul bonitas et sapientia et iustitia et potentia Dei vel virtus, bonitas quidem, quoniam non despexit proprii plasmatis infirmitatem; iustitia vero, quoniam non alium facit vincere tyrannum, neque vi eripit ex morte hominem; sapientia vero, quoniam invenit difficillimi decentissimam solutionem; potentia vero, sive virtus, infinita, quia nihil est maius quam Deum fieri hominem. Ergo conveniens fuit Deum incarnari.

Referencing norms: assert-h98ed5654cf1471190fc2f46ddae8dcf94ca368a883edd30e1cc176d5555fa877

la · official · sha256:844e7a9b4c139100f2027901cd2f0f838c2af92b340d564983272ea0c30c91e1LA

Ad primum ergo dicendum quod ratio illa procedit secundum primum modum necessarii, sine quo ad finem perveniri non potest.

Referencing norms: Q1A2Ad1, assert-hf4cd041ccb806853e2d6b701b15ee3f167ed9b37208565a00eea073ccb5fb921

la · official · sha256:3aabba8ab4ca609226d10701743b74471795e4476ebad4e4de287ef394840eceLA

Ad secundum dicendum quod aliqua satisfactio potest dici sufficiens dupliciter. Uno modo, perfecte, quia est condigna per quandam adaequationem ad recompensationem commissae culpae. Et sic hominis puri satisfactio sufficiens esse non potuit, quia tota natura humana erat per peccatum corrupta; nec bonum alicuius personae, vel etiam plurium, poterat per aequiparantiam totius naturae detrimentum recompensare. Tum etiam quia peccatum contra Deum commissum quandam infinitatem habet ex infinitate divinae maiestatis, tanto enim offensa est gravior, quanto maior est ille in quem delinquitur. Unde oportuit, ad condignam satisfactionem, ut actio satisfacientis haberet efficaciam infinitam, ut puta Dei et hominis existens. Alio modo potest dici satisfactio sufficiens imperfecte, scilicet secundum acceptationem eius qui est ea contentus, quamvis non sit condigna. Et hoc modo satisfactio puri hominis est sufficiens. Et quia omne imperfectum praesupponit aliquid perfectum, a quo sustentetur, inde est quod omnis puri hominis satisfactio efficaciam habet a satisfactione Christi.

Referencing norms: Q1A2Ad2, assert-h5fd572110b81c82b1c84fa88f85dca787744cbf5b9496cba97df4700d8006f31

la · official · sha256:2a9f668b8060aec419c6940b15c424c6494d99a3958163b6cf70291c2505d436LA

Ad tertium dicendum quod Deus, assumendo carnem, suam maiestatem non minuit, et per consequens non minuitur ratio reverentiae ad ipsum. Quae augetur per augmentum cognitionis ipsius. Ex hoc autem quod nobis appropinquare voluit per carnis assumptionem, magis nos ad se cognoscendum attraxit.

Referencing norms: Q1A2Ad3, assert-h30fb3216af63ec6df6b4b0325d17c2adea046ff00dc0150fbe4d4d3b0df7bb8c

la · official · sha256:62089a1091c2a5d00d9f81fb8b3aba6c6ebfaaeb54b4869668d2b0846e0c5a7eLA

Ad secundum sic proceditur. Videtur quod non fuerit necessarium ad reparationem humani generis verbum Dei incarnari. Verbo enim Dei, cum sit Deus perfectus, ut in primo habitum est, nihil virtutis per carnem assumptam accrevit. Si ergo verbum Dei incarnatum naturam reparavit, etiam absque carnis assumptione eam potuit reparare.

Referencing norms: Q1A2Obiectio1, assert-hba91309aff8dd8fb63e8622a3a4137bb087bcd79295db79bbcc2852d728aa1c5

la · official · sha256:dfba440702747205402724682da8f1346fce5906af9a79306d72f184840f4df4LA

Praeterea, ad reparationem humanae naturae, quae per peccatum collapsa erat, nihil aliud requiri videbatur quam quod homo satisfaceret pro peccato. Non enim Deus ab homine requirere plus debet quam possit, et, cum pronior sit ad miserendum quam ad puniendum, sicut homini imputat actum peccati, ita etiam videtur quod ei imputet ad deletionem peccati actum contrarium. Non ergo fuit necessarium ad reparationem humanae naturae verbum Dei incarnari.

Referencing norms: Q1A2Obiectio2, assert-h09a55801a17853662ca62907046fcd7d9d2bd10866bdb5595d19e09dce838cd6

la · official · sha256:5d47a0031390247f1986a5500803e1be102a9c93238b6f8a1bd80d39d91c2d75LA

Praeterea, ad salutem hominis praecipue pertinet ut Deum revereatur, unde dicitur Malach. I, si ego dominus, ubi timor meus? Si pater, ubi honor meus? Sed ex hoc ipso homines Deum magis reverentur quod eum considerant super omnia elevatum, et ab hominum sensibus remotum, unde in Psalmo dicitur, excelsus super omnes gentes dominus, et super caelos gloria eius; et postea subditur, quis sicut dominus Deus noster? Quod ad reverentiam pertinet. Ergo videtur non convenire humanae saluti quod Deus nobis similis fieret per carnis assumptionem.

Referencing norms: Q1A2Obiectio3, assert-h07fc960b2b80d691103686ea41eb1c584ef976a849ffa15dc770ace3cd5b3e52, assert-h2032dd4867377c5eaee516ef98518a91f80498bfe50a781307acddd28b1bcda5

la · official · sha256:ee1dc1d72450407f0e363e5da246733d6f297d25ad1691a9dd44b9d67cc0a708LA

Respondeo dicendum quod ad finem aliquem dicitur aliquid esse necessarium dupliciter, uno modo, sine quo aliquid esse non potest, sicut cibus est necessarius ad conservationem humanae vitae; alio modo, per quod melius et convenientius pervenitur ad finem, sicut equus necessarius est ad iter. Primo modo Deum incarnari non fuit necessarium ad reparationem humanae naturae, Deus enim per suam omnipotentem virtutem poterat humanam naturam multis aliis modis reparare. Secundo autem modo necessarium fuit Deum incarnari ad humanae naturae reparationem. Unde dicit Augustinus, XIII de Trin., ostendamus non alium modum possibilem Deo defuisse, cuius potestati omnia aequaliter subiacent, sed sanandae miseriae nostrae convenientiorem alium modum non fuisse. Et hoc quidem considerari potest quantum ad promotionem hominis in bono. Primo quidem, quantum ad fidem, quae magis certificatur ex hoc quod ipsi Deo loquenti credit. Unde Augustinus dicit, XI de Civ. Dei, ut homo fidentius ambularet ad veritatem, ipsa veritas, Dei filius, homine assumpto, constituit atque fundavit fidem. Secundo, quantum ad spem, quae per hoc maxime erigitur. Unde Augustinus dicit, XIII de Trin., nihil tam necessarium fuit ad erigendam spem nostram quam ut demonstraretur nobis quantum diligeret nos Deus. Quid vero huius rei isto indicio manifestius, quam ut Dei filius naturae nostrae dignatus est inire consortium? Tertio, quantum ad caritatem, quae maxime per hoc excitatur. Unde Augustinus dicit, in libro de catechizandis rudibus, quae maior causa est adventus domini, nisi ut ostenderet Deus dilectionem suam in nobis? Et postea subdit, si amare pigebat, saltem reamare non pigeat. Quarto, quantum ad rectam operationem, in qua nobis exemplum se praebuit. Unde Augustinus dicit, in quodam sermone de nativitate domini, homo sequendus non erat, qui videri poterat, Deus sequendus erat, qui videri non poterat. Ut ergo exhiberetur homini et qui ab homine videretur, et quem homo sequeretur, Deus factus est homo. Quinto, quantum ad plenam participationem divinitatis, quae vere est hominis beatitudo, et finis humanae vitae. Et hoc collatum est nobis per Christi humanitatem, dicit enim Augustinus, in quodam sermone de Nativ. domini, factus est Deus homo, ut homo fieret Deus. Similiter etiam hoc utile fuit ad remotionem mali. Primo enim per hoc homo instruitur ne sibi Diabolum praeferat, et eum veneretur, qui est auctor peccati. Unde dicit Augustinus, XIII de Trin., quando sic Deo coniungi potuit humana natura ut fieret una persona, superbi illi maligni spiritus non ideo se audeant homini praeponere quia non habent carnem. Secundo, quia per hoc instruimur quanta sit dignitas humanae naturae, ne eam inquinemus peccando. Unde dicit Augustinus, in libro de vera religione, demonstravit nobis Deus quam excelsum locum inter creaturas habeat humana natura, in hoc quod hominibus in vero homine apparuit. Et Leo Papa dicit, in sermone de nativitate, agnosce, o Christiane, dignitatem tuam, et divinae consors factus naturae, noli in veterem vilitatem degeneri conversatione redire. Tertio quia, ad praesumptionem hominis tollendam, gratia Dei, nullis meritis praecedentibus, in homine Christo nobis commendatur, ut dicitur XIII de Trinitate. Quarto, quia superbia hominis, quae maximum impedimentum est ne inhaereatur Deo per tantam Dei humilitatem redargui potest atque sanari, ut Augustinus dicit ibidem. Quinto, ad liberandum hominem a servitute. Quod quidem, ut Augustinus dicit, XIII de Trin., fieri debuit sic ut Diabolus iustitia hominis Iesu Christi superaretur, quod factum est Christo satisfaciente pro nobis. Homo autem purus satisfacere non poterat pro toto humano genere; Deus autem satisfacere non debebat; unde oportebat Deum et hominem esse Iesum Christum. Unde et Leo Papa dicit, in sermone de Nativ., suscipitur a virtute infirmitas, a maiestate humilitas, ut, quod nostris remediis congruebat, unus atque idem Dei et hominum mediator et mori ex uno, et resurgere posset ex altero. Nisi enim esset verus Deus, non afferret remedium, nisi esset homo verus, non praeberet exemplum. Sunt autem et aliae plurimae utilitates quae consecutae sunt, supra comprehensionem sensus humani.

Referencing norms: Q1A2Respondeo, assert-h15031e1c614b58794f33920da479aaad40c13954302b3ab8d09342e1d8a393f0

la · official · sha256:df99c9b8c85c82d861351e5c39a6ef91bf5403fad38bc84e5c1939f68ce79029LA

Sed contra, illud per quod humanum genus liberatur a perditione, est necessarium ad humanam salutem. Sed mysterium divinae incarnationis est huiusmodi, secundum illud Ioan. III, sic Deus dilexit mundum ut filium suum unigenitum daret, ut omnis qui credit in ipsum non pereat, sed habeat vitam aeternam. Ergo necesse fuit ad humanam salutem Deum incarnari.

Referencing norms: assert-hde825cd43d1dafe3ba64273c98ac40c6ed5ad5d1a986031f77f5cff1948edb86

la · official · sha256:b8375845e7890169b81295c812a34607c2c7883bf1f291a85448d3fde98ce2e3LA

Ad primum ergo dicendum quod omnes aliae causae quae sunt assignatae, pertinent ad remedium peccati. Si enim homo non peccasset, perfusus fuisset lumine divinae sapientiae, et iustitiae rectitudine perfectus a Deo, ad omnia necessaria cognoscenda. Sed quia homo, deserto Deo, ad corporalia collapsus erat, conveniens fuit ut Deus, carne assumpta, etiam per corporalia ei salutis remedium exhiberet. Unde dicit Augustinus, super illud Ioan. I cap., verbum caro factum est, caro te obcaecaverat, caro te sanat, quoniam sic venit Christus ut de carne vitia carnis exstingueret.

Referencing norms: Q1A3Ad1, assert-hc2f7fffa0674e8a17b983c2cf3ff4995f2588f2046ea516d113203f5e820275d

la · official · sha256:e853f99a20ddf0e375c107b5860f6bbbebd53372cbb73b79272b1418750747a2LA

Ad secundum dicendum quod in ipso modo productionis rerum ex nihilo divina virtus infinita ostenditur. Ad perfectionem etiam universi sufficit quod naturali modo creatura ordinetur sic in Deum sicut in finem. Hoc autem excedit limites perfectionis naturae, ut creatura uniatur Deo in persona.

Referencing norms: Q1A3Ad2, assert-hb646c7d209758ef75b24d7fb88a0e6bc62ee71cfbf5a8397ca9cd17df3b05c3a

la · official · sha256:54edc072607c718090c45701333fbd207719c55408c2886c1abb1b38257c3de1LA

Ad tertium dicendum quod duplex capacitas attendi potest in humana natura. Una quidem secundum ordinem potentiae naturalis. Quae a Deo semper impletur, qui dat unicuique rei secundum suam capacitatem naturalem. Alia vero secundum ordinem divinae potentiae, cui omnis creatura obedit ad nutum. Et ad hoc pertinet ista capacitas. Non autem Deus omnem talem capacitatem naturae replet, alioquin, Deus non posset facere in creatura nisi quod facit; quod falsum est, ut in primo habitum est. Nihil autem prohibet ad aliquid maius humanam naturam productam esse post peccatum, Deus enim permittit mala fieri ut inde aliquid melius eliciat. Unde dicitur Rom. V, ubi abundavit iniquitas, superabundavit et gratia. Unde et in benedictione cerei paschalis dicitur, o felix culpa, quae talem ac tantum meruit habere redemptorem.

Referencing norms: Q1A3Ad3, assert-hd073546cce49c4ad5296c28fda4de204ac52f989523bef254cf726dc205f2185

la · official · sha256:6a0764650a23d6f9d51251348886c374f36c97aa1161de18897f67fbdef140c9LA

Ad quartum dicendum quod praedestinatio praesupponit praescientiam futurorum. Et ideo, sicut Deus praedestinat salutem alicuius hominis per orationem aliorum implendam, ita etiam praedestinavit opus incarnationis in remedium humani peccati.

Referencing norms: Q1A3Ad4, assert-hc8764c90335c1412997fc76f571638a71489f59153263b2d5c25694e7163f12b

la · official · sha256:5cd3f58f6ec7e239f11746211fced30e60d06944ad6c027014993775bcfb6675LA

Ad quintum dicendum quod nihil prohibet alicui revelari effectus cui non revelatur causa. Potuit ergo primo homini revelari incarnationis mysterium sine hoc quod esset praescius sui casus, non enim quicumque cognoscit effectum, cognoscit et causam.

Referencing norms: Q1A3Ad5, assert-h6088423c5b23a9ed73b5b36d4b13ee6b5655f996e58c3afb35ee85bce9dab755

la · official · sha256:73fc014636a391a8e8c305ac5b4e21fbef407f86ec17b37130ce59b2cf679aa4LA

Ad tertium sic proceditur. Videtur quod, si homo non peccasset, nihilominus Deus incarnatus fuisset. Manente enim causa, manet effectus. Sed sicut Augustinus dicit, XIII de Trin., alia multa sunt cogitanda in Christi incarnatione praeter absolutionem a peccato, de quibus dictum est. Ergo, etiam si homo non peccasset, Deus incarnatus fuisset.

Referencing norms: Q1A3Obiectio1, assert-h0f1e3d788add77e9d8ef9e4212ac90ee44119caf9592a78aa3112443b09343bb, assert-h7c06a4de60506a4c75bb311ebf401ba6058db451c0569273a9c0055770920ee8

la · official · sha256:830e1a5c2578aa06b3b1827dc7c6b1aabc523027a4e0c4fe0dbac36ef8686963LA

Praeterea, ad omnipotentiam divinae virtutis pertinet ut opera sua perficiat, et se manifestet per aliquem infinitum effectum. Sed nulla pura creatura potest dici infinitus effectus, cum sit finita per suam essentiam. In solo autem opere incarnationis videtur praecipue manifestari infinitus effectus divinae potentiae, per hoc quod in infinitum distantia coniunguntur, inquantum factum est quod homo esset Deus. In quo etiam opere maxime videtur perfici universum, per hoc quod ultima creatura, scilicet homo, primo principio coniungitur, scilicet Deo. Ergo, etiam si homo non peccasset, Deus incarnatus fuisset.

Referencing norms: Q1A3Obiectio2, assert-ha85c30661fdcb10498a72b404e50115f65ddbdb1834c804734de7a4507c90fcd, assert-hf986d54b86ab2ed745e6277a62cf05c7a9e397b01286c8a2d24da6756c2628f7

la · official · sha256:0d86743fec3bc5bbcae7df20d8cac916a9d29328f4c20bf211a1e3c8600964f8LA

Praeterea, humana natura per peccatum non est facta capacior gratiae. Sed post peccatum capax est gratiae unionis, quae est maxima gratia. Ergo, si homo non peccasset, humana natura huius gratiae capax fuisset. Nec Deus subtraxisset naturae humanae bonum cuius capax erat. Ergo, si homo non peccasset, Deus incarnatus fuisset.

Referencing norms: Q1A3Obiectio3, assert-h496c9939e5d9085883097a626fbd63797efe5355b64a19bad853e5dde29c4012, assert-hb631e469771626b7e8906372ad7f44516121bec9725a1ab1438421f1c5efd9bd, assert-hd34a115fa541e5cceb3d6a316f2fb09e5f03e885ba800fe3375473a61f716040

la · official · sha256:27ae178c1090676f7020ac6eee10683ef6ffd7c4bf8df42dd50a7b00918e0cd6LA

Praeterea, praedestinatio Dei est aeterna. Sed dicitur, Rom. I, de Christo, quod praedestinatus est filius Dei in virtute. Ergo etiam ante peccatum necessarium erat filium Dei incarnari, ad hoc quod Dei praedestinatio impleretur.

Referencing norms: Q1A3Obiectio4, assert-h87c5bea3888a1d642debf19cb909894cbeab6348a4b33c023a9ccb9d7158ee9e, assert-heef1ee268e22715f5d451b170594ab37defa96623948d1b33f926ba8d48e4725

la · official · sha256:304ca6aaeef65680dd2cfdd8cd9667321a5a8994202264c95fdb28ab9bc09dbeLA

Praeterea, incarnationis mysterium est primo homini revelatum, ut patet per hoc quod dixit, hoc nunc os ex ossibus meis, etc., quod apostolus dicit esse magnum sacramentum in Christo et Ecclesia, ut patet Ephes. V. Sed homo non potuit esse praescius sui casus, eadem ratione qua nec Angelus, ut Augustinus probat, super Gen. ad Litt. Ergo, etiam si homo non peccasset, Deus incarnatus fuisset.

Referencing norms: Q1A3Obiectio5, assert-h0e68fae79b79110c2832cc026969d6b6861ed54546e002c89a90faa28db1ffd4, assert-h3f7992ea67ad05288ac110c027de7980e3bc0c42b83689d023475e8a02e309ce

la · official · sha256:87878123eabd515160f36e2828e781f016ac1166ee6d6b842e761febe74c6934LA

Respondeo dicendum quod aliqui circa hoc diversimode opinantur. Quidam enim dicunt quod, etiam si homo non peccasset, Dei filius fuisset incarnatus. Alii vero contrarium asserunt. Quorum assertioni magis assentiendum videtur. Ea enim quae ex sola Dei voluntate proveniunt, supra omne debitum creaturae, nobis innotescere non possunt nisi quatenus in sacra Scriptura traduntur, per quam divina voluntas innotescit. Unde, cum in sacra Scriptura ubique incarnationis ratio ex peccato primi hominis assignetur, convenientius dicitur incarnationis opus ordinatum esse a Deo in remedium peccati, ita quod, peccato non existente, incarnatio non fuisset. Quamvis potentia Dei ad hoc non limitetur, potuisset enim, etiam peccato non existente, Deus incarnari.

Referencing norms: Q1A3Respondeo, assert-h81f47cdaecfb1404dd09ace6bfd5cd6cb2a639da7b8f6bcaf93ba88639b82de8

la · official · sha256:28f38b6c47170c88957bda6d789a5cac5700c52e91c1c0e6061eedb22d8cb190LA

Sed contra est quod Augustinus dicit, in libro de verbis Dom., exponens illud quod habetur Luc. XIX, venit filius hominis quaerere et salvum facere quod perierat, si homo non peccasset, filius hominis non venisset. Et I ad Tim. I, super illud verbum, Christus venit in hunc mundum ut peccatores salvos faceret, dicit Glossa, nulla causa veniendi fuit Christo domino, nisi peccatores salvos facere. Tolle morbos, tolle vulnera, et nulla medicinae est causa.

Referencing norms: assert-hba5d9eb0d833480b5a06c6889a759ef56fe3a171890ddce9d01b2304501c79db

la · official · sha256:0e4fdb4b705e78c049724cac892e37ba8b4dcf31e4ea6def7256596573c208c0LA

Ad primum ergo dicendum quod ratio illa procedit de intensiva magnitudine peccati.

Referencing norms: Q1A4Ad1, assert-hf4e746eb8df4e34f59ceb4bd0a240efede933874134c33169f92fdb081abaa05

la · official · sha256:1efbf5895f2a9041f423ce1cb917438f0d42d6fa0406f44723ebd95d49882abfLA

Ad secundum dicendum quod peccato originali in futura retributione non debetur poena sensus, poenalitates tamen quas sensibiliter in hac vita patimur, sicut famem, sitim, mortem et alia huiusmodi, ex peccato originali procedunt. Et ideo Christus, ut plene pro peccato originali satisfaceret, voluit sensibilem dolorem pati, ut mortem et alia huiusmodi in seipso consummaret.

Referencing norms: Q1A4Ad2, assert-h67047f7a4f56cd2cc6f11a06451b180fc2acaa2a5918724914b8041fdea87db0

la · official · sha256:ce8049980cff00fdafe347f05b435faffec2fa45fcd471350eed7bebc5a141c0LA

Ad tertium dicendum quod, sicut Chrysostomus ibidem inducit, verba illa dicebat apostolus, non quasi diminuere volens amplissima et per orbem terrarum diffusa Christi munera, sed ut pro omnibus se solum indicaret obnoxium. Quid enim interest si et aliis praestitit, cum quae tibi sunt praestita ita integra sunt et ita perfecta quasi nulli alii ex his aliquid fuerit praestitum? Ex hoc ergo quod aliquis debet sibi reputare beneficia Christi praestita esse, non debet existimare quod non sint praestita aliis. Et ideo non excluditur quin principalius venerit abolere peccatum totius naturae quam peccatum unius personae. Sed illud peccatum commune ita perfecte curatum est in unoquoque ac si in eo solo esset curatum. Et praeterea, propter unionem caritatis, totum quod omnibus est impensum, unusquisque debet sibi adscribere.

Referencing norms: Q1A4Ad3, assert-hb82e8ca1501d6e33062e33e1e6d72a498b573f5e3a2fd15cc23345882fa62cd1

la · official · sha256:80e07d95549e9b74e79320b99a68a02897840df2b70d7bb9b0a1b5d08e637238LA

Ad quartum sic proceditur. Videtur quod Deus principalius incarnatus fuerit in remedium actualium peccatorum quam in remedium originalis peccati. Quanto enim peccatum est gravius, tanto magis humanae saluti adversatur, propter quam Deus est incarnatus. Sed peccatum actuale est gravius quam originale peccatum, minima enim poena debetur originali peccato, ut Augustinus dicit, contra Iulianum. Ergo principalius incarnatio Christi ordinatur ad deletionem actualium peccatorum.

Referencing norms: Q1A4Obiectio1, assert-h11356af54d9c09102c44a0d1a528675dd5fa809e4feac7038710a898ac3e891f, assert-h309d72476b28bd31308abb26e80d3a8ae4f5890462542cf561fffa100da965aa

la · official · sha256:016a0b5e1d2e4b75f51e2ab01b59ec82606eb6baf799f60b9a75587bce46046bLA

Praeterea, peccato originali non debetur poena sensus, sed solum poena damni, ut in secundo habitum est. Sed Christus venit pro satisfactione peccatorum poenam sensus pati in cruce, non autem poenam damni, quia nullum defectum habuit divinae visionis aut fruitionis. Ergo principalius venit ad deletionem peccati actualis quam originalis.

Referencing norms: Q1A4Obiectio2, assert-h350698129079794d2be4d3e4d763450ae0876df76e6d2864a3d7a475e3d8bf75, assert-hd65f15cf62e313d52033426c04b8fd7aaa506890b0a8c24d821bc306aa09c43a

la · official · sha256:7115c9ff1637d403f453439cebb91e8462a6b896aa98764f40b388ce4bf7a78dLA

Praeterea, sicut Chrysostomus dicit, in II de compunctione cordis, hic est affectus servi fidelis, ut beneficia domini sui quae communiter omnibus data sunt, quasi sibi soli praestita reputet, quasi enim de se solo loquens Paulus ita scribit, ad Galat. II, dilexit me, et tradidit semetipsum pro me. Sed propria peccata nostra sunt actualia, originale enim est commune peccatum. Ergo hunc affectum debemus habere, ut aestimemus eum principaliter propter actualia peccata venisse.

Referencing norms: Q1A4Obiectio3, assert-h692daad96a7d5c00314b9f6dd410baeafb9b84b28cbb0a3cc45dfc02ef3e8ba3, assert-hcaee6988302fcf450c8a38fee9bdb857808b2fc41674c34fd4a368f8bc316b42

la · official · sha256:ee083f8d4c6404a07ffdb44775445addb5642a0f4f2e0a263b06792dc0bf39d9LA

Respondeo dicendum quod certum est Christum venisse in hunc mundum non solum ad delendum illud peccatum quod traductum est originaliter in posteros, sed etiam ad deletionem omnium peccatorum quae postmodum superaddita sunt, non quod omnia deleantur (quod est propter defectum hominum, qui Christo non inhaerent, secundum illud Ioan. III, venit lux in mundum, et dilexerunt homines magis tenebras quam lucem), sed quia ipse exhibuit quod sufficiens fuit ad omnem deletionem. Unde dicitur Rom. V, non sicut delictum, sic et donum, nam iudicium ex uno in condemnationem, gratia autem ex multis delictis in iustificationem. Tanto autem principalius ad alicuius peccati deletionem Christus venit, quanto illud peccatum maius est. Dicitur autem maius aliquid dupliciter. Uno modo, intensive, sicut est maior albedo quae est intensior. Et per hunc modum maius est peccatum actuale quam originale, quia plus habet de ratione voluntarii, ut in secundo dictum est. Alio modo dicitur aliquid maius extensive, sicut dicitur maior albedo quae est in maiori superficie. Et hoc modo peccatum originale, per quod totum genus humanum inficitur, est maius quolibet peccato actuali, quod est proprium singularis personae. Et quantum ad hoc, Christus principalius venit ad tollendum originale peccatum, inquantum bonum gentis divinius est quam bonum unius, ut dicitur in I Ethic.

Referencing norms: Q1A4Respondeo, assert-h6350335ff8c0293afbefd4ab46eaa48e198f8d9c26b266129e6e7aa638175584

la · official · sha256:8995f73b39b3f0b1dbb172a8efd3c6f9bd44faed8c5a2cdb48a91b53b178fd60LA

Sed contra est quod Ioan. I dicitur, ecce agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi.

Referencing norms: assert-hc3ee4f4a68baeb8adb73283c88610d309f5058bcd51df27c9e48d33fb55bb645

la · official · sha256:0df7b9fddf58066df0b4497bcad0c58a22ffc25d7a461e2bcb7a7cf3d8ef2f64LA

Ad primum ergo dicendum quod caritas non differt amico subvenire, salva tamen negotiorum opportunitate et personarum conditione. Si enim medicus statim a principio aegritudinis medicinam daret infirmo, minus proficeret, vel magis laederet quam iuvaret. Et ideo etiam dominus non statim incarnationis remedium humano generi exhibuit, ne illud contemneret ex superbia, si prius suam infirmitatem non cognosceret.

Referencing norms: Q1A5Ad1, assert-hc0cf2c4fafbb03028cd0e2186858489ea59a12b24dd1b9718b3692e088677a85

la · official · sha256:82af7e425e84cbea75a5a61a6d821d79cda41a2a4fd7907a595a9db5fd703a28LA

Ad secundum dicendum quod Augustinus ad hoc respondet, in libro de sex quaestionibus Paganorum, dicens, qu. II, quod tunc voluit Christus hominibus apparere, et apud eos praedicari suam doctrinam, quando et ubi sciebat esse qui in eum fuerant credituri. His enim temporibus, et his in locis, tales homines in eius praedicatione futuros esse sciebat quales, non quidem omnes, sed tamen multi in eius corporali praesentia fuerunt, qui nec in eum, suscitatis mortuis, credere voluerunt. Sed hanc responsionem reprobans idem Augustinus dicit, in libro de perseverantia, nunquid possumus dicere Tyrios aut Sidonios, talibus apud se virtutibus factis, credere noluisse, aut credituros non fuisse si fierent, cum ipse dominus eis attestetur quod acturi essent magnae humilitatis poenitentiam, si in eis facta essent divinarum illa signa virtutum? Proinde, ut ipse solvens subdit, sicut apostolus ait, non est volentis neque currentis, sed miserentis Dei, qui his quos praevidit, si apud eos facta essent, suis miraculis credituros, quibus voluit subvenit, aliis autem non subvenit, de quibus in sua praedestinatione, occulte quidem sed iuste, aliud iudicavit. Ita misericordiam eius in his qui liberantur, et veritatem in his qui puniuntur sine dubitatione credamus.

Referencing norms: Q1A5Ad2, assert-h088a55e678b782d063aa0451b2d02d12fb4a3ee1c676eadee5d215cd9b70d16d

la · official · sha256:08b601d40389a01994105c8d9253e3bafb06299277a71375da866bf2a969f594LA

Ad tertium dicendum quod perfectum est prius imperfecto, in diversis quidem, tempore et natura, oportet enim quod perfectum sit quod alia ad perfectionem adducit, sed in uno et eodem imperfectum est prius tempore, etsi sit posterius natura. Sic ergo imperfectionem naturae humanae duratione praecedit aeterna Dei perfectio, sed sequitur ipsam consummata perfectio in unione ad Deum.

Referencing norms: Q1A5Ad3, assert-h6cb9f7c6bec701ca04e62577ec730ff42ca0730c8b6e6b790f32f466e545d46c

la · official · sha256:c2c215c580cc86f4484b0f5ef3f891c304cc817ba0e4449664e9fdd2e716dc3dLA

Ad quintum sic proceditur. Videtur quod conveniens fuisset Deum incarnari a principio humani generis. Incarnationis enim opus ex immensitate divinae caritatis processit, secundum illud Ephes. II, Deus, qui dives est in misericordia, propter nimiam caritatem suam qua dilexit nos, cum essemus mortui peccatis, convivificavit nos in Christo. Sed caritas non tardat subvenire amico necessitatem patienti, secundum illud Prov. III, ne dicas amico tuo, vade et revertere, cras dabo tibi; cum statim possis dare. Ergo Deus incarnationis opus differre non debuit, sed statim a principio per suam incarnationem humano generi subvenire.

Referencing norms: Q1A5Obiectio1, assert-h5da095416f8f2657b858ed8c53e568d43e81e84ba89bf8360fba3a436aeb6668, assert-hc45102670dd3b8e188aad33f0402a61f9a53d382db4000b4921345069a8191a2

la · official · sha256:036d6bbd6dc11f52d3a30710d79da613c9d20f3280f88a297ce9a9ee1a695a25LA

Praeterea, I Tim. I dicitur, Christus venit in hunc mundum peccatores salvos facere. Sed plures salvati fuissent si a principio humani generis Deus incarnatus fuisset, plurimi enim, ignorantes Deum, in suo peccato perierunt in diversis saeculis. Ergo convenientius fuisset quod a principio humani generis Deus incarnatus fuisset.

Referencing norms: Q1A5Obiectio2, assert-h5272e9fcaeb008fb6a57e87d4d479d9434a54e75188991f7d87f39079cb31e20, assert-ha58e38d1ba09f341595bcee737735f307f5e37ab5e9d09c4ed2d0029290bb00c

la · official · sha256:4ff5dfd641a518e637b0b5734c6ca5c23dbd33f4c8378c9f9c9106a2eb420cb3LA

Praeterea, opus gratiae non est minus ordinatum quam opus naturae. Sed natura initium sumit a perfectis, ut dicit Boetius, in libro de consolatione. Ergo opus gratiae debuit a principio esse perfectum. Sed in opere incarnationis consideratur perfectio gratiae, secundum illud, verbum caro factum est, et postea subditur, plenum gratiae et veritatis. Ergo Christus a principio humani generis debuit incarnari.

Referencing norms: Q1A5Obiectio3, assert-h1bb45d63c07fcdd8561b329b9e63fbc1991bdbd554943c40eb17d0727abd129d, assert-h58557b7f0287d136a43a9b96202fbb4daae87825bf13ebd73a597829e4242c74, assert-hbdf89a968b91e574f207ac321e70fe79433f7d931f60c184ff3ae948ad70291d, assert-hcb8253d2a144fd78da939b411e5ebd408ee6c5fbf5150a304b6fcf0a0e4accfa

la · official · sha256:88f09cc2dcd94a1c145008177c180ec227f06be272d90e69ba7ca39c671b8189LA

Respondeo dicendum quod, cum opus incarnationis principaliter ordinetur ad reparationem naturae humanae per peccati abolitionem manifestum est quod non fuit conveniens a principio humani generis, ante peccatum, Deum incarnatum fuisse, non enim datur medicina nisi iam infirmis. Unde ipse dominus dicit, Matth. IX, non est opus valentibus medicus, sed male habentibus, non enim veni vocare iustos, sed peccatores. Sed non etiam statim post peccatum conveniens fuit Deum incarnari. Primo quidem, propter conditionem humani peccati, quod ex superbia provenerat, unde eo modo erat homo liberandus ut, humiliatus, recognosceret se liberatore indigere. Unde super illud Galat. III, ordinata per Angelos in manu mediatoris, dicit Glossa, magno consilio factum est ut, post hominis casum, non illico Dei filius mitteretur. Reliquit enim Deus prius hominem in libertate arbitrii, in lege naturali, ut sic vires naturae suae cognosceret. Ubi cum deficeret, legem accepit. Qua data, invaluit morbus, non legis, sed naturae vitio, ut ita, cognita sua infirmitate, clamaret ad medicum, et gratiae quaereret auxilium. Secundo, propter ordinem promotionis in bonum, secundum quem ab imperfecto ad perfectum proceditur. Unde apostolus dicit, I ad Cor. XV, non prius quod spirituale est, sed quod animale, deinde quod spirituale. Primus homo de terra, terrenus, secundus homo de caelo, caelestis. Tertio, propter dignitatem ipsius verbi incarnati. Quia super illud Galat. IV, ubi venit plenitudo temporis, dicit Glossa, quanto maior iudex veniebat, tanto praeconum series longior praecedere debebat. Quarto, ne fervor fidei temporis prolixitate tepesceret. Quia circa finem mundi refrigescet caritas multorum, et Luc. XVIII dicitur, cum filius hominis veniet, putasne inveniet fidem super terram?

Referencing norms: Q1A5Respondeo, assert-hfdc3de37a671cf1acb5330727b5aab83073420673ef19b439852651593e348cd

la · official · sha256:d1895369656a148fbc48c520379bfcd5a0dcaa0fe749b3c803ee9d8d9eb89a71LA

Sed contra est quod dicitur Galat. IV, at ubi venit plenitudo temporis, misit Deus filium suum, factum ex muliere, ubi dicit Glossa quod plenitudo temporis est quod praefinitum fuit a Deo patre quando mitteret filium suum. Sed Deus sua sapientia omnia definivit. Ergo convenientissimo tempore Deus est incarnatus. Et sic non fuit conveniens quod a principio humani generis Deus incarnaretur.

Referencing norms: assert-h03abde348942fce61707f78751eb4c18fcb6026a59a483fbb97e82bddd272c9a

la · official · sha256:bc7cef8a76381ac62f00caa484bdeaa2d06f315ac411fa42556823060b1898b6LA

Ad primum ergo dicendum quod Glossa illa exponit de misericordia perducente ad gloriam. Si tamen referatur ad misericordiam exhibitam humano generi per incarnationem Christi, sciendum est quod, sicut Augustinus dicit, in libro Retractationum, tempus incarnationis potest comparari iuventuti humani generis, propter vigorem fervoremque fidei, quae per dilectionem operatur, senectuti autem, quae est sexta aetas, propter numerum temporum, quia Christus venit in sexta aetate. Et quamvis in corpore non possit esse simul iuventus et senectus, potest tamen simul esse in anima, illa propter alacritatem, ista propter gravitatem. Et ideo in libro octogintatrium quaest., alicubi dixit Augustinus quod non oportuit divinitus venire magistrum, cuius imitatione humanum genus in mores optimos formaretur, nisi tempore iuventutis alibi autem dixit Christum in sexta aetate humani generis, tanquam in senectute, venisse.

Referencing norms: Q1A6Ad1, assert-h68784ac62440ac72cd582d4427b4e1fac26db0f01af23815faa4e995c1ed2bc4

la · official · sha256:2e41786d1d41afaaa69c38fd6909541962c50c87840d2c10dd309f592f2e2018LA

Ad secundum dicendum quod opus incarnationis non solum est considerandum ut terminus motus de imperfecto ad perfectum, sed ut principium perfectionis in humana natura, ut dictum est.

Referencing norms: Q1A6Ad2, assert-h57a4f5f724f66d283c7728e03821b08b81226cbf146d28d0e3be85abf8088707

la · official · sha256:224028b3a71be0dc584979472f7aec837bb7c73a3df76325f8f6597942f49759LA

Ad tertium dicendum quod, sicut Chrysostomus dicit, super illud Ioan., non misit Deus filium suum in mundum ut iudicet mundum, duo sunt Christi adventus, primus quidem, ut remittat peccata; secundus, ut iudicet. Si enim hoc non fecisset, universi simul perditi essent, omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei. Unde patet quod non debuit adventum misericordiae differre usque in finem mundi.

Referencing norms: Q1A6Ad3, assert-h58cec77f77cd84d06eef0ed27312ec235a9c108205b3d1e6df69980a37e5b04e

la · official · sha256:7523611b1f618b0316057ff5ef6255cabb1b3ec8fdbb9cad93c483c1d8510614LA

Ad sextum sic proceditur. Videtur quod incarnationis opus differri debuerit usque in finem mundi. Dicitur enim in Psalmo, senectus mea in misericordia uberi, idest, in novissimo, ut Glossa dicit. Sed tempus incarnationis est maxime tempus misericordiae, secundum illud Psalmi, quoniam venit tempus miserendi eius. Ergo incarnatio debuit differri usque in finem mundi.

Referencing norms: Q1A6Obiectio1, assert-h8c78c37e5305fd71150a19a7f55df51fe29d0d4b921393a3b6d06c5afdcdac82, assert-hb4e4cbe9cdec0ea5c8aa3abf2a98e413ee0b6d9d346b3739b0cb57de13147dae

la · official · sha256:0a0c2eb21c1dbb119f08bf021726545157f8524810f13710f8577f45f313758fLA

Praeterea, sicut dictum est, perfectum, in eodem, tempore est posterius imperfecto. Ergo id quod est maxime perfectum, debet esse ultimo in tempore. Sed summa perfectio humanae naturae est in unione ad verbum, quia in Christo complacuit omnem plenitudinem divinitatis inhabitare, ut apostolus dicit, Coloss. I. Ergo incarnatio debuit differri usque in finem mundi.

Referencing norms: Q1A6Obiectio2, assert-ha11cede0d0d12b9ef01c8b1544c43bc67c1a69fbf1bdd0a6f9360df06e8e9253, assert-hafe6ce58dd10fa23d01478b488108b8ee62d89cd5dd824273cfe30f3c194e038, assert-hd1996f611f17f4614e58882ef4502ee7de3c70b0c56f715b2de77083aa9a17d0

la · official · sha256:250cb426a15b228cfc78681817ddb99e8ab378e4b7bd3b34107fe6f1485d197aLA

Praeterea, non est conveniens fieri per duo quod per unum fieri potest. Sed unus Christi adventus sufficere poterat ad salutem humanae naturae, qui erit in fine mundi. Ergo non oportuit quod antea veniret per incarnationem. Et ita incarnatio differri debuit usque in finem mundi.

Referencing norms: Q1A6Obiectio3, assert-h69a4d109e328864f13eb8e79fda9d78ac80f788a832acd3b73733e27af4538eb, assert-hf32da3d1aef2f52ae746ed71fd5b04828436454c0e43758b557008cec53a2643

la · official · sha256:23205f3971c6159d8f448a5bcfdd8f9499b96112b69f10b4d8465f79dd61fdfdLA

Respondeo dicendum quod, sicut non fuit conveniens Deum incarnari a principio mundi, ita non fuit conveniens quod incarnatio differretur usque in finem mundi. Quod quidem apparet, primo, ex unione divinae et humanae naturae. Sicut enim dictum est, perfectum uno modo tempore praecedit imperfectum, in eo enim quod de imperfecto fit perfectum, imperfectum tempore praecedit perfectum; in eo vero quod est perfectionis causa efficiens, perfectum tempore praecedit imperfectum. In opere autem incarnationis utrumque concurrit. Quia natura humana in ipsa incarnatione est perducta ad summam perfectionem, et ideo non decuit quod a principio humani generis incarnatio facta fuisset. Sed ipsum verbum incarnatum est perfectionis humanae causa efficiens, secundum illud Ioan. I, de plenitudine eius omnes accepimus, et ideo non debuit incarnationis opus usque in finem mundi differri. Sed perfectio gloriae, ad quam perducenda est ultimo natura humana per verbum incarnatum, erit in fine mundi. Secundo, ex effectu humanae salutis. Ut enim dicitur in libro de quaest. Nov. et Vet. Test., in potestate dantis est quando vel quantum velit misereri. Venit ergo quando et subveniri debere scivit, et gratum futurum beneficium. Cum enim languore quodam humani generis obsolescere coepisset cognitio Dei inter homines et mores immutarentur, eligere dignatus est Abraham, in quo forma esset renovatae notitiae Dei et morum. Et cum adhuc reverentia segnior esset, postea per Moysen legem litteris dedit. Et quia eam gentes spreverunt non se subiicientes ei, neque hi qui acceperunt servaverunt, motus misericordia dominus misit filium suum, qui, data omnibus remissione peccatorum, Deo patri illos iustificatos offerret. Si autem hoc remedium differretur usque in finem mundi, totaliter Dei notitia et reverentia et morum honestas abolita fuisset in terris. Tertio apparet quod hoc non fuisset conveniens ad manifestationem divinae virtutis, quae pluribus modis homines salvavit, non solum per fidem futuri, sed etiam per fidem praesentis et praeteriti.

Referencing norms: Q1A6Respondeo, assert-h3d21db060a48dc7bb8501302f28144c3e81d5a74b78fc0485ad7814ba52c704d

la · official · sha256:c9f617925fd23171bf3c848069ccb864e793c163dd7c8892519c1c38217b7e3fLA

Sed contra est quod dicitur Habacuc III, in medio annorum notum facies. Non ergo debuit incarnationis mysterium, per quod mundo innotuit, usque in finem mundi differri.

Referencing norms: assert-h11ed65c454c272eb8d1998c342019db29f9db7c4544a9db2f63cbeb5bad92a28

la · official · sha256:f1291045f462df716eca1f902234779adc003ec6779c0b5456ad1083f17232beLA

Circa primum tria consideranda occurrunt, primo quidem, de convenientia incarnationis ipsius; secundo, de modo unionis verbi incarnati; tertio, de his quae consequuntur ad hanc unionem. Circa primum quaeruntur sex. Primo, utrum conveniens fuerit Deum incarnari. Secundo, utrum fuerit necessarium ad reparationem humani generis. Tertio, utrum, si non fuisset peccatum, Deus incarnatus fuisset. Quarto, utrum principalius sit incarnatus ad tollendum originale peccatum quam actuale. Quinto, utrum conveniens fuerit Deum incarnari a principio mundi. Sexto, utrum eius incarnatio differri debuerit usque in finem mundi.

la · official · sha256:68e8ad3e0b70cff918c55b67dcb4bd77cc198cb7936cbca88929bf2aef9626eaLA

Ad primum ergo dicendum quod homo assumptus connumeratur divinae Trinitati in sui cognitione, non ratione comprehensionis, sed ratione cuiusdam excellentissimae cognitionis prae ceteris creaturis.

Referencing norms: Q10A1Ad1, assert-h2d8d834181e0f23c4e1380daafa0ee2847537c092369f5c9fa21dc7b3616cdbf

la · official · sha256:dead352aec5b2cdb802b294f70be42dc90d0a9ca3f315f0ddabf9152fa398cb9LA

Ad secundum dicendum quod nec etiam in unione quae est secundum esse personale, natura humana comprehendit verbum Dei, sive naturam divinam, quae quamvis tota unita fuerit humanae naturae in una persona filii, non tamen fuit tota virtus divinitatis ab humana natura quasi circumscripta. Unde Augustinus dicit, in epistola ad Volusianum, scire te volo non hoc Christianam habere doctrinam, quod ita Deus infusus sit carni ut curam gubernandae universitatis vel deseruerit vel amiserit, vel ad illud corpusculum quasi contractam collectamque transtulerit. Et similiter anima Christi totam essentiam Dei videt, non tamen eam comprehendit, quia non totaliter eam videt, idest, non ita perfecte sicut visibilis est, ut in prima parte expositum est.

Referencing norms: Q10A1Ad2, assert-h617a6ef64175e17966b0bf5141fb9e667d6d531cfe3d44d1f937c506c53ac55c

la · official · sha256:34d1e01d1d527977fee6feb8ac3daeacc70e4199e641f69792a5f0ed518a3c30LA

Ad tertium dicendum quod verbum illud Augustini est intelligendum de gratia unionis, secundum quam omnia quae dicuntur de filio Dei secundum naturam divinam, dicuntur de filio hominis, propter identitatem suppositi. Et secundum hoc, vere potest dici quod filius hominis est comprehensor divinae essentiae, non quidem secundum animam, sed secundum divinam naturam. Per quem etiam modum potest dici quod filius hominis est creator.

Referencing norms: Q10A1Ad3, assert-hac32070558d8d27eedba3f2587e2b5fc9577a3393599543f728b6e7ffcee7e94

la · official · sha256:47e5481131c8fca2b5d9f72fd29993e2c1bf20a0fab446d630e810296485d75cLA

Ad primum sic proceditur. Videtur quod anima Christi comprehenderit et comprehendat verbum, sive divinam essentiam. Dicit enim Isidorus quod Trinitas sibi soli nota est, et homini assumpto. Igitur homo assumptus communicat cum sancta Trinitate in illa notitia sui quae est sanctae Trinitatis propria. Huiusmodi autem est notitia comprehensionis. Ergo anima Christi comprehendit divinam essentiam.

Referencing norms: Q10A1Obiectio1, assert-hb7a8b6b50f25b4ba26b411ee3dbec9a89a02bb65388d99f3653ae831d51f03e0, assert-hef80deb3a6020bbb98090f4610b0d28f505a18b965470ff383a12cc1221398c8

la · official · sha256:bdb3fa3e038bbeeaade69e3416c9e28a1d034e6ef02a05c2839ce2b512d22a70LA

Praeterea, magis est uniri Deo secundum esse personale quam secundum visionem. Sed, sicut Damascenus dicit, in III libro, tota divinitas, in una personarum, est unita humanae naturae in Christo. Multo igitur magis tota natura divina videtur ab anima Christi. Et ita videtur quod anima Christi comprehendat divinam essentiam.

Referencing norms: Q10A1Obiectio2, assert-hb55d2ee0f08a37c4aa0f9acaf71d38748a0716d9c17319724764edf6ecffcf40, assert-hd84ca473dfaafa586ffa415110be1e84b60a32be3f3b321c414baeea8ac70ea9

la · official · sha256:d61604221923f4fb89605c6797d997d6d25fea2b50e7fe8ba8bdc85d82a470aaLA

Praeterea, illud quod convenit filio Dei per naturam, convenit filio hominis per gratiam, ut Augustinus dicit, in libro de Trinitate. Sed comprehendere divinam essentiam competit filio Dei per naturam. Ergo filio hominis competit per gratiam. Et ita videtur quod anima Christi per gratiam verbum comprehendat.

Referencing norms: Q10A1Obiectio3, assert-h836472a2982bcf75ee5cafc53eb60922ac4d4c96b71e4150d1e86f4cdb977179, assert-hc24914b29abff2532b781587504823ba4ddff632e20ccd74b13061cfb08a7e24

la · official · sha256:d0b09fde1187a16d0fede3282a3f26b4769911c77cbe9d1cd16222ce4d00ff91LA

Respondeo dicendum quod, sicut ex supra dictis patet, sic facta est unio naturarum in persona Christi quod tamen proprietas utriusque naturae inconfusa permansit, ita scilicet quod increatum mansit increatum, et creatum mansit infra limites creaturae, sicut Damascenus dicit, in III libro. Est autem impossibile quod aliqua creatura comprehendat divinam essentiam, sicut in prima parte dictum est, eo quod infinitum non comprehenditur a finito. Et ideo dicendum quod anima Christi nullo modo comprehendit divinam essentiam.

Referencing norms: Q10A1Respondeo, assert-h33b7a41388404b277af40f7c6d5982c8347202f62b1465a43020f3f27d308f8a

la · official · sha256:8d37a4e0831d66e683b5e69886b19aec86554107e610656b4699efd386b13fa5LA

Sed contra est quod Augustinus dicit, in libro octogintatrium quaest., quod se comprehendit, finitum est sibi. Sed essentia divina non est finita in comparatione ad animam Christi, cum in infinitum eam excedat. Ergo anima Christi non comprehendit verbum.

Referencing norms: assert-h16642ecd2f8acb6221e696ea693e4c0562447d1d89a0e76ca3351f933f59c3c3

la · official · sha256:80895f975271481571f8e74f3e596767e0baecd96ead093f23323bf9d96b82faLA

Ad primum ergo dicendum quod illud verbum intellexerunt Arius et Eunomius, non quantum ad scientiam animae, quam in Christo non ponebant, ut supra dictum est, sed quantum ad divinam cognitionem filii, quem ponebant esse minorem patre quantum ad scientiam. Sed istud stare non potest. Quia per verbum Dei facta sunt omnia, ut dicitur Ioan. I, et, inter alia, facta sunt etiam per ipsum omnia tempora. Nihil autem per ipsum factum est quod ab eo ignoretur. Dicitur ergo nescire diem et horam iudicii, quia non facit scire, interrogatus enim ab apostolis super hoc, Act. I, hoc eis noluit revelare. Sicut e contrario legitur Gen. XXII, nunc cognovi quod timeas Deum, idest, nunc cognoscere feci. Dicitur autem pater scire, eo quod huiusmodi cognitionem tradidit filio. Unde in hoc ipso quod dicitur, nisi pater, datur intelligi quod filius cognoscat, non solum quantum ad divinam naturam, sed etiam quantum ad humanam. Quia, ut Chrysostomus argumentatur, si Christo homini datum est ut sciat qualiter oporteat iudicare, quod est maius; multo magis datum est ei scire quod est minus, scilicet tempus iudicii. Origenes tamen hoc exponit de Christo secundum corpus eius, quod est Ecclesia, quae hoc ipsum tempus ignorat. Quidam autem dicunt hoc esse intelligendum de filio Dei adoptivo, non de naturali.

Referencing norms: Q10A2Ad1, assert-h8e56661c5d8734c5dbba03d518f043d8981821f9a654f4c21c7ef4d734ae5909

la · official · sha256:686de02b8fae05da0d5e7ed86bfb10ea90624f83364eff35fc55c1e27ba917a0LA

Ad secundum dicendum quod Deus perfectius cognoscit suam essentiam quam anima Christi, quia eam comprehendit. Et ideo cognoscit omnia non solum quae sunt in actu secundum quodcumque tempus, quae dicitur cognoscere scientia visionis; sed etiam omnia quaecumque ipse potest facere, quae dicitur cognoscere per simplicem intelligentiam, ut in primo habitum est. Scit ergo anima Christi omnia quae Deus in seipso cognoscit per scientiam visionis, non tamen omnia quae Deus in seipso cognoscit per scientiam simplicis intelligentiae. Et ita plura scit Deus in seipso quam anima Christi.

Referencing norms: Q10A2Ad2, assert-h537b6ab4d209bcf03d26f2861a405f4cc1a9680fa5891b91a0bf4f5c7598168b

la · official · sha256:a0cf70760d122bdc1db29eb22760d208853a59abb35c940f374b2d22a650dff4LA

Ad tertium dicendum quod quantitas scientiae non solum attenditur secundum numerum scibilium, sed etiam secundum claritatem cognitionis. Quamvis igitur scientia animae Christi quam habet in verbo, parificetur scientiae visionis quam Deus habet in seipso quantum ad numerum scibilium; scientia tamen Dei excedit in infinitum, quantum ad claritatem cognitionis, scientiam animae Christi. Quia lumen increatum divini intellectus in infinitum excedit lumen creatum quodcumque receptum in anima Christi, non solum quantum ad modum cognoscendi, sed etiam quantum ad numerum scibilium, ut dictum est.

Referencing norms: Q10A2Ad3, assert-hb69b094d92f7c86d91dbe5ae0a37975ebc5815e359314e504902f77f7ea22adf

la · official · sha256:82f44cab0447e47572aacf148be9e7c8c4e7fe5bf73da73a4825d89f2afa2113LA

Ad secundum sic proceditur. Videtur quod anima Christi in verbo non cognoscat omnia. Dicitur enim Marci XIII, de die autem illa nemo scit, neque Angeli in caelo neque filius, nisi pater. Non igitur omnia scit in verbo.

Referencing norms: Q10A2Obiectio1, assert-he722fe5fbcdc10a313e7ecc9b44bab6e29d43386a7ba5d88244bfe188ac3b090

la · official · sha256:b8c506d6702c7d00573802898a17362b9de5290de01274027cee18bce7fb741bLA

Praeterea, quanto aliquis perfectius cognoscit aliquod principium, tanto plura in illo principio cognoscit. Sed Deus perfectius videt essentiam suam quam anima Christi. Ergo plura cognoscit in verbo quam anima Christi. Non ergo anima Christi in verbo cognoscit omnia.

Referencing norms: Q10A2Obiectio2, assert-h63fdb671f1bba1b923473cf6d1405f12add6190d339be7d5b5ec5c5c9f2113ce, assert-ha9fe5d007497d03c673bdbf136e9a3e542e1d4f0a61c343ed0e93e37ed95d670, assert-hc48b9e808757776602ee69c05f592d25babe9f896455c7d1481fd968f100e1d7

la · official · sha256:33016b6dceaec80601c8ed7fdf454b3182ad785e4371808ca2a3d23719044c4bLA

Praeterea, quantitas scientiae attenditur secundum quantitatem scibilium. Si ergo anima Christi sciret in verbo omnia quae scit verbum, sequeretur quod scientia animae Christi aequaretur scientiae divinae, creatum videlicet increato. Quod est impossibile.

Referencing norms: Q10A2Obiectio3, assert-h0e9a30da0be608a1d128632276d7a15357bb3903137487bcff1d18513ef50791

la · official · sha256:b4a4c1a9983a5c6b02e00020ad2767e3db2acdd7affce399b8d5aa5dd5c70a79LA

Respondeo dicendum quod, cum quaeritur an Christus cognoscat omnia in verbo, dicendum est quod ly omnia potest dupliciter accipi. Uno modo, proprie, ut distribuat pro omnibus quae quocumque modo sunt vel erunt vel fuerunt, vel facta vel dicta vel cogitata a quocumque, secundum quodcumque tempus. Et sic dicendum est quod anima Christi in verbo cognoscit omnia. Unusquisque enim intellectus creatus in verbo cognoscit, non quidem omnia simpliciter, sed tanto plura quanto perfectius videt verbum, nulli tamen intellectui beato deest quin cognoscat in verbo omnia quae ad ipsum spectant. Ad Christum autem, et ad eius dignitatem, spectant quodammodo omnia, inquantum ei subiecta sunt omnia. Ipse est etiam omnium iudex constitutus a Deo, quia filius hominis est, ut dicitur Ioan. V. Et ideo anima Christi in verbo cognoscit omnia existentia secundum quodcumque tempus, et etiam hominum cogitatus, quorum est iudex, ita quod de eo dicitur, Ioan. II, ipse enim sciebat quid esset in homine; quod potest intelligi non solum quantum ad scientiam divinam, sed etiam quantum ad scientiam animae eius quam habet in verbo. Alio modo ly omnia potest accipi magis large, ut extendatur non solum ad omnia quae sunt actu secundum quodcumque tempus, sed etiam ad omnia quaecumque sunt in potentia nunquam reducta ad actum. Horum autem quaedam sunt solum in potentia divina. Et huiusmodi non omnia cognoscit in verbo anima Christi. Hoc enim esset comprehendere omnia quae Deus potest facere, quod esset comprehendere divinam virtutem, et per consequens divinam essentiam; virtus enim quaelibet cognoscitur per cognitionem eorum in quae potest. Quaedam vero sunt non solum in potentia divina, sed etiam in potentia creaturae. Et huiusmodi omnia cognoscit anima Christi in verbo. Comprehendit enim in verbo omnis creaturae essentiam, et per consequens potentiam et virtutem, et omnia quae sunt in potentia creaturae.

Referencing norms: Q10A2Respondeo, assert-hda357c36fe6b8917f8b4c05b83d6cc62449392d5d44c842fdca022d19c303d57

la · official · sha256:d150e80365edc96a90980d583d14bb72a08eb329376033120d5e219a9087b797LA

Sed contra est quod, super illud Apoc. V, dignus est agnus qui occisus est accipere divinitatem et scientiam, Glossa dicit, idest, omnium cognitionem.

Referencing norms: assert-h475e377a66dcb973f7328819e52fb7b3b33d399004a9c50f59cb1bd8bdc3ad7f

la · official · sha256:e4c7ff58e238f1577c68a6ae05999feaaf53ef3330c0ee6ea2cf3c7e7cc6ec8dLA

Ad primum ergo dicendum quod infinitum, sicut in prima parte dictum est, dupliciter dicitur. Uno modo, secundum rationem formae. Et sic dicitur infinitum negative, scilicet id quod est forma vel actus non limitatus per materiam vel subiectum in quo recipiatur. Et huiusmodi infinitum, quantum est de se, est maxime cognoscibile, propter perfectionem actus, licet non sit comprehensibile a potentia finita creaturae, sic enim dicitur Deus infinitus. Et tale infinitum anima Christi cognoscit, licet non comprehendat. Alio modo dicitur infinitum secundum potentiam materiae. Quod quidem dicitur privative, ex hoc scilicet quod non habet formam quam natum est habere. Et per hunc modum dicitur infinitum in quantitate. Tale autem infinitum ex sui ratione est ignotum, quia scilicet est quasi materia cum privatione formae, ut dicitur in III Physic.; omnis autem cognitio est per formam vel actum. Sic igitur, si huiusmodi infinitum cognosci debeat secundum modum ipsius cogniti, impossibile est quod cognoscatur, est enim modus ipsius ut accipiatur pars eius post partem, ut dicitur in III Physic. Et hoc modo verum est quod eius quantitatem accipientibus, scilicet parte accepta post partem, semper est aliquid extra accipere. Sed sicut materialia possunt accipi ab intellectu immaterialiter, et multa unite, ita infinita possunt accipi ab intellectu non per modum infiniti, sed quasi finite, ut sic ea quae sunt in seipsis infinita, sint intellectui cognoscentis finita. Et hoc modo anima Christi scit infinita, inquantum scilicet scit ea, non discurrendo per singula, sed in aliquo uno; puta in aliqua creatura in cuius potentia praeexistunt infinita; et principaliter in ipso verbo.

Referencing norms: Q10A3Ad1, assert-hf7567bababe5950ccf2bb3eb9cb977963f124691fbf21d9af49d18bc65dcd568

la · official · sha256:bc1a08fd0cb1000653027b9cea55dabbc080eeb08104a29c0ec835401b631c1dLA

Ad secundum dicendum quod nihil prohibet aliquid esse infinitum uno modo quod est alio modo finitum, sicut si imaginemur in quantitatibus superficiem quae sit secundum longitudinem infinita secundum latitudinem autem finita. Sic igitur, si essent infiniti homines numero, haberent quidem infinita esse secundum aliquid, scilicet secundum multitudinem, secundum tamen rationem essentiae non haberent infinitatem, eo quod omnis essentia esset limitata sub ratione unius speciei. Sed illud quod est simpliciter infinitum secundum essentiae rationem, est Deus, ut in prima parte dictum est, proprium autem obiectum intellectus est quod quid est, ut dicitur in III de anima, ad quod pertinet ratio speciei. Sic igitur anima Christi, propter hoc quod habet capacitatem finitam, id quod est simpliciter infinitum secundum essentiam, scilicet Deum, attingit quidem, sed non comprehendit, ut dictum est. Id autem infinitum quod in creaturis est in potentia, potest comprehendi ab anima Christi, quia comparatur ad ipsam secundum essentiae rationem, ex qua parte infinitatem non habet. Nam etiam intellectus noster intelligit universale, puta naturam generis vel speciei, quod quodammodo habet infinitatem, inquantum potest de infinitis praedicari.

Referencing norms: Q10A3Ad2, assert-h2e1661ede24bbf61b6b102d8b0fa8b50a9202be2ca986519bbc33f0df8ac3af6

la · official · sha256:0c5362ad8bb5988b026de5055e0777fe90cde4a793c57441fc8bef8b7419c7bbLA

Ad tertium dicendum quod id quod est infinitum omnibus modis, non potest esse nisi unum, unde et philosophus dicit, in I de caelo et mundo, quod quia corpus est ad omnem partem dimensionatum, impossibile est plura esse corpora infinita. Si tamen aliquid esset infinitum uno modo tantum, nihil prohiberet esse plura talia infinita, sicut si intelligeremus plures lineas infinitas secundum longitudinem protractas in aliqua superficie finita secundum latitudinem. Quia igitur infinitum non est substantia quaedam, sed accidit rebus quae dicuntur infinitae, ut dicitur in III Physic.; sicut infinitum multiplicatur secundum diversa subiecta, ita necesse est quod proprietas infiniti multiplicetur, ita quod conveniat unicuique eorum secundum illud subiectum. Est autem quaedam proprietas infiniti quod infinito non sit aliquid maius. Sic igitur, si accipiamus unam lineam infinitam, in illa non est aliquid maius infinito. Et similiter, si accipiamus quamcumque aliarum linearum infinitarum, manifestum est quod uniuscuiusque earum partes sunt infinitae. Oportet igitur quod omnibus illis infinitis non sit aliquid maius in illa linea, tamen in alia linea et in tertia erunt plures partes, etiam infinitae, praeter istas. Et hoc etiam videmus in numeris accidere, nam species numerorum parium sunt infinitae, et similiter species numerorum imparium; et tamen numeri et pares et impares sunt plures quam pares. Sic igitur dicendum quod infinito simpliciter quoad omnia, nihil est maius, infinito autem secundum aliquid determinatum, non est aliquid maius in illo ordine, potest tamen accipi aliquid maius extra illum ordinem. Per hunc igitur modum infinita sunt in potentia creaturae, et tamen plura sunt in potentia Dei quam in potentia creaturae. Et similiter anima Christi scit infinita scientia simplicis intelligentiae, plura tamen scit Deus secundum hunc intelligentiae modum.

Referencing norms: Q10A3Ad3, assert-hbecde5e089dde0e58773de99ca61a08e0659e96ea764acf49fb92b3a795a50f7

la · official · sha256:830ee8ff75fd6db4ecba42d33efbc3e209038a1aed4df4b5449dd7d4fcd94314LA

Ad tertium sic proceditur. Videtur quod anima Christi non possit cognoscere infinita in verbo. Quod enim infinitum cognoscatur, repugnat definitioni infiniti, prout dicitur in III Physic. quod infinitum est cuius quantitatem accipientibus semper est aliquid extra accipere. Impossibile autem est definitionem a definito separari, quia hoc esset contradictoria esse simul. Ergo impossibile est quod anima Christi sciat infinita.

Referencing norms: Q10A3Obiectio1, assert-h3728fdeb5d44a59cc2b4a04c97eb3b2f28fee36c5f360e25cec9c632addcb2d1

la · official · sha256:e3b6b039038d20d214a006f41b8915a2f9a97234d1c9b1b24fb1feb79fa0f43aLA

Praeterea, infinitorum scientia est infinita. Sed scientia animae Christi non potest esse infinita, est enim capacitas eius finita, cum sit creatura. Non ergo anima Christi potest cognoscere infinita.

Referencing norms: Q10A3Obiectio2, assert-hb0077d25c190574538a1c8efb059279861454391fed774f491d71a6dbc8f0ecb, assert-hfae708270e0031305da970ce6b86ce96f90e298762e73357a529930c21dcf9e6

la · official · sha256:dcf0f56b050515a932c80b549d0dc07a048e7b90de3981fd4d213efe056c4d32LA

Praeterea, infinito non potest esse aliquid maius. Sed plura continentur in scientia divina, absolute loquendo, quam in scientia animae Christi, ut dictum est. Ergo anima Christi non cognoscit infinita.

Referencing norms: Q10A3Obiectio3, assert-h732d6a1b569805ae3693c353ab6c30b401a79462619a1917f90f4f1741784fc2, assert-h7d3fbebbc3131fe376732853a09796e329d12c2f6a59b18d88d466a17df42439

la · official · sha256:617c31729d27a3be584154f64185233165face952fbc8f0c2f8f2ed57c20824aLA

Respondeo dicendum quod scientia non est nisi entis, eo quod ens et verum convertuntur. Dupliciter autem dicitur aliquid ens, uno modo, simpliciter, quod scilicet est ens actu; alio modo, secundum quid, quod scilicet est ens in potentia. Et quia, ut dicitur in IX Metaphys., unumquodque cognoscitur secundum quod est actu, non autem secundum quod est in potentia, scientia primo et principaliter respicit ens actu. Secundario autem respicit ens in potentia, quod quidem non secundum seipsum cognoscibile est, sed secundum quod cognoscitur illud in cuius potentia existit. Quantum igitur ad primum modum scientiae, anima Christi non scit infinita. Quia non sunt infinita in actu, etiam si accipiantur omnia quaecumque sunt in actu secundum quodcumque tempus, eo quod status generationis et corruptionis non durat in infinitum; unde est certus numerus non solum eorum quae sunt absque generatione et corruptione, sed etiam generabilium et corruptibilium. Quantum vero ad alium modum sciendi, anima Christi in verbo scit infinita. Scit enim, ut dictum est, omnia quae sunt in potentia creaturae. Unde, cum in potentia creaturae sint infinita, per hunc modum scit infinita, quasi quadam scientia simplicis intelligentiae, non autem scientia visionis.

Referencing norms: Q10A3Respondeo, assert-h9975bb752521ff952959aeba6d00b95a35f8361eae25dac5808e3809593d394e

la · official · sha256:d42992d549e1524f5b811d23b39bb9382714610fd5c4d564d7a2ed5271768fdbLA

Sed contra, anima Christi cognoscit totam suam potentiam, et omnia in quae potest. Potest autem in emundationem infinitorum peccatorum, secundum illud I Ioan. II, ipse est propitiatio pro peccatis nostris, non autem pro nostris tantum, sed etiam totius mundi. Ergo anima Christi cognoscit infinita.

Referencing norms: assert-hac0473120ac918fb793b9c62437a59a4005b1134128f28eaf1b01cfad2bdd3c9

la · official · sha256:69dca67b08869dbe9976ba62c4940bc077b417c518371c4766d7e137bfa88214LA

Ad primum ergo dicendum quod perfectio cognitionis, quantum est ex parte cogniti, attenditur secundum medium, sed quantum est ex parte cognoscentis, attenditur secundum potentiam vel habitum. Et inde est quod etiam inter homines per unum medium unus perfectius cognoscit aliquam conclusionem quam alius. Et per hunc modum anima Christi, quae abundantiori impletur lumine, perfectius cognoscit divinam essentiam quam alii beati, licet omnes Dei essentiam videant per seipsam.

Referencing norms: Q10A4Ad1, assert-h301ad8ac0f378ecf7e8c49887080adb2b0020f9254e403b47410f7456ee62571

la · official · sha256:2d1e7f05818c824bee1e0d394903ccf1e0b2a1f108dc9af0236b27ca963bfe3fLA

Ad secundum dicendum quod visio divinae essentiae excedit naturalem potentiam cuiuslibet creaturae, ut in prima parte dictum est. Et ideo gradus in ipso attenduntur magis secundum ordinem gratiae, in quo Christus est excellentissimus, quam secundum ordinem naturae, secundum quem natura angelica praefertur humanae.

Referencing norms: Q10A4Ad2, assert-hde6c4f82f9a8e529210d64e95a84fa02477aefed302143cb61485bfb93720fe8

la · official · sha256:f6b730b27e3f6d8f968e29815133dc56ce641a4f6953f512ae1b7d8e2ff71a1bLA

Ad tertium dicendum quod, sicut supra dictum est de gratia quod non potest esse maior gratia quam gratia Christi per respectum ad unionem verbi, idem etiam dicendum est de perfectione divinae visionis, licet, absolute considerando, possit aliquis gradus esse sublimior secundum infinitatem divinae potentiae.

Referencing norms: Q10A4Ad3, assert-h5aff3a4cf855f148824676fb5db0a6fd2705e7df33542a4fea9908883ac2523e

la · official · sha256:f91443fb2ca204438df4cce00e7bb68d8ee0651ff4ab21f7db7b608db9232685LA

Ad quartum sic proceditur. Videtur quod anima Christi non perfectius videat verbum quam quaelibet alia creatura. Perfectio enim cognitionis est secundum medium cognoscendi, sicut perfectior est cognitio quae habetur per medium syllogismi demonstrativi, quam quae habetur per medium syllogismi dialectici. Sed omnes beati vident verbum immediate per ipsam divinam essentiam, ut in prima parte dictum est. Ergo anima Christi non perfectius videt verbum quam quaelibet alia creatura.

Referencing norms: Q10A4Obiectio1, assert-h3b2f9289080a2ef6e0bacc0ab88f17a5e07572b6022714d17314c2379d33d0ff, assert-hd93c9a72fdd68720c4ecd5d4d09225ba61f4b83719d7a8cc9edac5991f65593a

la · official · sha256:18903770d7833d712dc269206b89542d0354a1cee2e99defebf83e1bc9cba227LA

Praeterea, perfectio visionis non excedit potentiam visivam. Sed potentia rationalis animae, qualis est anima Christi, est infra potentiam intellectivam Angeli, ut patet per Dionysium, IV cap. Cael. Hier. Ergo anima Christi non perfectius videt verbum quam Angeli.

Referencing norms: Q10A4Obiectio2, assert-h34a206486ff0a1d88bc330e6b380bb27c96627460b8757a52f37ca67ceccd867, assert-hbf68123f345d9df6fdad552f30fd041ad5e57f7f1780d8cf8fceb63fef1f5da1

la · official · sha256:fbc62f79636376da8e5c6b34248f62a8b930779b871c678b734b967da622a5e1LA

Praeterea, Deus in infinitum perfectius videt verbum suum quam anima. Sunt ergo infiniti gradus medii inter modum quo Deus videt verbum suum, et inter modum quo anima Christi videt ipsum. Ergo non est asserendum quod anima Christi perfectius videat verbum, vel essentiam divinam, quam quaelibet alia creatura.

Referencing norms: Q10A4Obiectio3, assert-h3d0824484ba8aa6df4b1b922c7c304eb46f5c4357d63b6b4a4e4a580ff97853d

la · official · sha256:69a5e9b5a6e4dc19bd0b76844b25c9e6df6a0dea798074be8f0501bafaf9b597LA

Respondeo dicendum quod divinae essentiae visio convenit omnibus beatis secundum participationem luminis derivati ad eos a fonte verbi Dei, secundum illud Eccli. I, fons sapientiae verbum Dei in excelsis. Huic autem verbo Dei propinquius coniungitur anima Christi, quae est unita verbo in persona, quam quaevis alia creatura. Et ideo plenius recipit influentiam luminis in quo Deus videtur ab ipso verbo, quam quaecumque alia creatura. Et ideo prae ceteris creaturis perfectius videt ipsam primam veritatem, quae est Dei essentia. Et ideo dicitur Ioan. I, vidimus gloriam eius, quasi unigeniti a patre, plenum non solum gratiae, sed etiam veritatis.

Referencing norms: Q10A4Respondeo, assert-h92ae96ce66bdcf703592ca250ee11b1051454d3709df9ba99765f4b5f018d7bf

la · official · sha256:b45c21253b11572805fe2cf02c64925ba19d4e29ce458bee282f271d60ee0989LA

Sed contra est quod apostolus dicit, Ephes. I, quod Deus constituit Christum in caelestibus super omnem principatum et potestatem et virtutem et dominationem, et omne nomen quod nominatur, non solum in hoc saeculo, sed etiam in futuro. Sed in caelesti gloria tanto aliquis est superior quanto perfectius cognoscit Deum. Ergo anima Christi perfectius videt Deum quam quaevis alia creatura.

Referencing norms: assert-h3bf57e9f582915712c6bf09f1e044793682f4c816e233377bd3380fc04923130

la · official · sha256:a63b3998213e397ad3cb9b8eabb47ee3f24a10f2a2f446d04c42cd4a09d3bcb2LA

Deinde considerandum est de qualibet praedictarum scientiarum. Sed quia de scientia divina dictum est in prima parte, restat nunc videre de aliis, primo, de scientia beata; secundo, de scientia indita; tertio, de scientia acquisita. Sed quia de scientia beata, quae in Dei visione consistit, plura dicta sunt in prima parte, ideo hic sola illa videntur dicenda quae pertinent ad animam Christi. Circa hoc quaeruntur quatuor. Primo, utrum anima Christi comprehenderit verbum, sive divinam essentiam. Secundo, utrum cognoverit omnia in verbo. Tertio, utrum anima Christi in verbo cognoverit infinita. Quarto, utrum videat verbum, vel divinam essentiam, clarius qualibet alia creatura.

la · official · sha256:3f1f465ca4e74b80646147b25049b9dee732087c821649c2a2d4366d0c073228LA

Ad primum ergo dicendum quod illa ratio procedit de actione naturali animae intellectivae, quae scilicet est per comparationem ad agens naturale, quod est intellectus agens.

Referencing norms: Q11A1Ad1, assert-h1103bf5034dc932296d458211fd87d3b78a5e8f7f499b67a92633ca977478b8e

la · official · sha256:681708d8a76640bcaa2c5b5fa43b2ea33f23cad5c348fc674232ef674faf271cLA

Ad secundum dicendum quod anima humana in statu huius vitae, quando quodammodo est ad corpus obligata, ut sine phantasmate intelligere non possit, non potest intelligere substantias separatas. Sed post statum huius vitae, anima separata poterit aliqualiter substantias separatas per seipsam cognoscere, ut in prima parte dictum est. Et hoc praecipue manifestum est circa animas beatorum. Christus autem, ante passionem, non solum fuit viator, sed etiam comprehensor. Unde anima eius poterat cognoscere substantias separatas, per modum quo cognoscit anima separata.

Referencing norms: Q11A1Ad2, assert-h362f8e98c7d8c31767fa8c10cca867951c0611ab7ee6b7797d2df856b0b71b24

la · official · sha256:09b01ce0a23ce0559a9e2ae4d123b8a9052c93c0f4342c8f47a702f2f291a9ffLA

Ad tertium dicendum quod cognitio singularium non pertinet ad perfectionem animae intellectivae secundum cognitionem speculativam, pertinet tamen ad perfectionem eius secundum cognitionem practicam, quae non perficitur absque cognitione singularium, in quibus est operatio, ut dicitur in VI Ethic. Unde ad prudentiam requiritur memoria praeteritorum, cognitio praesentium, et providentia futurorum, ut Tullius dicit, in sua rhetorica. Quia igitur Christus habuit plenitudinem prudentiae, secundum donum consilii, consequens est quod cognovit omnia singularia praeterita, praesentia et futura.

Referencing norms: Q11A1Ad3, assert-h5f8b0242d87159c31b3b51094620199b6dfd5d1da01565c20a769a6d8171cd26

la · official · sha256:78bae6d4b0126090619c729ec04d0a0c357ceed108fd30b4c342a368ec144d07LA

Ad primum sic proceditur. Videtur quod secundum hanc scientiam Christus non cognoverit omnia. Haec enim scientia indita est Christo ad perfectionem potentiae intellectus eius. Sed intellectus possibilis animae humanae non videtur esse in potentia ad omnia simpliciter, sed ad illa sola in quae potest reduci in actum per intellectum agentem, qui est proprium activum ipsius, quae quidem sunt cognoscibilia secundum rationem naturalem. Ergo secundum hanc scientiam non cognovit ea quae naturalem rationem excedunt.

Referencing norms: Q11A1Obiectio1, assert-h2ca851b4b97801482382ed44b420b9f8100167637563e9a52825b72ce7c8157c, assert-h51cb54062550a5907f6e79846ad298abeeb39a30ed1bbfbf376a0d4c2ce1b481

la · official · sha256:d7e44570f27dc7a27cb06cf29d49d792773cbd3d5fb015b8cfbf1e870b3036b5LA

Praeterea, phantasmata se habent ad intellectum humanum sicut colores ad visum, ut dicitur in III de anima. Sed non pertinet ad perfectionem virtutis visivae cognoscere ea quae sunt omnino absque colore. Ergo neque ad perfectionem intellectus humani pertinet cognoscere ea quorum non possunt esse phantasmata, sicut sunt substantiae separatae. Sic igitur, cum huiusmodi scientia fuerit in Christo ad perfectionem animae intellectivae ipsius, videtur quod per huiusmodi scientiam non cognoverit substantias separatas.

Referencing norms: Q11A1Obiectio2, assert-h0fe777705060a6acd4d3ea8f5b0c35d9cec8fb5fcd665f1f1ba5f940743c5652, assert-h81facff86301b263bc1c05e867b966eee22b3a2d880322607a43e4f8ec793cd2

la · official · sha256:2d9cc15132427e5fa1a44472a664f223c894b53babf75aae68531ffa643608f7LA

Praeterea, ad perfectionem intellectus non pertinet cognoscere singularia. Videtur igitur quod per huiusmodi scientiam anima Christi non cognoverit singularia.

Referencing norms: Q11A1Obiectio3, assert-h613f4bf98db7ee6a97c251b05a0f5d91c6696aff2ac9506313f3284881688b01

la · official · sha256:bc22fe88eb2733655e10a37e5b188d4f2bc52c4a72720b4ae7fb52588023bd28LA

Respondeo dicendum quod, sicut prius dictum est, conveniens fuit ut anima Christo per omnia esset perfecta, per hoc quod omnis eius potentialitas sit reducta ad actum. Est autem considerandum quod in anima humana, sicut in qualibet creatura, consideratur duplex potentia passiva, una quidem per comparationem ad agens naturale; alia vero per comparationem ad agens primum, qui potest quamlibet creaturam reducere in actum aliquem altiorem, in quem non reducitur per agens naturale; et haec consuevit vocari potentia obedientiae in creatura. Utraque autem potentia animae Christi fuit reducta in actum secundum hanc scientiam divinitus inditam. Et ideo secundum eam anima Christi primo quidem cognovit quaecumque ab homine cognosci possunt per virtutem luminis intellectus agentis, sicut sunt quaecumque pertinent ad scientias humanas. Secundo vero per hanc scientiam cognovit Christus omnia illa quae per revelationem divinam hominibus innotescunt, sive pertineant ad donum sapientiae, sive ad donum prophetiae, sive ad quodcumque donum spiritus sancti. Omnia enim ista abundantius et plenius ceteris cognovit anima Christi. Ipsam tamen Dei essentiam per hanc scientiam non cognovit, sed solum per primam, de qua supra dictum est.

Referencing norms: Q11A1Respondeo, assert-h07a82eb7c1b18871865d9b1e67d610a0ab12ed9d148485f64ede86fe6c5f820b

la · official · sha256:f079d97b733e25b650ffded6f9058a019e61bca3ad92d3e248aaaffe231829dbLA

Sed contra est quod dicitur Isaiae XI, quod replebit eum spiritus sapientiae et intellectus, scientiae et consilii, sub quibus comprehenduntur omnia cognoscibilia. Nam ad sapientiam pertinet cognitio divinorum omnium; ad intellectum autem pertinet cognitio omnium immaterialium; ad scientiam autem pertinet cognitio omnium conclusionum; ad consilium autem cognitio omnium agibilium. Ergo videtur quod Christus, secundum scientiam sibi inditam per spiritum sanctum, habuerit omnium cognitionem.

Referencing norms: assert-he635b641e113417fa49c26095d924ff4117296d3379cf82351c5f239a8737aad

la · official · sha256:ab49b4a91768e84ae5f1a3fa65a74fec4d48d23f6ffc2c90749cccf8309f11ddLA

Ad primum ergo dicendum quod similitudo illa quam philosophus ponit, non attenditur quantum ad omnia. Manifestum est enim quod finis potentiae visivae est cognoscere colores, finis autem potentiae intellectivae non est cognoscere phantasmata, sed cognoscere species intelligibiles, quas apprehendit a phantasmatibus et in phantasmatibus, secundum statum praesentis vitae. Est igitur similitudo quantum ad hoc ad quod aspicit utraque potentia, non autem quantum ad hoc in quod utriusque potentiae conditio terminatur. Nihil autem prohibet, secundum diversos status, ex diversis rem aliquam ad suum finem tendere, finis autem proprius alicuius rei semper est unus. Et ideo, licet visus nihil cognoscat absque colore, intellectus tamen, secundum aliquem statum, potest cognoscere absque phantasmate, sed non absque specie intelligibili.

Referencing norms: Q11A2Ad1, assert-h356a7dc18a1e9507c029f0607fdf8bb694fce0a7a6ff78faaa9a3a30292e603a

la · official · sha256:4ada82023bbf9e6e8117676c143dfe84153223bec831f60954f0ca9f6c30799eLA

Ad secundum dicendum quod, licet anima Christi fuerit eiusdem naturae cum animabus nostris, habuit tamen aliquem statum quem animae nostrae non habent nunc in re, sed solum in spe, scilicet statum comprehensionis.

Referencing norms: Q11A2Ad2, assert-ha8a60628ddf5a3fdab4c38c45088cdd27d96d3621b7c61bc4724de4db435232d

la · official · sha256:4098c5d796e78d88e7b2115ab297bfd8ca70cb2b53ac42931283fb817084c6f1LA

Ad tertium dicendum quod, licet anima Christi potuerit intelligere non convertendo se ad phantasmata, poterat tamen intelligere se ad phantasmata convertendo. Et ideo sensus non fuerunt frustra in ipso, praesertim cum sensus non dentur homini solum ad scientiam intellectivam, sed etiam ad necessitatem vitae animalis.

Referencing norms: Q11A2Ad3, assert-h8fb170f959037e61b5dc0a440e121a94bb161d80463d2f3df4eb9b5a90d96464

la · official · sha256:c8c8941b1d0e5a9c06363e1c1fad7ee93bf8442115b47fc35061ff9e2c079590LA

Ad secundum sic proceditur. Videtur quod anima Christi non potuerit intelligere secundum hanc scientiam nisi convertendo se ad phantasmata. Phantasmata enim comparantur ad animam intellectivam sicut colores ad visum, ut dicitur in III de anima. Sed potentia visiva Christi non potuit exire in actum nisi convertendo se ad colores. Ergo etiam neque anima eius intellectiva potuit aliquid intelligere nisi convertendo se ad phantasmata.

Referencing norms: Q11A2Obiectio1, assert-h27f217fc9ae75bdf4f2a40fd1f38511de4c11858519ade62d1f20f8a26185565, assert-h57e300ce9de63a1824ef471ea5c55c99b91216d449d6eb53bccdc2c4d279d523

la · official · sha256:54a6740543fbc042a748a53d2755863e9758b1519d61ceadf2607b71a7ceb551LA

Praeterea, anima Christi est eiusdem naturae cum animabus nostris, alioquin ipse non esset eiusdem speciei nobiscum; contra id quod apostolus dicit, Philipp. II, quod est in similitudinem hominum factus. Sed anima nostra non potest intelligere nisi convertendo se ad phantasmata. Ergo nec etiam anima Christi.

Referencing norms: Q11A2Obiectio2, assert-h851bd0dff4cfc730aa76184e5a10d88ccc375981ba123d13496305ea356032c5, assert-hae8cf849e05555e5d207650d5bf04bab81881319911e604ccd14f5fab153e504

la · official · sha256:f4505e1ac8db99cb17c159bef221360107db75765dc47eb26211ed2e89e4d7c0LA

Praeterea, sensus dati sunt homini ut deserviant intellectui. Si igitur anima Christi intelligere potuit absque conversione ad phantasmata, quae per sensus accipiuntur, sequeretur quod sensus frustra fuissent in anima Christi, quod est inconveniens. Videtur igitur quod anima Christi non potuerit intelligere nisi convertendo se ad phantasmata.

Referencing norms: Q11A2Obiectio3, assert-h220fdd3b2bed4e710f78c507ee873e10cec4e24d2363d24954bd3d83ca6e4ad0

la · official · sha256:5756a9e04f8c71e98f653c8363a9684d1cc788588e3c6507e92fd80a2e35f442LA

Respondeo dicendum quod Christus in statu ante passionem fuit simul viator et comprehensor, ut infra magis patebit. Et praecipue quidem conditiones viatoris habuit ex parte corporis, inquantum fuit passibile, conditiones vero comprehensoris maxime habuit ex parte animae intellectivae. Est autem haec conditio animae comprehensoris, ut nullo modo subdatur suo corpori aut ab eo dependeat, sed totaliter ei dominetur, unde et post resurrectionem ex anima gloria redundabit in corpus. Ex hoc autem anima hominis viatoris indiget ad phantasmata converti, quod est corpori obligata, et quodammodo ei subiecta et ab eo dependens. Et ideo animae beatae, et ante resurrectionem et post, intelligere possunt absque conversione ad phantasmata. Et hoc quidem oportet dicere de anima Christi, quae plene habuit facultatem comprehensoris.

Referencing norms: Q11A2Respondeo, assert-hcc8c0fa83c322e87865ad0311856508f2c895f963dd40432168bb8c9121bb42f

la · official · sha256:5ace49630a6fddff936d281643006ff49bff7532502330daabe1c03e58e4ef0dLA

Sed contra est quod anima Christi cognovit quaedam quae per phantasmata cognosci non possunt, scilicet substantias separatas. Potuit igitur intelligere non convertendo se ad phantasmata.

Referencing norms: assert-h806029691650f5a9e32a5e00641a9f9d41cd8d58f74c91407acb84d622cfcae5

la · official · sha256:4c1ab6fbcd450fff4e840ad915f3b530dc9daa43cc60e67a5ed180271ac45e10LA

Ad primum ergo dicendum quod a Christo excluditur consilium quod est cum dubitatione, et per consequens electio, quae in sui ratione tale consilium includit. Non autem a Christo excluditur usus consiliandi.

Referencing norms: Q11A3Ad1, assert-h3da679edd9e0c7b162487a8da8ad4ed7f96a92630bdb6e95e86ce409922824e3

la · official · sha256:93facc5430340bac488df2d8e06b8c639e6fb690bc1e55899857c3e35b970da1LA

Ad secundum dicendum quod ratio illa procedit de discursu et collatione prout ordinatur ad scientiam acquirendam.

Referencing norms: Q11A3Ad2, assert-h1c9873271d758eb626a136e23f1fa139865a1f0483c8bfb55b8bf22ff1846ca0

la · official · sha256:b0ba06c4d506d92c0a4cc296f0b09f68f2ffb45bb1b42d1cd83df340cda10ec8LA

Ad tertium dicendum quod beati conformantur Angelis quantum ad dona gratiarum, manet tamen differentia quae est secundum naturam. Et ideo uti collatione et discursu est connaturale animabus beatorum, non autem Angelis.

Referencing norms: Q11A3Ad3, assert-hb02620e8f5cafdad9d0e64f9de385b1561422075b9534c817936d893219b668f

la · official · sha256:dee1556e5f582c11b5ad1a6307a6b89fe1f8516dc1b2981d7b3d8b408fc9db5aLA

Ad tertium sic proceditur. Videtur quod anima Christi non habuit hanc scientiam per modum collationis. Dicit enim Damascenus, in III libro, in Christo non dicimus consilium neque electionem. Non autem removentur haec a Christo nisi inquantum important collationem et discursum. Ergo videtur quod in Christo non fuerit scientia collativa vel discursiva.

Referencing norms: Q11A3Obiectio1, assert-h9707e3eede9d7da41bde224661a8b58edba1e703630b7735d83043af7b7d40c9

la · official · sha256:f6fa49c9ef72862e9ccd13623481da249725ae76f20b92a62a830752117eb476LA

Praeterea, homo indiget collatione et discursu rationis ad inquirenda ea quae ignorat. Sed anima Christi cognovit omnia, ut supra dictum est. Non igitur fuit in eo scientia discursiva vel collativa.

Referencing norms: Q11A3Obiectio2, assert-h50abe2cf0781bffa9687bcd80ea09418e2ad7968a97311a24fb29efbf8f29f9c, assert-he96e9eba401dddd6cf135f71cc4a586280604429d61bd44df54aad3225f0f8a6

la · official · sha256:91dedf780581dbdfdcde1df7faace7107657a0214d3457e3c9e7522110f167f2LA

Praeterea, scientia animae Christi se habuit per modum comprehensorum, qui Angelis conformantur, ut dicitur Matth. XXII. Sed in Angelis non est scientia discursiva seu collativa, ut patet per Dionysium, VII cap. de Div. Nom. Non ergo in anima Christi fuit scientia discursiva seu collativa.

Referencing norms: Q11A3Obiectio3, assert-h4974669ed018300b7181b4cd3cf66d9176944970243e65bcfc0ced39025f8811, assert-hd1ea617ec475d574bb9983e8c4dc6b729c54ef7b023043a503094e6dcefbb9ac

la · official · sha256:37bb5174e3d6644dcbf2cf56633c394580f23e4543bd07f7f972f37df53b25aeLA

Respondeo dicendum quod aliqua scientia potest esse discursiva vel collativa dupliciter. Uno modo, quantum ad scientiae acquisitionem, sicut accidit in nobis, qui procedimus ad cognoscendum unum per aliud, sicut effectus per causas, et e converso. Et hoc modo scientia animae Christi non fuit discursiva vel collativa, quia haec scientia de qua nunc loquimur, fuit sibi divinitus indita, non per investigationem rationis acquisita. Alio modo potest dici scientia discursiva vel collativa quantum ad usum, sicut scientes interdum ex causis concludunt effectus, non ut de novo addiscant, sed volentes uti scientia quam iam habent. Et hoc modo scientia animae Christi poterat esse collativa et discursiva, poterat enim ex uno aliud concludere, sicut sibi placebat. Sicut, Matth. XVII, cum dominus quaesivisset a Petro a quibus reges terrae tributum acciperent, a filiis suis an ab alienis, Petro respondente quod ab alienis, conclusit, ergo liberi sunt filii.

Referencing norms: Q11A3Respondeo, assert-h0fc89172c7f15aaa1e3d8936716588d9b1afec63b95cfa0ce8774e31cac823f1

la · official · sha256:ff5032202642f0d3ba1773a374f0ac9f5c02ff367a75c2726c41a645a7224393LA

Sed contra, Christus habuit animam rationalem, ut supra habitum est. Propria autem operatio animae rationalis est conferre et discurrere ab uno in aliud. Ergo in Christo fuit scientia discursiva vel collativa.

Referencing norms: assert-h0d7f13a2ea0529b6a9aa853d7402845feb565a08b507c63f32009a0ced17e3ec

la · official · sha256:ca6c4add224740c71e528a656ec8401d024b47fcf55838e283a5bb6de5df6e15LA

Et per hoc patet responsio ad obiecta.

Referencing norms: Q11A4Ad1, Q11A4Ad2, Q11A4Ad3, assert-h26f981fdc8fc03d044db596deabeece70b85c4c09e4ff735a145d73ff5a6f691, assert-h3a166438b0b2e05ce64c18ff562493b2e24e4909751581f6b7b3cbb26ee15ae5, assert-hf6e09511de8bf92af3d001f22b5471c6c854fc8929af8a51898f47c22f335876

la · official · sha256:acff9114dd1032730561dbc36d810f1d3cab0fc50a9eb9fc10489b7081b83ff4LA

Ad quartum sic proceditur. Videtur quod in Christo huiusmodi scientia fuerit minor quam in Angelis. Perfectio enim proportionatur perfectibili. Sed anima humana, secundum ordinem naturae, est infra naturam angelicam. Cum igitur scientia de qua nunc loquimur, sit indita animae Christi ad perfectionem ipsius, videtur quod huiusmodi scientia fuerit infra scientiam qua perficitur natura angelica.

Referencing norms: Q11A4Obiectio1, assert-h2576aee9b92cfe918e1e794c655fb984874f8ae135a8467e3ef2e0e023f57832, assert-h88db666bd59f16c36fc455177a2705fd7822d6c3b27d110cce89ce9ab32a22d4

la · official · sha256:c8a3254cc961ae68c368223267936290c691f848fc0837b0a5cfdc273883160aLA

Praeterea, scientia animae Christi fuit aliquo modo collativa et discursiva, quod non potest dici de scientia Angelorum. Ergo scientia animae Christi fuit inferior scientia Angelorum.

Referencing norms: Q11A4Obiectio2, assert-h6711e92778d9b463d45c1a2cb4d208b7eb941d2fefc159323d6d0d16b48b6671

la · official · sha256:fd7d102f0882507348781dde9752fcf4a192ea314a69d223a8fb8a46ef4328c9LA

Praeterea, quanto aliqua scientia est magis immaterialis, tanto est potior. Sed scientia Angelorum est immaterialior quam scientia animae Christi, quia anima Christi est actus corporis et habet conversionem ad phantasmata, quod de Angelis dici non potest. Ergo scientia Angelorum est potior quam scientia animae Christi.

Referencing norms: Q11A4Obiectio3, assert-h6f025da4689b714b6edb7f568ed79eaaa2d0953c886509f5a4612f6b1bd9b26c, assert-hc36c2d53ffafca57dc7f23d7925277a6b24a914a94ae9aaad706aa4857daa98b

la · official · sha256:f355bad5315d66469c86f4d29899e36f75ac62b40a65e08ccca216420beac9aeLA

Respondeo dicendum quod scientia indita animae Christi potest considerari dupliciter, uno modo, secundum id quod habuit a causa influente; alio modo, secundum id quod habuit ex subiecto recipiente. Quantum igitur ad primum, scientia indita animae Christi fuit excellentior quam scientia Angelorum, et quantum ad multitudinem cognitorum, et quantum ad scientiae certitudinem, quia lumen spirituale quod est inditum animae Christi, est multo excellentius quam lumen quod pertinet ad naturam angelicam. Quantum autem ad secundum, scientia indita animae Christi est infra scientiam angelicam, scilicet quantum ad modum cognoscendi qui est naturalis animae humanae, qui scilicet est per conversionem ad phantasmata et per collationem et discursum.

Referencing norms: Q11A4Respondeo, assert-h9a31cd1b4388fd1548a80075f35e6099f21676dce4dd12fce995629ce2da3661

la · official · sha256:b26796f4d155b9d6c686f0c9e1c054df1b3e2628ea567a898aaa7b2e735f276fLA

Sed contra est quod apostolus dicit, Heb. II, eum qui modico quam Angeli minoratus est, videmus Iesum, propter passionem mortis, gloria et honore coronatum. Ex quo apparet quod propter solam passionem mortis dicatur Christus ab Angelis minoratus. Non ergo propter scientiam.

Referencing norms: assert-ha9bf853a6caee92c5dfecf481f785afdb6938e4fc661a338d0f0c2c028713225

la · official · sha256:c7e24ab7417d25fd1d1b55312fa71213dd559479a0eb019088994582f5ffb197LA

Ad primum ergo dicendum quod in anima Christi fuit duplex cognitio, et utraque suo modo perfectissima. Una quidem excedens modum naturae humanae, qua scilicet vidit Dei essentiam et alia in ipsa. Et haec fuit perfectissima simpliciter. Et talis cognitio non fuit habitualis, sed actualis respectu omnium quae hoc modo cognovit. Alia autem cognitio fuit in Christo secundum modum proportionatum humanae naturae, prout scilicet cognovit res per species sibi divinitus inditas, de qua cognitione nunc loquimur. Et haec cognitio non fuit simpliciter perfectissima, sed perfectissima in genere humanae cognitionis. Unde non oportuit quod semper esset in actu.

Referencing norms: Q11A5Ad1, assert-hfc66460f546fc79f6936d3961511bf219634c0bb5958ac17e0bd593baf1bee3a

la · official · sha256:2188a10f500b9ecf85ad54a7cc481f3412b500668a68c83b34040c174b6db40aLA

Ad secundum dicendum quod habitus reducitur in actum ad imperium voluntatis, nam habitus est quo quis agit cum voluerit. Voluntas autem se habet ad infinita indeterminate. Et tamen hoc non est frustra, licet non in omnia actualiter tendat, dummodo tendat actualiter in id quod convenit loco et tempori. Et ideo etiam habitus non est frustra, licet non omnia reducantur in actum quae habitui subiacent, dummodo reducatur in actum id quod congruit ad debitum finem voluntatis secundum exigentiam negotiorum et temporis.

Referencing norms: Q11A5Ad2, assert-hb75f4ba54bc54febe3c9d3bf7bcecd838dd51a57f5cae9662c516fb4b6126763

la · official · sha256:5fd63953f942840ab3a49a01e8e6ebaf6166abad2adc2a4a09faaa3d2937f890LA

Ad tertium dicendum quod bonum et ens dupliciter dicitur. Uno modo, simpliciter. Et sic bonum et ens dicitur substantia, quae in suo esse et in sua bonitate subsistit. Alio modo dicitur ens et bonum secundum quid. Et hoc modo dicitur ens accidens, non quia ipsum habeat esse et bonitatem, sed quia eo subiectum est ens et bonum. Sic igitur scientia habitualis non est simpliciter melior aut dignior quam anima Christi, sed secundum quid, nam tota bonitas habitualis scientiae cedit in bonitatem subiecti.

Referencing norms: Q11A5Ad3, assert-h3d93124eeaa0d8afebe895d92402fca97e3385ce502ccfd2348cafa7543b934b

la · official · sha256:8462ec51db2c62660281eea00cf402a598f2aebfb02c78481dfafa9c84766e5dLA

Ad quintum sic proceditur. Videtur quod in Christo non fuerit habitualis scientia. Dictum est enim quod animam Christi decuit maxima perfectio. Sed maior est perfectio scientiae existentis in actu quam praeexistentis in habitu. Ergo conveniens fuisse videtur quod omnia sciret in actu. Ergo non habuit habitualem scientiam.

Referencing norms: Q11A5Obiectio1, assert-h0ee1ff5bedb32e78f63570e0306a130498758abf6add80f76be61749814e4df0, assert-h8240a7913bdc66f1dda27bc13636ec607072efc57e48e82cb89a9195b53af6f8, assert-h96b4439ac9888864fb274f54cb5195d04965ebc58eff75933e80e7d2221b3237

la · official · sha256:5e48983ec78cc45fc5f72ad9689ff1f4c4053c1774ec21e77b6b085290140d6aLA

Praeterea, cum habitus ordinetur ad actum, frustra videtur esse habitualis scientia quae nunquam in actum reducitur. Cum autem Christus sciverit omnia, sicut iam dictum est, non potuisset omnia illa actu considerare unum post aliud cognoscendo, quia infinita non est enumerando pertransire. Frustra ergo fuisset in eo scientia habitualis, quod est inconveniens. Habuit igitur actualem scientiam omnium quae scivit, et non habitualem.

Referencing norms: Q11A5Obiectio2, assert-ha332ab5109bdd9262426c90634c612dd036e5b1d7fade49c9b950c7c82c10a6d

la · official · sha256:eb1ddc8bc6961af430abc5125521f24fd79bbebfabc9dd45311497213e051fd0LA

Praeterea, scientia habitualis est quaedam perfectio scientis. Perfectio autem est nobilior perfectibili. Si igitur in anima Christi fuit aliquis habitus scientiae creatus, sequeretur quod aliquid creatum esset nobilius anima Christi. Non igitur in anima Christi fuit scientia habitualis.

Referencing norms: Q11A5Obiectio3, assert-h4a98d1dd435f42ac602e3abe51a9029152a4526b8bca93420bec0955623f74f5

la · official · sha256:daec2e1b633eed320154ffd09b261aa181b49862b8daee4c47630f317b9501ebLA

Respondeo dicendum quod, sicut supra dictum est, modus huius scientiae inditae animae Christi fuit conveniens ipsi subiecto recipienti, nam receptum est in recipiente per modum recipientis. Est autem hic modus connaturalis animae humanae, ut quandoque sit intellectus actu, quandoque in potentia. Medium autem inter puram potentiam et actum completum est habitus. Eiusdem autem generis est medium et extrema. Et sic patet quod modus connaturalis animae humanae est ut recipiat scientiam per modum habitus. Et ideo dicendum est quod scientia indita animae Christi fuit habitualis, poterat enim ea uti quando volebat.

Referencing norms: Q11A5Respondeo, assert-h19792f0bb264f6c0f2839fd6397e32e5b9613505f79b14c84a234fad43db665a

la · official · sha256:e1c87bb7b550e3a3ae06ea97c3feb20c0be55fc99b55a6a924e8440848a91bbbLA

Sed contra, scientia Christi de qua nunc loquimur, univoca fuit scientiae nostrae, sicut et anima eius fuit unius speciei cum anima nostra. Sed scientia nostra est in genere habitus. Ergo et scientia Christi fuit habitualis.

Referencing norms: assert-h2f200c684bb284001e8fe095311d861ac2f9f3fdb4c2d691af8a24fed5185afd

la · official · sha256:6638f75da9b266f20d94c704b55b09d37a5ad72969297f65b9f2b19a2e35b0d4LA

Ad primum ergo dicendum quod, sicut supra dictum est, scientia animae Christi est perfectissima, et excedens scientiam Angelorum, quantum ad id quod consideratur in ea ex parte Dei influentis, est tamen infra scientiam angelicam quantum ad modum recipientis. Et ad huiusmodi modum pertinet quod scientia illa per multos habitus distinguatur, quasi per species magis particulares existens.

Referencing norms: Q11A6Ad1, assert-hbf43ea982da153900094fc1a7f55ac19e0332ff526ca28f79e140b795d6859fb

la · official · sha256:d389d1e277ba4cb048bcc59d196d22ab1cc46d8bc44894d735fa6fef52a819e5LA

Ad secundum dicendum quod fides nostra innititur primae veritati. Et ideo Christus est auctor fidei nostrae secundum divinam scientiam, quae est simpliciter una.

Referencing norms: Q11A6Ad2, assert-h46f877d5fc1ba31cb147638e821cdf7f1e0f49d464c3d33941330429128322ae

la · official · sha256:f2e27a9e1daf1650caa88360b890c55353c5a7d87145bee7ddeab76f115a2469LA

Ad tertium dicendum quod lumen divinitus infusum est ratio intelligendi communis ea quae divinitus revelantur, sicut et lumen intellectus eorum quae naturaliter cognoscuntur. Et ideo oportuit in anima Christi species singularum rerum ponere ad cognoscendum cognitione propria unumquodque. Et secundum hoc, oportuit esse diversos habitus scientiae in anima Christi, ut dictum est.

Referencing norms: Q11A6Ad3, assert-h4666fb283df10aa35b297f3338e45c8a47954e0dfb6209f93ca13342f749b9e3

la · official · sha256:4e18f351ba23a23a68ff41e46a31f9612f6b8d6a1f316482492545d81047fba6LA

Ad sextum sic proceditur. Videtur quod in anima Christi non fuerit nisi unus habitus scientiae. Quanto enim scientia est perfectior, tanto est magis unita, unde et Angeli superiores per formas magis universales cognoscunt, ut in prima parte dictum est. Sed scientia Christi fuit perfectissima. Ergo fuit maxime una. Non ergo fuit distincta per plures habitus.

Referencing norms: Q11A6Obiectio1, assert-h84b7c03fbe6e7d791a3c7f0f33660c87cb1c0a631fa893926d7e46eb32592c68, assert-haf1fe7ebcc5aeb71c8ea95a82a5f6b7aafe856670b9582c8b6cc47799931995a, assert-hc33294c4522041fbb96022f6521e89a24ff88cf86e412f4c3b8a5147520a25ac

la · official · sha256:3c1c5273d6727d91742875cbcb113f8cb0f9fc265d13af4fd37437d267ae8ed9LA

Praeterea, fides nostra derivatur a scientia Christi, unde dicitur Heb. XII, aspicientes in auctorem fidei et consummatorem, Iesum. Sed unus est habitus fidei de omnibus credibilibus, ut in secunda parte dictum est. Ergo multo magis in Christo non fuit nisi unus habitus scientiae.

Referencing norms: Q11A6Obiectio2, assert-h183e8583c92c2961ffc88ddc3e1062f3471e3835a2c1993eddca32011e5cd36e, assert-hea93dd2a0f7a968409cc5f720e74b5edf3f6e1860bafadc221f0c250026fd075

la · official · sha256:0041a16817174a29adc682034d137e92d092b8fc9a6a2bb2853498014e7e2dfcLA

Praeterea, scientiae distinguuntur secundum diversas rationes scibilium. Sed anima Christi omnia scivit secundum unam rationem, scilicet secundum lumen divinitus infusum. Ergo in Christo fuit tantum unus habitus scientiae.

Referencing norms: Q11A6Obiectio3, assert-h716df1a277bb8e2d8afd2f18cf5e2d2c1f3725da7c40a4d12696ce2ca85e085f, assert-hb62818e7c822b7622236bf7f4a12baa99f06b39c295dba47a818ff14963afd3f

la · official · sha256:19e81e4b5a7448cb4466e490c85328443dd6a751b7d21c1b0a3f8decd241bf51LA

Respondeo dicendum quod, sicut dictum est, scientia indita animae Christi habuit modum connaturalem animae humanae. Est autem connaturale animae humanae ut recipiat species in minori universalitate quam Angeli, ita scilicet quod diversas naturas specificas per diversas intelligibiles species cognoscat. Ex hoc autem contingit quod in nobis sunt diversi habitus scientiarum, quia sunt diversa scibilium genera, inquantum scilicet ea quae reducuntur in unum genus, eodem habitu scientiae cognoscuntur; sicut dicitur in I Poster. quod una scientia est quae est unius generis subiecti. Et ideo scientia indita animae Christi fuit distincta secundum diversos habitus.

Referencing norms: Q11A6Respondeo, assert-h04db700c78268d23da1ca8b5e190b43c6e57a90fe7ba04d66d449f392977eaba

la · official · sha256:bbd935227a722984b8c117ef09b775ee119cc5cf5791c8d9c3ebe9cb307c0d3fLA

Sed contra est quod Zach. III dicitur quod super lapidem unum, idest Christum, sunt septem oculi. Per oculum autem scientia intelligitur. Ergo videtur quod in Christo fuerunt plures habitus scientiae.

Referencing norms: assert-h6e633d7d70e2756c80b3f2e9251bc7036e0e3ea3ef9c420189d3a0ec508c0cca

la · official · sha256:fb6e6d7397fae361a8005e6e67a836a6dd051b0811cf83de1b30a573074eba0dLA

Deinde considerandum est de scientia indita vel infusa animae Christi. Et circa hoc quaeruntur sex. Primo, utrum per hanc scientiam Christus sciat omnia. Secundo, utrum hac scientia uti potuerit non convertendo se ad phantasmata. Tertio, utrum haec scientia fuerit collativa. Quarto, de comparatione huius scientiae ad scientiam angelicam. Quinto, utrum fuerit scientia habitualis. Sexto, utrum fuerit distincta per diversos habitus.

la · official · sha256:b57954e13a6a37d1330d22a6f80874db0158d1aa31874e0f9cd2c905ed3ca8cdLA

Ad primum ergo dicendum quod scientia rerum acquiri potest non solum per experientiam ipsarum, sed etiam per experientiam quarundam aliarum rerum, cum ex virtute luminis intellectus agentis possit homo procedere ad intelligendum effectus per causas, et causas per effectus, et similia per similia, et contraria per contraria. Sic igitur, licet Christus non fuerit omnia expertus, ex his tamen quae expertus est, in omnium devenit notitiam.

Referencing norms: Q12A1Ad1, assert-h7a35638def65dbf4555d8a8d59c76d944b61d2b8ca220b7ef8d874df5a79054f

la · official · sha256:051b1fa57b5310618f84a5c7a2bbe40059cf203073c4a689e3453654c3bb0f9bLA

Ad secundum dicendum quod, licet corporalibus sensibus Christi non fuerint subiecta omnia sensibilia, fuerunt tamen sensibus eius subiecta aliqua sensibilia ex quibus, propter excellentissimam vim rationis eius, potuit in aliorum notitiam devenire per modum praedictum. Sicut, videndo corpora caelestia, potuit comprehendere eorum virtutes, et effectus quos habent in istis inferioribus, qui eius sensibus non subiacebant. Et, eadem ratione, ex quibuscumque aliis in aliorum notitiam devenire potuit.

Referencing norms: Q12A1Ad2, assert-h003bf8fe568f94307ef2f94be70b5556b585d0d57877e74ef79a91cce6853f6e

la · official · sha256:05c329c2e007c774a82b8584f40b61765ff2bf023411db0254a37f5e8fed6f93LA

Ad tertium dicendum quod secundum istam scientiam anima Christi non simpliciter cognovit omnia, sed illa omnia quae per lumen intellectus agentis hominis sunt cognoscibilia. Unde per hanc scientiam non cognovit essentias substantiarum separatarum; nec etiam singularia praeterita vel futura. Quae tamen cognovit per scientiam inditam, ut supra dictum est.

Referencing norms: Q12A1Ad3, assert-h3c9910c286cfe9c20ee6038bd1d99e0d3a4e3885811178e0180f5fe1e62e8179

la · official · sha256:8835687ebec656c9fbbf535980ca33e81bac94a32862b431dc9faf4442c79628LA

Ad primum sic proceditur. Videtur quod secundum hanc scientiam Christus non omnia cognovit. Huiusmodi enim scientia per experientiam acquiritur. Sed Christus non omnia expertus est. Non igitur omnia secundum hanc scientiam scivit.

Referencing norms: Q12A1Obiectio1, assert-h82f580b00774c3ef08398a596903a5b6e05fe2563c6b08667230f11a438b4ad2, assert-hdd03ba3a9c40e0cc5b90693a39d9985c433ea3c5fcc43efa6b79e7d962fe5236

la · official · sha256:f023de2ba0ca27045b9413908a415b0279fba2afa560294a3aa2b1dc0b21b62dLA

Praeterea, scientiam acquirit homo per sensum. Sed non omnia sensibilia sensibus corporalibus Christi fuerunt subiecta. Non igitur secundum hanc scientiam omnia cognovit.

Referencing norms: Q12A1Obiectio2, assert-h2a13a75df8c601d640b2990038dcc0f625405b546490925884db4c8db9db905f, assert-hafb9b93aae15adee4e3a028646a35388fca6ae65642d057e1fa03ccae5c881fd

la · official · sha256:8563fe3484a87b168fe1dd790f6fd90474ff496cd11b4f6815d59c5da5124034LA

Praeterea, quantitas scientiae attenditur secundum scibilia. Si igitur secundum hanc scientiam Christus omnia scivisset, esset in eo scientia acquisita aequalis scientiae infusae et scientiae beatae, quod est inconveniens. Non ergo secundum hanc scientiam Christus omnia scivit.

Referencing norms: Q12A1Obiectio3, assert-h167f96b3a24b8c765b3beb2e4c7293b72c6d1e075a3665b349d8bebc059b0eb0

la · official · sha256:6dfcf30f7589c09f815b6fd768f9f672ec56afecf3ac67a4840224baf744c6e9LA

Respondeo dicendum quod scientia acquisita ponitur in anima Christi, ut supra dictum est, propter convenientiam intellectus agentis, ne eius actio sit otiosa, qua facit intelligibilia actu, sicut etiam scientia indita vel infusa ponitur in anima Christi ad perfectionem intellectus possibilis. Sicut autem intellectus possibilis est quo est omnia fieri, ita intellectus agens est quo est omnia facere, ut dicitur in III de anima. Et ideo, sicut per scientiam inditam scivit anima Christi omnia illa ad quae intellectus possibilis est quocumque modo in potentia, ita per scientiam acquisitam scivit omnia illa quae possunt sciri per actionem intellectus agentis.

Referencing norms: Q12A1Respondeo, assert-h87a60a7fc4403d2698fc07830f80657ddf1d8360a3bcd3a42da0c1184358fa48

la · official · sha256:9442be256d54f8f1c6c5569c747ba49372b16a0d6c0138acd8fe45918cfd6152LA

Sed contra est quod nihil imperfectum fuit in Christo quantum ad animam. Fuisset autem imperfecta haec eius scientia, si secundum eam non scivisset omnia, quia imperfectum est cui potest fieri additio. Ergo secundum hanc scientiam Christus omnia scivit.

Referencing norms: assert-h7bb4d4ab1629e4db1c53c3e3240482d88bdc96961b89971f2c8cd28b49865c0e

la · official · sha256:a82bf013f3f1cd74126fb2ce34958a963f13b8bbcf7d4161506bf47f6960e780LA

Ad primum ergo dicendum quod tam scientia infusa animae Christi, quam scientia beata, fuit effectus agentis infinitae virtutis, qui potest simul totum operari, et ita in neutra scientia Christus profecit, sed a principio habuit eam perfectam. Sed scientia acquisita est tantum ab intellectu agente, qui non simul totum operatur, sed successive. Et ideo secundum hanc scientiam Christus non a principio scivit omnia, sed paulatim et post aliquod tempus, scilicet in perfecta aetate. Quod patet ex hoc quod Evangelista simul dicit eum profecisse scientia et aetate.

Referencing norms: Q12A2Ad1, assert-h34ae8882e79c2b1026123c49aed636026b565f0e58472a75dfb2b7aaee5c92f1

la · official · sha256:88387a0d4f85fea6707d179968c93b267d9b126f60db2e37948557723fe740fcLA

Ad secundum dicendum quod haec etiam scientia in Christo fuit semper perfecta secundum tempus, licet non fuerit perfecta simpliciter et secundum naturam. Et ideo potuit habere augmentum.

Referencing norms: Q12A2Ad2, assert-h738a60009b9a8b3d37d0395f4537105c9b1f9359755a67f8054b32c7118bfbc5

la · official · sha256:6abace62baab4f7c7b831e748b0cabe58a288b08af1c81a94f37bf3da9672385LA

Ad tertium dicendum quod verbum Damasceni intelligitur quantum ad illos qui dicunt simpliciter factam fuisse additionem scientiae Christi, scilicet secundum quamcumque eius scientiam; et praecipue secundum infusam, quae causatur in anima Christi ex unione ad verbum. Non autem intelligitur de augmento scientiae quae ex naturali agente causatur.

Referencing norms: Q12A2Ad3, assert-hd5c4a07c93588776361b6c589fd6fb8fa4f357fa77a8864c966fea08ee2e4f76

la · official · sha256:c4e6001ebd95a8746eefe48289d8c8bd162bb77365a48887fb8d22a3de96430dLA

Ad secundum sic proceditur. Videtur quod secundum hanc scientiam Christus non profecerit. Sicut enim secundum scientiam beatitudinis vel secundum scientiam infusam Christus cognovit omnia, ita secundum hanc scientiam acquisitam, ut ex dictis patet. Sed secundum illas scientias non profecit. Ergo nec secundum istam.

Referencing norms: Q12A2Obiectio1, assert-h27d18a5b422ecaf04dcef2cdfc10bb2248340df26f6d9c1d1084a06c072da794, assert-h747220bd617d1ba74b8e3282bf62b2ae1df07ad20c980e224073d4f405f94999

la · official · sha256:4a8ea0460bc486e198550a24630ae0a73d542be048d8926c3e8bd3583a34124dLA

Praeterea, proficere est imperfecti, quia perfectum additionem non recipit. Sed in Christo non est ponere scientiam imperfectam. Ergo secundum hanc scientiam Christus non profecit.

Referencing norms: Q12A2Obiectio2, assert-h63516ea890569b8473dd292f5d0e63136da96aa74bcb0616e55d033528418504, assert-h8512ff2cd1d2c633544c25cc0316617482e3ba34b5d795012b50a603da005e04

la · official · sha256:9c07104c89dea50e7ea78cedf820a0133a0fe9ae553222f9f3737aa5ce245c89LA

Praeterea, Damascenus dicit, qui proficere dicunt Christum sapientia et gratia ut additamentum suscipientem, non venerantur unionem. Non venerari autem unionem est impium. Ergo impium est dicere quod scientia eius additamentum acceperit.

Referencing norms: Q12A2Obiectio3, assert-h9dff1ebfbbfe6803f4bdc78ec400866d60c890bef009baf8ddfa13552d0e2a8c

la · official · sha256:bb6eb0495ec1b8c10b4309432dfe6c5532e17d96cb2504ebb0d508bae666a162LA

Respondeo dicendum quod duplex est profectus scientiae. Unus quidem secundum essentiam, prout scilicet ipse habitus scientiae augetur. Alius autem secundum effectum, puta si aliquis, secundum eundem et aequalem scientiae habitum, primo minora aliis demonstret, et postea maiora et subtiliora. Hoc autem secundo modo, manifestum est quod Christus in scientia et gratia profecit, sicut et in aetate, quia scilicet, secundum augmentum aetatis, opera maiora faciebat, quae maiorem sapientiam et gratiam demonstrabant. Sed quantum ad ipsum habitum scientiae, manifestum est quod habitus scientiae infusae in eo non est augmentatus, cum a principio plenarie sibi fuerit omnis scientia infusa. Et multo minus scientia beata in eo augeri potuit. De scientia autem divina quod non possit augeri, supra in prima parte dictum est. Si igitur, praeter habitum scientiae infusum, non sit in anima Christi habitus aliquis scientiae acquisitae, ut quibusdam videtur, et mihi aliquando visum est; nulla scientia in Christo augmentata fuit secundum suam essentiam, sed solum per experientiam, idest per conversionem specierum intelligibilium inditarum ad phantasmata. Et secundum hoc, dicunt quod scientia Christi profecit secundum experientiam, convertendo scilicet species intelligibiles inditas ad ea quae de novo per sensum accepit. Sed quia inconveniens videtur quod aliqua naturalis actio intelligibilis Christo deesset, cum extrahere species intelligibiles a phantasmatibus sit quaedam naturalis actio hominis secundum intellectum agentem, conveniens videtur hanc etiam actionem in Christo ponere. Et ex hoc sequitur quod in anima Christi aliquis habitus scientiae fuit qui per huiusmodi abstractionem specierum potuerit augmentari, ex hoc scilicet quod intellectus agens, post primas species intelligibiles abstractas a phantasmatibus, poterat etiam alias abstrahere.

Referencing norms: Q12A2Respondeo, assert-h6088ba442dc1e488bf8a297d0175c3e4b741b1961ad5bc34735ba027d386b81e

la · official · sha256:8fc54567b71b1f973e372cbf826336a7ef03ded43f8c21207ef8363eec051b07LA

Sed contra est quod habetur Luc. II, quod Iesus proficiebat sapientia et aetate et gratia, apud Deum et homines. Et Ambrosius dicit quod proficiebat secundum sapientiam humanam. Humana autem sapientia est quae humano modo acquiritur, scilicet per lumen intellectus agentis. Ergo Christus secundum hanc scientiam profecit.

Referencing norms: assert-h549ec28feb435a5e1a86350b6bd4f5459a2df1d881ae591e25fc0f07879e21dd

la · official · sha256:b62aa5f4cdc4ebd3e5a9a4017bcff1d03a6301feada9cf5be22eff07727be9e6LA

Ad primum ergo dicendum quod, sicut Origenes dicit, super Luc., dominus interrogabat, non ut aliquid disceret, sed ut interrogatus erudiret. Ex uno quippe doctrinae fonte manat et interrogare et respondere sapienter. Unde et ibidem in Evangelio sequitur quod stupebant omnes qui eum audiebant super prudentia et responsis eius.

Referencing norms: Q12A3Ad1, assert-hcd83233048a1110b07e355942c187c926a00cd5350bc8119bdaa6afef7f186b4

la · official · sha256:1dfa0efd035031258dcf4a482f5a945643b746c1bfdbfef31f5f3b474275751cLA

Ad secundum dicendum quod ille qui addiscit ab homine non accipit inmediate scientiam a speciebus intelligibilibus quae sunt in mente ipsius, sed mediantibus sensibilibus vocibus, tanquam signis intellectualium conceptionum. Sicut autem voces ab homine formatae sunt signa intellectualis scientiae ipsius, ita creaturae a Deo conditae sunt signa sapientiae eius, unde Eccli. I dicitur quod Deus effudit sapientiam suam super omnia opera sua. Sicut igitur dignius est doceri a Deo quam ab homine, ita dignius est accipere scientiam per sensibiles creaturas quam per hominis doctrinam.

Referencing norms: Q12A3Ad2, assert-hd65924fd70ca68e2594ef2953ffdd816cb1d7f963dc891f5a03c1655cd4497c7

la · official · sha256:2983e6aa50f18aefe8cf3b36392b7de99472d8f65bf5a30a0479c5f5caebbeb2LA

Ad tertium dicendum quod Iesus proficiebat in scientia experimentali sicut etiam in aetate, ut dictum est. Sicut autem aetas opportuna requiritur ad hoc quod homo accipiat scientiam per inventionem, ita etiam ad hoc quod accipiat scientiam per disciplinam. Dominus autem nihil fecit quod non congrueret eius aetati. Et ideo audiendis doctrinae sermonibus non accommodavit auditum nisi illo tempore quo poterat etiam per viam experientiae talem scientiae gradum attigisse. Unde Gregorius dicit, super Ezech., duodecimo anno aetatis suae dignatus est homines interrogare in terra, quia, iuxta rationis usum, doctrinae sermo non suppetit nisi in aetate perfecta.

Referencing norms: Q12A3Ad3, assert-h3b276ed19627759eafddad7061d4a8dfd7a906d8369e049890f7daa4d7b63c26

la · official · sha256:b17e283502c2ff32c47ed970cc27e9c8d7e53df2d55b21c6725e35020b779040LA

Ad tertium sic proceditur. Videtur quod Christus aliquid ab hominibus didicerit. Dicitur enim Luc. II quod invenerunt eum in templo in medio doctorum, interrogantem illos et respondentem. Interrogare vero et respondere est addiscentis. Ergo Christus ab hominibus aliquid didicit.

Referencing norms: Q12A3Obiectio1, assert-h0aca12faead91f27bd95a3c7f3ae08f0cb8459e15828b52b2a2e0efdf0c74d9b

la · official · sha256:4726b266ca20f28a38fa922307c3025c0406430bad3c9b0d628eb9a6ab5e31f7LA

Praeterea, acquirere scientiam ab homine docente videtur esse nobilius quam acquirere a sensibus, quia in anima hominis docentis sunt species intelligibiles in actu, in rebus autem sensibilibus sunt species intelligibiles solum in potentia. Sed Christus accipiebat scientiam experimentalem ex rebus sensibilibus, ut dictum est. Ergo multo magis poterat accipere scientiam addiscendo ab hominibus.

Referencing norms: Q12A3Obiectio2, assert-h049a56b65a772f244faaa5337ff1971a85d70fb2ecc262f23ce610cb1ef8710c, assert-hb231cf71e09a46502461956df1a7e9e582850cc14059c05d5b5c905093ed0599

la · official · sha256:77ea680d0f0f227217aa0215b25475dc79863244949072798228171add6ee321LA

Praeterea, Christus secundum scientiam experimentalem a principio non omnia scivit, sed in ea profecit, ut dictum est. Sed quilibet audiens sermonem significativum alicuius, potest addiscere quod nescit. Ergo Christus potuit ab hominibus aliqua addiscere quae secundum hanc scientiam nesciebat.

Referencing norms: Q12A3Obiectio3, assert-h38f610f14673fe92399de2231dc76eb937dd99ac087225844c879dcd56692e78, assert-he5659532da5d393235cbdbfe594c1d6ae8229d369023d92037af4d3c3c7b05ab

la · official · sha256:93a9bb2d59fa383db01a368d50425b1d987fe94abf62c889dd36ca7b60616429LA

Respondeo dicendum quod in quolibet genere id quod est primum movens non movetur secundum illam speciem motus, sicut primum alterans non alteratur. Christus autem constitutus est caput Ecclesiae, quinimmo omnium hominum, ut supra dictum est, ut non solum omnes homines per ipsum gratiam acciperent, sed etiam ut omnes ab eo doctrinam veritatis reciperent. Unde ipse dicit, Ioan. XVIII, in hoc natus sum, et ad hoc veni in mundum, ut testimonium perhibeam veritati. Et ideo non fuit conveniens eius dignitati ut a quocumque hominum doceretur.

Referencing norms: Q12A3Respondeo, assert-hf07ba8b5978de58f4c86418b3dac0044df2af6607c9d6b1f7eca8d0a62d50288

la · official · sha256:fd97855be6e46b4a97b585f29c54c743311ace9f77e18d0ef4e668e342702211LA

Sed contra est quod dicitur Isaiae LV, ecce, testem populis dedi eum, ducem ac praeceptorem gentibus. Praeceptoris autem non est doceri, sed docere. Ergo Christus non accepit aliquam scientiam per doctrinam alicuius hominis.

Referencing norms: assert-h47bde8fd84d9c9cfbcaac37c1d1309b0db32a81b1cbd764e1f892cf6a1c6a0cb

la · official · sha256:31406ee81587ede61633f1f1ff6673ed47cec3a39c2d3bf7499d8d59929980edLA

Ad primum ergo dicendum quod illa confortatio Angeli non fuit per modum instructionis, sed ad demonstrandum proprietatem humanae naturae. Unde Beda dicit, super Luc., in documento utriusque naturae, et Angeli ei ministrasse, et eum confortasse dicuntur. Creator enim suae creaturae non eguit praesidio, sed, homo factus, sicut propter nos tristis est, ita propter nos confortatur; ut scilicet in nobis fides incarnationis ipsius confirmetur.

Referencing norms: Q12A4Ad1, assert-h5be58512790c1d46ac03d2c3dee807f1e24c29aa314e28f055a7bf0676dbdd3b

la · official · sha256:35b2daed8c5e71c951955f81d5b36e873f75d09a6bd9fff2dacbdca49e3b369cLA

Ad secundum dicendum quod Dionysius dicit Christum angelicis formationibus fuisse subiectum, non ratione sui ipsius, sed ratione eorum quae circa eius incarnationem agebantur, et circa ministrationem in infantili aetate constituti. Unde ibidem subdit quod per medios Angelos nuntiatur Ioseph a patre dispensata Iesu ad Aegyptum recessio, et rursum ad Iudaeam de Aegypto traductio.

Referencing norms: Q12A4Ad2, assert-hc3c1a0b7ecb26cf72c49027509e69872c28bc3a41d2317c6c7bc906b7d063315

la · official · sha256:a9b7a55d9e32bf804418297fe365bb53337ca9885938892d69353af715c7cc69LA

Ad tertium dicendum quod filius Dei assumpsit corpus passibile, ut infra dicetur, sed animam perfectam scientia et gratia. Et ideo corpus eius fuit convenienter subiectum impressioni caelestium corporum, anima vero eius non fuit subiecta impressioni caelestium spirituum.

Referencing norms: Q12A4Ad3, assert-h5d3e2f9b293724e4c26bf4694912da9cb436533d2d274bc8014a96c61b3f1a50

la · official · sha256:fd4317d3375106955c9a391dbd3b89b9af2919cd52e0e097c0a67c9a5b35a933LA

Ad quartum sic proceditur. Videtur quod Christus ab Angelis scientiam acceperit. Dicitur enim Luc. XXII quod apparuit Christo Angelus de caelo confortans eum. Sed confortatio fit per verba exhortatoria docentis, secundum illud Iob IV, ecce, docuisti plurimos, et manus lassas roborasti, vacillantes confirmaverunt sermones tui. Ergo Christus ab Angelis doctus est.

Referencing norms: Q12A4Obiectio1, assert-h5b56f93b8d02cc9573c78c9c9e485d96308611cefd1c837dfbaf402bbbec1088, assert-hec222b55f52172800eb09dcc6fa1ccc956532ca8a9e8c0b869bb12e6d70d0d25

la · official · sha256:dab711482b6b053bf1f0515da494f46b3971c9aad7788b1e8a76dd8bee74a334LA

Praeterea, Dionysius dicit, IV cap. Cael. Hier., video enim quod et ipse Iesus, supercaelestium substantiarum supersubstantialis substantia, ad nostram intransmutabiliter veniens, obedienter subiicitur patris et Dei per Angelos formationibus. Videtur igitur quod ipse Christus ordinationi legis divinae subiici voluerit, per quam homines, mediantibus Angelis, erudiuntur.

Referencing norms: Q12A4Obiectio2, assert-h491b38219b9a951ada1a4b9d25f304673992da5782211d6b5109e0b99aca6802

la · official · sha256:165a10bac41f66971aa0072df6c5594b83fc2d0fa2116c5d8d9aec8d548715fdLA

Praeterea, sicut corpus humanum naturali ordine subiicitur corporibus caelestibus, ita etiam humana mens angelicis mentibus. Sed corpus Christi subiectum fuit impressionibus caelestium corporum, passus est enim calorem in aestate et frigus in hieme, sicut et alias humanas passiones. Ergo et eius mens humana subiacebat illuminationibus supercaelestium spirituum.

Referencing norms: Q12A4Obiectio3, assert-h441528902de907cdb8916855143be545e09e8fe86d8e71907fdcb61ed58b509b, assert-hed64d158e63c08254dbbb0366d85259e09a658429fadd6f46054a8e8208176ce

la · official · sha256:54613e02e34391ec191d0c64c4fc3aed43908d8fe223e8d6c7226b83dee9b273LA

Respondeo dicendum quod anima humana, sicut media inter substantias spirituales et res corporales existit, ita duobus modis nata est perfici, uno quidem modo, per scientiam acceptam ex rebus sensibilibus; alio modo, per scientiam inditam sive impressam ex illuminatione spiritualium substantiarum. Utroque autem modo anima Christi fuit perfecta, ex sensibilibus quidem, secundum scientiam experimentalem, ad quam quidem non requiritur lumen angelicum, sed sufficit lumen intellectus agentis; ex impressione vero superiori, secundum scientiam infusam, quam est immediate adeptus a Deo. Sicut enim supra communem modum creaturae anima illa unita est verbo in unitate personae, ita, supra communem modum hominum, immediate ab ipso Dei verbo repleta est scientia et gratia, non autem mediantibus Angelis, qui etiam ex influentia verbi rerum scientiam in sui principio acceperunt, sicut in II libro super Gen. ad Litt. Augustinus dicit.

Referencing norms: Q12A4Respondeo, assert-h698926bb9aa17ca0e47e22265228541bf4f8908fdbfe2a6bc4a23b2126c02658

la · official · sha256:0e59853a23996d6ab313cde346e655ce726d23dc7f3b9895381dad87456d099fLA

Sed contra est quod Dionysius dicit, VII cap. Cael. Hier., quod supremi Angeli ad ipsum Iesum quaestionem faciunt, et ipsius divinae operationis pro nobis scientiam discunt, et eas ipse Iesus sine medio docet. Non est autem eiusdem docere et doceri. Ergo Christus non accepit scientiam ab Angelis.

Referencing norms: assert-hdd702071f5fd380231a12ac165a0dc75ba6c2cfa31175090044fa110f369e463

la · official · sha256:90908816f4c3b059ae89683fccd5efa0fdf794d0c7841f738b500a8d34771ba4LA

Deinde considerandum est de scientia animae Christi acquisita vel experimentali. Et circa hoc quaeruntur quatuor. Primo, utrum secundum hanc scientiam Christus cognoverit omnia. Secundo, utrum in hac scientia profecerit. Tertio, utrum aliquid ab homine didicerit. Quarto, utrum acceperit aliquid ab Angelis.

la · official · sha256:b4843eb52c405806c547a4dd00e372e3be3959b8557d7a4fa06a9fe3bc821e10LA

Ad primum ergo dicendum quod homo accepit ex tempore omnipotentiam quam filius Dei habuit ab aeterno, per ipsam unionem personae, ex qua factum est ut, sicut homo dicitur Deus, ita dicatur omnipotens, non quasi sit alia omnipotentia hominis quam filii Dei sicut nec alia deitas; sed eo quod est una persona Dei et hominis.

Referencing norms: Q13A1Ad1, assert-hbd3a0f1c9958fe3915f68bde9d87f7c31c420684f1f25147de262ef0d3ccdca4

la · official · sha256:00b65a065a45aaf9e035a16a556b4a53cc8db1701067a36c49e87ec1ba826467LA

Ad secundum dicendum quod alia ratio est de scientia, et de potentia activa, sicut quidam dicunt. Nam potentia activa consequitur ipsam naturam rei, eo quod actio consideratur ut egrediens ab agente. Scientia autem non semper habetur per ipsam essentiam scientis, sed potest haberi per assimilationem scientis ad res scitas secundum similitudines susceptas. Sed haec ratio non videtur sufficere. Quia sicut aliquis potest cognoscere per similitudinem susceptam ab alio, ita etiam potest agere per formam ab alio susceptam, sicut aqua vel ferrum calefacit per calorem susceptum ab igne. Non igitur per hoc prohibetur quin, sicut anima Christi per similitudines omnium rerum sibi a Deo inditas potest omnia cognoscere, ita per easdem similitudines possit ea facere. Est ergo ulterius considerandum quod id quod a superiori natura in inferiori recipitur, habetur per inferiorem modum, non enim calor in eadem perfectione et virtute recipitur ab aqua qua est in igne. Quia igitur anima Christi inferioris naturae est quam divina natura, similitudines rerum non recipiuntur in ipsa anima Christi secundum eandem perfectionem et virtutem secundum quam sunt in natura divina. Et inde est quod scientia animae Christi est inferior scientia divina, quantum ad modum cognoscendi, quia Deus perfectius cognoscit quam anima Christi; et etiam quantum ad numerum scitorum, quia anima Christi non cognoscit omnes res quas Deus potest facere, quae tamen Deus cognoscit scientia simplicis intelligentiae; licet cognoscat omnia praesentia, praeterita et futura, quae Deus cognoscit scientia visionis. Et similiter similitudines rerum animae Christi inditae non adaequant virtutem divinam in agendo, ut scilicet possint omnia agere quae Deus potest; vel etiam eo modo agere sicut Deus agit, qui agit per virtutem infinitam, cuius creatura non est capax. Nulla autem res est ad cuius cognitionem aliqualiter habendam requiratur virtus infinita, licet aliquis modus cognoscendi sit virtutis infinitae, quaedam tamen sunt quae non possunt fieri nisi a virtute infinita sicut creatio et alia huiusmodi, ut patet ex his quae in prima parte dicta sunt. Et ideo anima Christi, cum sit creatura et virtutis finitae, potest quidem omnia cognoscere, sed non per omnem modum, non autem potest omnia facere, quod pertinet ad rationem omnipotentiae et inter cetera, manifestum est quod non potest creare seipsam.

Referencing norms: Q13A1Ad2, assert-h6f060598c7696b5b13bf2642f0bb45cf7fac28a12d77b83977004aba502203bc

la · official · sha256:f9ea5e8c432a1b09701bd8dedceeaafe9eff0132507e1c9e72d75b69b59ff0c7LA

Ad tertium dicendum quod anima Christi habuit et scientiam practicam et speculativam, non tamen oportet quod omnium illorum habeat scientiam practicam quorum habuit scientiam speculativam. Ad scientiam enim speculativam habendam sufficit sola conformitas vel assimilatio scientis ad rem scitam, ad scientiam autem practicam requiritur quod formae rerum quae sunt in intellectu sint factivae. Plus autem est habere formam et imprimere formam habitam in alterum, quam solum habere formam, sicut plus est lucere et illuminare quam solum lucere. Et inde est quod anima Christi habet quidem speculativam scientiam creandi, scit enim qualiter Deus creat, sed non habet huius modi scientiam practicam, quia non habet scientiam creationis factivam.

Referencing norms: Q13A1Ad3, assert-ha3ffb0f58f7673cd1b7670abdaf364a09bbe58e906a6e01c6759507cee54375e

la · official · sha256:e27d7da80453dbf67370334f4dd3051266b68d62c8c5a2e88e45925a083504a2LA

Ad primum sic proceditur. Videtur quod anima Christi habuit omnipotentiam. Dicit enim Ambrosius, super Luc., potentiam quam Dei filius naturaliter habet, homo erat ex tempore accepturus. Sed hoc praecipue videtur esse secundum animam, quae est potior pars hominis. Cum ergo filius Dei ab aeterno omnipotentiam habuerit, videtur quod anima Christi ex tempore omnipotentiam acceperit.

Referencing norms: Q13A1Obiectio1, assert-h8442271cbcbdee5a7e36096049757f7052a8cf4a1e89e90ac91844ad26882378, assert-hab0f84866a234a887893eacd213a311a0b414f46b2cfe062c854ed12629f6e59

la · official · sha256:54324e4b6823ce5bcbca1e8638804a18e169298dc116b46be0a9ee9f22a99f74LA

Praeterea, sicut potentia Dei est infinita, sic et eius scientia. Sed anima Christi habet omnium scientiam eorum quae scit Deus quodammodo, ut supra dictum est. Ergo etiam habet omnem potentiam. Et ita est omnipotens.

Referencing norms: Q13A1Obiectio2, assert-h48b9c4bb7c457ddbe0b3078ebf70bc395d93cb65e74e45a02c309c521f6ea594, assert-ha4d26b59f7243f1629768b9a3903789c40606f03864f19074d61866844d460ad

la · official · sha256:8186c8b98a0d201dae933eb30bbdad7b5805810c4c15b69a746868b1e3579a23LA

Praeterea, anima Christi habet omnem scientiam. Sed scientiarum quaedam est practica, quaedam speculativa. Ergo habet eorum quae scit scientiam practicam, ut scilicet sciat facere ea quae scit. Et sic videtur quod omnia facere possit.

Referencing norms: Q13A1Obiectio3, assert-h0704d5ab6370d6502b90faf17275b9bc31ff00b6985994501d1192ccd6533e0a, assert-h643c5ac3983710f3d7c544df25a30ac2df7c8f2494d64ac23313e2df71e1cf1c

la · official · sha256:eccd0a2bcf88e5965ab4d9b3554287f2fbf4dd39c8bc45fe503628f4e0d6f09aLA

Respondeo dicendum quod, sicut supra dictum est, in mysterio incarnationis ita facta est unio in persona quod tamen remansit distinctio naturarum, utraque scilicet natura retinente id quod sibi est proprium. Potentia autem activa cuiuslibet rei sequitur formam ipsius, quae est principium agendi. Forma autem vel est ipsa natura rei, sicut in simplicibus, vel est constituens ipsam rei naturam, sicut in his quae sunt composita ex materia et forma. Unde manifestum est quod potentia activa cuiuslibet rei consequitur naturam ipsius. Et per hunc modum omnipotentia consequenter se habet ad divinam naturam. Quia enim natura divina est ipsum esse Dei incircumscriptum, ut patet per Dionysium, V cap. de Div. Nom., inde est quod habet potentiam activam respectu omnium quae possunt habere rationem entis, quod est habere omnipotentiam, sicut et quaelibet alia res habet potentiam activam respectu eorum ad quae se extendit perfectio suae naturae, sicut calidum ad calefaciendum. Cum igitur anima Christi sit pars humanae naturae, impossibile est quod habeat omnipotentiam.

Referencing norms: Q13A1Respondeo, assert-h724d335dec087d88c1f3f704bf4abbc759ea4e7e2efa668d115bdce516370f35

la · official · sha256:84a3b517965480d9b028e81b515dbb408f3d1f92717000627cc1e24e2b9ffecaLA

Sed contra est, quod proprium est Dei, non potest alicui creaturae convenire. Sed proprium est Dei esse omnipotentem, secundum illud Exodi XV, iste Deus meus, et glorificabo eum; et postea subditur, omnipotens nomen eius. Ergo anima Christi, cum sit creatura, non habet omnipotentiam.

Referencing norms: assert-h3b582df1e431fce186fe93a3850fdeb7526bb57cf2d02e87b4478960636a3094

la · official · sha256:ba6d88982b82686422c22c30120696cf193e92e6632087a661a449cd4cfb1557LA

Ad primum ergo dicendum quod, sicut dicit Hieronymus, illi potestas data est qui paulo ante crucifixus et sepultus in tumulo, qui postea resurrexit, idest, Christo secundum quod homo. Dicitur autem sibi omnis potestas data ratione unionis, per quam factum est ut homo esset omnipotens, ut supra dictum est. Et quamvis hoc ante resurrectionem innotuerit Angelis, post resurrectionem innotuit omnibus hominibus, ut Remigius dicit. Tunc autem dicuntur res fieri, quando innotescunt. Et ideo post resurrectionem dominus dicit sibi potestatem esse datam in caelo et in terra.

Referencing norms: Q13A2Ad1, assert-h17f7c7e9f8eab533467ae42ab6172ffa457f0f2874b09cb2090ff21d2c969774

la · official · sha256:8c5522715127bc6b9bf3bb748d1fe4d7c79cd1366ae024396de9f9b0a8685ec1LA

Ad secundum dicendum quod, licet omnis creatura sit mutabilis ab alia creatura, praeter supremum Angelum, qui tamen potest illuminari ab anima Christi; non tamen omnis immutatio quae potest fieri circa creaturam, potest fieri a creatura; sed quaedam immutationes possunt fieri a solo Deo. Quaecumque tamen immutationes creaturarum possunt fieri per creaturas, possunt etiam fieri per animam Christi secundum quod est instrumentum verbi. Non autem secundum propriam naturam et virtutem, quia quaedam huiusmodi immutationum non pertinent ad animam, neque quantum ad ordinem naturae neque quantum ad ordinem gratiae.

Referencing norms: Q13A2Ad2, assert-h3bd5c3475b8d001c11244a6db81a7cb089153188bd460d68cf932a8105bd5715

la · official · sha256:f5babe7ab5e4f2fc26acf6cbbeeba135e96c919d07cc2162e39dcdb687401c2bLA

Ad tertium dicendum quod, sicut dictum est in secunda parte, gratia virtutum, seu miraculorum, datur animae alicuius sancti, non ut propria virtute eius, sed ut per virtutem divinam huiusmodi miracula fiant. Et haec quidem gratia excellentissime data est animae Christi, ut scilicet non solum ipse miracula faceret, sed etiam hanc gratiam in alios transfunderet. Unde dicitur, Matth. X, quod, convocatis duodecim discipulis, dedit illis potestatem spirituum immundorum, ut eiicerent eos; et curarent omnem languorem et omnem infirmitatem.

Referencing norms: Q13A2Ad3, assert-hc601b923c50a5fd5cd65180f48d16fe4fe644f4bf31efb9dde46b3c69626fb71

la · official · sha256:e236a49e0f62442d7f08ee260477fcbad0141b9cc30084a753d49b3db4a7fb59LA

Ad secundum sic proceditur. Videtur quod anima Christi habeat omnipotentiam respectu immutationis creaturarum. Dicit enim ipse Matth. ult., data est mihi omnis potestas in caelo et in terra. Sed nomine caeli et terrae intelligitur omnis creatura, ut patet cum dicitur, Gen. I, in principio creavit Deus caelum et terram. Ergo videtur quod anima Christi habeat omnipotentiam respectu immutationis creaturarum.

Referencing norms: Q13A2Obiectio1, assert-he245a79a25f43a7353472a975f794112feff745e2013247a2b0ab1c3b8387870, assert-hf5c1f3662f98c7bcf13a392cea0f18a7d7c1ab6755b255ed0451b112c681e25f

la · official · sha256:095ecf59a49fdf86ef8f1a6aa26134a922dc4b3f1d8bc0e48814a2e55afa6474LA

Praeterea, anima Christi est perfectior qualibet creatura. Sed quaelibet creatura potest moveri ab aliqua alia creatura, dicit enim Augustinus, in III de Trin., quod sicut corpora grossiora et inferiora per subtiliora et potentiora quodam ordine reguntur, ita omnia corpora per spiritum vitae rationalem; et spiritus vitae rationalis desertor atque peccator per spiritum vitae rationalem, pium et iustum. Anima autem Christi etiam ipsos supremos spiritus movet, illuminando eos, ut dicit Dionysius, VII cap. Cael. Hier. Ergo videtur quod anima Christi habeat omnipotentiam respectu immutationis creaturarum.

Referencing norms: Q13A2Obiectio2, assert-h31456c6d1c6a4555ee0572d5efa53b64e4c591dbc3bf927650e9b22f66e3045a, assert-hbc8797185ca495d960e6678a60e7898efa3cecb123f10f8d0ad9d10474dffeaf

la · official · sha256:69bf6135a9a4722d26d55ff861133ff0e268a00184ce63cc52e1524b65aade5fLA

Praeterea, anima Christi habuit plenissime gratiam miraculorum seu virtutum, sicut et ceteras gratias. Sed omnis immutatio creaturae potest ad gratiam miraculorum pertinere, cum etiam miraculose caelestia corpora a suo ordine immutata fuerint, sicut probat Dionysius, in epistola ad Polycarpum. Ergo anima Christi habuit omnipotentiam respectu immutationis creaturarum.

Referencing norms: Q13A2Obiectio3, assert-h0d517396afb6b11343f1e2f1d3868deb3a2ff0b2858e533fa5f4e1a68bbe1d53, assert-hf0f18a10d710da06eeaf9bd761fbcd3407bfadd46f36544adf791aa94d0b6f69

la · official · sha256:b66f983bcf61a2d95f2d3bb1532ea6a43f3c3b2f85680d2c876ab33e09efc1f7LA

Respondeo dicendum quod hic duplici distinctione est opus. Quarum prima est ex parte transmutationis creaturarum, quae triplex est. Una quidem est naturalis, quae scilicet fit a proprio agente secundum ordinem naturae. Alia vero est miraculosa, quae fit ab agente supernaturali, supra consuetum ordinem et cursum naturae, sicut resuscitatio mortuorum. Tertia autem est secundum quod omnis creatura vertibilis est in nihil. Secunda autem distinctio est accipienda ex parte animae Christi, quae dupliciter considerari potest. Uno modo, secundum propriam naturam et virtutem, sive naturalem sive gratuitam. Alio modo, prout est instrumentum verbi Dei sibi personaliter uniti. Si ergo loquamur de anima Christi secundum propriam naturam et virtutem, sive naturalem sive gratuitam, potentiam habuit ad illos effectus faciendos qui sunt animae convenientes, puta ad gubernandum corpus, et ad disponendum actus humanos; et etiam ad illuminandum, per gratiae et scientiae plenitudinem, omnes creaturas rationales ab eius perfectione deficientes, per modum quo hoc est conveniens creaturae rationali. Si autem loquamur de anima Christi secundum quod est instrumentum verbi sibi uniti, sic habuit instrumentalem virtutem ad omnes immutationes miraculosas faciendas ordinabiles ad incarnationis finem, qui est instaurare omnia, sive quae in caelis sive quae in terris sunt. Immutationes vero creaturarum secundum quod sunt vertibiles in nihil, correspondent creationi rerum, prout scilicet producuntur ex nihilo. Et ideo, sicut solus Deus potest creare, ita solus potest creaturas in nihilum redigere, qui etiam solus eas in esse conservat, ne in nihilum decidant. Sic ergo dicendum est quod anima Christi non habet omnipotentiam respectu immutationis creaturarum.

Referencing norms: Q13A2Respondeo, assert-h358ea5e188410a440c3390fd9a9633334bcf88bdb6d0ee31a29a470277a32e4a

la · official · sha256:0001e652f9f68888a10ef083cc2903f6393843ccf6e59dfc6d94f57045c4e8abLA

Sed contra est quod eiusdem est transmutare creaturas cuius est conservare eas. Sed hoc est solius Dei, secundum illud Heb. I, portans omnia verbo virtutis suae. Ergo solius Dei est habere omnipotentiam respectu immutationis creaturarum. Non ergo hoc convenit animae Christi.

Referencing norms: assert-hc0a3b3ba08c88d238d9aee3b320f158f141e78e58f6b499fb7e139252679057d

la · official · sha256:2118dc9db808a3c08274d8e136b805fa0e54051040c8a6883e4189afe7e6aca7LA

Ad primum ergo dicendum quod verbum Damasceni est intelligendum quantum ad voluntatem divinam Christi. Quia, sicut ipse in praecedenti capitulo dicit, beneplacito divinae voluntatis permittebatur carni pati et operari quae propria.

Referencing norms: Q13A3Ad1, assert-h2f66af43f9e5d5f50f72d4dbf047de7a243347472a3ea8f6204e1f0f97396f14

la · official · sha256:b388562db4463b9a5cc6e67df46693f7c36e51556b1748d34b27567df05c03aeLA

Ad secundum dicendum quod non pertinebat hoc ad originalem iustitiam quam Adam habuit in statu innocentiae, quod anima hominis haberet virtutem transmutandi corpus proprium in quamcumque formam, sed quod posset ipsum conservare absque nocumento. Et hanc etiam virtutem Christus assumere potuisset, si voluisset. Sed, cum sint tres status hominum, scilicet innocentiae culpae et gloriae; sicut de statu gloriae assumpsit comprehensionem, et de statu innocentiae immunitatem a peccato, ita et de statu culpae assumpsit necessitatem subiacendi poenalitatibus huius vitae, ut infra dicetur.

Referencing norms: Q13A3Ad2, assert-ha77b10bbfc48bd36865fbd774a4b0a88dcbe07fc85bed327a690cfa9128c5888

la · official · sha256:7717c8415a6cddfa5b883fe90cb03cb252b1ec63066ef6ca0e4aa64262acff4aLA

Ad tertium dicendum quod imaginationi, si fortis fuerit, naturaliter obedit corpus quantum ad aliqua. Puta quantum ad casum de trabe in alto posita; quia imaginatio nata est esse principium motus localis, ut dicitur in III de anima. Similiter etiam quantum ad alterationem quae est secundum calorem et frigus, et alia consequentia, eo quod ex imaginatione consequenter natae sunt consequi passiones animae, secundum quas movetur cor, et sic per commotionem spirituum totum corpus alteratur. Aliae vero dispositiones corporales, quae non habent naturalem ordinem ad imaginationem, non transmutantur ab imaginatione, quantumcumque sit fortis, puta figura manus vel pedis, vel aliquid simile.

Referencing norms: Q13A3Ad3, assert-h57c73f54e5a85a61c023c8e8f5b8a8c1bed2587274cb514bd500f5226b7bab31

la · official · sha256:eff43ea4b5a88c0969b0ee13fec3223b1f620dce3f3351086b608a461c509f18LA

Ad tertium sic proceditur. Videtur quod anima Christi habuerit omnipotentiam respectu proprii corporis. Dicit enim Damascenus, in III libro, quod omnia naturalia fuerunt Christo voluntaria, volens enim esurivit, volens sitivit, volens timuit, volens mortuus est. Sed ex hoc Deus dicitur omnipotens quia omnia quaecumque voluit, fecit. Ergo videtur quod anima Christi habuit omnipotentiam respectu naturalium operationum proprii corporis.

Referencing norms: Q13A3Obiectio1, assert-h19f7fbbfc7f6c8ff2b36da4363f699ab6f2004f7b3e8ac9eed6ae25a3219becc, assert-hd6786ce3c2a73383b2c8131138a05a4879a4a6830fbb0df01f8babc81cd6b778

la · official · sha256:c4c56a390b7dea555e3f951797bc4b971071a1afd080156fcfdc3fd5491296b3LA

Praeterea, in Christo fuit perfectius humana natura quam in Adam, in quo, secundum originalem iustitiam quam habuit in statu innocentiae, corpus habebat omnino subiectum animae, ut nihil in corpore posset accidere contra animae voluntatem. Ergo multo magis anima Christi habuit omnipotentiam respectu sui corporis.

Referencing norms: Q13A3Obiectio2, assert-h79e38e185d8c5f8aea818228d15ff7e1fdc167e3e6440b15aacf3c1e8ba952bb

la · official · sha256:d2c7dfbd413d9df69a7e4a8bb8d3f919c2fbaba89443e65e805e1490acf49b44LA

Praeterea, ad imaginationem animae naturaliter corpus immutatur; et tanto magis, quanto anima fuerit fortioris imaginationis; ut in prima parte habitum est. Sed anima Christi habuit virtutem perfectissimam, et quantum ad imaginationem, et quantum ad alias vires. Ergo anima Christi fuit omnipotens in respectu ad corpus proprium.

Referencing norms: Q13A3Obiectio3, assert-h1941fd21ed66573369b994a8f1976fe964300c500a0396cedcfe68c95a3ce240, assert-h365a8127c4ad3dc9435e43a107bf3d644c7ebcb0fbd9209cb88f4aafea5bd649

la · official · sha256:f14fa4c5eb7c9c8db5a1c944ad805bfcf71da393f0770216b1e0c79350501c69LA

Respondeo dicendum quod, sicut dictum est, anima Christi potest dupliciter considerari. Uno modo, secundum propriam virtutem et naturam. Et hoc modo, sicut non poterat immutare exteriora corpora a cursu et ordine naturae, ita etiam non poterat immutare proprium corpus a naturali dispositione, quia anima, secundum propriam naturam, habet determinatam proportionem ad suum corpus. Alio modo potest considerari anima Christi secundum quod est instrumentum unitum verbo Dei in persona. Et sic subdebatur eius potestati totaliter omnis dispositio proprii corporis. Quia tamen virtus actionis non proprie attribuitur instrumento, sed principali agenti, talis omnipotentia attribuitur magis ipsi verbo Dei quam animae Christi.

Referencing norms: Q13A3Respondeo, assert-h61d86c1fe98699b8c651a4bb8477f46e263c975d7a6a4c057229c24f5a86bf2c

la · official · sha256:b52375489b1a2304c11d7b5f561bd4f809d4331c9fe5ba66cbfa801c0089c59aLA

Sed contra est quod dicitur Heb. II, quod debuit per omnia fratribus assimilari, et praecipue in his quae pertinent ad conditionem humanae naturae. Sed ad conditionem humanae naturae pertinet quod valetudo corporis, et eius nutritio et augmentum, imperio rationis, seu voluntati, non subdantur, quia naturalia soli Deo, qui est auctor naturae, subduntur. Ergo nec in Christo subdebantur. Non igitur anima Christi fuit omnipotens respectu proprii corporis.

Referencing norms: assert-h7f3f04ad044c999be0d632c5874b0f168ca2ac2afc9e53bac41042a7b0a99466

la · official · sha256:2185196484767b7549171a50a2a37646c9a5d834339eebeada79d3adef91e63dLA

Ad primum ergo dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in libro de quaest. Nov. et Vet. Test., quod factum est, hoc voluisse dicendus est Christus. Advertendum est enim quod illud in finibus gestum est gentilium, quibus adhuc tempus praedicandi non erat. Ultro tamen venientes ad fidem non suscipere invidiae erat. A suis ergo noluit praedicari, requiri autem se voluit. Et ita factum est. Vel potest dici quod haec voluntas Christi non fuit de eo quod per eum fiendum erat, sed de eo quod erat fiendum per alios, quod non subiacebat humanae voluntati ipsius. Unde in epistola Agathonis Papae, quae est recepta in sexta synodo, legitur, ergone ille omnium conditor ac redemptor, in terris latere volens, non potuit, nisi hoc ad humanam eius voluntatem, quam temporaliter dignatus est assumere, redigatur?

Referencing norms: Q13A4Ad1, assert-h54d82bf3c04775ebbd162fd981c26232debc491d02e4d32b6a0d4dac4e1f808f

la · official · sha256:8bc59ec8d2a9548b674ac979b560f481f031b8f12517480e3662a9810bc55308LA

Ad secundum dicendum quod, sicut dicit Gregorius, XIX Moral., per hoc quod dominus praecepit taceri virtutes suas, servis suis se sequentibus exemplum dedit, ut ipsi quidem virtutes suas occultari desiderent, et tamen, ut alii eorum exemplo proficiant, prodantur inviti. Sic ergo praeceptum illud designabat voluntatem ipsius qua humanam gloriam refugiebat, secundum illud Ioan. VIII, ego gloriam meam non quaero. Volebat tamen absolute, praesertim secundum divinam voluntatem, ut publicaretur miraculum factum, propter aliorum utilitatem.

Referencing norms: Q13A4Ad2, assert-hfcb27f1309fe3558c6b6f930b3c316486ca3f203aba5adbe251693e532f6f02c

la · official · sha256:fb5f26adcfff4dadd996431c04d99a76de7bcfe6ab764073e727c50320705a8cLA

Ad tertium dicendum quod Christus orabat etiam pro his quae virtute divina fienda erant, et pro his etiam quae humana voluntate erat facturus. Quia virtus et operatio animae Christi dependebat a Deo, qui operatur in omnibus velle et perficere, ut dicitur Philipp. II.

Referencing norms: Q13A4Ad3, assert-h8e78765ed1450066a3f1fcad5a2b08f42bc0e49f73a822d15aa95334b95666d3

la · official · sha256:63cb040c9742015d8082f8a6fb377bc535471da05333a0a76476a59f84615bbfLA

Ad quartum sic proceditur. Videtur quod anima Christi non habuerit omnipotentiam respectu executionis propriae voluntatis. Dicitur enim Marc. VII quod, ingressus domum, neminem voluit scire sed non potuit latere. Non ergo potuit exequi in omnibus propositum suae voluntatis.

Referencing norms: Q13A4Obiectio1, assert-h82906ea6cd612a13c04f35d91f50638a896f3d8c9f1f012cf425111c01ee00a9

la · official · sha256:22a560285d764ee4ec6a274f12a2d5ccfe4cc9157b5d69b2d5c053a4a487e1b2LA

Praeterea, praeceptum est signum voluntatis, ut in prima parte dictum est. Sed dominus quaedam facienda praecepit quorum contraria acciderunt, dicitur enim Matth. IX quod caecis illuminatis comminatus est Iesus, dicens, videte ne aliquis sciat, illi autem egressi diffamaverunt illum per totam terram illam. Non ergo in omnibus potuit exequi propositum suae voluntatis.

Referencing norms: Q13A4Obiectio2, assert-h23952cc82e32a1854dbc03281528d44a6ca95494177e0b3e279c81963e867d25, assert-hb2c45cf7b2639b15cebe720a96772964245aa4e836c1a0b2c8c1f8ab2880c72c

la · official · sha256:a6673cea0537b85bd809f554eb28a5cdfd0b4630f9c480c1e8d67fcbaa7506cdLA

Praeterea, id quod aliquis potest facere, non petit ab alio. Sed dominus petivit a patre, orando, illud quod fieri volebat, dicitur enim Luc. VI quod exivit in montem orare, et erat pernoctans in oratione Dei. Ergo non potuit exequi in omnibus propositum suae voluntatis.

Referencing norms: Q13A4Obiectio3, assert-hbff3e82bd37d64e020b33434ae5005e77bf2343fdf9223089c528c35b0f6112c, assert-hdf99349aae289f1b6ff117aa413369f0a13c04163b3f7697a7636867b06889da

la · official · sha256:04605fe9f2f89a6856958e9c48be695165cfd5ade89887f2a8d649e99c3c6907LA

Respondeo dicendum quod anima Christi dupliciter aliquid voluit. Uno modo, quasi per se implendum. Et sic, dicendum est quod quidquid voluit, potuit. Non enim conveniret sapientiae eius ut aliquid vellet per se facere quod suae voluntati non subiaceret. Alio modo voluit aliquid ut implendum virtute divina, sicut resuscitationem proprii corporis, et alia huiusmodi miraculosa opera. Quae quidem non poterat propria virtute, sed secundum quod erat instrumentum divinitatis, ut dictum est.

Referencing norms: Q13A4Respondeo, assert-h7e9b0a566b0c0aef4f9d2430beb75ae9ab53b0c850d91e0ad7852544e9b1b8ed

la · official · sha256:27fb81badf35292159281e88f356f602cc8aedca17af3a39de651a1749ff3c56LA

Sed contra est quod Augustinus dicit, in libro de quaest. Nov. et Vet. Test., impossibile est ut salvatoris voluntas non impleatur, nec potest velle quod scit fieri non debere.

Referencing norms: assert-h9030b6bfadaedd8bd76bd269362b8df465fda0600e7939bae38ebebd212a2069

la · official · sha256:8a09e826ab110ff90c822ad627437419c3d3d3780feb1bd6771d69fa7348c479LA

Deinde considerandum est de potentia animae Christi. Et circa hoc quaeruntur quatuor. Primo, utrum habuerit omnipotentiam simpliciter secundo, utrum habuerit omnipotentiam respectu corporalium creaturarum. Tertio, utrum habuerit omnipotentiam respectu proprii corporis. Quarto, utrum habuerit omnipotentiam respectu executionis propriae voluntatis.

la · official · sha256:af7d07be00afc024c90a74262234e9e507aaa4588ae492ac75655b5d076a0f16LA

Ad primum ergo dicendum quod satisfactio pro peccato alterius habet quidem quasi materiam poenas quas aliquis pro peccato alterius sustinet, sed pro principio habet habitum animae ex quo inclinatur ad volendum satisfacere pro alio, et ex quo satisfactio efficaciam habet; non enim esset satisfactio efficax nisi ex caritate procederet, ut infra dicetur. Et ideo oportuit animam Christi perfectam esse quantum ad habitus scientiarum et virtutum, ut haberet facultatem satisfaciendi, et quod corpus eius subiectum esset infirmitatibus, ut ei satisfactionis materia non deesset.

Referencing norms: Q14A1Ad1, assert-h724a71d241131b06c3e6c9f246a191ebaa76856d539cf3f82b331087bb12babd

la · official · sha256:e35b0f5230b25f0ce6e21e063e7ce51594fb12c08c412dac6a5e9affcc1440b2LA

Ad secundum dicendum quod, secundum naturalem habitudinem quae est inter animam et corpus, ex gloria animae redundat gloria ad corpus, sed haec naturalis habitudo in Christo subiacebat voluntati divinitatis ipsius, ex qua factum est ut beatitudo remaneret in anima et non derivaretur ad corpus, sed caro pateretur quae conveniunt naturae passibili; secundum illud quod dicit Damascenus, quod beneplacito divinae voluntatis permittebatur carni pati et operari quae propria.

Referencing norms: Q14A1Ad2, assert-h1e6e7f76eee52c96c4ec769c96fc372ab4927e24b49d044d3f6256f0dc26954d

la · official · sha256:ab356e8a3f5cefa322f332429fdef567926d2dba8143f4844cf0d22d1d754df8LA

Ad tertium dicendum quod poena semper sequitur culpam, actualem vel originalem, quandoque quidem eius qui punitur; quandoque autem alterius, pro quo ille qui patitur poenas satisfacit. Et sic accidit in Christo, secundum illud Isaiae LIII, ipse vulneratus est propter iniquitates nostras; attritus est propter scelera nostra.

Referencing norms: Q14A1Ad3, assert-h4bf02801795e2526d1da8c2628be2b767745d86c67ed644194b47e4d2b45a519

la · official · sha256:c8766a7974ac4892765d2f8f7b3615e5241ea4fceb63da5c9563ad4833ec3116LA

Ad quartum dicendum quod infirmitas assumpta a Christo non impedivit finem incarnationis, sed maxime promovit, ut dictum est. Et quamvis per huiusmodi infirmitates absconderetur eius divinitas, manifestabatur tamen humanitas, quae est via ad divinitatem perveniendi, secundum illud Rom. V, accessum habemus ad Deum per Iesum Christum. Desiderabant autem antiqui patres in Christo, non quidem fortitudinem corporalem, sed spiritualem, per quam et Diabolum vicit et humanam infirmitatem sanavit.

Referencing norms: Q14A1Ad4, assert-he394d2a0cfe639dba2903ed8fc2f8bd80c6c79a2c42cff7e0cf6834ba80edf0c

la · official · sha256:dca1d2f79aa21c76b848214079e051711a58dec3ef3fad5066b25eacd7b59e35LA

Ad primum sic proceditur. Videtur quod filius Dei non debuit assumere naturam humanam cum corporis defectibus. Sicut enim anima unita est verbo Dei personaliter, ita et corpus. Sed anima Christi habuit omnimodam perfectionem, et quantum ad gratiam et quantum ad scientiam, ut supra dictum est. Ergo etiam corpus eius debuit esse omnibus modis perfectum, nullum in se habens defectum.

Referencing norms: Q14A1Obiectio1, assert-h9c111b4c6a65067e5ef9355cd185d45d552d8146155a9998bd33056f35727c49, assert-he1d04cc7058eee701442869ffb153b3b1132fcd8a9340c86d7c5466a558aadbf

la · official · sha256:1caafc1e2d892ab1320653e29291f21fd8eb1502935d4e2c89fe97e02610bc37LA

Praeterea, anima Christi videbat verbum Dei ea visione qua beati vident, ut supra dictum est, et sic anima Christi erat beata. Sed ex beatitudine animae glorificatur corpus, dicit enim Augustinus, in epistola ad Dioscorum, tam potenti natura Deus fecit animam ut ex eius plenissima beatitudine redundet etiam in inferiorem naturam, quae est corpus, non beatitudo, quae fruentis et intelligentis est propria, sed plenitudo sanitatis, idest incorruptionis vigor. Corpus igitur Christi fuit incorruptibile, et absque omni defectu.

Referencing norms: Q14A1Obiectio2, assert-h8e764e3c50764a21dca11b1a8cba2564d94f4102940243a70aa7b77a5ae9afa8, assert-hf0670353a68938a6e3fec2d52467c2c28ab5a77e1651d799a83e01ac82ad6aa0

la · official · sha256:24b0d6f3ac7a6cf4677bdb77051f40330ba1a011e3355934e8b165498e0f8c50LA

Praeterea, poena consequitur culpam. Sed in Christo non fuit aliqua culpa, secundum illud I Pet. II, qui peccatum non fecit. Ergo nec defectus corporales, qui sunt poenales, in eo esse debuerunt.

Referencing norms: Q14A1Obiectio3, assert-h1c42ece6eed2cc17c421cebe536876edac30b048841fa19e83523b3120565126, assert-h63875b4936d2924202728e24238ae9db3532bbbd7f5e9cd81c43a0eebc6fbd89

la · official · sha256:87efc7084501aa42ee33b5fdce74ff3c95980f2a85bd548d312d808f824caa95LA

Praeterea, nullus sapiens assumit id quod impedit illum a proprio fine. Sed per huiusmodi defectus corporales multipliciter videtur impediri finis incarnationis. Primo quidem, quia propter huiusmodi infirmitates homines ab eius cognitione impediebantur, secundum illud Isaiae LIII, desideravimus eum; despectum et novissimum virorum, virum dolorum et scientem infirmitatem, et quasi absconditus est vultus eius et despectus; unde nec reputavimus eum. Secundo, quia sanctorum patrum desiderium non videtur impleri, ex quorum persona dicitur Isaiae li, consurge, consurge, induere fortitudinem, brachium domini. Tertio, quia congruentius per fortitudinem quam per infirmitatem videbatur potestas Diaboli posse superari, et humana infirmitas posse sanari. Non ergo videtur conveniens fuisse quod filius Dei humanam naturam assumpserit cum corporalibus infirmitatibus sive defectibus.

Referencing norms: Q14A1Obiectio4, assert-h3a3a8fe9a3ffb35c7093d6d6b54392490a851e61c55425ee86a0551f59041000, assert-h71414de310a00cd1a9e6064b4746e5a548a9a5c2ed7b19e5746a9f479c7338e4

la · official · sha256:375ff69784218161735f063be6b9bb21fa75c3138e45d2d13dcfa3e9ecca9b1cLA

Respondeo dicendum conveniens fuisse corpus assumptum a filio Dei humanis infirmitatibus et defectibus subiacere, et praecipue propter tria. Primo quidem, quia ad hoc filius Dei, carne assumpta, venit in mundum, ut pro peccato humani generis satisfaceret. Unus autem pro peccato alterius satisfacit dum poenam peccato alterius debitam in seipsum suscipit. Huiusmodi autem defectus corporales, scilicet mors, fames et sitis, et huiusmodi, sunt poena peccati, quod est in mundum per Adam introductum, secundum illud Rom. V, per unum hominem peccatum intravit in mundum, et per peccatum mors. Unde conveniens fuit, quantum ad finem incarnationis, quod huiusmodi poenalitates in nostra carne susciperet, vice nostra, secundum illud Isaiae LIII, vere languores nostros ipse tulit. Secundo, propter fidem incarnationis adstruendam. Cum enim natura humana non aliter esset nota hominibus nisi prout huiusmodi corporalibus defectibus subiacet, si sine his defectibus filius Dei naturam humanam assumpsisset, videretur non fuisse verus homo, nec veram carnem habuisse, sed phantasticam, ut Manichaei dixerunt. Et ideo, ut dicitur Philipp. II, exinanivit semetipsum, formam servi accipiens, in similitudinem hominum factus et habitu inventus ut homo. Unde et Thomas per aspectum vulnerum ad fidem est revocatus, ut dicitur Ioan. XX. Tertio, propter exemplum patientiae, quod nobis exhibet passiones et defectus humanos fortiter tolerando. Unde dicitur Heb. XII, sustinuit a peccatoribus adversus semetipsum contradictionem, ut non fatigemini, animis vestris deficientes.

Referencing norms: Q14A1Respondeo, assert-hdf54da30f951ed85e48fdd7f7e86cc57f6df52b480bb86892a1299afd7d20934

la · official · sha256:4993623c2a95b733b6dc365feee703e99a987e6c02750e12b45679b8461e63a0LA

Sed contra est quod dicitur Heb. II, in eo in quo passus est ipse et tentatus, potens est et eis qui tentantur auxiliari. Sed ad hoc venit ut nos adiuvaret, unde et David dicebat, levavi oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi. Ergo conveniens fuit quod filius Dei carnem assumpserit humanis infirmitatibus subiacentem, ut in ea posset pati et tentari, et sic auxilium nobis ferre.

Referencing norms: assert-ha1b14d50be9bc2884a2a1b7b8aa54abb02a8add29b17b2e149f52d5bf863ef1f

la · official · sha256:3972d0610e5ff53d1cee9bc35743ad165837cb470856c5a4513a5d3773c590b8LA

Ad primum ergo dicendum quod Christus dicitur oblatus quia voluit, et voluntate divina, et voluntate humana deliberata, licet mors esset contra naturalem motum voluntatis humanae, ut dicit Damascenus.

Referencing norms: Q14A2Ad1, assert-haa6196c02e5585098e860c66144c572457273d523c74fe4f22ccdd6c54fb98f6

la · official · sha256:0816ba9a84edecdc38a357b05f04bad067ea8eaae00d1c10f03b73b4b981231bLA

Ad secundum patet responsio ex dictis.

Referencing norms: Q14A2Ad2, assert-h945e7c119170292731b8bdc2fb9aaddbc9912c7da4ad96b97d79605a58b296bd

la · official · sha256:20c8775e5edc39c55beee8670e4abae7e8a9f29581d9cf1eadbcc0d85bd0ef4dLA

Ad tertium dicendum quod nihil fuit potentius quam anima Christi absolute, nihil tamen prohibet aliquid fuisse potentius quantum ad hunc effectum; sicut clavus ad perforandum. Et hoc dico secundum quod anima Christi consideratur secundum propriam naturam et virtutem.

Referencing norms: Q14A2Ad3, assert-h9551f2c3c739421130880669e976a49e77105e86796444dcdea366a1cf2bf163

la · official · sha256:aa73d7fcb985aa50af787da9db1749da17aedba8ad8b90767022cc03580f724cLA

Ad secundum sic proceditur. Videtur quod Christus non ex necessitate his defectibus subiacuerit. Dicitur enim Isaiae LIII, oblatus est quia ipse voluit, et loquitur de oblatione ad passionem. Sed voluntas opponitur necessitati. Ergo Christus non ex necessitate subiacuit corporis defectibus.

Referencing norms: Q14A2Obiectio1, assert-h568e35d20140040bb5d28bfeba1713e6da6f8269c85808f0999fe8051414508a, assert-hf7c94ab1cedd43a232f081cc16c7725b2357f031ff8e3a075971235f6ce5fcda

la · official · sha256:c66a6ed0b54109d6d79aa5bd678fdd0f9bd905c0d61123444946163165b50c09LA

Praeterea, Damascenus dicit, in III libro, nihil coactum in Christo consideratur, sed omnia voluntaria. Sed quod est voluntarium, non est necessarium. Ergo huiusmodi defectus non fuerunt ex necessitate in Christo.

Referencing norms: Q14A2Obiectio2, assert-h3afd95248a788d6f33f4168a0877a6b6f811be0fc57b766aba84c56536142769, assert-he72ee1b258952fea010d03b75b934fccd51f580c6e2a9a90c1959564ae6ba73e

la · official · sha256:862e35bf55a1ac45a5184f3ad8c0cbde36dfe1f7db497b3d6aab8f7a0454b627LA

Praeterea, necessitas infertur ab aliquo potentiori. Sed nulla creatura est potentior quam anima Christi, ad quam pertinebat proprium corpus conservare. Ergo huiusmodi defectus seu infirmitates non fuerunt in Christo ex necessitate.

Referencing norms: Q14A2Obiectio3, assert-h677f90a42ebe37d39184e1eaf274553c008fdbab225e853a1cc81233c02a8dfc, assert-h76926721fedef892f149e24609e566d1418ceb3d2ceac29ed7736324f37f3a7b

la · official · sha256:5a2937455d493da91bdecf608288cb0981877d3bcf7b79f3b25e04284f3540a5LA

Respondeo dicendum quod duplex est necessitas. Una quidem coactionis, quae fit ab agente extrinseco. Et haec quidem necessitas contrariatur et naturae et voluntati, quorum utrumque est principium intrinsecum. Alia autem est necessitas naturalis, quae consequitur principia naturalia, puta formam, sicut necessarium est ignem calefacere; vel materiam, sicut necessarium est corpus ex contrariis compositum dissolvi. Secundum igitur hanc necessitatem quae consequitur materiam, corpus Christi subiectum fuit necessitati mortis, et aliorum huiusmodi defectuum. Quia, sicut dictum est, beneplacito divinae voluntatis Christi carni permittebatur agere et pati quae propria, haec autem necessitas causatur ex principiis humanae carnis, ut dictum est. Si autem loquamur de necessitate coactionis secundum quod repugnat naturae corporali, sic iterum corpus Christi, secundum conditionem propriae naturae, necessitati subiacuit et clavi perforantis et flagelli percutientis. Secundum vero quod necessitas talis repugnat voluntati, manifestum est quod in Christo non fuit necessitas horum defectuum, nec per respectum ad voluntatem divinam; nec per respectum ad voluntatem humanam Christi absolute, prout sequitur rationem deliberativam; sed solum secundum naturalem motum voluntatis, prout scilicet naturaliter refugit mortem et corporis nocumenta.

Referencing norms: Q14A2Respondeo, assert-h4c7acd669c5f0d318a4c6c303ada806df634758e9ae3782f286d942d7041eb3d

la · official · sha256:2c36703672ade979f398810b4e67e1f5a6cc25541fa4ec6f6686b6ec58a983e4LA

Sed contra est quod apostolus dicit, Rom. VIII, misit Deus filium suum in similitudinem carnis peccati. Sed conditio carnis peccati est quod habeat necessitatem moriendi, et sustinendi alias huiusmodi passiones. Ergo talis necessitas sustinendi hos defectus fuit in carne Christi.

Referencing norms: assert-h4a5a5edc837d0a0e3db4ad9f01680b7e8eea36912c0a54a4d256c78122d0018b

la · official · sha256:6e60142c5d731b4122f196c0204cb2e3ce429fde3e1af51f7b9eba56c2fd03cbLA

Ad primum ergo dicendum quod caro virginis concepta fuit in originali peccato, et ideo hos defectus contraxit. Sed caro Christi ex virgine assumpsit naturam absque culpa. Et similiter potuisset naturam assumere absque poena, sed voluit suscipere poenam propter opus nostrae redemptionis implendum, sicut dictum est. Et ideo habuit huiusmodi defectus, non contrahendo, sed voluntarie assumendo.

Referencing norms: Q14A3Ad1, assert-h515d13d49f74267ae38b2327230b147e44c24f7efaf3ccdaf6b2a0f20f8ba57f

la · official · sha256:7b811ca04b0be64e435ca5c0922d884f6c285bf42e0bc1388aa77337c9bab802LA

Ad secundum dicendum quod causa mortis et aliorum corporalium defectuum in humana natura est duplex. Una quidem remota, quae accipitur ex parte principiorum materialium humani corporis, inquantum est ex contrariis compositum. Sed haec causa impediebatur per originalem iustitiam. Et ideo proxima causa mortis et aliorum defectuum est peccatum, per quod est subtracta originalis iustitia. Et propter hoc, quia Christus fuit sine peccato, dicitur non contraxisse huiusmodi defectus, sed voluntarie assumpsisse.

Referencing norms: Q14A3Ad2, assert-h3a44f9fa9bc288e2b822568803d3c955ec91bdec795aeba101a2058c9627598b

la · official · sha256:8dacbe57f26a026df496a8febb078c391f101a3997609ee4b7b7d59f710c10feLA

Ad tertium dicendum quod Christus in huiusmodi defectibus assimilatus est aliis hominibus quantum ad qualitatem defectuum, non autem quantum ad causam. Et ideo non contraxit huiusmodi defectus, sicut et alii.

Referencing norms: Q14A3Ad3, assert-h9d6ce1b8736a9954dead9925a08d94d8e5b7882856bdd1300fd33c6d9fa11a28

la · official · sha256:2a63a6b7a69e107e6240e7da834ff3974d9dc45a626263062f716e3e96b6e286LA

Ad tertium sic proceditur. Videtur quod Christus defectus corporales contraxit. Illud enim contrahere dicimur quod simul cum natura ex origine trahimus. Sed Christus simul cum natura humana defectus et infirmitates corporales per suam originem traxit a matre, cuius caro huiusmodi defectibus subiacebat. Ergo videtur quod hos defectus contraxit.

Referencing norms: Q14A3Obiectio1, assert-ha1db80f818d94e7b6b7b637c17e0d8f2541b54177d6b487e6ad48572a384859d, assert-hefb0f28b9a031a5cc26ecc5e36cf664fd8b25d3837145138368ea3629518d717

la · official · sha256:0c928985f53c75c4030163391e94c7af750eb06419224a0be0d8d28aa9328de5LA

Praeterea, illud quod ex principiis naturae causatur, simul cum natura trahitur, et ita contrahitur. Sed huiusmodi poenalitates causantur ex principiis naturae humanae. Ergo eas Christus contraxit.

Referencing norms: Q14A3Obiectio2, assert-h8dbf6d6b8f575319814388a3329f3a8693074f12e271f7b202c333cf8f519a2f, assert-hf81a38afd5b2d1af7471cefbbc54db9d1093970a2418053eee8c6410c182174e

la · official · sha256:cac5f950b6deb021cc09e116faf0658df5a62f0d528985cfdd5ba08fec1cb1c6LA

Praeterea, secundum huiusmodi defectus Christus aliis hominibus similatur ut dicitur Heb. II. Sed alii homines huiusmodi defectus contraxerunt. Ergo videtur quod etiam Christus huiusmodi defectus contraxit.

Referencing norms: Q14A3Obiectio3, assert-h162599bf9c090d03925f3bba8d8e5af57e8d7dc313478b69015c55e0eb3c3fdf, assert-hb7014df6a34f50af4aa48b3a78c2e926ffa779e1f31f7168e601806eb301fde8

la · official · sha256:1a958681be0fd7f5571196811dea208f8403341115b035d3e76dad921eb71107LA

Respondeo dicendum quod in verbo contrahendi intelligitur ordo effectus ad causam, ut scilicet illud dicatur contrahi quod simul cum sua causa ex necessitate trahitur. Causa autem mortis et horum defectuum in humana natura est peccatum, quia per peccatum mors intravit in mundum, ut dicitur Rom. V. Et ideo illi proprie dicuntur hos defectus contrahere qui ex debito peccati hos defectus incurrunt. Christus autem hos defectus non habuit ex debito peccati, quia, ut Augustinus dicit, exponens illud Ioan. III, qui de sursum venit, super omnes est, de sursum venit Christus, idest de altitudine humanae naturae, quam habuit ante peccatum primi hominis. Accepit enim naturam humanam absque peccato in illa puritate in qua erat in statu innocentiae. Et simili modo potuisset assumere humanam naturam absque defectibus. Sic igitur patet quod Christus non contraxit hos defectus, quasi ex debito peccati eos suscipiens, sed ex propria voluntate.

Referencing norms: Q14A3Respondeo, assert-hbac1db15ff6254ba78e84f72cb001fcebfdbe74e7bdbdd3639c071cf18a89744

la · official · sha256:4a8e9ef327b61b87151fcac6400cf83269ca1ff961d3f0df25796ebd12a9059eLA

Sed contra est quod huiusmodi defectus contrahuntur ex peccato, secundum illud Rom. V, per unum hominem peccatum intravit in hunc mundum, et per peccatum mors. Sed in Christo non habuit locum peccatum. Ergo huiusmodi defectus Christus non contraxit.

Referencing norms: assert-h8424c1c3dd941976ed2f21489e5ba2ba5d20a53d5feb0fdfd3eaf5937b744a71

la · official · sha256:1784e9c61d7098456acdb42cdeac04752190d4dc35529f682bd794d61ce4c14aLA

Ad primum ergo dicendum quod omnes particulares defectus hominum causantur ex corruptibilitate et passibilitate corporis, superadditis quibusdam particularibus causis. Et ideo, dum Christus curavit passibilitatem et corruptibilitatem corporis nostri per hoc quod eam assumpsit, ex consequenti omnes alios defectus curavit.

Referencing norms: Q14A4Ad1, assert-h4102f830025219b89aa1656425cfcd722da200a6f695d4ea3d70e1a6bed7fccf

la · official · sha256:370ac4547db34071366bbed56dc5cd6fd162106c37aef53e505faa35d27c88ceLA

Ad secundum dicendum quod plenitudo omnis gratiae et scientiae animae Christi secundum se debebatur, ex hoc ipso quod erat a verbo Dei assumpta. Et ideo absolute omnem plenitudinem sapientiae et gratiae Christus assumpsit. Sed defectus nostros dispensative assumpsit, ut pro peccato nostro satisfaceret, non quia ei secundum se competerent. Et ideo non oportuit quod omnes assumeret, sed solum illos qui sufficiebant ad satisfaciendum pro peccato totius humanae naturae.

Referencing norms: Q14A4Ad2, assert-h7ee2d61eb8e269e2dc2298fae813b4c13c0a2992692a0fcdc19ae4c50e23c711

la · official · sha256:5544d3257a267dfd578abefaa9a6d452ade8d241e1fbcb34b2a78140a6525d1bLA

Ad tertium dicendum quod mors in omnes homines devenit ex peccato primi parentis, non autem quidam alii defectus, licet sint morte minores. Unde non est similis ratio.

Referencing norms: Q14A4Ad3, assert-h2593684ed249a186e101e10832614b4d7e118cd5dc2620105a35a7e483a00bce

la · official · sha256:4c9ee06f9e2692db1d4f2ac2c3497e968028fd0bc052d0429b953725c4539562LA

Ad quartum sic proceditur. Videtur quod Christus omnes defectus corporales hominum assumere debuit. Dicit enim Damascenus, quod est inassumptibile, est incurabile. Sed Christus venerat omnes defectus nostros curare. Ergo omnes defectus nostros assumere debuit.

Referencing norms: Q14A4Obiectio1, assert-h45d7ce09fcbb42f1b0fa59cbc039d0a3b1b282d1f16f99689d2979f28f4ac6cf, assert-h7e8eadd07fc44ac741a4f217af6836670a05c1a5b5fcba437a175907e46962b4

la · official · sha256:4bbed4ba1c0ca6e69f4d780e28215d4ddc95a779867fc59cf84db1ead7a5e55bLA

Praeterea, dictum est quod ad hoc quod Christus pro nobis satisfaceret, debuit habere habitus perfectivos in anima et defectus in corpore. Sed ipse ex parte animae assumpsit plenitudinem omnis gratiae. Ergo ex parte corporis debuit assumere omnes defectus.

Referencing norms: Q14A4Obiectio2, assert-h7d830252480d9ae04a76d539e09f05931f9b197ebd1a8fb6a1534e80f448d9f1, assert-hdaa33e6dc01b9137ee12c894cfa4f7b711d1ae3f224d47354cd59df8e618c41f

la · official · sha256:020144996b0bee0a126e88b4aa0bcc0de0cdf247e979a4e9e79098ef43ca1ca2LA

Praeterea, inter omnes defectus corporales praecipuum locum tenet mors. Sed Christus mortem assumpsit. Ergo multo magis omnes defectus alios assumere debuit.

Referencing norms: Q14A4Obiectio3, assert-hc77a41e9ac3261c8393758daddd6ec3defda5d2a369f8f591ee001d193b63a41, assert-heb4022ad17f210ea78442b07121fee8ba6f31154c990db45d1b6864dd2af45bf

la · official · sha256:c4efc9affef087b5dd4d838e0fd2cf9275a42e07b2cf2afea47f5d81c094dd59LA

Respondeo dicendum quod, sicut dictum est, Christus humanos defectus assumpsit ad satisfaciendum pro peccato humanae naturae, ad quod requirebatur quod perfectionem scientiae et gratiae haberet in anima. Illos igitur defectus Christus assumere debuit qui consequuntur ex peccato communi totius naturae, nec tamen repugnant perfectioni scientiae et gratiae. Sic igitur non fuit conveniens ut omnes defectus seu infirmitates humanas assumeret. Sunt enim quidam defectus qui repugnant perfectioni scientiae et gratiae, sicut ignorantia, pronitas ad malum, et difficultas ad bonum. Quidam autem defectus sunt qui non consequuntur communiter totam humanam naturam propter peccatum primi parentis, sed causantur in aliquibus hominibus ex quibusdam particularibus causis, sicut lepra et morbus caducus et alia huiusmodi. Qui quidem defectus quandoque causantur ex culpa hominis, puta ex inordinatione victus, quandoque autem ex defectu virtutis formativae. Quorum neutrum convenit Christo, quia caro eius de spiritu sancto concepta est, qui est infinitae sapientiae et virtutis, errare et deficere non valens; et ipse nihil inordinatum in regimine suae vitae exercuit. Sunt autem tertii defectus qui in omnibus hominibus communiter inveniuntur ex peccato primi parentis, sicut mors, fames, sitis, et alia huiusmodi. Et hos defectus omnes Christus suscepit. Quos Damascenus vocat naturales et indetractibiles passiones, naturales quidem, quia consequuntur communiter totam humanam naturam; indetractibiles quidem, quia defectum scientiae et gratiae non important.

Referencing norms: Q14A4Respondeo, assert-hee496d87e369a80babc16d30c03d2d36b1b61db007b958c4102e4289b4a7e8e2

la · official · sha256:2c448426db8a5670c53566db4d18aaff43e666be27c532fc7099f885ac30da13LA

Sed contra est quod contraria non possunt simul fieri in eodem. Sed quaedam infirmitates sunt sibi ipsis contrariae, utpote ex contrariis principiis causatae. Ergo non potuit esse quod Christus omnes infirmitates humanas assumeret.

Referencing norms: assert-h440e60fcbb4aef391b03332d6be25ee2557ce3f89aceb90d17c2fd81f3469c56

la · official · sha256:a2b82d680040b98ac9a575fb9ab50a13031e6c04201799e5f67ef48ca81c5f3aLA

Deinde considerandum est de defectibus quos Christus in humana natura assumpsit. Et primo, de defectibus corporis; secundo, de defectibus animae. Circa primum quaeruntur quatuor. Primo, utrum filius Dei assumere debuerit in humana natura corporis defectus. Secundo, utrum assumpserit necessitatem his defectibus subiacendi. Tertio, utrum hos defectus contraxerit. Quarto, utrum omnes huiusmodi defectus assumpserit.

la · official · sha256:2789d6dec5ecaae9ef9bfc71a33dffebd8b2a6dab4a6022da2aa99d64fb54d1cLA

Ad primum ergo dicendum quod impossibile est moveri ad finem et quiescere in fine secundum idem. Sed secundum diversa nihil prohibet hoc, sicut aliquis homo simul est sciens quantum ad ea quae iam novit, et addiscens quantum ad ea quae nondum novit.

Referencing norms: Q15A10Ad1, assert-hfae435e79bbf08f6cba93633b5f532b831a35d4763fc68b4637cfb8a91289ab6

la · official · sha256:bb26b8dfe36cd414c72be8380a67569a202f90cf916b0dc15ab42e4c11a29750LA

Ad secundum dicendum quod beatitudo principaliter et proprie consistit in anima secundum mentem, secundario tamen, et quasi instrumentaliter, requiruntur ad beatitudinem corporis bona; sicut philosophus dicit, in I Ethic., quod exteriora bona organice deserviunt beatitudini.

Referencing norms: Q15A10Ad2, assert-h9dfda3e5b0ec8f9f1dcf12c39ebdfc5542b53f42894d8f2e9db2e77c4221b6fd

la · official · sha256:af2d7f1a5675faccc592b2b46c2c25403fcc6b3185b49fc0aa411dfceb5033b0LA

Ad tertium dicendum quod non est eadem ratio de animabus sanctorum defunctorum et de Christo, propter duo. Primo quidem, quia animae sanctorum non sunt passibiles, sicut fuit anima Christi. Secundo, quia corpora non agunt aliquid per quod in beatitudinem tendant, sicut Christus, secundum corporis passiones, in beatitudinem tendebat quantum ad gloriam corporis.

Referencing norms: Q15A10Ad3, assert-ha8102acf945af0902bbfa594e1c40f67325580cd59483f22455c6fccf2d76ad6

la · official · sha256:d24adc73978e648c5a1613afcf6589681ebf07020bd8cc7ad579b8ca61b1f920LA

Ad decimum sic proceditur. Videtur quod Christus non fuerit simul viator et comprehensor. Viatori enim competit moveri ad finem beatitudinis, comprehensori autem competit in fine quiescere. Sed non potest simul eidem convenire quod moveatur ad finem, et quod quiescat in fine. Ergo non potuit simul esse quod Christus esset viator et comprehensor.

Referencing norms: Q15A10Obiectio1, assert-h4c20134a25a4062168c73b0cd8366634c2a53ffc39133c2273d090c2b4b1448f, assert-h83626dfbea4954250a3ee0282fbc919cdf6651cf41a03837b15cc5801de7ae49

la · official · sha256:5e5db614ff59d7bd2fc53a6500a1f02a8f0a8a14e4f75874dcd9f339cff9e7ffLA

Praeterea, moveri ad beatitudinem, aut eam obtinere, non competit homini secundum corpus, sed secundum animam. Unde Augustinus dicit, in epistola ad Dioscorum, quod ad inferiorem naturam, quae est corpus, redundat ab anima non beatitudo, quae propria est fruentis et intelligentis. Sed Christus, licet haberet corpus passibile, tamen secundum mentem plene Deo fruebatur. Non ergo Christus fuit viator, sed purus comprehensor.

Referencing norms: Q15A10Obiectio2, assert-h74b713483928928b69357123d6f73093fa8d974c2fd27a33954b15138eb3ee0c, assert-hb0f4c9f5a85f5119effec8faa0859d5327a81b1867ca923373ea44c09508fad8, assert-hde219df59ddf368c149308ae267459965a30f119cd2fd14dd77dd454c1aa63aa

la · official · sha256:c44b0f1f07aaf054f5984f0d8a6da528ca73c7c7cfffa06a1622bf1416edcc97LA

Praeterea, sancti, quorum animae sunt in caelo et corpora in sepulcris, fruuntur quidem beatitudine secundum animam, quamvis eorum corpora morti subiaceant, et tamen non dicuntur viatores, sed solum comprehensores. Ergo, pari ratione, licet corpus Christi fuerit mortale, quia tamen mens eius Deo fruebatur, videtur quod fuerit purus comprehensor, et nullo modo viator.

Referencing norms: Q15A10Obiectio3, assert-hd2137ef214d27666c9f4b0d82b49aa64fa8320021f5f994bff7aa2351c6cedd1

la · official · sha256:0499bc624f94d38514c77e7eb4c4081edd5b6c372a6dd8a7974f355f7138b154LA

Respondeo dicendum quod aliquis dicitur viator ex eo quod tendit in beatitudinem, comprehensor autem dicitur ex hoc quod iam beatitudinem obtinet, secundum illud I Cor. IX, sic currite ut comprehendatis; et Philipp. III, sequor autem, si quo modo comprehendam. Hominis autem beatitudo perfecta consistit in anima et corpore, ut in secunda parte habitum est, in anima quidem, quantum ad id quod est ei proprium, secundum quod mens videt et fruitur Deo; in corpore vero, secundum quod corpus resurget spirituale, et in virtute et in gloria et in incorruptione, ut dicitur I Cor. XV. Christus autem, ante passionem, secundum mentem plene videbat Deum, et sic habebat beatitudinem quantum ad id quod est proprium animae. Sed quantum ad alia deerat ei beatitudo, quia et anima eius erat passibilis, et corpus passibile et mortale, ut ex supra dictis patet. Et ideo simul erat comprehensor, inquantum habebat beatitudinem animae propriam, et simul viator, inquantum tendebat in beatitudinem secundum id quod ei de beatitudine deerat.

Referencing norms: Q15A10Respondeo, assert-hb3d116cd64781497acd855494ab323e48175954db0657a8f4ac315f08e7e6632

la · official · sha256:c32794110b6509208d23c6afb62f5c3fb7b286cf84c05c5deab905128053916fLA

Sed contra est quod dicitur Ierem. XIV, quasi colonus futurus es in terra, et quasi viator declinans ad manendum.

Referencing norms: assert-hc6feccea53ad38c7aecbe291bafc7226b43e21cfde69d48d1eae17eaf01d8175

la · official · sha256:3a8482a28aa9b8521315059f7a14b0a356f132a93fa587041af66f061390a46bLA

Ad primum ergo dicendum quod, sicut Damascenus dicit, in III libro, dicitur aliquid de Christo, uno modo, secundum proprietatem naturalem et hypostaticam, sicut dicitur quod factus est homo, et quod pro nobis passus est; alio modo, secundum proprietatem personalem et habitudinalem, prout scilicet aliqua dicuntur de ipso in persona nostra quae sibi secundum se nullo modo conveniunt. Unde et inter septem regulas Tichonii, quas ponit Augustinus in III de Doct. Christ., prima ponitur de domino et eius corpore, cum scilicet Christi et Ecclesiae una persona aestimatur. Et secundum hoc, Christus ex persona membrorum suorum loquens dicit, verba delictorum meorum, non quod in ipso capite delicta fuerint.

Referencing norms: Q15A1Ad1, assert-h2718b2ffcc65f5c3af29dc9629e1963ffec623a44f983636a14c81035775e2d1

la · official · sha256:aeb22cb02a1f994138f27a6e0fb246b1f1df9460b344577aa1e6c4e52997ddc8LA

Ad secundum dicendum quod, sicut Augustinus dicit, X super Gen. ad Litt., non omni modo Christus fuit in Adam, et in aliis patribus, quo nos ibi fuimus. Nos enim fuimus in Adam secundum rationem seminalem, et secundum corpulentam substantiam, quia scilicet, ut ipse ibidem dicit, cum sit in semine et visibilis corpulentia et invisibilis ratio, utrumque cucurrit ex Adam. Sed Christus visibilem carnis substantiam de carne virginis sumpsit, ratio vero conceptionis eius non a semine virili, sed longe aliter, ac desuper venit. Unde non fuit in Adam secundum seminalem rationem, sed solum secundum corpulentam substantiam. Et ideo Christus non accepit active ab Adam naturam humanam, sed solum materialiter, active vero a spiritu sancto, sicut et ipse Adam materialiter sumpsit corpus ex limo terrae, active autem a Deo. Et propter hoc Christus non peccavit in Adam, in quo fuit solum secundum materiam.

Referencing norms: Q15A1Ad2, assert-ha96b12d57c83b441b017ed5dc00b5f474a638d693450afe890683b0185264664

la · official · sha256:3df684a6f94d85858ff6e196b7b17085d22cca6cc9b922574a3d58f41023861cLA

Ad tertium dicendum quod Christus sua tentatione et passione nobis auxilium tulit pro nobis satisfaciendo. Sed peccatum non cooperatur ad satisfactionem, sed magis ipsam impedit, ut dictum est. Et ideo non oportuit ut peccatum in se haberet, sed quod omnino esset purus a peccato, alioquin, poena quam sustinuit fuisset sibi debita pro peccato proprio.

Referencing norms: Q15A1Ad3, assert-h28dda0f5cc2676f9b899a97f02dcd6e450016f829654ff038d60812717bcfa39

la · official · sha256:877714c2ef8288734f5a83909eaef61392d88d1526a3d007b46d008d5315dc05LA

Ad quartum dicendum quod Deus fecit Christum peccatum, non quidem ut in se peccatum haberet, sed quia fecit eum hostiam pro peccato, sicut Osee IV dicitur, peccata populi mei comedent, scilicet sacerdotes, qui secundum legem comedebant hostias pro peccato oblatas. Et secundum hunc modum dicitur Isaiae LIII, quod dominus posuit in eo iniquitates omnium nostrum, quia scilicet eum tradidit ut esset hostia pro peccatis omnium hominum. Vel, fecit eum peccatum, idest, habentem similitudinem carnis peccati, ut dicitur Rom. VIII. Et hoc propter corpus passibile et mortale quod assumpsit.

Referencing norms: Q15A1Ad4, assert-h0874f422cbe22330fbd124d3ba8e35e8acfedf3210c344e98133c694f96f59fc

la · official · sha256:b5ba0ef449b4b2fdff4d290b872b23d2cd0a8e3d3a7e7cd7745f7267e00431c0LA

Ad quintum dicendum quod poenitens laudabile exemplum dare potest, non ex eo quod peccavit, sed in hoc quod voluntarie poenam sustinet pro peccato. Unde Christus dedit maximum exemplum poenitentibus, dum non pro peccato proprio, sed pro peccatis aliorum voluit poenam subire.

Referencing norms: Q15A1Ad5, assert-h9c1f0f977b87213451b271e52625ea2bcda32c222b6cbc9b0466bc5c089ab8da

la · official · sha256:538e9b788268c9b970928640cc7a63afd7621b43617a46586f6f6bf9ab3e2e88LA

Ad primum sic proceditur. Videtur quod in Christo fuerit peccatum. Dicitur enim in Psalmo, Deus, Deus meus, ut quid dereliquisti? Longe a salute mea verba delictorum meorum. Haec autem verba dicuntur ex persona ipsius Christi, ut patet ex hoc quod ipse ea in cruce protulit. Ergo videtur quod in Christo fuerint delicta.

Referencing norms: Q15A1Obiectio1, assert-ha69b785e047cabe0daa7dbf5a993d0372512036bc8dece5e668a2dc2fa5f9544

la · official · sha256:86cacb42562e5cc081517fc89d35d0481108872487bf5a0eb0d14d27f2a18451LA

Praeterea, Rom. V dicit apostolus quod in Adam omnes peccaverunt, scilicet quia in eo originaliter fuerunt. Sed etiam Christus originaliter fuit in Adam. Ergo in eo peccavit.

Referencing norms: Q15A1Obiectio2, assert-h9033d7d513f4d6088a71e2c7167fbf6e948c911875359a76694533829cf608ba, assert-hcd8ae31be9ca63666b44644e840016b5f87c15614c1ca7a05202fd150e9e9268

la · official · sha256:1ce354864bac5a0a41f9c2f4968fb4053de1aa1df1516f3ed6b9d759f8a82b39LA

Praeterea, apostolus dicit, Heb. II, quod in eo in quo Christus passus est et tentatus, potens est et his qui tentantur auxiliari. Sed maxime indigebamus auxilio eius contra peccatum. Ergo videtur quod in eo fuerit peccatum.

Referencing norms: Q15A1Obiectio3, assert-h26f41865f528fce0168f5e69cd47d8e8ac00391a590e54e32c28daf1a90d80f4, assert-he8e5dc98e5b45349b7dfe934682d340177d5f6703cb31001d659951ab51ed0d0

la · official · sha256:c5489493c7f8065f63bb492f5ed2da803c084cffded91fea111cde961feccc48LA

Praeterea, II Cor. V dicitur quod Deus eum qui non noverat peccatum, scilicet Christum, pro nobis fecit peccatum. Sed illud vere est quod a Deo factum est. Ergo in Christo vere fuit peccatum.

Referencing norms: Q15A1Obiectio4, assert-h24c69759ee33f2f058ea1ae1e1284c5420ecc7aade0a0acb2d5bcfeb4486d167, assert-he9299d0e080e693341f55d0d87f9bc58397d0f01639369f58ffda178a34ab6b5

la · official · sha256:629d2bd333f835f18f3c768762dc9239c81be5dd1f79cbdfe85cb189af5054e5LA

Praeterea, sicut Augustinus dicit, in libro de agone Christiano, in homine Christo se nobis ad exemplum praebuit filius Dei. Sed homo indiget exemplo non solum ad recte vivendum, sed etiam ad hoc quod poeniteat de peccatis. Ergo videtur quod in Christo debuit esse peccatum, ut, de peccatis poenitendo, poenitentiae nobis daret exemplum.

Referencing norms: Q15A1Obiectio5, assert-h07d8fa20a4e69d137fac7517a5381deb115bd4366a9f68a7b3b10ee93575057e, assert-h5f122565faeb0c728aceb071ec89a87376da07b65191818e8e3aba97e6021a12

la · official · sha256:ae1914790985b3c3d55d0fcceedcd75b10f2b864784606b3759eee3ddff2d7fcLA

Respondeo dicendum quod, sicut supra dictum est, Christus suscepit defectus nostros ut pro nobis satisfaceret; et veritatem humanae naturae comprobaret; et ut nobis exemplum virtutis fieret. Secundum quae tria manifestum est quod defectum peccati assumere non debuit. Primo enim, peccatum nihil operatur ad satisfactionem, quinimmo virtutem satisfactionis impedit; quia, ut dicitur Eccli. XXXIV, dona iniquorum non probat altissimus. Similiter etiam ex peccato non demonstratur veritas humanae naturae, quia peccatum non pertinet ad humanam naturam, cuius Deus est causa; sed magis est contra naturam per seminationem Diaboli introductum, ut Damascenus dicit. Tertio, peccando exempla virtutum praebere non potuit, cum peccatum contrarietur virtuti. Et ideo Christus nullo modo assumpsit defectum peccati, nec originalis nec actualis, secundum illud quod dicitur I Pet. II, qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore eius.

Referencing norms: Q15A1Respondeo, assert-h54331e7ab86196bcf8be0dde8955194b55a123dacbe7d1ede6ee0b7cdc509e13

la · official · sha256:fb4ce49d7730f728a76e3b3bb3fd4101d5372217d95e05e438450fd558818d37LA

Sed contra est quod ipse dicit, Ioan. VIII, quis ex vobis arguet me de peccato?

Referencing norms: assert-hc56c4588b63ec978deaafb07cbc54c81b42f72f30539bc7f4a921b54b0f87e3e

la · official · sha256:a67a432d48695cca4e57271570832ca0fe4479f995c943b21f619bb632caaeebLA

Ad primum ergo dicendum quod inferiores vires pertinentes ad sensibilem appetitum, naturaliter sunt obedibiles rationi, non autem vires corporales, vel humorum corporalium, vel etiam ipsius animae vegetabilis, ut patet in I Ethic. Et ideo perfectio virtutis, quae est secundum rationem rectam, non excludit passibilitatem corporis, excludit autem fomitem peccati, cuius ratio consistit in resistentia sensibilis appetitus ad rationem.

Referencing norms: Q15A2Ad1, assert-h9ea847d1981c300b5e71a655cd75ced21d78795c372899fd8d1aef27025d6677

la · official · sha256:f8602dc7435f11f0c3cbe82512449d688ffd9fc9fd715c7537b2aebe8e826c0bLA

Ad secundum dicendum quod caro naturaliter concupiscit id quod est sibi delectabile, concupiscentia appetitus sensitivi, sed caro hominis, qui est animal rationale, hoc concupiscit secundum modum et ordinem rationis. Et hoc modo caro Christi, concupiscentia appetitus sensitivi, naturaliter appetebat escam et potum et somnum, et alia huiusmodi quae secundum rationem rectam appetuntur, ut patet per Damascenum, in III libro. Ex hoc autem non sequitur quod in Christo fuerit fomes peccati, qui importat concupiscentiam delectabilium praeter ordinem rationis.

Referencing norms: Q15A2Ad2, assert-h87a59594877ae95666ec7531ccc2ea6440da45c99c214424a4b6b84ad245e437

la · official · sha256:d5d406f3692b558871febd19af1c0d8625c52545d946dde49f9cb88e4af8d4b9LA

Ad tertium dicendum quod fortitudo spiritus aliqualis ostenditur ex hoc quod resistit concupiscentiae carnis sibi contrariantis, sed maior fortitudo spiritus ostenditur si per eius virtutem totaliter comprimatur, ne contra spiritum concupiscere possit. Et ideo hoc competebat Christo, cuius spiritus summum gradum fortitudinis attigerat. Et licet non sustinuerit impugnationem interiorem ex parte fomitis, sustinuit tamen exteriorem impugnationem ex parte mundi et Diaboli, quos superando victoriae coronam promeruit.

Referencing norms: Q15A2Ad3, assert-h71f89e7979a0437fba7b995244ae1f5bcc41603275214a2edd869c7c5b13c422

la · official · sha256:42cc8655b278497a8cc1531abc195f31e5d96a65af4577fca45f5262e4d01a23LA

Ad secundum sic proceditur. Videtur quod in Christo fuerit fomes peccati. Ab eodem enim principio derivatur fomes peccati, et passibilitas corporis sive mortalitas, scilicet ex subtractione originalis iustitiae, per quam simul inferiores vires animae subdebantur rationi, et corpus animae. Sed in Christo fuit passibilitas corporis et mortalitas. Ergo etiam in eo fuit fomes peccati.

Referencing norms: Q15A2Obiectio1, assert-h079364646a39dd1893d425baacc1012d492bb1ef9e8e72367181fb0df5e31dfe, assert-h9273016a057656ea21afffd3e4038a5fc43b5ca7da24f2430aeb8014a806d5c2

la · official · sha256:7bfe8dfc71d68dd711d61fbc6d77882b1049dd459c0a618adb09c8ab3af03335LA

Praeterea, sicut Damascenus dicit, in III libro, beneplacito divinae voluntatis permittebatur caro Christi pati et operari quae propria. Sed proprium est carni ut concupiscat delectabilia sibi. Cum ergo nihil aliud sit fomes quam concupiscentia, ut dicitur in Glossa, Rom. VII, videtur quod in Christo fuerit fomes peccati.

Referencing norms: Q15A2Obiectio2, assert-h5a1887955f2a0208adf6330df7aa5aa327e2130717a0b42558519d491982c33b, assert-hc6b9bf20a7db45649c0ac10e0c404c2e1958adb8a45a8fcba76a44399e2e80f6

la · official · sha256:cd2421d5783d347930fc495816c29fbe535679e9be2a2664da46937c8ecbc979LA

Praeterea, ratione fomitis caro concupiscit adversus spiritum, ut dicitur Galat. V. Sed tanto spiritus ostenditur esse fortior et magis dignus corona, quanto magis super hostem, scilicet concupiscentiam carnis, dominatur, secundum illud II Tim. II, non coronabitur nisi qui legitime certaverit. Christus autem habuit fortissimum et victoriosissimum spiritum, et maxime dignum corona, secundum illud Apoc. VI, data est ei corona, et exivit vincens, ut vinceret. Videtur ergo quod in Christo debuerit esse maxime fomes peccati.

Referencing norms: Q15A2Obiectio3, assert-ha2a6f3e57652a47606fa547cd83ae3448a4a4ac1c8f43513e5de3ff17461d414, assert-hdf28e70bcf8eeb20fe367e095b987f52db85bff62190ce13b9a6aab55751ef43

la · official · sha256:1aae1116731e14ef1d9ec9d344079c31796cf0ff969da94eb91a78b2c6991618LA

Respondeo dicendum quod, sicut supra dictum est, Christus perfectissime habuit gratiam et omnes virtutes. Virtus autem moralis quae est in irrationali parte animae, eam facit rationi esse subiectam, et tanto magis quanto perfectior fuerit virtus, sicut temperantia concupiscibilem, et fortitudo et mansuetudo irascibilem, ut in secunda parte dictum est. Ad rationem autem fomitis pertinet inclinatio sensualis appetitus in id quod est contra rationem. Sic igitur patet quod, quanto virtus fuerit magis in aliquo perfecta, tanto magis debilitatur in eo vis fomitis. Cum igitur in Christo fuerit virtus secundum perfectissimum gradum, consequens est quod in eo fomes peccati non fuerit, cum etiam iste defectus non sit ordinabilis ad satisfaciendum, sed potius inclinat ad contrarium satisfactioni.

Referencing norms: Q15A2Respondeo, assert-hb4f85c209fa863d520d128d929d9f78fddd7b9d956ab27bf95d7dfa108e64f29

la · official · sha256:4b689e89dc66eec32c09476b5b70b42f64969e58b6e39a49f7d002d15f452d59LA

Sed contra est quod dicitur Matth. I, quod in ea natum est, de spiritu sancto est. Sed spiritus sanctus excludit peccatum, et inclinationem peccati, quae importatur nomine fomitis. Ergo in Christo non fuit fomes peccati.

Referencing norms: assert-h406d0a7be7ff58b500941c268000ab7036e8d8ad4be7ff68a76ce6871efcbba8

la · official · sha256:6c36b5880665e8642750c0a1b8636eab7bbea769466b2735608df795cb74b3e6LA

Ad primum ergo dicendum quod natura a Christo assumpta potest dupliciter considerari. Uno modo, secundum rationem suae speciei. Et secundum hoc dicit Damascenus eam esse ignorantem et servilem. Unde subdit, nam serva est quidem hominis natura eius qui fecit ipsam, Dei, et non habet futurorum cognitionem. Alio modo potest considerari secundum illud quod habet ex unione ad hypostasim divinam, ex qua habet plenitudinem scientiae et gratiae, secundum illud Ioan. I, vidimus eum, quasi unigenitum a patre, plenum gratiae et veritatis. Et hoc modo natura humana in Christo ignorantiam non habuit.

Referencing norms: Q15A3Ad1, assert-hec5d731f1d2a064d5ada181707f50f65c792501515dce9a6878a385a87cddec7

la · official · sha256:62ee76e7e8cb4e3f778cb78fa6eecfcf4b7649b50285e510908d6a386caa5109LA

Ad secundum dicendum quod Christus dicitur non novisse peccatum, quia nescivit per experientiam. Scivit autem per simplicem notitiam.

Referencing norms: Q15A3Ad2, assert-hdc7f64b770d9b5253b5e59a36a628256920eb7d8dffeba2cb728017b70a07388

la · official · sha256:3d6a694861193f86ac817df56a2de140ddab93e0c6b87afd25126144abb989daLA

Ad tertium dicendum quod propheta ibi loquitur de humana Christi scientia. Dicit ergo, antequam sciat puer, scilicet secundum humanitatem, vocare patrem suum, Ioseph, qui pater fuit putative, et matrem suam, scilicet Mariam, auferetur fortitudo Damasci. Quod non est sic intelligendum quasi aliquando fuerit homo et hoc nesciverit, sed, antequam sciat, idest, antequam fiat homo scientiam habens humanam, auferetur vel, ad litteram, fortitudo Damasci et spolia Samariae, per regem Assyriorum; vel, spiritualiter, quia, nondum natus, populum suum sola invocatione salvabit, ut Glossa Hieronymi exponit. Augustinus tamen, in sermone de Epiph., dicit hoc esse completum in adoratione magorum. Ait enim, antequam per humanam carnem humana verba proferret, accepit virtutem Damasci, scilicet divitias, in quibus Damascus praesumebat in divitiis autem principatus auro defertur. Spolia vero Samariae iidem ipsi erant. Samaria namque pro idololatria ponitur, illic enim populus ad idola colenda conversus est. Haec ergo prima spolia puer idololatriae detraxit. Et secundum hoc intelligitur, antequam sciat puer, idest, antequam ostendat se scire.

Referencing norms: Q15A3Ad3, assert-hfe82e2bb102a06a49eb04c3ccde89a707e0e6a56467d64d8adcdd4bc525ada80

la · official · sha256:b85997c53d285905a2d1e346bab9fab0c5a247ee31624de47f22d14dfef63699LA

Ad tertium sic proceditur. Videtur quod in Christo fuerit ignorantia. Illud enim vere fuit in Christo quod sibi competit secundum humanam naturam, licet non competat secundum divinam, sicut passio et mors. Sed ignorantia convenit Christo secundum humanam naturam, dicit enim Damascenus, in III libro, quod ignorantem et servilem assumpsit naturam. Ergo ignorantia vere fuit in Christo.

Referencing norms: Q15A3Obiectio1, assert-h6e0e98ccff422b587bdfcddfaa16f05c41b253a630518b0f7df5470a4f121955, assert-h8b9d8b2923591175caacc3f69ea6d9dd593079d15d467e8e8fa1d2e9b9f7124d

la · official · sha256:f4e46eb772a9e079429e850fe3aeb566bb2ac82b3666a7c59dacf96c5f43f52eLA

Praeterea, aliquis dicitur ignorans per notitiae defectum. Sed aliqua notitia defuit Christo, dicit enim apostolus, II Cor. V, eum qui non novit peccatum, pro nobis peccatum fecit. Ergo in Christo fuit ignorantia.

Referencing norms: Q15A3Obiectio2, assert-h3d246297359afd3be84923ff0d85771078226e6fdd067b6a14c57ba9c34b2115, assert-hc97ce6551dcced3bf4ec151e2bc88765eb994a44f933627f58c4bb41ea118ef3

la · official · sha256:205bccc0b44bfba77fd46cc9ea7a4b4f48be701b90b15b3853d0d2cec9bca8caLA

Praeterea, Isaiae VIII dicitur, antequam sciat puer vocare patrem suum et matrem suam, auferetur fortitudo Damasci. Puer autem ille est Christus. Ergo in Christo fuit aliquarum rerum ignorantia.

Referencing norms: Q15A3Obiectio3, assert-h04cecbd2e2951ad808cf2a26a0096fcccc5f47f6a26e93c19797cb3e8e81968f

la · official · sha256:320b9b97effd9c4284ad6913fbd4de99160aa8574155273ba29e4a7b75e22b15LA

Respondeo dicendum quod, sicut in Christo fuit plenitudo gratiae et virtutis, ita in ipso fuit plenitudo omnis scientiae, ut ex praemissis patet. Sicut autem in Christo plenitudo gratiae et virtutis excludit peccati fomitem, ita plenitudo scientiae excludit ignorantiam, quae scientiae opponitur. Unde, sicut in Christo non fuit fomes peccati, ita non fuit in eo ignorantia.

Referencing norms: Q15A3Respondeo, assert-hc124243d317a6fcfffb76cc767b2613a98dcdda09e09316bafe162dec63878b5

la · official · sha256:5db137d8d1ca5c35021e1c2cb405395a506994d21055b606ed3ffe60bb7dadfaLA

Sed contra, ignorantia per ignorantiam non tollitur. Christus autem ad hoc venit ut ignorantias nostras auferret, venit enim ut illuminaret his qui in tenebris et in umbra mortis sedent. Ergo in Christo ignorantia non fuit.

Referencing norms: assert-hd985d3e75c6d8e7b1ceaab8703bf6c71c16a62477776c6cda1f5895bf2b40749

la · official · sha256:829462f56647e3b4082860f93779cf10c35c1885c6ff5b05720517f166a76841LA

Ad primum ergo dicendum quod anima Christi poterat quidem resistere passionibus, ut non ei supervenirent, praesertim virtute divina. Sed propria voluntate se passionibus subiiciebat, tam corporalibus quam animalibus.

Referencing norms: Q15A4Ad1, assert-h9d087de4419f4a22369ad4862bd1f086f7c2d843c56cb298133313e9cbb40ddc

la · official · sha256:e02c8ef3b3ba82299e13dfb2ff974e01147c0d7807c00b490611cdf36a695c18LA

Ad secundum dicendum quod Tullius ibi loquitur secundum opinionem Stoicorum, qui non vocabant passiones quoscumque motus appetitus sensitivi, sed solum inordinatos. Tales autem passiones manifestum est in Christo non fuisse.

Referencing norms: Q15A4Ad2, assert-h0934cdefac3a876ff163afe59d6f4e69a24706e11ebc7d613a2e2677f9f65b89

la · official · sha256:7a3a9dcc77d8f16e987140dc303e3cb09448336770d632d202659c51f7ca509eLA

Ad tertium dicendum quod passiones peccatorum sunt motus appetitus sensitivi in illicita tendentes. Quod non fuit in Christo, sicut nec fomes peccati.

Referencing norms: Q15A4Ad3, assert-hb3f2204e498d32f2ea24436e30052778fc45696ff398a597b8c83621a9a0b651

la · official · sha256:2f535074e80a84cea4274eb7852f312b086e0214f6a664d936634c1f0c622e5bLA

Ad quartum sic proceditur. Videtur quod anima Christi non fuerit passibilis. Nihil enim patitur nisi a fortiori, quia agens est praestantius patiente, ut patet per Augustinum, XII super Gen. ad Litt.; et per philosophum, in III de anima. Sed nulla creatura fuit praestantior quam anima Christi. Ergo anima Christi non potuit ab aliqua creatura pati. Et ita non fuit passibilis, frustra enim fuisset in eo potentia patiendi, si a nullo pati potuisset.

Referencing norms: Q15A4Obiectio1, assert-h08bb94ff31c08f2c2dce0cb4ce365350f26f5f8259f0f2e48becdf07f0cd715d, assert-hc77de2c76ec35bee0d136f1d63f6dc380ea90f272005d846dc783811a0b71480

la · official · sha256:f0685ed70ad7f00007c9fd24e0ae278c63fc1b5fcbbc6c8a2659d446bff3542fLA

Praeterea, Tullius in libro de Tusculan. quaest., dicit quod passiones animae sunt quaedam aegritudines. Sed in anima Christi non fuit aliqua aegritudo, nam aegritudo animae sequitur peccatum, ut patet per illud Psalmi, sana animam meam, quia peccavi tibi. Ergo in Christo non fuerunt animae passiones.

Referencing norms: Q15A4Obiectio2, assert-hbe3b73108cdb8d6b5f4c94d4632006b54a2a951c393142e00051ffb108a7b726, assert-hd83b12ad5d199cbeba9af893e8fdd2648211ae33c22e640204daf2e8c66d283a

la · official · sha256:6d3d1715dd9be0c6bb75d80b25159184e85fc3972783063402ee82174502d51cLA

Praeterea, passiones animae videntur idem esse cum fomite peccati, unde apostolus, Rom. VII, vocat eas passiones peccatorum. Sed in Christo non fuit fomes peccati, ut supra dictum est. Ergo videtur quod non fuerint in eo animae passiones. Et ita anima Christi non fuit passibilis.

Referencing norms: Q15A4Obiectio3, assert-hc4b6d84da7c70f8e6f04118d142bd665c43de70f2675594cef655b3068897e76, assert-hcc784f84bd8b43c4e8850722a1e53cc163283dd56ab9a277d59fe0da9a6c54df

la · official · sha256:a9de2d900bd104208671f71da105d43d8d939a544bc1a3a25e28a2d7f28711acLA

Respondeo dicendum quod animam in corpore constitutam contingit pati dupliciter, uno modo passione corporali; alio modo, passione animali. Passione quidem corporali patitur per corporis laesionem. Cum enim anima sit forma corporis, consequens est quod unum sit esse animae et corporis, et ideo, corpore perturbato per aliquam corpoream passionem, necesse est quod anima per accidens perturbetur, scilicet quantum ad esse quod habet in corpore. Quia igitur corpus Christi fuit passibile et mortale, ut supra habitum est, necesse fuit ut etiam anima eius hoc modo passibilis esset. Passione autem animali pati dicitur anima secundum operationem quae vel est propria animae, vel est principalius animae quam corporis. Et quamvis etiam secundum intelligere et sentire dicatur hoc modo anima aliquid pati, tamen, sicut in secunda parte dictum est, propriissime dicuntur passiones animae affectiones appetitus sensitivi, quae in Christo fuerunt, sicut et cetera quae ad naturam hominis pertinent. Unde Augustinus dicit, XIV de Civ. Dei, ipse dominus, in forma servi agere vitam dignatus, humanitus adhibuit eas, ubi adhibendas esse iudicavit. Neque enim in quo verum erat hominis corpus et verus hominis animus, falsus erat humanus affectus. Sciendum tamen quod huiusmodi passiones aliter fuerunt in Christo quam in nobis, quantum ad tria. Primo quidem, quantum ad obiectum. Quia in nobis plerumque huiusmodi passiones feruntur ad illicita, quod in Christo non fuit. Secundo, quantum ad principium. Quia huiusmodi passiones frequenter in nobis praeveniunt iudicium rationis, sed in Christo omnes motus sensitivi appetitus oriebantur secundum dispositionem rationis. Unde Augustinus dicit, XIV de Civ. Dei, quod hos motus, certissimae dispensationis gratia, ita cum voluit Christus suscepit animo humano, sicut cum voluit factus est homo. Tertio, quantum ad effectum. Quia in nobis quandoque huiusmodi motus non sistunt in appetitu sensitivo, sed trahunt rationem. Quod in Christo non fuit, quia motus naturaliter humanae carni convenientes sic ex eius dispositione in appetitu sensitivo manebant quod ratio ex his nullo modo impediebatur facere quae conveniebant. Unde Hieronymus dicit, super Matth., quod dominus noster, ut veritatem assumpti probaret hominis, vere quidem contristatus est, sed, ne passio in animo illius dominaretur, per propassionem dicitur quod coepit contristari, ut passio perfecta intelligatur quando animo, idest rationi, dominatur; propassio autem, quando est inchoata in appetitu sensitivo, sed ulterius non se extendit.

Referencing norms: Q15A4Respondeo, assert-hf264097dd944cb93f6ed27a7a12acbf7243ec7e99fc5f9774a856c1fb4d4b83f

la · official · sha256:86abb700b865da27c8eb03d81db1c46401252b73f9913a0d8701b2a4f58db72bLA

Sed contra est quod in Psalmo dicitur ex persona Christi, repleta est malis anima mea, non quidem peccatis, sed humanis malis, idest doloribus, ut Glossa ibidem exponit. Sic igitur anima Christi fuit passibilis.

Referencing norms: assert-h215e04a455d8763b6c59273a9c91bfcf6565dfc8f2132c22114095140dbf9124

la · official · sha256:35a3b1914924cbf769275d823e0c3fccfecbe58ff8b9a7c4a9842f8645de1bb9LA

Ad primum ergo dicendum quod in omnibus illis verbis, et similibus Hilarius a carne Christi non veritatem doloris, sed necessitatem excludere intendit. Unde post praemissa verba subdit, neque enim, cum sitivit aut esurivit aut flevit, bibisse dominus aut manducasse aut doluisse monstratus est, sed ad demonstrandam corporis veritatem corporis consuetudo suscepta est, ita ut, naturae nostrae consuetudine, consuetudini sit corporis satisfactum. Vel, cum potum aut cibum accepit, non se necessitati corporis, sed consuetudini tribuit. Et accepit necessitatem per comparationem ad causam primam horum defectuum, quae est peccatum, ut supra dictum est, ut scilicet ea ratione dicatur caro Christi non subiacuisse necessitati horum defectuum, quia non fuit in ea peccatum. Unde subdit, habuit enim, scilicet Christus, corpus, sed originis suae proprium, neque ex vitiis humanae conceptionis existens, sed in formam corporis nostri, virtutis suae potestate, subsistens. Quantum tamen ad causam propinquam horum defectuum, quae est compositio contrariorum, caro Christi subiacuit necessitati horum defectuum, ut supra habitum est.

Referencing norms: Q15A5Ad1, assert-h631b091c8b8f67ffb69d3acc4db22d25a906e8c04175b18eacc8509b71eacf8a

la · official · sha256:d6481d7f57261e522730b297e5f2343a9d8bc615841a722d74e3e31b16dfca9cLA

Ad secundum dicendum quod caro in peccato concepta subiacet dolori non solum ex necessitate naturalium principiorum, sed etiam ex necessitate reatus peccati. Quae quidem necessitas in Christo non fuit, sed solum necessitas naturalium principiorum.

Referencing norms: Q15A5Ad2, assert-h72c47ade9c9f7bfae541963d6754ddcbfd53b99fcabdcd1a65b150d62580337f

la · official · sha256:4043d6a44248f8b47ddd116dc4a5f50a70a25a23775109c1239007e7964c1190LA

Ad tertium dicendum quod, sicut supra dictum est, virtute divinitatis Christi dispensative sic beatitudo in anima continebatur quod non derivabatur ad corpus, ut eius passibilitas et mortalitas tolleretur. Et, eadem ratione, delectatio contemplationis sic continebatur in mente quod non derivabatur ad vires sensibiles, ut per hoc dolor sensibilis excluderetur.

Referencing norms: Q15A5Ad3, assert-hebd8e8da613ee37f87668fc9eefcad16cdd33f3c1571aeca78d2d076693f9127

la · official · sha256:fd689035cf5f6c56ee10accf389971c6b6e4eaada6a802299e7c4e668d20b8f4LA

Ad quintum sic proceditur. Videtur quod in Christo non fuerit verus dolor sensibilis. Dicit enim Hilarius, in X de Trin., cum pro Christo mori vita sit, quid ipse in mortis sacramento doluisse aestimandus est, qui pro se morientibus vitam rependit? Et infra dicit, unigenitus Deus hominem verum, non deficiens a se Deo, sumpsit, in quo, quamvis aut ictus incideret, aut vulnus descenderet, aut nodi concurrerent, aut suspensio elevaret, afferrent quidem haec impetum passionis, non tamen dolorem inferrent. Non igitur in Christo fuit verus dolor.

Referencing norms: Q15A5Obiectio1, assert-h3f645e0025157714a0f824aa4ec0b42564bccfc0d3196f14b859cbe644c68443

la · official · sha256:df0b6513beb9181677af9df75e0add32b1bca386cdc9fb4949246701082ec5b1LA

Praeterea, hoc proprium videtur esse carni in peccato conceptae, quod necessitati doloris subiaceat. Sed caro Christi non est cum peccato concepta, sed ex spiritu sancto in utero virginali. Non ergo subiacuit necessitati patiendi dolorem.

Referencing norms: Q15A5Obiectio2, assert-h4c977f6e38299190de63edb1d0502e65a9ae1129e663be482eb74477f3f2e919, assert-hd96b911f25ecbc337112da32d5c0d7ad0687a31736311b8ea921f1ebd57ea933

la · official · sha256:b3c0a772c0b5d8ce0b3aa5fbb276a40dda512411a41a86387d996a253164a6c7LA

Praeterea, delectatio contemplationis divinorum diminuit sensum doloris, unde et martyres in passionibus suis tolerabilius dolorem sustinuerunt ex consideratione divini amoris. Sed anima Christi summe delectabatur in contemplatione Dei, quem per essentiam videbat, ut supra dictum est. Non ergo poterat sentire aliquem dolorem.

Referencing norms: Q15A5Obiectio3, assert-h5ce09e8fd2cdd017f32db66d453c44f7d8aa5e3fd4263099f4bc4a2557d1d45f, assert-h9c4aa846a2526843e6232165deaa30da3ccf256dd8eb9db3ccfa8b1b513efc18

la · official · sha256:029cadce6ef9a1c169c2ffca4e38855414ba3d50cbe581caf9cd10f7aa53d2fcLA

Respondeo dicendum quod, sicut patet ex his quae in secunda parte dicta sunt, ad veritatem doloris sensibilis requiritur laesio corporis et sensus laesionis. Corpus autem Christi laedi poterat, quia erat passibile et mortale, ut supra habitum est. Nec defuit ei sensus laesionis, cum anima Christi perfecte haberet omnes potentias naturales. Unde nulli dubium debet esse quin in Christo fuerit verus dolor.

Referencing norms: Q15A5Respondeo, assert-h3585f4c1d4ec4c995b54875a9215879f4390f06e033d0121f967e0c6cef24b18

la · official · sha256:a333c7fcd46c3aba2b844e8450ea45e73dac5736966012b16ed2cdabcfc7c04cLA

Sed contra est quod Isaiae LIII dicitur, vere languores nostros ipse tulit, et dolores nostros ipse portavit.

Referencing norms: assert-hf92d05bf03c7266b8d96069e53945e84ac7bbb7f38d07be9d079ae484ce37971

la · official · sha256:1af13ce4650aeb4fce2a5c15089554940119c00e539f8f25bb861db3e26df9cdLA

Ad primum ergo dicendum quod tristitia removetur a Christo secundum passionem perfectam, fuit tamen in eo initiata, secundum propassionem. Unde dicitur Matth. XXVI, coepit contristari et moestus esse. Aliud enim est contristari, aliud incipere contristari, ut Hieronymus ibidem dicit.

Referencing norms: Q15A6Ad1, assert-h952b00f59e932a843123edc3a1ae2ab3392e07bbf7db5e2007878294498797dc

la · official · sha256:1901f99d15e540be32bd10b0ee1169d313d6b19c057522ae1e14aa7a11aa6499LA

Ad secundum dicendum quod, sicut Augustinus dicit, XIV de Civ. Dei, pro tribus perturbationibus, scilicet cupiditate, laetitia et timore, Stoici tres eupathias, idest bonas passiones, in anima sapientis posuerunt, scilicet pro cupiditate voluntatem, pro laetitia gaudium, pro metu cautionem. Sed pro tristitia negaverunt aliquid posse esse in animo sapientis, quia tristitia est de malo quod iam accidit; nullum autem malum aestimant posse accidere sapienti. Et hoc ideo est quia non credebant aliquid esse bonum nisi honestum, quod homines bonos facit; nec aliquid esse malum nisi inhonestum, per quod homines mali fiunt. Quamvis autem honestum sit principale hominis bonum, et inhonestum principale hominis malum, quia haec pertinent ad ipsam rationem, quae est principalis in homine; sunt tamen quaedam secundaria hominis bona, quae pertinent ad ipsum corpus, vel ad exteriores res corpori deservientes. Et secundum hoc, potest in animo sapientis esse tristitia, quantum ad appetitum sensitivum, secundum apprehensionem huiusmodi malorum, non tamen ita quod ista tristitia perturbet rationem. Et secundum hoc etiam intelligitur quod non contristabit iustum quidquid ei acciderit, quia scilicet ex nullo accidente eius ratio perturbatur. Et secundum hoc tristitia fuit in Christo, secundum propassionem, non secundum passionem.

Referencing norms: Q15A6Ad2, assert-h8de4c66e7ca5f5fb48d6a8896fc7e8438740a83bf3d7d81e8cfed52a5451606e

la · official · sha256:2937c5e21b39f450c4763d310ea4bba6ce49cb2dfc408fd44964ea74089d57e5LA

Ad tertium dicendum quod omnis tristitia est malum poenae, non tamen semper est malum culpae, sed solum quando ex inordinato affectu procedit. Unde Augustinus dicit, XIV de Civ. Dei, cum rectam rationem sequantur istae affectiones, et quando et ubi oportet adhibentur, quis eas tunc morbidas aut vitiosas passiones audeat dicere?

Referencing norms: Q15A6Ad3, assert-h2b51b7d3905c57c322f51992ffba2939a79cc9565da6a9716e58fec4412a8161

la · official · sha256:840832186ecaedf225115d58ac3e3f17606bbd643a18f151133bcfecd71040cbLA

Ad quartum dicendum quod nihil prohibet aliquid esse contrarium voluntati secundum se quod tamen est volitum ratione finis ad quem ordinatur, sicut medicina amara non est secundum se volita, sed solum secundum quod ordinatur ad sanitatem. Et hoc modo mors Christi et eius passio fuit, secundum se considerata, involuntaria et tristitiam causans, licet fuerit voluntaria in ordine ad finem, qui est redemptio humani generis.

Referencing norms: Q15A6Ad4, assert-ha635812c94d66f171c09b7210e90cd15264ae8d7cbb619f5830a02a62730df89

la · official · sha256:df5865d1bac67a2acef0455fb65f494f898b53e7e32a39d83f32116b59099017LA

Ad sextum sic proceditur. Videtur quod in Christo non fuerit tristitia. Dicitur enim de Christo, Isaiae XLII, non erit tristis neque turbulentus.

Referencing norms: Q15A6Obiectio1, assert-h957842b97aa3d96eb7b06a28a8f85dde5bae8beb25bfd88c7123397a2b72d9e5

la · official · sha256:da10c3406930d14c778f6037991505ded9ec064cef2fcaad876d173b94d0a2deLA

Praeterea, Proverb. XII dicitur, non contristabit iustum quidquid ei acciderit. Et huius rationem Stoici assignabant, quia nullus tristatur nisi de amissione bonorum suorum, iustus autem non reputat bona sua nisi iustitiam et virtutem, quas non potest amittere. Alioquin, subiaceret iustus fortunae, si pro amissione bonorum fortunae tristaretur. Sed Christus fuit maxime iustus, secundum illud Ierem. XXIII. Hoc est nomen quod vocabunt eum, dominus iustus noster. Ergo in eo non fuit tristitia.

Referencing norms: Q15A6Obiectio2, assert-h000280dcbf9ebe426ddecc3c09738df1706e7ac315434ae58b77d3cc0e85de98, assert-h1e6c2d249bd2e5f5f8f8af1b5aec80dc0329142f2e99e1a5f3eb7c5077712d2d

la · official · sha256:5a1d3798f214e8f76a3b78cfbb90688f4fc1ebbcf5e925e739c499103fde974bLA

Praeterea, philosophus dicit, in VII Ethic., quod omnis tristitia est malum et fugiendum. Sed nullum malum vel fugiendum fuit in Christo. Ergo in Christo non fuit tristitia.

Referencing norms: Q15A6Obiectio3, assert-h2b5705d5a512dfe570555b75a0346c4aceaac0c5a281479ef5c5cea6e438ec0c, assert-h77aed9d14775d4f57cfaf3fd8c2ff90302e93e8924aac51ab21c9764dfc9cf32

la · official · sha256:c3b77b326c2bda999b5ff2a7d16d5f2f9a43aec4cba96b541958aca7c0cd53d8LA

Praeterea, sicut Augustinus dicit, XIV de Civ. Dei, tristitia est de his quae nobis nolentibus accidunt. Sed nihil passus est Christus contra suam voluntatem, dicitur enim Isaiae LIII, oblatus est quia ipse voluit. Ergo in Christo non fuit tristitia.

Referencing norms: Q15A6Obiectio4, assert-h0e8ee93d4f8db3360aefaf1d4e758324125b7c36bd4a95253424b88cdec818d3, assert-haaee3eb8277b79ccb9f2f94e15121f01cffc981febcafaf7dcb56971786122b8

la · official · sha256:c5c57c291514dcfa0fbfb44d92443b5d7ffe22c1a1b30e6a4e219abd1861f027LA

Respondeo dicendum quod, sicut dictum est, delectatio divinae contemplationis ita per dispensationem divinae virtutis retinebatur in mente Christi quod non derivabatur ad vires sensitivas, ut per hoc dolor sensibilis excluderetur. Sicut autem dolor sensibilis est in appetitu sensitivo, ita et tristitia, sed est differentia secundum motivum, sive obiectum. Nam obiectum et motivum doloris est laesio sensu tactus percepta, sicut cum aliquis vulneratur. Obiectum autem et motivum tristitiae est nocivum seu malum interius apprehensum, sive per rationem sive per imaginationem, sicut in secunda parte habitum est, sicut cum aliquis tristatur de amissione gratiae vel pecuniae. Potuit autem anima Christi interius apprehendere aliquid ut nocivum, et quantum ad se, sicut passio et mors eius fuit, et quantum ad alios, sicut peccatum discipulorum, vel etiam Iudaeorum occidentium ipsum. Et ideo, sicut in Christo potuit esse verus dolor, ita in eo potuit esse vera tristitia, alio tamen modo quam in nobis est, secundum illa tria quae sunt assignata supra, cum communiter de Christi passione loqueremur.

Referencing norms: Q15A6Respondeo, assert-h7285a1344dac383edf0fe0064b81ad1535f4fe2a7df8c627922ff9ae05899b8d

la · official · sha256:14b59b6762487f4e640cc9f491a2ece93a887e8c1a933dc29b032a2f4dc7247aLA

Sed contra est quod dicit dominus, Matth. XXVI, tristis est anima mea usque ad mortem. Et Ambrosius dicit, II de Trin., ut homo, tristitiam habuit, suscepit enim tristitiam meam. Confidenter tristitiam nomino, qui crucem praedico.

Referencing norms: assert-h8c3ae0e8f998fe936c7bf92c9efc2a357568607c6231f41e7d41d59240cfb32a

la · official · sha256:0d6e73e898ef2544dde3923f018f4e5546e9beda2ccff56bac4e93113e135a1aLA

Ad primum ergo dicendum quod iustus dicitur esse absque terrore, secundum quod terror importat perfectam passionem, avertentem hominem a bono quod est rationis. Et sic timor non fuit in Christo sed solum secundum propassionem. Et ideo dicitur quod coepit Iesus pavere et taedere, quasi secundum propassionem, ut Hieronymus exponit.

Referencing norms: Q15A7Ad1, assert-h7c2fedaa3e1486572e8313f6dbbda93a938fa880ca4f3a18423e98d0e79b4756

la · official · sha256:325be203bbcac2cd0d060d968a613a4614d94ad40f713d69accb9fe4905787efLA

Ad secundum dicendum quod Hilarius eo modo excludit a Christo timorem quo excludit tristitiam, scilicet quoad necessitatem timendi. Sed tamen, ad comprobandam veritatem humanae naturae, voluntarie timorem assumpsit, sicut et tristitiam.

Referencing norms: Q15A7Ad2, assert-h0fd3dc2d182ef08662cf3fe7c6570beaff377c28a1cf4f2676400ae389db1aaa

la · official · sha256:4453ef2365f956cf7912c72d98df93768df68a617a7fa47365d01f1840197a54LA

Ad tertium dicendum quod, licet Christus potuerit vitare mala futura secundum virtutem divinitatis, erant tamen inevitabilia, vel non de facili vitabilia, secundum infirmitatem carnis.

Referencing norms: Q15A7Ad3, assert-h7d723e4290eaf1e1273cc8b6a66e9e00223da454bf42f7acf5909aacbaee6cba

la · official · sha256:1d18518cdbdc53fd183080d60d267dfc8cb1ccebc97d056c7a8e9922f2204e76LA

Ad septimum sic proceditur. Videtur quod in Christo non fuerit timor. Dicitur enim Proverb. XXVII, iustus, quasi leo confidens, absque terrore erit. Sed Christus fuit maxime iustus. Ergo in Christo non fuit aliquis timor.

Referencing norms: Q15A7Obiectio1, assert-h0723de80dca64c11a5b1fde9dd0c0ff63a1de0773d7e7b67dd49cd4e846b19bf, assert-hc39f34b1aa0e86e8301305cd7da9e7a7950bc91d1646368997c33b81b44b95a5

la · official · sha256:8901ba1163e40728cd8595373e4c28374fbdde2d53c77cb7324e53ce30cad553LA

Praeterea, Hilarius dicit, X de Trin., interrogo eos qui hoc existimant an ratione subsistat ut mori timuerit qui, omnem ab apostolis mortis timorem expellens, ad gloriam eos sit martyrii exhortatus. Non ergo in Christo rationabile est fuisse timorem.

Referencing norms: Q15A7Obiectio2, assert-h0637507bac8ec31b6b716e420ab06ac1611e974bd40e19043564cea64a5a50fa

la · official · sha256:fcde3f85167be2022896b2553ada96896e6817e86c517ef4883db133ef001a8dLA

Praeterea, timor non videtur esse nisi de malo quod non potest homo vitare. Sed Christus poterat vitare et malum poenae, quod passus est; et malum culpae, quod aliis accidit. Ergo in Christo non fuit aliquis timor.

Referencing norms: Q15A7Obiectio3, assert-h00b103309dd8be70a0f330a84847a24e36ec97da5a2773b53f4ea21304367e3a, assert-h5fd9bcfce6e036aa6691345654448711b5e2bc5cf89e292d326024407be67ba0

la · official · sha256:0411109f5c42300836a1ffbea0852b1114500a0f03cace624fcd43459477a0edLA

Respondeo dicendum quod, sicut tristitia causatur ex apprehensione mali praesentis, ita etiam timor causatur ex apprehensione mali futuri. Apprehensio autem mali futuri, si omnimodam certitudinem habeat, non inducit timorem. Unde philosophus dicit, in II Rhet., quod timor non est nisi ubi est aliqua spes evadendi, nam quando nulla spes est evadendi, apprehenditur malum ut praesens; et sic magis causat tristitiam quam timorem. Sic igitur timor potest considerari quantum ad duo. Uno modo, quantum ad hoc quod appetitus sensitivus naturaliter refugit corporis laesionem, et per tristitiam, si sit praesens; et per timorem, si sit futura. Et hoc modo timor fuit in Christo, sicut et tristitia. Alio modo potest considerari secundum incertitudinem futuri adventus, sicut quando nocte timemus ex aliquo sonitu quasi ignorantes quid hoc sit. Et quantum ad hoc, timor non fuit in Christo, ut Damascenus dicit, in III libro.

Referencing norms: Q15A7Respondeo, assert-hbccc23abde5498bf76c42ba500467eb7f94ada9486ae28f1f23655ee0f3ce3d6

la · official · sha256:92a3bcff539e1bd8966c3086551fb7e5c9e418bce4afb9032cb2901564d6417eLA

Sed contra est quod dicitur Marc. XIV, coepit Iesus taedere et pavere.

Referencing norms: assert-h3b0eae70814d84be76a60f948867a25c0c57b88bd53918c142bfcc4b7c7767a6

la · official · sha256:e7e5e17f267dd669b95078e3e9264a8185783cbfe0cbf04a309b77b546f8616cLA

Ad primum ergo dicendum quod, licet Christus nihil ignoret, poterat tamen de novo aliquid occurrere experimentali eius scientiae, ex quo admiratio causaretur.

Referencing norms: Q15A8Ad1, assert-h8e57eb80cd9dd868403e5f8f2adf953c32a9ad74daf761cc2069ab05f87ab3e8

la · official · sha256:804838d5b110b5f03c55b8a5f89d066488e6eb5935cb4bb52d591e0ecde6ae3fLA

Ad secundum dicendum quod Christus admirabatur de fide centurionis non ea ratione quod esset magna quantum ad ipsum, sed quia erat magna quantum ad alios.

Referencing norms: Q15A8Ad2, assert-h81704a73171ae5f92d2363322bc542ee4a7eae6e8ec5a9545e3444a57d6d5cb0

la · official · sha256:fdc83de508e33f1137d7c707d806af584826c0c80fa442b854ed11bab26508caLA

Ad tertium dicendum quod ipse poterat facere omnia secundum virtutem divinam, secundum quam in eo admiratio non erat, sed solum secundum humanam scientiam experimentalem, ut dictum est.

Referencing norms: Q15A8Ad3, assert-hd5890c7e35dcb64d6bda52424c74a656b9148002e8a90fd6f9c1be973f4e8509

la · official · sha256:856b80842a81c009b91554e0974086e13537f5e78b9decaad8fbef2282b0485aLA

Ad octavum sic proceditur. Videtur quod in Christo non fuerit admiratio. Dicit enim philosophus, in I Metaphys., quod admiratio causatur ex hoc quod aliquis videt effectum et ignorat causam, et sic admirari non est nisi ignorantis. Sed in Christo non fuit ignorantia, ut dictum est. Ergo in Christo non fuit admiratio.

Referencing norms: Q15A8Obiectio1, assert-h5853376ccee697d4b1f99bf3f2d03ba73c6045a0be8d7aec04c13a16e6c0d97f, assert-h65a928e0067bc001fd1e42f7ee28333f8d5324e1cd83ae68563f8512798f521c

la · official · sha256:e93efa981cf372bc0c622349890c4015c435f755e177176fd90964553997b307LA

Praeterea, Damascenus dicit, in II libro, quod admiratio est timor ex magna imaginatione, et ideo philosophus dicit, in IV Ethic., quod magnanimus non est admirativus. Sed Christus fuit maxime magnanimus. Ergo in Christo non fuit admiratio.

Referencing norms: Q15A8Obiectio2, assert-h167cdeebfb3b3767d69de875ee04b0530cd9cc232e4329bf4a15b2ae79778656, assert-h6d3fc69f4cdbd07be800f05161f95d547d43554d8a1a5335b8e62b1103a61fd9

la · official · sha256:ecb52afbc470ed819a7adf04bcce119325ba7a407ab9e3a95bcb0f3eeec5134dLA

Praeterea, nullus admiratur de eo quod ipse facere potest. Sed Christus facere potuit quidquid magnum erat in rebus. Ergo videtur quod de nullo admirabatur.

Referencing norms: Q15A8Obiectio3, assert-h0257fdb7047fe7564222796b71c2e894fb2cd55d7938da57b19fe24e7c8e4ce7, assert-h717749072ab6ceafc715b0648bfa5bcda596634308d3587b6e2cc8696ddfc263

la · official · sha256:555269136878aea72620eec98f3d29481379c20a3abd813a8d1767596943566eLA

Respondeo dicendum quod admiratio proprie est de novo aliquo insolito. In Christo autem non poterat esse aliquid novum et insolitum quantum ad scientiam divinam; neque etiam quantum ad scientiam humanam qua cognoscebat res in verbo; vel qua cognoscebat res per species inditas. Potuit tamen esse aliquid sibi novum et insolitum secundum scientiam experimentalem, secundum quam sibi poterant quotidie aliqua nova occurrere. Et ideo, si loquimur de Christo quantum ad scientiam divinam et scientiam beatam, vel etiam infusam, non fuit in Christo admiratio. Si autem loquamur de eo quantum ad scientiam experimentalem, sic admiratio in eo esse potuit. Et assumpsit hunc affectum ad nostram instructionem, ut scilicet doceat esse mirandum quod etiam ipse mirabatur. Unde Augustinus dicit, in I super Gen. contra Manich., quod miratur dominus, nobis mirandum esse significat, quibus adhuc opus est sic moveri. Omnes ergo tales motus eius non perturbati animi signa sunt, sed docentis magisterium.

Referencing norms: Q15A8Respondeo, assert-h9ff30f3246faccdb671273e7d4c60609ad7c1d74df4a9d3f625e8f3378432f7e

la · official · sha256:b4514733bf8e6e3482c72601675fb0fa0ee86f05b61d8810ce4c62e41541e533LA

Sed contra est quod dicitur Matth. VIII, audiens Iesus, scilicet verba centurionis, miratus est.

Referencing norms: assert-h7d61603250e80329d572201da71ca9e10088490b6ef17bde3bcc1a24561620a3

la · official · sha256:c1331310dbb5571816de095b8803d39e84010ff9bc3d88c4c37fe055b1db5bb0LA

Ad primum ergo dicendum quod, sicut dicit Gregorius, in V Moral., ira dupliciter se habet in homine. Quandoque enim praevenit rationem, et trahit eam secum ad operandum. Et tunc proprie ira dicitur operari, nam operatio attribuitur principali agenti. Et secundum hoc intelligitur quod ira viri iustitiam Dei non operatur. Quandoque vero ira sequitur rationem, et est quasi instrumentum ipsius. Et tunc operatio, quae est iustitiae, non attribuitur irae, sed rationi.

Referencing norms: Q15A9Ad1, assert-hcc89f40be57dba66ff96b5f4c6f5221f143db9affe940c7cde2dba14336f5217

la · official · sha256:2884a2aab6762640ddfb6bca07369f82f02ece940a6a571e9a9553383dc538c9LA

Ad secundum dicendum quod ira quae transgreditur ordinem rationis mansuetudini opponitur, non autem ira quae est moderata, ad medium reducta per rationem. Nam mansuetudo medium tenet in ira.

Referencing norms: Q15A9Ad2, assert-hfaf256cac4294f29ca8a0d6293076dcdf750a503841213632cbae30dd44864af

la · official · sha256:455abe83451e56da2c5ebed6f14e247fa9c7be2876014a5dc4324425ef764426LA

Ad tertium dicendum quod in nobis, secundum naturalem ordinem, potentiae animae mutuo se impediunt, ita scilicet quod, cum unius potentiae operatio fuerit intensa, alterius operatio debilitetur. Et ex hoc procedit quod motus irae etiam si sit secundum rationem moderatus, utcumque impedit oculum animae contemplantis. Sed in Christo, per moderationem divinae virtutis, unicuique potentiae permittebatur agere quod erat ei proprium, ita quod una potentia ex alia non impediebatur. Et ideo, sicut delectatio mentis contemplantis non impediebat tristitiam vel dolorem inferioris partis, ita etiam e converso passiones inferioris partis in nullo impediebant actum rationis.

Referencing norms: Q15A9Ad3, assert-hadc9860e9a36d83bcff92fc881bafd3409ffbff1c360badd31e53819f8a59cb3

la · official · sha256:336240527728af80dc7b7c83258e5e22b151bf00d0aa8f60c02f6c4d99232ad7LA

Ad nonum sic proceditur. Videtur quod in Christo non fuerit ira. Dicitur enim Iac. I, ira enim viri iustitiam Dei non operatur. Sed quidquid fuit in Christo ad iustitiam Dei pertinuit, ipse enim factus est nobis iustitia a Deo, ut dicitur I Cor. I. Ergo videtur quod in Christo non fuerit ira.

Referencing norms: Q15A9Obiectio1, assert-h3d620951706c8995dd862c080e91ff9f3e35943eee50cec72661598a28c3c3ae, assert-hfb0b95890c716f25d708e629eedfdb515032fa99ab2fd0ed595397cf03405ad0

la · official · sha256:eb3384bd9bbd7abf1a966248dcb58ba8737ede64e0178878ca02c9105589b728LA

Praeterea, ira mansuetudini opponitur, ut patet in IV Ethic. Sed Christus fuit maxime mansuetus. Ergo in Christo non fuit ira.

Referencing norms: Q15A9Obiectio2, assert-h81a8f067ec4299e9c2a78483cc34a90a7a92a0d23a6f9021982c8f34a9b33a1e, assert-hbce7ece856d86e3b3716a23d49e595761b500aa922620d921a0938cf0656959a

la · official · sha256:131af781a27e872c818cd9e2a8eb2268f382e3dffb10c0da9c66f8bdb583b579LA

Praeterea, Gregorius dicit, in V Moral., quod ira per vitium excaecat oculum mentis; ira vero per zelum ipsum turbat. Sed in Christo mentis oculus non fuit neque excaecatus neque turbatus. Ergo in Christo non fuit ira per vitium, nec ira per zelum.

Referencing norms: Q15A9Obiectio3, assert-h0a1b4fbfbe8311d24647b3c285813ed759a9dc3d50e4e8b3dbd77558597c6fe4, assert-he25f969aabe42c7ed247618e83b085e96a56426a97a5a4773b00c05f16aa0bca

la · official · sha256:04c3889dee4f7389664fd7c8cef27739f982dad10f5d89d376a6be1cbfb5af2cLA

Respondeo dicendum quod, sicut in secunda parte dictum est, ira est effectus tristitiae. Ex tristitia enim alicui illata consequitur in eo, circa sensitivam partem, appetitus repellendi illatam iniuriam vel sibi vel aliis. Et sic ira est passio composita ex tristitia et appetitu vindictae. Dictum est autem quod in Christo tristitia esse potuit. Appetitus etiam vindictae quandoque est cum peccato, quando scilicet aliquis vindictam quaerit sibi absque ordine rationis. Et sic ira in Christo esse non potuit, hoc enim dicitur ira per vitium. Quandoque vero talis appetitus est sine peccato, immo est laudabilis, puta cum aliquis appetit vindictam secundum ordinem iustitiae. Et hoc vocatur ira per zelum, dicit enim Augustinus, super Ioan., quod zelo domus Dei comeditur qui omnia perversa quae videt cupit emendare; et, si emendare non possit, tolerat et gemit. Et talis ira fuit in Christo.

Referencing norms: Q15A9Respondeo, assert-h33f2400f79e5afbf3c985f20e86b9b241a3c738085d3eac3086f87bcb5b6b636

la · official · sha256:224ef1cfdcdebbed75d78457a7cf55146d8b2fcd845ce3eff4a139e599a14b1eLA

Sed contra est quod Ioan. II dicitur de eo esse impletum quod in Psalmo legitur, zelus domus tuae comedit me.

Referencing norms: assert-h368ba47ce234fa49ca04ad96ad059cb20bb401eba1acdd306d20358c253152a2

la · official · sha256:bbe8736666794627ac13edaa4e32f05f6fd410b886de7848b9f579ecb4ea8b84LA

Deinde considerandum est de defectibus pertinentibus ad animam. Et circa hoc quaeruntur decem. Primo, utrum in Christo fuerit peccatum. Secundo, utrum in eo fuerit fomes peccati. Tertio, utrum in eo fuerit ignorantia. Quarto, utrum anima eius fuerit passibilis. Quinto, utrum in eo fuerit dolor sensibilis. Sexto, utrum in eo fuerit tristitia. Septimo, utrum in eo fuerit timor. Octavo, utrum in eo fuerit admiratio. Nono, utrum in eo fuerit ira. Decimo, utrum simul fuerit viator et comprehensor.

la · official · sha256:9676de27e87a477b8029d514c5af8a59cb34176744fe59a147c9898567147b57LA

Ad primum ergo dicendum quod, licet Christus non sit humana natura, est tamen habens humanam naturam. Nomen autem creaturae natum est praedicari non solum de abstractis, sed etiam de concretis, dicimus enim quod humanitas est creatura, et quod homo est creatura.

Referencing norms: Q16A10Ad1, assert-ha8cdc90ff10ed96caf22f54dda02bff970b26dd6d1f9744c0e0474a2d8435c7c

la · official · sha256:bd1989d8c9bf17237004d284861a9db1ab0b7aba65cb842f6d184c065c424fe6LA

Ad secundum dicendum quod ly homo, secundum quod ponitur in subiecto, magis respicit suppositum, secundum autem quod ponitur in reduplicatione, magis respicit naturam, ut dictum est. Et quia natura est creata, suppositum vero increatum, ideo, licet non concedatur ista simpliciter, iste homo est creatura, conceditur tamen ista, Christus, secundum quod homo, est creatura.

Referencing norms: Q16A10Ad2, assert-h2dc55fb8aa3c6f74310403a8cd0480cb93adb3591c6010046a55ef73d8045f6e

la · official · sha256:f1e0179a7e19bac370c548ce34ee012dc28a47d4c3557c39c33deabc83744916LA

Ad tertium dicendum quod cuilibet homini qui est suppositum solius naturae humanae, competit quod non habeat esse nisi secundum naturam humanam. Et ideo de quolibet tali supposito sequitur, si secundum quod est homo est creatura, quod sit creatura simpliciter. Sed Christus non solum est suppositum humanae naturae, sed etiam divinae, secundum quam habet esse increatum. Et ideo non sequitur, si secundum quod homo est creatura, quod simpliciter sit creatura.

Referencing norms: Q16A10Ad3, assert-h33d2174d1b6c670b83bef4d66a89190fbceef892163a8231f747fd1bc4cf2327

la · official · sha256:7484c3307277b7f054f3d41d963d4cbc874559cc90d9b850897a80b820b74d26LA

Ad decimum sic proceditur. Videtur quod haec sit falsa, Christus, secundum quod homo, est creatura; vel, incoepit esse. Nihil enim in Christo est creatum nisi humana natura. Sed haec est falsa, Christus, secundum quod homo, est humana natura. Ergo etiam haec est falsa, Christus, secundum quod homo, est creatura.

Referencing norms: Q16A10Obiectio1, assert-h297a9705d328a78e215107246a14b271fd06861b314d080d0c05c1becded1546, assert-ha1b13d8db58a12214826ce303836a1f6bc3e1fef28e694c56608ccebbf3bcd2c

la · official · sha256:4aeabba6e1af9f89f9c204bfb397d403f0264c2a3823bd9720fd4af5689c94b4LA

Praeterea, praedicatum magis praedicatur de termino in reduplicatione posito quam de ipso subiecto propositionis, sicut, si dicatur, corpus, secundum quod coloratum, est visibile, sequitur quod coloratum sit visibile. Sed haec non est absolute, sicut dictum est, concedenda, homo Christus est creatura. Ergo etiam neque haec, Christus, secundum quod homo, est creatura.

Referencing norms: Q16A10Obiectio2, assert-h24beffa7ab43348ed67c6f9c5cafcfb13e838a6e325ef088ccb1749dd226ae54, assert-hca306b28e15f3b2f0ce97820bb5190237b9f4118f90c7a97c9e26a0760637457

la · official · sha256:38a25a31f3743005427c71cff3d6fc7d46a86d500ef49c5565ef58d57fa6b28fLA

Praeterea, quidquid praedicatur de quocumque homine secundum quod homo, praedicatur de eo per se et simpliciter, idem enim est per se, et secundum quod ipsum, ut dicitur in V Metaphys. Sed haec est falsa, Christus est per se et simpliciter creatura. Ergo etiam haec est falsa, Christus, secundum quod homo, est creatura.

Referencing norms: Q16A10Obiectio3, assert-h44f0c55e1c31ff78dba90816849be74d785b1418fef570b0f5148ee2c32bf61d, assert-h81baf6bf55f3e52f8385443fcf39a7e251d230efcd4ac0f4c88e9957fb9c0bb8

la · official · sha256:ca9a9156d1a842f607cea9cbdb7489adbd5ee3e034639bf9bf9fa20f89bacc8aLA

Respondeo dicendum quod, cum dicitur, Christus secundum quod homo, hoc nomen homo potest resumi in reduplicatione vel ratione suppositi, vel ratione naturae. Si quidem resumatur ratione suppositi, cum suppositum humanae naturae in Christo sit aeternum et increatum, haec erit falsa, Christus, secundum quod homo, est creatura. Si vero resumatur ratione humanae naturae, sic est vera, quia ratione humanae naturae, sive secundum humanam naturam, convenit sibi esse creaturam, ut supra dictum est. Sciendum tamen quod nomen sic resumptum in reduplicatione magis proprie tenetur pro natura quam pro supposito, resumitur enim in vi praedicati, quod tenetur formaliter; idem enim est dictu, Christus secundum quod homo, ac si diceretur, Christus secundum quod est homo. Et ideo haec est magis concedenda quam neganda, Christus, secundum quod homo, est creatura. Si tamen adderetur aliquid per quod pertraheretur ad suppositum, esset propositio magis neganda quam concedenda, puta si diceretur, Christus, secundum quod hic homo, est creatura.

Referencing norms: Q16A10Respondeo, assert-hc0c87d774e9dc40b5add498c5353e2b8e10ba5830883e62e7b244bb020611c8a

la · official · sha256:06ae95229460ae64489a268d9d2df8d534ffe6c2c098159043eb1cc19771531aLA

Sed contra, omne quod est, vel est creator vel creatura. Sed haec est falsa, Christus, secundum quod homo, est creator. Ergo haec est vera, Christus, secundum quod homo, est creatura.

Referencing norms: assert-h40f303c2746aab6f8664417f69915c61decbdaf089212ed66d95e018f009e330

la · official · sha256:b54332b7c4739595e501e7ec42b5fa6efca1fdb10933e86726fd56d0faffd841LA

Ad primum ergo dicendum quod non secundum idem convenit alicui moveri ad aliquid, et esse illud, nam moveri convenit alicui ratione materiae vel subiecti, esse autem in actu ratione formae. Et similiter non secundum idem convenit Christo ordinari ad hoc quod sit Deus per gratiam unionis, et esse Deum, sed convenit primum sibi secundum humanam naturam; secundum vero secundum divinam. Et ideo haec est vera, Christus secundum quod homo, habet gratiam unionis, non tamen ista, Christus, secundum quod homo, est Deus.

Referencing norms: Q16A11Ad1, assert-hddf7ec3e36b2b5b0a2c013c457c941f2cc025acbdc8b83da4ee93798a4e284b1

la · official · sha256:664d02bf3174ae510095c4e4d08f5543dbe7a042c2e75b2b37050c3165643fb8LA

Ad secundum dicendum quod filius hominis habet in terra potestatem dimittendi peccata, non virtute humanae naturae, sed divinae, in qua quidem divina natura consistit potestas dimittendi peccata per auctoritatem; in humana autem natura consistit instrumentaliter et per ministerium. Unde Chrysostomus, super Matth., hoc exponens, dicit, signanter dixit, in terra dimittendi peccata, ut ostenderet quod humanae naturae potestatem divinitatis univit indivisibili unione. Quia, etsi factus est homo, tamen Dei verbum permansit.

Referencing norms: Q16A11Ad2, assert-h0714f0e9bf81049569009f31176b8d2d828a6053c1f6353d1f25fcc8d66754f1

la · official · sha256:c8d840962e0e9a8bfe72f28fe96ea1314f6fd69730cad22e6d847422a90f3d6cLA

Ad tertium dicendum quod, cum dicitur iste homo, pronomen demonstrativum trahit hoc nomen homo ad suppositum. Et ideo magis est haec vera, Christus, secundum quod iste homo, est Deus, quam ista, Christus, secundum quod homo, est Deus.

Referencing norms: Q16A11Ad3, assert-h94a28a482835103d056b6d874ab103f15f07c695f3719b3ff3d8655d4c4ccf8b

la · official · sha256:16af823e2d45be4bf9ba4215f5abe9823081cec06376f34bee23994afa9212ddLA

Ad undecimum sic proceditur. Videtur quod Christus, secundum quod homo, sit Deus. Christus enim est Deus per gratiam unionis. Sed Christus, secundum quod homo, habet gratiam unionis. Ergo Christus, secundum quod homo, est Deus.

Referencing norms: Q16A11Obiectio1, assert-ha146cc85ce62f6dec2ffbb4e88fb6876a728a0f6245509bf928daf445d8c7a4a, assert-hdc1aae1e70e7e8d58d3d8b6c57b817af08e8a028caac7a75913bc35d232e5e8e

la · official · sha256:8891b194b43a3108e23e518584da4437c3d3442ec0dc9e1c3944c7370deddd65LA

Praeterea, dimittere peccata est proprium Dei, secundum illud Isaiae XLIII, ego ipse sum qui deleo iniquitates tuas propter me. Sed Christus, secundum quod homo, dimittit peccata, secundum illud Matth. IX, ut autem sciatis quod filius hominis habet potestatem in terra dimittendi peccata, et cetera. Ergo Christus, secundum quod homo, est Deus.

Referencing norms: Q16A11Obiectio2, assert-hb1d2c241ec45c41fc5fadb7c4931c690170d2fa4b88429e40fffab20fb7a74e9, assert-hb218858d58527498f9b986643ef2e4f6c04af3bcdd0bc6968f7604bcd221b3a4

la · official · sha256:9b2864eb490ba112c722f940d1345ff5ebe3fcb3832efe2116dde068b53c93f7LA

Praeterea, Christus non est homo communis, sed est iste homo particularis. Sed Christus, secundum quod est iste homo, est Deus, quia in isto homine designatur suppositum aeternum, quod naturaliter est Deus. Ergo Christus, secundum quod homo, est Deus.

Referencing norms: Q16A11Obiectio3, assert-h4b33fcbec4d178a20dfa532a1c4a55010c8af16d3421f0ac07a6e4d6ff367b40, assert-hbe9869bdbfd7e60fd8f8f10517c8cdc5f024d1b72f739b0bacd21063dacd84ac

la · official · sha256:888d7784ed2c9cf70bd528dc9a27d930f461162d435ad35fe6f87335578a77b2LA

Respondeo dicendum quod iste terminus homo, in reduplicatione positus, potest dupliciter accipi. Uno modo, quantum ad naturam. Et sic non est verum quod, secundum quod homo, sit Deus, quia humana natura est distincta a divina secundum differentiam naturae. Alio modo potest accipi ratione suppositi. Et sic, cum suppositum naturae humanae in Christo sit persona filii Dei, cui per se convenit esse Deum, verum est quod Christus, secundum quod homo, sit Deus. Quia tamen terminus in reduplicatione positus magis proprie tenetur pro natura quam pro supposito, ut supra dictum est, ideo magis est ista neganda, Christus, secundum quod homo, est Deus, quam sit affirmanda.

Referencing norms: Q16A11Respondeo, assert-heeac1d3f7e45d4399271e6a81df30dada0c32561dffde7a67057f47d761b3e0d

la · official · sha256:7871a64f65b0e8e0c16dade3a86ffb585d70811f2701d86b4964642492d054c0LA

Sed contra, illud quod convenit Christo secundum quod homo, convenit cuilibet homini. Si ergo Christus, secundum quod homo, est Deus, sequitur quod omnis homo sit Deus. Quod patet esse falsum.

Referencing norms: assert-h0e98df23714c6b93d40f8c58cf804e2db41a0d9383251c5558ed129a5fb380cf

la · official · sha256:e1e29d46aa423bef3d18ebacd6a5f757fc19ac5f1800974a1bee43ee8f52ed94LA

Ad primum ergo dicendum quod omni homini convenit esse personam secundum quod omne subsistens in humana natura est persona. Sed hoc est proprium homini Christo, quod persona subsistens in humana natura eius non sit causata ex principiis humanae naturae, sed sit aeterna. Et ideo uno modo est persona secundum quod homo, alio modo non, ut dictum est.

Referencing norms: Q16A12Ad1, assert-h5333dbf6b08632eee3a1d7298592292c0425a80854dbff663739f4b6f6aab085

la · official · sha256:f521fa2146903cc4e90caae25f47708c47b9b45963f71422068cef9e69e9efbaLA

Ad secundum dicendum quod substantia individua quae ponitur in definitione personae, importat substantiam completam per se subsistentem separatim ab aliis. Alioquin, manus hominis posset dici persona cum sit substantia quaedam individua, quia tamen est substantia individua sicut in alio existens, non potest dici persona. Et eadem ratione nec natura humana in Christo, quae tamen potest dici individuum vel singulare quoddam.

Referencing norms: Q16A12Ad2, assert-hffd52f6340f5c15c0cfe8e7a9226d81a45fe2caad933d844e937107a2624e8e7

la · official · sha256:d8eebde5e2a76940148eb96bbd09fcb1d792b294fcdf9e9a8419ba0b02abfc44LA

Ad tertium dicendum quod, sicut persona significat quid completum et per se subsistens in natura rationali, ita hypostasis, suppositum et res naturae in genere substantiae significant quiddam per se subsistens. Unde, sicut humana natura non est per se seorsum a persona filii, ita etiam non est per se hypostasis vel suppositum vel res naturae. Et ideo in sensu in quo negatur ista, Christus, secundum quod homo, est persona, oportet etiam negari omnes alias.

Referencing norms: Q16A12Ad3, assert-h21cb320303821fc292a67f5718b91a12e255f06340c78a00e4d95fa113cc0b8a

la · official · sha256:6e9c15ac59153288829d2a117ac020fc9bcb515612302e5034bf87e064e50a4fLA

Ad duodecimum sic proceditur. Videtur quod Christus, secundum quod homo, sit hypostasis vel persona. Illud enim quod convenit cuilibet homini, convenit Christo secundum quod est homo, est enim aliis hominibus similis, secundum illud Philipp. II, in similitudinem hominum factus. Sed omnis homo est persona. Ergo Christus, secundum quod homo, est persona.

Referencing norms: Q16A12Obiectio1, assert-h8a2c10863418935b4df818f51b9d54d291ebce6c562ef3c78233277594e5cfc9, assert-hdbbb40fe741e7f40b36bfe4313e13221ccf3a27b52a64f47d764f034b9100c06

la · official · sha256:78c38491bec7d49e620259e3f4813bb3d6297815e4ce74cc889d458a79afdcbcLA

Praeterea, Christus, secundum quod homo, est substantia rationalis naturae. Non autem substantia universalis. Ergo substantia individua. Sed nihil aliud est persona quam rationalis naturae individua substantia, ut dicit Boetius, in libro de duabus naturis. Ergo Christus, secundum quod homo, est persona.

Referencing norms: Q16A12Obiectio2, assert-h6505abd545b302a1df8ac36b317ff36c2fd8282b46560e263e2f405bcca5c74d, assert-h874d13acf7a4e604301cd0f3f07ee7a073364eb4fad96d1be65c3b17da49e1d2, assert-haeafdd3fdd4d8572b8a9e5d8435e12402a2b1ebc0ba48bc144f9c0c25397fd7c

la · official · sha256:197aa27f16648d56d0125e68868c962d62316e2b0fad65c4044a35cf32f86097LA

Praeterea, Christus, secundum quod homo, est res humanae naturae, et suppositum et hypostasis eiusdem naturae. Sed omnis hypostasis et suppositum et res naturae humanae est persona. Ergo Christus, secundum quod homo, est persona.

Referencing norms: Q16A12Obiectio3, assert-h7552c28c3ae09cfb66d948cfb3ba087ab98be642613e63ab41dfe6142d405226, assert-h776d4789256deeb89ec69eefb040c1b8072b537775734e42294989339a3cdb1e

la · official · sha256:0c295a9c5b505400ec4838ea78a6b0452580f0586d6af6417528216868d1be09LA

Respondeo dicendum quod, sicut supra dictum est, iste terminus homo, in reduplicatione positus, potest accipi vel ratione suppositi, vel ratione naturae. Cum ergo dicitur, Christus, secundum quod homo, est persona, si accipiatur ratione suppositi, manifestum est quod Christus, secundum quod homo, est persona, quia suppositum humanae naturae nihil est aliud quam persona filii Dei. Si autem accipiatur ratione naturae, sic potest intelligi dupliciter. Uno modo, quod intelligatur quod naturae humanae competat esse in aliqua persona. Et hoc etiam modo verum est, omne enim quod subsistit in humana natura, est persona. Alio modo potest intelligi ut naturae humanae in Christo propria personalitas debeatur, causata ex principiis humanae naturae. Et sic Christus, secundum quod homo, non est persona, quia humana natura non est per se seorsum existens a divina natura, quod requirit ratio personae.

Referencing norms: Q16A12Respondeo, assert-h2d64cbac9f21e6a3498fb2423d8f76f797c38ea340fde86c1a47a2ceab12dc27

la · official · sha256:c220e60860d1e81b2549779c4216cb21d6cbd348ae662bd78c38e653cf110afcLA

Sed contra, Christus, secundum quod homo, non est persona aeterna. Si ergo, secundum quod homo, sit persona, sequetur quod in Christo sint personae duae, una temporalis et alia aeterna. Quod est erroneum, ut supra dictum est.

Referencing norms: assert-hcac74163e202dbb71660220aa2511ccb644e9455afb7f0c9e1615e9298aa9687

la · official · sha256:71cde25eab5bf7e8e63f2531eb4377b243ad27f014475ba82972c3d249b99b37LA

Ad primum ergo dicendum quod, quando formae diversae non possunt convenire in unum suppositum, tunc oportet quod propositio sit in materia remota cuius subiectum significat unam illarum formarum, et praedicatum aliam. Sed quando duae formae possunt convenire in unum suppositum, non est materia remota, sed naturalis vel contingens, sicut cum dico, album est musicum. Natura autem divina et humana, quamvis sint maxime distantes, tamen conveniunt per incarnationis mysterium in uno supposito, cui neutra illarum inest per accidens, sed secundum se. Et ideo haec propositio, Deus est homo, non est neque in materia remota neque in materia contingenti, sed in materia naturali. Et praedicatur homo de Deo, non per accidens, sed per se, sicut de sua hypostasi, non quidem ratione formae significatae per hoc nomen Deus; sed ratione suppositi, quod est hypostasis humanae naturae.

Referencing norms: Q16A1Ad1, assert-h83ab291577de4a1702ca7f66b4b416adf91cf557dac8f2836ac26d3fbacaa5fb

la · official · sha256:168600011152345f59134bd8c79061770678631f4c614bac8487edf4e49108d6LA

Ad secundum dicendum quod tres personae divinae conveniunt in natura, distinguuntur tamen in supposito, et ideo non praedicantur de invicem. In mysterio autem incarnationis naturae quidem, quia distinctae sunt, de invicem non praedicantur secundum quod significantur in abstracto, non enim natura divina est humana, sed quia conveniunt in supposito, praedicantur de invicem in concreto.

Referencing norms: Q16A1Ad2, assert-h295f04cbfa0dc79801b1217097810dd9eb115ac54482d5f23272a79672067657

la · official · sha256:113fc7e90860fe3880094294827a449558fd215ba79bd4c7bde1d94b9ab0f6d7LA

Ad tertium dicendum quod anima et caro significantur ut in abstracto, sicut divinitas et humanitas. In concreto vero dicuntur animatum et carneum, sive corporeum, sicut ex alia parte Deus et homo. Unde utrobique abstractum non praedicatur de abstracto, sed solum concretum de concreto.

Referencing norms: Q16A1Ad3, assert-h90a0b8628780403bf32486635b3f2f468ff2334fc00a91b8e3b1ed47cb1e9640

la · official · sha256:aeeea51c2c9210d06a687703b701c2c82336b3f9a20e11abd3c03926f0bb6b47LA

Ad quartum dicendum quod hoc nomen homo praedicatur de Deo ratione unionis in persona, quae quidem unio relationem importat. Et ideo non sequitur regulam eorum nominum quae absolute praedicantur de Deo ab aeterno.

Referencing norms: Q16A1Ad4, assert-h7fa36bc79cb36a5e524347da14b56a5be13831b3a004a4723d3384950c6304ef

la · official · sha256:5e47158920f85195ba8cb6338d251648fe6acefd6ddd57e9237bb6ece2f0fffdLA

Ad primum sic proceditur. Videtur quod haec sit falsa, Deus est homo. Omnis enim propositio affirmativa in materia aliqua remota est falsa. Sed haec propositio, Deus est homo, est in materia remota, quia formae significatae per subiectum et praedicatum sunt maxime distantes. Cum ergo praedicta propositio sit affirmativa, videtur quod sit falsa.

Referencing norms: Q16A1Obiectio1, assert-h2fdf0c6276daa247a3c554ff918da1360229e15dc43bfe6e21b29d76be161175, assert-h47d1bc90cfb352f757044b20db4a5a284494c4976a824b5eeb8b885e57aa67eb

la · official · sha256:7f5500408a704de09c8060b965d1a2db68a21e3b3ce575e39e0a5e3128bfaf11LA

Praeterea, magis conveniunt tres personae ad invicem quam humana natura et divina. Sed in mysterio Trinitatis una persona non praedicatur de alia, non enim dicimus quod pater est filius, vel e converso. Ergo videtur quod nec humana natura possit praedicari de Deo, ut dicatur quod Deus est homo.

Referencing norms: Q16A1Obiectio2, assert-h4418c49cf3326e45279c22193261c3305ebb2ec3cb5fd74d944db64e174f9173, assert-hf0172c2e427953d71ea668e9fdfa2cdac2dfa6ea929ad7adb2245bbac5c8c013

la · official · sha256:9773db3602bd407f32192dd5e1ec222ce126b6fe5ea474cf87e16ef8ba1abea7LA

Praeterea, Athanasius dicit quod, sicut anima et caro unus est homo, ita Deus et homo unus est Christus. Sed haec est falsa, anima est corpus. Ergo et haec est falsa, Deus est homo.

Referencing norms: Q16A1Obiectio3, assert-h61fba8c2e6e92104dabe9491b667db4e5e18628f2f355f758d6d3877fead5f6b, assert-hddadd8a59eea099dbe4ac72f110f01276ecd71159bef8eb48e3d892bbc93bf33

la · official · sha256:db46867107d39d3e8af33fbf304399b0e1de1402402d1ac381e0327f8e4b8582LA

Praeterea, sicut in prima parte habitum est, quod praedicatur de Deo non relative sed absolute, convenit toti Trinitati et singulis personis. Sed hoc nomen homo non est relativum, sed absolutum. Si ergo vere praedicatur de Deo, sequitur quod tota Trinitas et quaelibet persona sit homo. Quod patet esse falsum.

Referencing norms: Q16A1Obiectio4, assert-h0e245a59e45bd0b6da44dfdfa2139438454492d59adab772b682e0bb3cd92656, assert-hda53e8c38ba0af59dd7e4ff58f8730d6cd194a49aa768f185a710ed9370ee184

la · official · sha256:6ed2d51597c226c6fbaeecdb16e8217d1d82d67520215ff754e3ae0db01fbb7cLA

Respondeo dicendum quod ista propositio, Deus est homo, ab omnibus Christianis conceditur, non tamen ab omnibus secundum eandem rationem. Quidam enim hanc propositionem concedunt non secundum propriam acceptionem horum terminorum. Nam Manichaei verbum Dei dicunt esse hominem, non quidem verum, sed similitudinarium, inquantum dicunt filium Dei corpus phantasticum assumpsisse, ut sic dicatur Deus esse homo sicut cuprum figuratum dicitur homo, quia habet similitudinem hominis. Similiter etiam illi qui posuerunt quod in Christo anima et corpus non fuerunt unita, non posuerunt quod Deus sit verus homo, sed quod dicatur homo figurative, ratione partium. Sed utraque harum opinionum supra improbata est. Alii vero e converso ponunt veritatem ex parte hominis, sed negant veritatem ex parte Dei. Dicunt enim Christum, qui est Deus homo, esse Deum, non naturaliter, sed participative, scilicet per gratiam, sicut et omnes sancti viri dicuntur dii, excellentius tamen Christus prae aliis, propter gratiam abundantiorem. Et secundum hoc, cum dicitur, Deus est homo, ly Deus non supponit verum et naturalem Deum. Et haec est haeresis Photini, quae supra improbata est. Alii vero concedunt hanc propositionem cum veritate utriusque termini, ponentes Christum et verum Deum esse et verum hominem, sed tamen veritatem praedicationis non salvant. Dicunt enim quod homo praedicatur de Deo per quandam coniunctionem, vel dignitatis, vel auctoritatis, vel etiam affectionis aut inhabitationis. Et sic posuit Nestorius Deum esse hominem, ut per hoc nihil aliud significetur quam quod Deus est homini coniunctus tali coniunctione quod homo inhabitetur a Deo, et uniatur ei secundum affectum, et secundum participationem auctoritatis et honoris divini. Et in similem errorem incidunt qui ponunt duas hypostases vel duo supposita in Christo. Quia non est possibile intelligi quod duorum quae sunt secundum suppositum vel hypostasim distincta, unum proprie praedicetur de alio, sed solum secundum quandam figurativam locutionem, inquantum in aliquo coniunguntur; puta si dicamus Petrum esse Ioannem, quia habent aliquam coniunctionem ad invicem. Et hae etiam opiniones supra reprobatae sunt. Unde, supponendo, secundum veritatem Catholicae fidei, quod vera natura divina unita est cum vera natura humana, non solum in persona, sed etiam in supposito vel hypostasi, dicimus esse veram hanc propositionem et propriam, Deus est homo, non solum propter veritatem terminorum, quia scilicet Christus est verus Deus et verus homo; sed etiam propter veritatem praedicationis. Nomen enim significans naturam communem in concreto potest supponere pro quolibet contentorum in natura communi, sicut hoc nomen homo potest supponere pro quolibet homine singulari. Et ita hoc nomen Deus, ex ipso modo suae significationis, potest supponere pro persona filii Dei, ut in prima parte habitum est. De quolibet autem supposito alicuius naturae potest vere et proprie praedicari nomen significans illam naturam in concreto, sicut de Socrate et Platone proprie et vere praedicatur homo. Quia ergo persona filii Dei, pro qua supponit hoc nomen Deus, est suppositum naturae humanae, vere et proprie hoc nomen homo potest praedicari de hoc nomine Deus, secundum quod supponit pro persona filii Dei.

Referencing norms: GodIsMan, Q16A1Respondeo, assert-ha64c0ecd453a8a02606fa4eb47c603241f20858c850329d9fdced9fac3ce73f5

la · official · sha256:ebfca7f83bc7bfa843c0121f7220c6a9b8f26e7849a9ae09c571975a22c1b098LA

Sed contra est quod dicitur Philipp. II, qui, cum in forma Dei esset, exinanivit semetipsum, formam servi accipiens, in similitudinem hominum factus et habitu inventus ut homo. Et sic ille qui est in forma Dei, est homo. Sed ille qui est in forma Dei, est Deus. Ergo Deus est homo.

Referencing norms: assert-h07f475afe0c8f101f81f99dfc07a27d41987e4da0ee8b074bdaf2559a3953bb6

la · official · sha256:aa2943da75927d736c5468257e8908f90a86a36984d666b1a078b7a1a4d608ceLA

Ad primum ergo dicendum quod idololatrae attribuebant nomen deitatis lapidibus et lignis secundum quod in sua natura considerantur, quia putabant in illis aliquid numinis esse. Nos autem non attribuimus nomen deitatis homini secundum humanam naturam, sed secundum suppositum aeternum, quod est etiam per unionem suppositum humanae naturae, ut dictum est.

Referencing norms: Q16A2Ad1, assert-h7fe5bafe4685516ea44a71928a09fe57af55648f831cc75ab28076ae73c7a1f6

la · official · sha256:b30aa902c832d6f71a896a6e9f1bcf083a0f461e3beab72e82c187bfbc90b5d2LA

Ad secundum dicendum quod hoc nomen pater praedicatur de hoc nomine Deus secundum quod hoc nomen Deus supponit pro persona patris. Sic autem non praedicatur de persona filii, quia persona filii non est persona patris. Et per consequens non oportet quod hoc nomen pater praedicetur de hoc nomine homo, de quo praedicatur hoc nomen Deus, inquantum scilicet homo supponit pro persona filii.

Referencing norms: Q16A2Ad2, assert-h8201bb1a883319ee597196fe6b2aa92e176f5bb6d574adafee8025ee3a5bcc84

la · official · sha256:8d7b7e3dcb6dc9771ca9f158a20670f9d011a3e7adc716a4e368ff8b73c688a0LA

Ad tertium dicendum quod, licet humana natura in Christo sit quiddam recens, tamen suppositum humanae naturae non est recens, sed aeternum. Et quia hoc nomen Deus non praedicatur de homine ratione humanae naturae, sed ratione suppositi, non sequitur quod ponamus Deum recentem. Sequeretur autem si poneremus quod homo supponit suppositum creatum, secundum quod oportet dicere eos qui in Christo ponunt duo supposita.

Referencing norms: Q16A2Ad3, assert-h3b878af9cfaeb8ea6db4c684d66b626b062d93d5d0ee89c8667f0c9fadde3b0a

la · official · sha256:4f217384ae135ee4f21240b4b61183d7f75a6e5941340df6ddbedae06dfa2c7aLA

Ad secundum sic proceditur. Videtur quod haec sit falsa, homo est Deus. Deus enim est nomen incommunicabile. Sed Sap. XIV reprehenduntur idololatrae de hoc quod istud nomen Deus, quod est incommunicabile, lignis et lapidibus imposuerunt. Ergo pari ratione, videtur esse inconveniens quod hoc nomen Deus praedicetur de homine.

Referencing norms: Q16A2Obiectio1, assert-h0901bcd909932e7392208788b9692c7f7826cc9579f5cd5185caa91b654d6d98, assert-hdb2ea3619c8420a8d05969a9d28525f78cffb16cd035f1dcad623822c71d84bd

la · official · sha256:536ecbab50484dace606f3a191e0bd5a5b0534b0318a7d0b06f758e54880fd90LA

Praeterea, quidquid praedicatur de praedicato, praedicatur de subiecto. Sed haec est vera, Deus est pater, vel, Deus est Trinitas. Si ergo haec sit vera, homo est Deus; videtur etiam quod haec sit vera, homo est pater, vel, homo est Trinitas. Quas quidem patet esse falsas. Ergo et primam.

Referencing norms: Q16A2Obiectio2, assert-h08ff0e450581a78546189a2405eda1fc5bf68a6270caf33aeefff7d19c85dcb2, assert-h59b77a6adc61414726d95aed44b2bbe94af2b73e79f139cf8a71b31d5a8014a7

la · official · sha256:1eb012247775a296d2020c75885716e0ef2168d14f00cfa40f4e1f378e1a57a9LA

Praeterea, in Psalmo dicitur, non erit in te Deus recens. Sed homo est quiddam recens, non enim Christus semper fuit homo. Ergo haec est falsa, homo est Deus.

Referencing norms: Q16A2Obiectio3, assert-h7046143a8e57c21ea7ad88443e7ad5b7535080d4674d9e6f2d6bb41d87f63221, assert-hcaa54effb046efd537e87469eae93fb23237374fff7ef9fb04952a5d9d0a5eb2

la · official · sha256:3011e3c65957f7de9fe5e2d0c54011872bf0e28c8cdec4ebef34295b27e8a090LA

Respondeo dicendum quod, supposita veritate utriusque naturae, divinae scilicet et humanae, et unione in persona et hypostasi, haec est vera et propria, homo est Deus, sicut et ista, Deus est homo. Hoc enim nomen homo potest supponere pro qualibet hypostasi humanae naturae, et ita potest supponere pro persona filii, quam dicimus esse hypostasim humanae naturae. Manifestum est autem quod de persona filii Dei vere et proprie praedicatur hoc nomen Deus, ut in prima parte habitum est. Unde relinquitur quod haec sit vera et propria, homo est Deus.

Referencing norms: Q16A2Respondeo, assert-h94417c2ecce49665b37db64e1756f79b2da62362f861ff2d02ac3ee7be33780b

la · official · sha256:505839a87b2bcd1f4f814c63553dd012488c4c16b3ce7acc8cfcc830e5303db5LA

Sed contra est quod dicitur Rom. IX, ex quibus est Christus secundum carnem, qui est super omnia Deus benedictus in saecula. Sed Christus secundum carnem est homo. Ergo haec est vera, homo est Deus.

Referencing norms: assert-h4ba2c50023d57982a3fc325fafa5f20611115a004f25f0ded22d302c36940d72

la · official · sha256:941a2e0b875e5cc67ca5a155677ab4ba730d9829bfa268d171a986b60b41bf8fLA

Ad primum ergo dicendum quod Augustinus illa verba, et similia, retractat in libro Retractationum. Unde post praedicta verba libri Retractationum subdit, hoc ubicumque dixi, scilicet quod Christus Iesus sit homo dominicus, dixisse me nollem. Postea quippe vidi non esse dicendum, quamvis nonnulla ratione posset defendi, quia scilicet posset aliquis dicere quod dicitur homo dominicus ratione humanae naturae, quam significat hoc nomen homo, non autem ratione suppositi.

Referencing norms: Q16A3Ad1, assert-h46ae2f438b42a8d267a7a20d02ebbd3326292c53aa1fbbb43d057922bfc18659

la · official · sha256:4ac88ed9f518fd27dea4cfbf50d5ec63f446bbf5ba7e5ad525caa1ff99aa205eLA

Ad secundum dicendum quod illud unum suppositum quod est divinae et humanae naturae, primo quidem fuit divinae naturae, scilicet ab aeterno, postea autem ex tempore per incarnationem factum est suppositum humanae naturae. Et hac ratione dicitur humanatum, non quia assumpserit hominem; sed quia assumpsit humanam naturam. Non autem sic est e converso quod suppositum humanae naturae assumpserit divinam naturam. Unde non potest dici homo deificatus, vel dominicus.

Referencing norms: Q16A3Ad2, assert-hc2cda5424f57c22a1cfdea10dc366d00ed630847aa6c6142bf2e0fdfd42e51d6

la · official · sha256:7ec686b6d48f5659aad97deb04cf85ce9336b8383539fde167c477134bd2c3dcLA

Ad tertium dicendum quod hoc nomen divinum consuevit praedicari etiam de his de quibus praedicatur essentialiter hoc nomen Deus, dicimus enim quod divina essentia est Deus, ratione identitatis; et quod essentia est Dei sive divina, propter diversum modum significandi; et verbum divinum, cum tamen verbum sit Deus. Et similiter dicimus personam divinam, sicut et personam Platonis, propter diversum modum significandi. Sed dominicus non dicitur de his de quibus dominus praedicatur, non enim consuevit dici quod aliquis homo qui est dominus, sit dominicus. Sed illud quod qualitercumque est domini, dominicum dicitur, sicut dominica voluntas vel dominica manus, vel dominica possessio. Et ideo ipse homo Christus, qui est dominus, non potest dici dominicus, sed potest caro eius dici dominica caro, et passio eius potest dici dominica passio.

Referencing norms: Q16A3Ad3, assert-hba7e3b432b969493c777a824a738726847c1564713c01abb4e922fd4589d0bf5

la · official · sha256:244996b2e70b2b8da34af334582a68a76b0409527b6c8efaef4e8043ef5619ffLA

Ad tertium sic proceditur. Videtur quod Christus possit dici homo dominicus. Dicit enim Augustinus, in libro octogintatrium quaest., monendum est ut illa bona expectentur quae fuerunt in illo homine dominico. Loquitur autem de Christo. Ergo videtur quod Christus sit homo dominicus.

Referencing norms: Q16A3Obiectio1, assert-h89dcf2ec5c579c9a872b25a8d2ec49896869edf575f6bd37701dc0968c7c1177

la · official · sha256:92b098638b47cdd5f0fc6715d29f0296780d04ba6f1fd4ceb5d49d32695423dbLA

Praeterea, sicut dominium convenit Christo ratione divinae naturae, ita etiam humanitas pertinet ad humanam naturam. Sed Deus dicitur humanatus, ut patet per Damascenum, in III libro, ubi dicit quod humanatio eam quae ad hominem copulationem demonstrat. Ergo pari ratione, potest demonstrative dici quod homo ille sit dominicus.

Referencing norms: Q16A3Obiectio2, assert-h3aa37877d0e3ae85443c678e0ef5d01b4b7ffd8e7b0b311475eaae26372d3d20, assert-h6c51fb36abf5647129cbf29073039e2a17c5386e5df82d903852fb1f9a8e57e4

la · official · sha256:f3bef76cb2aec79b3132fb8857a00441064837f623dc2c1488254d5c29229215LA

Praeterea, sicut dominicus denominative dicitur a domino, ita divinus dicitur denominative a Deo. Sed Dionysius Christum nominat divinissimum Iesum. Ergo, pari ratione, potest dici quod Christus sit homo dominicus.

Referencing norms: Q16A3Obiectio3, assert-h4b674f3347f2ed9266a1b9841f87be949766916860a69c4c6ea3ffe93049c64a, assert-hd829e611bd5c817a33333e7c980cd32858cb828cc4b305e94134732c616c8376

la · official · sha256:079ce27c5a36e46efb75c447e64f99142a7aaf3c8b11e6ff7aff65706a1153a8LA

Respondeo dicendum quod sicut, supra dictum est, cum dicitur homo Christus Iesus, designatur suppositum aeternum, quod est persona filii Dei, propter hoc quod unum suppositum est utriusque naturae. De persona autem filii Dei praedicatur Deus et dominus essentialiter. Et ideo non debet praedicari denominative; quia hoc derogat veritati unionis. Unde, cum dominicus dicatur denominative a domino, non potest vere et proprie dici quod homo ille sit dominicus, sed magis quod sit dominus. Si autem per hoc quod dicitur homo Christus Iesus, designaretur suppositum aliquod creatum, secundum illos qui ponunt in Christo duo supposita, posset dici homo ille dominicus, inquantum sumitur ad participationem honoris divini; sicut Nestoriani posuerunt. Et hoc etiam modo humana natura non dicitur essentialiter dea, sed deificata, non quidem per conversionem ipsius in divinam naturam, sed per coniunctionem ad divinam naturam in una hypostasi; ut patet per Damascenum, in III libro.

Referencing norms: Q16A3Respondeo, assert-h68158bbb54b2c21bab430deb6c032fd7a64c8fab4848bedb7a82084b138492b5

la · official · sha256:7916927278d222ab2931f48da6a13a19ffda0ca0d0822f17ed53e5624fe5ab02LA

Sed contra est quod Augustinus dicit, in libro Retract., non video utrum recte dicatur homo dominicus Iesus Christus, cum sit utique dominus.

Referencing norms: assert-hdf6a7d26d07f6a17f64a45791fbaaff34a03e81dc79f4e565a29fcdca9659cde

la · official · sha256:ee772566cb8ae1ef3fa2bf5658ca593b8ccadbda821abdf921e29f3f3b6ea477LA

Ad primum ergo dicendum quod opposita praedicari de eodem secundum idem est impossibile, sed secundum diversa, nihil prohibet. Et hoc modo opposita praedicantur de Christo, non secundum idem, sed secundum diversas naturas.

Referencing norms: Q16A4Ad1, assert-h592ee28b189daa4736f3b5114906486dca194293e1ccfa3ed25a342fb2712195

la · official · sha256:579126aad291169c9230e5b46d9b5b65a0cee0f026141f5e2f43427720834826LA

Ad secundum dicendum quod, si ea quae ad defectum pertinent Deo attribuantur secundum divinam naturam, esset blasphemia, quasi pertinens ad diminutionem honoris ipsius, non autem pertinet ad Dei iniuriam si attribuantur ei secundum naturam assumptam. Unde in quodam sermone Ephesini Concilii dicitur, nihil putat Deus iniuriam quod est occasio salutis hominibus, nihil enim abiectorum quae elegit propter nos, iniuriam facit illi naturae quae non potest esse subiecta iniuriis, propria vero facit inferiora ut salvet naturam nostram. Quando ergo quae abiecta et vilia sunt Dei naturam non iniuriantur, sed salutem hominibus operantur, quomodo dicis ea quae causa nostrae salutis sunt, iniuriae occasionem Deo fuisse?

Referencing norms: Q16A4Ad2, assert-hfbd65fae51cd3ffaab51e08c269091de871a0512b008802a515e7ef5f175cfe5

la · official · sha256:7a0884d13182c151146fbc136a48e2b38904f985bf76f6db024ca3e6a916c841LA

Ad tertium dicendum quod assumi convenit humanae naturae non ratione suppositi, sed ratione sui ipsius. Et ideo non convenit Deo.

Referencing norms: Q16A4Ad3, assert-h01cf51c16616e05df210895341d17b65342765f24caed61e598b5fe323da1c93

la · official · sha256:7fe9d7423b879d005576cb5ee95c4ee5ae5555ca561d8a7cd8b2c2a80c1100f5LA

Ad quartum sic proceditur. Videtur quod ea quae sunt humanae naturae, de Deo dici non possint. Impossibile est enim opposita de eodem praedicari. Sed ea quae sunt humanae naturae, sunt contraria his quae sunt propria Dei, Deus enim est increatus, immutabilis et aeternus; ad humanam autem naturam pertinet ut sit creata, temporalis et mutabilis. Non ergo ea quae sunt naturae humanae, possunt dici de Deo.

Referencing norms: Q16A4Obiectio1, assert-h2a6014ea8b8a76dede2ba72e5fdb676ef4e8d75757ccc7e687d6db3b1741e66c, assert-h773a0c968fcce673b7aa1ba76a78e9c26bae58f2f456e25f095cf4c0283b678a

la · official · sha256:b48e164931c8ad3c184746fee2b0dfadc39b08749358a01fb71cca02f33a6589LA

Praeterea, attribuere Deo ea quae ad defectum pertinent, videtur derogare divino honori, et ad blasphemiam pertinere. Sed ea quae sunt humanae naturae, defectum quendam continent, sicut mori, pati, et alia huiusmodi. Ergo videtur quod nullo modo ea quae sunt humanae naturae, possint dici de Deo.

Referencing norms: Q16A4Obiectio2, assert-h9b6b6c25a4fb9c6ebf13215bc6c7a7cef8c1208ea96b69c74e1b525b14a01feb, assert-hc0a57ef468579c7b10a906fe4598447c63a922d065dcdd81b31ea150e1b43117

la · official · sha256:d451fb0eac987381956113158b602f0dfdcf623a0501e12ee85aac2be4dc7722LA

Praeterea, assumi convenit humanae naturae. Non autem hoc convenit Deo. Non ergo ea quae sunt humanae naturae, de Deo dici possunt.

Referencing norms: Q16A4Obiectio3, assert-h06c6c24bdfea95ccec27a59c560def9781bcd643d90debabb2bf2c5b93870f52

la · official · sha256:a98eaf60da15ffd7af2c992d0eecffe80c2276111ad51da300c7d01f4259c6fbLA

Respondeo dicendum quod de hac quaestione diversitas fuit inter Nestorianos et Catholicos. Nestoriani enim voces quae dicuntur de Christo dividere volebant hoc modo, ut ea quae pertinent ad humanam naturam, non dicerentur de Deo; nec ea quae pertinent ad divinam naturam, dicerentur de homine. Unde Nestorius dixit, si quis Dei verbo passiones tentat tribuere, anathema sit. Si qua vero nomina sunt quae pertinere possunt ad utramque naturam, de talibus praedicabant ea quae sunt utriusque naturae, sicut hoc nomen Christus, vel dominus. Unde concedebant Christum esse natum de virgine, et fuisse ab aeterno, non tamen concedebant vel Deum natum de virgine, vel hominem ab aeterno fuisse. Catholici vero posuerunt huiusmodi quae dicuntur de Christo, sive secundum divinam naturam sive secundum humanam, dici posse tam de Deo quam de homine. Unde Cyrillus dixit, si quis duabus personis seu substantiis, idest hypostasibus, eas quae in evangelicis et apostolicis sunt conscriptionibus dividit voces, vel ea quae de Christo a sanctis dicuntur, vel ab ipso Christo de semetipso; et aliquas quidem ex his homini applicandas crediderit, aliquas soli verbo deputaverit, anathema sit. Et huius ratio est quia, cum sit eadem hypostasis utriusque naturae, eadem hypostasis supponitur nomine utriusque naturae. Sive ergo dicatur homo, sive Deus, supponitur hypostasis divinae et humanae naturae. Et ideo de homine dici possunt ea quae sunt divinae naturae, et de Deo possunt dici ea quae sunt humanae naturae. Sciendum tamen quod in propositione in qua aliquid de aliquo praedicatur, non solum attenditur quid sit illud de quo praedicatur praedicatum, sed etiam secundum quid de illo praedicetur. Quamvis igitur non distinguantur ea quae praedicantur de Christo, distinguuntur tamen quantum ad id secundum quod utrumque praedicatur. Nam ea quae sunt divinae naturae, praedicantur de Christo secundum divinam naturam, ea autem quae sunt humanae naturae, praedicantur de eo secundum humanam naturam. Unde Augustinus dicit, in I de Trin., distinguamus quod in Scripturis sonat secundum formam Dei et quod secundum formam servi. Et infra, quid propter quid, et quid secundum quid dicatur, prudens et diligens et pius lector intelligit.

Referencing norms: Q16A4Respondeo, assert-h506a4466f400f5a837d29aba8057599b40c7f02ddd3d490cefab57e92926729d

la · official · sha256:67615ef843220c91ba9b8a1cfa8222eb9a0224d5a1309bb976f17e231cdaf88cLA

Sed contra est quod Damascenus dicit, in III libro, quod Deus suscepit ea quae sunt carnis idiomata, idest proprietates, dum Deus passibilis nominatur, et Deus gloriae crucifixus est.

Referencing norms: assert-h3310373ba1e4e0e5878d362c3902407841dfa9f86a560f7d8e5ba8057a5c60df

la · official · sha256:18d21618a3c03b2fd127ab653f9f21b43a75a075cc7d1cbe1ddd2063bb2ef003LA

Ad primum ergo dicendum quod in divinis realiter est idem persona cum natura, et ratione huius identitatis, divina natura praedicatur de filio Dei. Non tamen est idem modus significandi. Et ideo quaedam dicuntur de filio Dei quae non dicuntur de divina natura, sicut dicimus quod filius Dei est genitus, non tamen dicimus quod divina natura sit genita, ut in prima parte habitum est. Et similiter in mysterio incarnationis dicimus quod filius Dei est passus, non autem dicimus quod natura divina sit passa.

Referencing norms: Q16A5Ad1, assert-hcba8a427e657a096b169d49aaa3f0e9cd534b9c05e4c8bb1d2e0a0d9200b3f96

la · official · sha256:98f992707ed8f062659f1408ea8265121370da4cb0b0d323226903f693b67afeLA

Ad secundum dicendum quod incarnatio magis importat unionem ad carnem quam carnis proprietatem. Utraque autem natura est in Christo unita alteri in persona, ratione cuius unionis et natura divina dicitur incarnata, et humana natura deificata, ut supra dictum est.

Referencing norms: Q16A5Ad2, assert-hcc220685b0746d0888b10ccedf414f855d1704902c1698214288ba14f07b2c03

la · official · sha256:f61775f247a1051b7d2ecea850814655118425223f649ef7d1c6ad063c0d508eLA

Ad tertium dicendum quod ea quae sunt divinae naturae, dicuntur de humana natura, non secundum quod essentialiter competunt divinae naturae, sed secundum quod participative derivantur ad humanam naturam. Unde ea quae participari non possunt a natura humana, sicut esse increatum aut omnipotentem, nullo modo de humana natura dicuntur. Divina autem natura nihil participative recipit ab humana natura. Et ideo ea quae sunt humanae naturae, nullo modo possunt dici de divina.

Referencing norms: Q16A5Ad3, assert-h72611742b77fdffd91d973b3bd0cc865d55c484ffadcf7a6ea865606c299f561

la · official · sha256:139b2a9cf21fca149255397ff785a513d0c5fc218d90076c1e928815e79e7f65LA

Ad quintum sic proceditur. Videtur quod ea quae sunt humanae naturae, possint dici de natura divina. Ea enim quae sunt humanae naturae, praedicantur de filio Dei, et de Deo. Sed Deus est sua natura. Ergo ea quae sunt naturae humanae, possunt praedicari de divina natura.

Referencing norms: Q16A5Obiectio1, assert-h2ccd0bad2d78d247be3f50e77129a0054374ac20aa1d54a776dd31ec45f90122, assert-haeb50d2f538fde9a1e66e43453ac6497b8a0d5a7fd9ab017d67c9f05c6b20a72

la · official · sha256:0f7bd0f31e04b3408527c9c5fffb9aab20a35d591e3a9b3a8dfecb352eef9eb0LA

Praeterea, caro pertinet ad naturam humanam. Sed, sicut dicit Damascenus, in III libro, dicimus naturam verbi incarnatam esse, secundum beatos Athanasium et Cyrillum. Ergo videtur quod, pari ratione, ea quae sunt humanae naturae, possint dici de divina natura.

Referencing norms: Q16A5Obiectio2, assert-h2825b4baabe5b3b715bbe3d7cfe3d90257a2f8979ce68f29e541b6906004f874, assert-hfbdb72f27a41f727483d85c7dfb43a840bc11128fcd9d3cc2dfcc2fea10916ec

la · official · sha256:6f23418fe033c6cd16f4887642c57ba94b0d2883f1a20cd0344d5ad0431d4e06LA

Praeterea, ea quae sunt divinae naturae, conveniunt humanae naturae in Christo, sicut cognoscere futura, et habere salutiferam virtutem. Ergo videtur quod, pari ratione ea, quae sunt humanae naturae, possint dici de divina natura.

Referencing norms: Q16A5Obiectio3, assert-hc0507d0031a9cc775514b43e5c08e2378d18e435afe8afb0f31b0236817a70e6

la · official · sha256:7c55db0dc1085ccd9d581449707bb9a095e78c254aafdeaa021da914ee756d79LA

Respondeo dicendum quod ea quae sunt proprie unius, non possunt vere de aliquo praedicari nisi de eo quod est idem illi, sicut risibile non convenit nisi ei quod est homo. In mysterio autem incarnationis non est eadem divina natura et humana, sed est eadem hypostasis utriusque naturae. Et ideo ea quae sunt unius naturae, non possunt de alia praedicari, secundum quod in abstracto significantur. Nomina vero concreta supponunt hypostasim naturae. Et ideo indifferenter praedicari possunt ea quae ad utramque naturam pertinent, de nominibus concretis sive, illud nomen de quo dicuntur det intelligere utramque naturam, sicut hoc nomen Christus in quo intelligitur et divinitas ungens et humanitas uncta; sive solum divinam naturam, sicut hoc nomen Deus, vel filius Dei; sive solum naturam humanam, sicut hoc nomen homo, vel Iesus. Unde Leo Papa dicit, in epistola ad Palaestinos, non interest ex qua Christus substantia nominetur, cum inseparabiliter manente unitate personae, idem sit et totus hominis filius propter carnem, et totus Dei filius propter unam cum patre divinitatem.

Referencing norms: Q16A5Respondeo, assert-h1b38070611de521323a3446f1fb10b4e053bf4a507d05ec64768af4593c92e6b

la · official · sha256:f8728126fb296c90e72e9630803cf822f73bd0e0475e2c8ce917f2719cab46b5LA

Sed contra est quod Damascenus dicit, in III libro, deitatem quidem dicentes, non nominamus de ea quae humanitatis idiomata, idest proprietates, non enim dicimus deitatem passibilem vel creabilem. Deitas autem est divina natura. Ergo ea quae sunt humanae naturae, non possunt dici de divina natura.

Referencing norms: assert-h0d59e6f758a247b225261add270f6278916c029af11d77e33bb85758db9ecd22

la · official · sha256:27a602622506b994c292f38e90d3ca598c50af872e4521860844b55e0fd221baLA

Ad primum ergo dicendum quod fieri hominem est fieri simpliciter in omnibus his in quibus humana natura incipit esse in supposito de novo creato. Deus autem dicitur factus homo ex eo quod humana natura incoepit esse in supposito divinae naturae ab aeterno praeexistente. Et ideo Deum fieri hominem non est Deum fieri simpliciter.

Referencing norms: Q16A6Ad1, assert-h3c2f726ee1521f28897a0e7829f8ea624abbf4570da0f6d748f41d1f4fe71a3c

la · official · sha256:9cc5328c6f2a640839957fdd8abb8e973c2a88bdadffb91178730f5b9dad91fbLA

Ad secundum dicendum quod, sicut dictum est, fieri importat quod aliquid praedicetur de novo de altero. Unde quandocumque aliquid de novo praedicatur de altero cum mutatione eius de quo dicitur, tunc fieri est mutari. Et hoc convenit omnibus quae absolute dicuntur, non enim potest albedo aut magnitudo de novo advenire alicui nisi per hoc quod de novo mutatur ad albedinem vel magnitudinem. Ea vero quae relative dicuntur, possunt de novo praedicari de aliquo absque eius mutatione, sicut homo de novo fit dexter absque sua mutatione, per motum illius qui fit ei sinister. Unde in talibus non oportet omne quod dicitur fieri, esse mutatum, quia hoc potest accidere per mutationem alterius. Et per hunc modum Deo dicimus, domine, refugium factus es nobis. Esse autem hominem convenit Deo ratione unionis, quae est relatio quaedam. Et ideo esse hominem praedicatur de novo de Deo absque eius mutatione, per mutationem humanae naturae, quae assumitur in divinam personam. Et ideo, cum dicitur, Deus factus est homo, non intelligitur aliqua mutatio ex parte Dei, sed solum ex parte humanae naturae.

Referencing norms: Q16A6Ad2, assert-h44f18afbc22f00a9be67fae5340954e7ee5bc41cbeb2b1b0e8e3f43999dade1b

la · official · sha256:e8f566eb2a910580bf1f6d29cc84d2aad6ddcfa3919147b3dfa646b01cc8bba8LA

Ad tertium dicendum quod homo supponit personam filii Dei, non nudam, sed prout subsistit in humana natura. Et quamvis haec sit falsa, Deus factus est persona filii, est tamen haec vera, Deus factus est homo, ex eo quod unitus est humanae naturae.

Referencing norms: Q16A6Ad3, assert-hfc5c822bb17af74a73aa182c704397c975cfa7bbd33f0784659a53b5f0b04dd5

la · official · sha256:c62022a7ef28e8f0e92f63e84835ef834c18e87d849666977963913ff68c6685LA

Ad sextum sic proceditur. Videtur quod haec sit falsa, Deus factus est homo. Cum enim homo significet substantiam, fieri hominem est fieri simpliciter. Sed haec est falsa, Deus factus est simpliciter. Ergo haec est falsa, Deus factus est homo.

Referencing norms: Q16A6Obiectio1, assert-haee373cae2622b53b362382ed053da623b42739de78e5b4e27ebc489afd1741d, assert-hd29defee56a029c35e82b018c0bfba3a330ac8ddf61ce86a6179cd6fed32ac6b

la · official · sha256:aa66ec8afde0df8a3cc618fe9044f6cd47229160f43611ee99a715cd5a24fe28LA

Praeterea, fieri hominem est mutari. Sed Deus non potest esse subiectum mutationis, secundum illud Malach. III, ego dominus, et non mutor. Ergo videtur quod haec sit falsa, Deus factus est homo.

Referencing norms: Q16A6Obiectio2, assert-h3fb6dd6a3803c1989422b42f433b7946c8a35e02d7d75f5b2b8d1eb4c5c95ac9, assert-hd8150f3e9a15c97c20064f544939f0776ecc222ebcce18524fbb0145a16f6e6b

la · official · sha256:b776eef7b7b2d2a328c420471d3085282d988dbffd446a964cc857d6697f7eddLA

Praeterea, homo, secundum quod de Christo dicitur, supponit personam filii Dei. Sed haec est falsa, Deus factus est persona filii Dei. Ergo haec est falsa, Deus factus est homo.

Referencing norms: Q16A6Obiectio3, assert-h3b7b171e261380f00c997734e087da460505a015ab7377c33d206fa271c633a2, assert-h5fc23b76d22d29b3733de957ee3a127ccbc559e3e2ecb6ac5b446e19f8e67b4d

la · official · sha256:3061482bb4274cc1199f6d49ffedd93d6e16bc4f39038c4dea20f62296c01b4fLA

Respondeo dicendum quod unumquodque dicitur esse factum illud quod de novo incipit praedicari de ipso. Esse autem hominem vere praedicatur de Deo, sicut dictum est, ita tamen quod non convenit Deo esse hominem ab aeterno, sed ex tempore per assumptionem humanae naturae. Et ideo haec est vera, Deus factus est homo. Diversimode tamen intelligitur a diversis, sicut et haec, Deus est homo, ut supra dictum est.

Referencing norms: Q16A6Respondeo, assert-h5fabc4cfb63a5fd3a81749df527576b75836845cfbf4ec6fb6c3167cc1e6b5ed

la · official · sha256:e7b619850555326ee9b9a8c874d10082c5b933ef08bc1f4ff3535fd40248bef4LA

Sed contra est quod dicitur Ioan. I, verbum caro factum est. Et sicut Athanasius dicit, in epistola ad Epictetum, quod dixit verbum caro factum est, simile est ac si diceretur, homo factus est.

Referencing norms: assert-hfbaa278ca691e5abffe39c610bfdf8aa87d0770c0f57fa54e04260c9031c842f

la · official · sha256:92a3954da5c9cf56f14a62bee29b632180052a1179b2c7126847b25064ca841bLA

Ad primum ergo dicendum quod in verbis illis apostoli hoc relativum qui, quod refert pro persona filii, non debet intelligi ex parte praedicati, quasi aliquis existens ex semine David secundum carnem sit factus filius Dei, in quo sensu obiectio procedebat, sed debet intelligi ex parte subiecti, ut sit sensus quod filius Dei factus est ei, (scilicet ad honorem patris, ut Glossa exponit) existens ex semine David secundum carnem; ac si diceret, filius Dei habens carnem ex semine David ad honorem Dei.

Referencing norms: Q16A7Ad1, assert-hf4cd73c47510d12f5a0c96b1bbf9bb37ae3ec986f1d96b9dbec60e8228ec94ff

la · official · sha256:88efb36382c28b579000052ca23b65611fe50d0c73663626e969291d4717f4feLA

Ad secundum dicendum quod verbum Augustini est intelligendum in illo sensu, secundum quod ex illa susceptione incarnationis factum est ut homo esset Deus et Deus esset homo. In quo sensu ambae locutiones sunt verae, ut dictum est.

Referencing norms: Q16A7Ad2, assert-h1d8346733de1c330ba23fd7d62f7f2f1e8209f5029cd445d90cf8447b7b28327

la · official · sha256:6a5c2985e77b5db75eb1c656a0eff63c3009b97613e24f7361e52cb280d2f42bLA

Et similiter dicendum est ad tertium, nam deificari idem est quod fieri Deum.

Referencing norms: Q16A7Ad3, assert-hfb415e8b29e6ba64d9692b933d2f7d60096ab478014af1a81e9d4c8489e5a180

la · official · sha256:e8fe93a64475621a0b19e9700bcf09655a1963959437d26d7afe57c117af4ddbLA

Ad quartum dicendum quod terminus in subiecto positus tenetur materialiter, idest pro supposito, positus vero in praedicato, tenetur formaliter, idest pro natura significata. Et ideo cum dicitur, homo factus est Deus, ipsum fieri non attribuitur humanae naturae, sed supposito humanae naturae, quod est ab aeterno Deus, et ideo non convenit ei fieri Deum. Cum autem dicitur, Deus factus est homo, factio intelligitur terminari ad ipsam humanam naturam. Et ideo, proprie loquendo, haec est vera, Deus factus est homo, sed haec est falsa, homo factus est Deus. Sicut, si Socrates, cum prius fuerit homo, postea factus est albus, demonstrato Socrate, haec est vera, hic homo hodie factus est albus; haec tamen est falsa, hoc album hodie factum est homo. Si tamen ex parte subiecti poneretur aliquod nomen significans naturam humanam in abstracto, posset hoc modo significari ut subiectum factionis, puta si dicatur quod natura humana facta est filii Dei.

Referencing norms: Q16A7Ad4, assert-h7be8244ea8eb8297a2fe421243f626b1b6935d928f36c279b6c33f75d685de25

la · official · sha256:8c6b4b86747e0395a5da64a2360c05768afe1ba7b75a6b4ad1125e0d7d0b12b8LA

Ad septimum sic proceditur. Videtur quod haec sit vera, homo factus est Deus. Dicitur enim Rom. I, quod ante promiserat per prophetas suos in Scripturis sanctis de filio suo, qui factus est ei ex semine David secundum carnem. Sed Christus secundum quod homo est ex semine David secundum carnem. Ergo homo factus est filius Dei.

Referencing norms: Q16A7Obiectio1, assert-h0ca5ae7e4fcb73bbbc9e55ae241adf80ca16dd55f56697551542fe877e014de5, assert-h4ae603eb8a18b97a6546735cc84e70a3ad3d9c7810f6617bc7298b9d3033489c

la · official · sha256:b342a998928ff94ef1b25a78c0765524ac68921db68b54b886070e8e03bcde37LA

Praeterea, Augustinus dicit, in I de Trin., talis erat illa susceptio quae Deum hominem faceret, et hominem Deum. Sed ratione illius susceptionis haec est vera, Deus factus est homo. Ergo similiter haec est vera, homo factus est Deus.

Referencing norms: Q16A7Obiectio2, assert-h0a67f1e63e1fd2742b0954fbc57017f0ccc4db133c2a047bf01bcb1640c045ae, assert-hbfe71da62e3b513c22f8cfe1c8d64b5884de6184026bbe7b5478b129f31e783b

la · official · sha256:b2439bdd60d41b4af8ee700ea07c7a652c088b17c3f30c8bc51ce17515fa416dLA

Praeterea, Gregorius Nazianzenus dicit, in epistola ad Chelidonium, Deus quidem humanatus est, homo autem deificatus, vel quomodolibet aliter nominaverit. Sed Deus ea ratione dicitur humanatus, quia est homo factus. Ergo homo ea ratione dicitur deificatus, quia est factus Deus. Et ita haec est vera, homo factus est Deus.

Referencing norms: Q16A7Obiectio3, assert-h2db6cd622e8f9fd8720269369e28b0c292c93e24eb9bcd9d0bb91d230f7d04e0, assert-h355ccce84500c2917352ec2d8abdb293d7f250d2fcb1cde64147d1e371d79bef

la · official · sha256:710c032132c130792daea699ace2fbf45f8dc28b7a58aa4f6c940ace5a2c3e9bLA

Praeterea, cum dicitur, Deus factus est homo, subiectum factionis vel unitionis non est Deus, sed humana natura, quam significat hoc nomen homo. Sed illud videtur esse subiectum factionis cui factio attribuitur. Ergo haec magis est vera, homo factus est Deus, quam ista, Deus factus est homo.

Referencing norms: Q16A7Obiectio4, assert-h3613de3acc61a8acaeec84ee893a0df381f671d52f567ca5ff11d8ae116338a2, assert-h9d2179d3d7f9478af667deb4a7526b0c6b6c7a117e3bfcc844dd38e9724a1d96

la · official · sha256:335f27fda24d2fa552f33dcf12e400dd5e21097ff46eaf140d54a2548650ff8cLA

Respondeo dicendum quod propositio ista, homo factus est Deus, tripliciter potest intelligi. Uno modo, ita quod hoc participium factus determinet absolute vel subiectum, vel praedicatum. Et in hoc sensu est falsa, quia neque homo ille de quo praedicatur est factus, neque Deus est factus, ut infra dicetur. Et sub eodem sensu haec est falsa, Deus factus est homo. Sed sub hoc sensu non quaeritur hic de istis propositionibus. Alio modo potest intelligi ut ly factus determinet compositionem, ut sit sensus, homo factus est Deus, idest, factum est ut homo sit Deus. Et sub hoc sensu utraque est vera, et, homo factus est Deus, et, Deus factus est homo. Sed hic non est proprius sensus harum locutionum, nisi forte intelligatur quod ly homo non habeat personalem suppositionem, sed simplicem. Licet enim hic homo non sit factus Deus, quia hoc suppositum, persona filii Dei, ab aeterno fuit Deus, tamen homo, communiter loquendo, non semper fuit Deus. Tertio modo, proprie intelligitur, secundum quod hoc participium factus ponit fieri circa hominem in respectu ad Deum sicut ad terminum factionis. Et in hoc sensu, supposito quod in Christo sit eadem persona et hypostasis et suppositum Dei et hominis, ut supra ostensum est, ista propositio falsa est. Quia cum dicitur, homo factus est Deus, ly homo habet personalem suppositionem, non enim esse Deum verificatur de homine ratione humanae naturae, sed ratione sui suppositi. Suppositum autem illud humanae naturae de quo verificatur esse Deum, est idem quod hypostasis seu persona filii Dei, quae semper fuit Deus. Unde non potest dici quod iste homo incoepit esse Deus, vel quod fiat Deus, aut quod factus sit Deus. Si vero esset alia persona vel hypostasis Dei et hominis, ita quod esse Deum praedicaretur de homine, et e converso per quandam coniunctionem suppositorum, vel dignitatis personalis, vel affectionis, vel inhabitationis, ut Nestoriani dixerunt, tunc pari ratione posset dici quod homo factus est Deus, idest coniunctus Deo, sicut et quod Deus factus est homo, idest coniunctus homini.

Referencing norms: Q16A7Respondeo, assert-h1c5ae4adab14d58f44f2b84b0386c589e00795422183d8297693bedf0e508d55

la · official · sha256:ac73d65d84e13a1f237118c3d280014cac7d6e703ff53f6059b0c2c0ac1906ccLA

Sed contra est quod Damascenus dicit, in III libro, non hominem deificatum dicimus, sed Deum humanatum. Idem autem est fieri Deum quod deificari. Ergo haec est falsa, homo factus est Deus.

Referencing norms: assert-h4d3253d0dc096a762b0058946835181bec1079e9d58ae28c7ee849a91d51b10c

la · official · sha256:fa13d39ae424790cb089f0e35590569870f1d12741450b6d4c65d14d46105923LA

Ad primum ergo dicendum quod aliquando sancti doctores, causa brevitatis determinatione omissa, nomine creaturae utuntur circa Christum. Est tamen in eorum dictis subintelligenda.

Referencing norms: Q16A8Ad1, assert-h01dc20c0de17e018da9ea7173e0edcf699e1050961eaf2744859a3cd39cebc62

la · official · sha256:ed2a30d754d0bbd5f4d99217bca9fd55978e0bdba2bc36c166a64eae99a8e38fLA

Ad secundum dicendum quod omnes proprietates humanae naturae, sicut et divinae, possunt aliqualiter dici de Christo. Unde et Damascenus dicit, in III libro, quod Christus, qui Deus et homo dicitur, creabilis est et increabilis, et partibilis et impartibilis. Sed tamen illa quae dubitationem habent circa alterutram naturam, non sunt dicenda absque determinatione. Unde et ipse postea alibi subdit, ipsa una hypostasis, scilicet Christi, et increata est deitate, et creata est humanitate. Sicut et e converso non esset dicendum sine determinatione quod Christus est incorporeus, vel impassibilis, ad evitandum errorem Manichaei, qui posuit Christum verum corpus non habuisse, nec vere passum esse, sed dicendum est cum determinatione quod Christus secundum deitatem est incorporeus et impassibilis.

Referencing norms: Q16A8Ad2, assert-h87caf33fb2245bfa27f544a0a3bc3697e23267b6299935e22c3871fa5dccffa3

la · official · sha256:70b88b2fbfa47a3338d88f7f05a3f37bf09b9381fbe67d37cfa80b5e07be0cefLA

Ad tertium dicendum quod de nativitate ex virgine nulla dubitatio potest esse quod conveniat personae filii Dei, sicut potest esse de creatione. Et ideo non est similis ratio utrobique.

Referencing norms: Q16A8Ad3, assert-hcac680fbedb4d418f3cb6efec47b2113b82c80ebbe3558599d305c2f1c9b66f1

la · official · sha256:f881ade393e64ad8fab570661a253ae02fc582f0ed56c3682e138ea7b293cb7dLA

Ad octavum sic proceditur. Videtur quod haec sit vera, Christus est creatura. Dicit enim Leo Papa, nova et inaudita conventio, Deus qui est et erat, fit creatura. Sed illud potest praedicari de Christo quod filius Dei factus est per incarnationem. Ergo haec est vera, Christus est creatura.

Referencing norms: Q16A8Obiectio1, assert-h1fdb01c60a1c5e14f6d8a9c1ca74c9be8b69f21b445dc976795369200a9698ec, assert-hb87bb5508503451490110ff0d4cafa6d842c370a308a1c478ac93f35e1bf8656

la · official · sha256:cbc3bd8f00f005a5823e9c23b58407548b583378e8fe240348e30991180f1f7dLA

Praeterea, proprietates utriusque naturae possunt praedicari de hypostasi communi utriusque naturae, quocumque nomine significetur, ut supra dictum est. Sed proprietas humanae naturae est esse creaturam, sicut proprietas divinae naturae est esse creatorem. Ergo utrumque potest dici de Christo, scilicet quod sit creatura; et quod sit increatus et creator.

Referencing norms: Q16A8Obiectio2, assert-h0ffbc95ec499333ce89804d43de7dfa5134a282f9cd920c1d777adc467724354, assert-h3f9885148ebcb75ad427b494e2d52b027a7283effa62659ed8dc248623bc1c2a

la · official · sha256:4939e74edbe21c93ce84d8ad88b656ede82730373dbd3f3d42dbdc403ff7f3a3LA

Praeterea, principalior pars hominis est anima quam corpus. Sed Christus ratione corporis, quod de virgine traxit, dicitur simpliciter esse natus de virgine. Ergo ratione animae, quae creata est a Deo, debet simpliciter dici quod Christus sit creatura.

Referencing norms: Q16A8Obiectio3, assert-h11625204adca26a75dd4e42168a10d98c773fe1a66db4f3a320e2b1eb379e59c, assert-h3536c1d73b25bb3ebe1e589625eeebe2b4094be7edcf26bbd0b4e498f4db8c09

la · official · sha256:d93393c9bb6b96182701ccf9d01972edd729b4b5d028425269ac95bbf69fa4e3LA

Respondeo dicendum quod, sicut Hieronymus dicit, ex verbis inordinate prolatis incurritur haeresis. Unde cum haereticis nec nomina debemus habere communia, ne eorum errori favere videamur. Ariani autem haeretici Christum dixerunt esse creaturam, et minorem patre, non solum ratione humanae naturae, sed etiam ratione divinae personae. Et ideo non est absolute dicendum quod Christus sit creatura, vel minor patre, sed cum determinatione, scilicet, secundum humanam naturam. Ea vero de quibus suspicari non potest quod divinae personae conveniant secundum seipsam, possunt simpliciter dici de Christo ratione humanae naturae, sicut simpliciter dicimus Christum esse passum, mortuum et sepultum. Sicut etiam in rebus corporalibus et humanis, ea quae in dubitationem venire possunt an conveniant toti vel parti, si insunt alicui parti, non attribuimus toti simpliciter, idest sine determinatione, non enim dicimus quod Aethiops est albus, sed quod est albus secundum dentem. Dicimus autem absque determinatione quod est Crispus, quia hoc non potest ei convenire nisi secundum capillos.

Referencing norms: Q16A8Respondeo, assert-h8b87570a748a1428efafee63aeb20a2ecde9fbd87742f2d5813abc5d522cb9d7

la · official · sha256:fc0aa6cc84b0363098bc91035e82c26a9e81f06de64c8926823fafba717e0e09LA

Sed contra est quod Ambrosius dicit, in libro de Trin., nunquid dicto factus est Christus? Nunquid mandato creatus est Christus? Quasi dicat, non. Unde subdit, quomodo autem creatura in Deo esse potest? Etenim Deus naturae simplicis est, non coniunctae. Ergo haec non est concedenda, Christus est creatura.

Referencing norms: assert-h2789627ab774ed4b00dcd21ff4e7c8f467f2e7f8b26f676f68e90b317c8d39a2

la · official · sha256:4b75197d3feb9ab0642c159447de765574457f4bab07afb2df40ccf4ccc5bd11LA

Ad primum ergo dicendum quod auctoritas illa est intelligenda cum determinatione, ut si dicamus quod homo Christus Iesus non fuit antequam mundus esset, secundum humanitatem.

Referencing norms: Q16A9Ad1, assert-h4c883e2a04b6c14c34f46c36348ac91b587643c4a47d078805395a3cadbd4744

la · official · sha256:093f296cbb29599dd819a3bee16879223ed7b7b74922a763e10ad058d4cc4620LA

Ad secundum dicendum quod cum hoc verbo incoepit non sequitur argumentum ab inferiori ad superius, non enim sequitur, hoc incoepit esse album, ergo incoepit esse coloratum. Et hoc ideo quia incipere importat nunc esse et non prius, non autem sequitur, hoc non erat prius album, ergo non erat prius coloratum. Esse autem simpliciter est superius ad esse hominem. Unde non sequitur, Christus incoepit esse homo, ergo incoepit esse.

Referencing norms: Q16A9Ad2, assert-h403c0f39b65f42232b842d229b358c546ce15d1a95dfb58cbd2e4e9c68e4e5b0

la · official · sha256:3ff0bc67cba10f447bd235aaa22e2ac9f11b00f3880bbd1a08b0ac8b563750ceLA

Ad tertium dicendum quod hoc nomen homo, secundum quod accipitur pro Christo, licet significet humanam naturam, quae incoepit esse, tamen supponit suppositum aeternum, quod esse non incoepit. Et ideo, quia, secundum quod ponitur in subiecto, tenetur pro supposito, secundum autem quod ponitur in praedicato, refertur ad naturam, et ideo haec est falsa, homo Christus incoepit esse; sed haec est vera, Christus incoepit esse homo.

Referencing norms: Q16A9Ad3, assert-h757bd01078c3b550da514f3afbace1880479c3e8b93c5863361819942a669afd

la · official · sha256:90e75791ee149a58379a9b30d0f1c6fdca8bedc5147f7d3e4fb924fd9f00066fLA

Ad nonum sic proceditur. Videtur quod ille homo, demonstrato Christo, incoeperit esse. Dicit enim Augustinus, super Ioan., priusquam mundus esset, nec nos eramus, nec ipse mediator Dei et hominum, homo Christus Iesus. Sed illud quod non semper fuit, incoepit esse. Ergo ille homo, demonstrato Christo, incoepit esse.

Referencing norms: Q16A9Obiectio1, assert-h90dcbf86d13252ffd1616e4a4a105c8675e3560623d1b6ce7b2395478c8b8ec2, assert-hc7ee55b59e887bb704e2f6b862fd16c84797416893531906cbc154d3f6236ab2

la · official · sha256:27bb617de943f65bddf055f86aab2b03189b7f8cefa7b7f1a08b89768ec98c91LA

Praeterea, Christus incoepit esse homo. Sed esse hominem est esse simpliciter. Ergo ille homo incoepit esse simpliciter.

Referencing norms: Q16A9Obiectio2, assert-h84af1dd54a8e1544e6024e0fd5f67a356a4dcbc5ab701083cff1f956cb9b168f, assert-hef0a0cd5555748fc015b817dabd8fdca99eb96e3ccb9b2667bbb14752cc72402

la · official · sha256:3d69af5d313c5318d15547c697f2fbbf57eb0844e10415e39d0dc4396b8178bfLA

Praeterea, homo importat suppositum humanae naturae. Sed Christus non fuit semper suppositum humanae naturae. Ergo homo ille incoepit esse.

Referencing norms: Q16A9Obiectio3, assert-h2f97994bb6ff7c16b45b98483322bcb518f06bfcfc62a8637f48b6051271b25f, assert-h635b506355831fa6a081af46c7dfefe43e985f95249d8717ce664e5ecb3d230a

la · official · sha256:2107a625bdc9b5344cfd9bc4b5b1d9cfd06a031e7cc7274a4239222797244759LA

Respondeo dicendum quod non est dicendum quod ille homo, demonstrato Christo, incoeperit esse, si nihil addatur. Et hoc duplici ratione. Primo quidem, quia locutio est simpliciter falsa, secundum sententiam Catholicae fidei, qua ponimus in Christo unum suppositum et unam hypostasim, sicut et unam personam. Secundum hoc enim oportet quod in hoc quod dicitur, ille homo, demonstrato Christo, designetur suppositum aeternum, cuius aeternitati repugnat incipere esse. Unde haec est falsa, hic homo incoepit esse. Nec obstat quod incipere esse convenit humanae naturae, quae significatur per hoc nomen homo, quia terminus in subiecto positus non tenetur formaliter pro natura, sed magis materialiter pro supposito, ut supra dictum est. Secundo quia, etiam si esset vera, non tamen esset ea utendum absque determinatione, ad evitandum haeresim Arii, qui, sicut personae filii Dei attribuit quod esset creatura et quod esset minor patre, ita attribuit ei quod esse incoeperat, dicens quod erat quando non erat.

Referencing norms: Q16A9Respondeo, assert-hc2916b838d00b85ec3ae4beb8fd5c417e3c4b9c1f5bfdf5f21e8f66a8026e49b

la · official · sha256:2fc1d0983ca3e9171792af39d17ee19da095febfd8773f307c11557bef611ce0LA

Sed contra est quod dicitur Heb. ult., Iesus Christus heri et hodie, ipse et in saecula.

Referencing norms: assert-h583dc413d0a40ebc05efaca12ac9b53fc896c6feb48ab9c5721689c765233729

la · official · sha256:e786ef1d4167ee00ccbb85b130a6c4c352b4fd82d84c5a104c602823177865c9LA

Deinde considerandum est de his quae consequuntur unionem. Et primo, quantum ad ea quae conveniunt Christo secundum se; secundo, de his quae conveniunt Christo per comparationem ad Deum patrem; tertio, de his quae conveniunt Christo quantum ad nos. Circa primum duplex consideratio occurrit, primo quidem, de his quae conveniunt Christo secundum esse et fieri; secundo, de his quae conveniunt Christo secundum rationem unitatis. Circa primum quaeruntur duodecim. Primo, utrum haec sit vera, Deus est homo. Secundo, utrum haec sit vera, homo est Deus. Tertio, utrum Christus possit dici homo dominicus. Quarto, utrum ea quae conveniunt filio hominis, possint praedicari de filio Dei, et e converso. Quinto, utrum ea quae conveniunt filio hominis, possint praedicari de divina natura; et de humana ea quae conveniunt filio Dei. Sexto, utrum haec sit vera, filius Dei factus est homo. Septimo, utrum haec sit vera, homo factus est Deus. Octavo, utrum haec sit vera, Christus est creatura. Nono, utrum haec sit vera, iste homo, demonstrato Christo, incoepit esse, vel, fuerit semper. Decimo, utrum haec sit vera, Christus, secundum quod homo, est creatura. Undecimo, utrum haec sit vera, Christus, secundum quod homo, est Deus. Duodecimo, utrum haec sit vera, Christus, secundum quod homo, est hypostasis vel persona.

la · official · sha256:1bb98d2897759bb19caaf81fd49acd23405982255a554bc1ce3eaf3135233147LA

Ad primum ergo dicendum quod verbum illud Augustini non est sic intelligendum quod ly utrumque teneatur ex parte praedicati, quasi dicat quod Christus sit utrumque, sed tenetur ex parte subiecti. Et tunc ly utrumque ponitur, non quasi pro duobus suppositis, sed pro duobus nominibus significantibus duas naturas in concreto. Possum enim dicere quod utrumque, scilicet Deus et homo, est Deus, propter accipientem Deum, et utrumque scilicet Deus et homo, est homo, propter acceptum hominem.

Referencing norms: Q17A1Ad1, assert-h4cfea9266b6d6a2698ebbbfa7949e9c968425bf433518d9fe5a0ea078786170a

la · official · sha256:42960dc997b79eaf986ae85fbee3958594e9f06c132df8b4e1872594b6982541LA

Ad secundum dicendum quod, cum dicitur, Christus est aliud et aliud locutio est exponenda ut sit sensus, habens aliam et aliam naturam. Et hoc modo exponit Augustinus in libro contra Felicianum, ubi, cum dixisset, in mediatore Dei et hominum aliud Dei filius, aliud hominis filius subdit, aliud, inquam, pro discretione substantiae, non alius, pro unitate personae. Et Gregorius Nazianzenus, in epistola ad Chelidonium, si oportet compendiose dicere, aliud quidem et aliud ea ex quibus salvator est, siquidem non idem est invisibile visibili, et quod absque tempore ei quod sub tempore. Non autem alius et alius absit. Haec enim ambo unum.

Referencing norms: Q17A1Ad2, assert-h67c1da15839847b6820630c0fde598ad6b0bf40701f41a9c08f6f54086d9c913

la · official · sha256:df911d4919e81dc827bfbb410e1416a47d0ef2618cea21f471242bd4c6956946LA

Ad tertium dicendum quod haec est falsa, Christus est tantum homo, quia non excludit aliud suppositum, sed aliam naturam, eo quod termini in praedicato positi tenentur formaliter. Si vero adderetur aliquid per quod traheretur ad suppositum, esset vera locutio, puta, Christus est tantum id quod est homo. Non tamen sequeretur quod sit aliquid aliud quam homo, quia ly aliud, cum sit relativum diversitatis substantiae, proprie refertur ad suppositum, sicut et omnia relativa facientia personalem relationem. Sequitur autem, ergo habet aliam naturam.

Referencing norms: Q17A1Ad3, assert-h09e1aa3929e2f478cf7cb163f2421050773ab3f9d034a27d16daae745d6c2a1c

la · official · sha256:86ec2395280b555553670a7f5e9e5e055ed325646cfdedb682f066a8364235beLA

Ad quartum dicendum quod, cum dicitur, Christus est aliquid quod est pater, ly aliquid tenetur pro natura divina, quae etiam in abstracto praedicatur de patre et filio. Sed cum dicitur, Christus est aliquid quod non est pater, ly aliquid tenetur non pro ipsa natura humana secundum quod significatur in abstracto, sed secundum quod significatur in concreto; non quidem secundum suppositum distinctum, sed secundum suppositum indistinctum; prout scilicet substat naturae, non autem proprietatibus individuantibus. Et ideo non sequitur quod Christus sit aliud et aliud, vel quod sit duo, quia suppositum humanae naturae in Christo quod est persona filii Dei, non ponit in numerum cum natura divina, quae praedicatur de patre et filio.

Referencing norms: Q17A1Ad4, assert-ha4a6b48986d3a54afd8160056fbc560e8abdc20ff60e1b339c6d4d985b3d0213

la · official · sha256:b5de81e6841b71d31aa64dba19f1c19d6705d2e03d72a13a8409b8f43f6158dfLA

Ad quintum dicendum quod in mysterio divinae Trinitatis natura divina praedicatur in abstracto de tribus personis, et ideo simpliciter potest dici quod tres personae sint unum. Sed in mysterio incarnationis non praedicantur ambae naturae in abstracto de Christo, et ideo non potest simpliciter dici quod Christus sit duo.

Referencing norms: Q17A1Ad5, assert-hcc615cb2e81261f068834d87a66cfacfc465aabe965bd74e1a41a818b90a0e9b

la · official · sha256:9d86522b4f2e6c1bfa46556072d7138a4a8bd02b8e77aa251ee93906a0c111a5LA

Ad sextum dicendum quod duo dicitur quasi habens dualitatem, non quidem in aliquo alio, sed in ipso de quo duo praedicantur. Fit autem praedicatio de supposito, quod importatur per hoc nomen Christus. Quamvis igitur Christus habeat dualitatem naturarum, quia tamen non habet dualitatem suppositorum, non potest dici esse duo.

Referencing norms: Q17A1Ad6, assert-h87a507fa42cc053bc52f1ac6753bf4e9c9904e35b501414bae642536d4bc31e7

la · official · sha256:b167795dbdc751c412dfd4a5ad28046f84959150916107a619069841097a270eLA

Ad septimum dicendum quod alterum importat diversitatem accidentis, et ideo diversitas accidentis sufficit ad hoc quod aliquid simpliciter dicatur alterum. Sed aliud importat diversitatem substantiae. Substantia autem dicitur non solum natura, sed etiam suppositum, ut dicitur in V Metaphys. Et ideo diversitas naturae non sufficit ad hoc quod aliquid simpliciter dicatur aliud, nisi adsit diversitas secundum suppositum. Sed diversitas naturae facit aliud secundum quid, scilicet secundum naturam, si non adsit diversitas suppositi.

Referencing norms: Q17A1Ad7, assert-h42378ff7ace140f426c40279255f7f09d43e4d909147d68eada8aa60e6101d3a

la · official · sha256:da7124f709886cb57fba6418636fcfcd6b9421845b295d6ea23d8b3343b76583LA

Ad primum sic proceditur. Videtur quod Christus non sit unum, sed duo. Dicit enim Augustinus, in I de Trin., quia forma Dei accepit formam servi, utrumque Deus, propter accipientem Deum, utrumque homo, propter acceptum hominem. Sed utrumque dici non potest ubi non sunt duo. Ergo Christus est duo.

Referencing norms: Q17A1Obiectio1, assert-h737ccdce32743e3cac46841125281754bacfe53104a6218f419de6011dca2f85, assert-ha64aa7b321e6cc8c13e01b5ed7eae35dccfb7bd555b5ae86897f5b4564912b3d

la · official · sha256:aca27c4eb86a79c925fb940f8e47863cae9902f1bfd3781d1247ed1b974d4941LA

Praeterea, ubicumque est aliud et aliud, ibi sunt duo. Sed Christus est aliud et aliud, dicit enim Augustinus, in Enchirid., cum in forma Dei esset, formam servi accepit, utrumque unus, sed aliud propter verbum, aliud propter hominem. Ergo Christus est duo.

Referencing norms: Q17A1Obiectio2, assert-h1a94b2e61a152758fa77bddbaaf5ac51b7c7e58903240888d8513e7191851d17, assert-h1d706f0172426b04db3714e17612c192303e243b62657c1f6acde3795e6c1769

la · official · sha256:747334a19748e343cec62ccb6f96e66dc46b04d25b15ccdcee6eb9fc8567466aLA

Praeterea, Christus non est tantum homo, quia, si purus homo esset, non esset Deus. Ergo est aliquid aliud quam homo. Et ita in Christo est aliud et aliud. Ergo Christus est duo.

Referencing norms: Q17A1Obiectio3, assert-h449b1ae34adbc3640d40f7ab3fa2b6f5a210a975007a96a8931b2f13f2a77632, assert-h96784bcf25884591f19971b93cc25320b634e326a804fabe5ad21aea8c7e4211

la · official · sha256:4caee93378028e210e5006ce17031b245d7df185852d5d9ed655e61d235d0c0cLA

Praeterea, Christus est aliquid quod est pater, et est aliquid quod non est pater. Ergo Christus est aliquid et aliquid. Ergo Christus est duo.

Referencing norms: Q17A1Obiectio4, assert-h9a05f595fb775b6aad772be85837ae3f4263d1204299dffa7002d63037255ba5, assert-hc6c0bb56c3b03528daf6da9cc0c80116de11be4d92a3a6d86665255d8d31bb54

la · official · sha256:6de28a55d98394ef0e86e3a70f652e9f55ff4d91c36438991e6d5921f62cc8daLA

Praeterea, sicut in mysterio Trinitatis sunt tres personae in una natura, ita in mysterio incarnationis sunt duae naturae in una persona. Sed propter unitatem naturae, non obstante distinctione personae, pater et filius sunt unum, secundum illud Ioan. X, ego et pater unum sumus. Ergo, non obstante unitate personae, propter dualitatem naturarum Christus est duo.

Referencing norms: Q17A1Obiectio5, assert-h0c1f6b403fb7fb930f414f3e5fa4e36e5cc31dc3a5b0045aaaa756053fa5de95, assert-h2787c84a779d5d9576514b0df802a66dc890b57bb4e59e5b25053036676e56c5

la · official · sha256:e04b796b922c1a28da210d65368fa31a4df9ad6d6cdef0658bdef8fb591f5295LA

Praeterea, philosophus dicit, in III Physic., quod unum et duo denominative dicuntur. Sed Christus habet dualitatem naturarum. Ergo Christus est duo.

Referencing norms: Q17A1Obiectio6, assert-h11f40c3c8f9c7923a55c28f651759575a3b1e11869cdc472d67427c29703b608, assert-h5619f6d60be60913e6da3b88ccf9c10108ebe3e1fd163fcf9bb5c98939f0857b

la · official · sha256:98e3fb1a035bfa2edaca6254306fdc5d8739819f66a068336e04ce38d391d81dLA

Praeterea, sicut forma accidentalis facit alterum, ita forma substantialis aliud, ut Porphyrius dicit. Sed in Christo sunt duae naturae substantiales, humana scilicet et divina. Ergo Christus est aliud et aliud. Ergo Christus est duo.

Referencing norms: Q17A1Obiectio7, assert-h00a3e11046b154ed79b323782f803f90851d15b91c5adca85fb69e605f373160, assert-h6802897e1a22d72e070863ea867f140719c9b998322533d63461a1772b670fba, assert-hb79a036b41b7ae78b355db8bec990d6d0b47b1d0103eca78fa4e418af18e3981

la · official · sha256:72d89adb289f9a0aa80948dcbd47c5fadf3c9b566ca08278179ec78679caa729LA

Respondeo dicendum quod natura, secundum se considerata, prout in abstracto significatur, non vere potest praedicari de supposito seu persona nisi in Deo, in quo non differt quod est et quo est, ut in prima parte habitum est. In Christo autem cum sint duae naturae, divina scilicet et humana, altera earum, scilicet divina, potest de eo praedicari et in abstracto et in concreto, dicimus enim quod filius Dei, qui supponitur in hoc nomine Christus, est divina natura, et est Deus. Sed humana natura non potest praedicari de Christo secundum se in abstracto, sed solum in concreto, prout scilicet significatur in supposito. Non enim vere potest dici quod Christus sit humana natura, quia natura humana non est nata praedicari de suo supposito, dicitur autem quod Christus est homo, sicut et quod Christus est Deus. Deus autem significat habentem deitatem, et homo significat habentem humanitatem. Aliter tamen habens humanitatem significatur per hoc nomen homo, et aliter per hoc nomen Iesus, vel Petrus. Nam hoc nomen homo importat habentem humanitatem indistincte, sicut et hoc nomen Deus indistincte importat habentem deitatem. Hoc tamen nomen Petrus, vel Iesus, importat distincte habentem humanitatem, scilicet sub determinatis individualibus proprietatibus, sicut et hoc nomen filius Dei importat habentem deitatem sub determinata proprietate personali. Numerus autem dualitatis in Christo ponitur circa ipsas naturas. Et ideo, si ambae naturae in abstracto praedicarentur de Christo, sequeretur quod Christus esset duo. Sed quia duae naturae non praedicantur de Christo nisi prout significantur in supposito, oportet secundum rationem suppositi praedicari de Christo unum vel duo. Quidam autem posuerunt in Christo duo supposita, sed unam personam, quae quidem videtur se habere, secundum eorum opinionem, tanquam suppositum completum ultima completione. Et ideo, quia ponebant in Christo duo supposita, dicebant Christum esse duo neutraliter; sed quia ponebant unam personam, dicebant Christum esse unum masculine, nam neutrum genus designat quiddam informe et imperfectum; genus autem masculinum designat quiddam formatum et perfectum. Nestoriani autem, ponentes in Christo duas personas, dicebant Christum non solum esse duo neutraliter, sed etiam duos masculine. Quia vero nos ponimus in Christo unam personam et unum suppositum, ut ex praedictis patet, sequitur quod dicamus quod non solum Christus est unus masculine, sed etiam est unum neutraliter.

Referencing norms: Q17A1Respondeo, assert-h572c6b2fd0d2a84c0421800556f3e14db950ad5eda892f9c17ac7c87d68a826c

la · official · sha256:d534865d95aefa88131d2777a0d851e0f1f748a82ae9eba2b7e5c8649c7f741cLA

Sed contra est quod Boetius dicit, in libro de duabus naturis, omne quod est, inquantum est, unum est. Sed Christum esse confitemur. Ergo Christus est unum.

Referencing norms: assert-h34482a33250621059da2a0899401f0d4407206273d9c66e7ef3ffec3034e6759

la · official · sha256:cffa0f31c4de0a801df20886fc706912955471a03e2d381765db3c88f9a84042LA

Ad primum ergo dicendum quod esse consequitur naturam, non sicut habentem esse, sed sicut qua aliquid est, personam autem, sive hypostasim, consequitur sicut habentem esse. Et ideo magis retinet unitatem secundum unitatem hypostasis, quam habeat dualitatem secundum dualitatem naturae.

Referencing norms: Q17A2Ad1, assert-hd33bd5663d88c01347da5b60436997ce6bb847897130abfd1c62299fb16931ce

la · official · sha256:7d7ef2df8a8fa7425b7618c1875a10256f69db6b303960374c16149dea3b5969LA

Ad secundum dicendum quod illud esse aeternum filii Dei quod est divina natura, fit esse hominis, inquantum humana natura assumitur a filio Dei in unitate personae.

Referencing norms: Q17A2Ad2, assert-hca96d830b7d785645f38cbbecb20ac17be9e64b3b45868272df6a211eeffb58d

la · official · sha256:bdeaf4d7ccf53154c008c9d0a63e50359109b4208984f0247baf0f38b706c05dLA

Ad tertium dicendum quod, sicut in prima parte dictum est, quia persona divina est idem cum natura, in personis divinis non est aliud esse personae praeter esse naturae, et ideo tres personae non habent nisi unum esse. Haberent autem triplex esse, si in eis esset aliud esse personae, et aliud esse naturae.

Referencing norms: Q17A2Ad3, assert-hcb6b81af6988f3392d24273df6931ba714aba23cb374336c2198f917abcdc00d

la · official · sha256:ef37a82f1be5eb54838fcab47b6f5ceae3e5b6d6adf0418a66e22e0be4a8d6ffLA

Ad quartum dicendum quod anima in Christo dat esse corpori inquantum facit ipsum actu animatum, quod est dare ei complementum naturae et speciei. Sed si intelligatur corpus perfectum per animam absque hypostasi habente utrumque, hoc totum compositum ex anima et corpore, prout significatur nomine humanitatis, non significatur ut quod est, sed ut quo aliquid est. Et ideo ipsum esse est personae subsistentis, secundum quod habet habitudinem ad talem naturam, cuius habitudinis causa est anima inquantum perficit humanam naturam informando corpus.

Referencing norms: Q17A2Ad4, assert-hcd85d3b9debec0a9b30ea76c2ed79733ea402c7fca47b99ebae8547ff78f8c16

la · official · sha256:1890187f6ddfce7d0014516ec1f9c394d76060cd19b7156226f2dd605c747309LA

Ad secundum sic proceditur. Videtur quod in Christo non sit tantum unum esse, sed duo. Dicit enim Damascenus, in III libro, quod ea quae consequuntur naturam in Christo duplicantur. Sed esse consequitur naturam, esse enim est a forma. Ergo in Christo sunt duo esse.

Referencing norms: Q17A2Obiectio1, assert-hb30d454b60e1f5f7213fc23e422537ee40320330e3e50d4d94b3394076c00040, assert-hfabce064eacbc5a67ec0f0e95ea933b9e35c5003b9c6a1f8fec780050ec60f48

la · official · sha256:ed717fe9d82b5bde60ea2c703f31ab228d801a3c17b8d848115f4546bacace00LA

Praeterea, esse filii Dei est ipsa divina natura, et est aeternum. Esse autem hominis Christi non est divina natura, sed est esse temporale. Ergo in Christo non est tantum unum esse.

Referencing norms: Q17A2Obiectio2, assert-hd7089a200e1177cc171496d110e05abb6173810714173cebbd67c9d0d1505af4

la · official · sha256:088c66f50567187c6c686606b7b091aff67e150dec6db6df0809a0fc2962cd34LA

Praeterea, in Trinitate, quamvis sint tres personae, est tamen unum esse, propter unitatem naturae. Sed in Christo sunt duae naturae, quamvis sit una persona. Ergo in Christo non est unum esse tantum, sed duo.

Referencing norms: Q17A2Obiectio3, assert-h5bda5bf99cea42cc669cb298549072c264b6dd8c2ed81e1bcd62f50123206547, assert-hce1c9b62ee3ab3cefe81beddeff8818a3dd04a21f045a01a4f330bc4d4002ba7

la · official · sha256:67f3a7022307022037341dc92d7446c2595889991b76c570559cfa2da8adff52LA

Praeterea, in Christo anima dat aliquod esse corpori, cum sit forma eius. Sed non dat sibi esse divinum, cum sit increatum. Ergo in Christo est aliud esse praeter esse divinum. Et sic in Christo non est tantum unum esse.

Referencing norms: Q17A2Obiectio4, assert-h2c17b815d275ae6824253684164467984a39b4edddf84cdb4d1953a033292b4b, assert-h84a0c4ff21478799e1ac1905a7ab3292259d86607886b6bf17354f111aaf5919

la · official · sha256:b15a7cce5e7335e486aee88f072658c6cf6dc85f58e999a1f87cd61a3f494cb3LA

Respondeo dicendum quod, quia in Christo sunt duae naturae et una hypostasis, necesse est quod ea quae ad naturam pertinent in Christo sint duo, quae autem pertinent ad hypostasim in Christo sint unum tantum. Esse autem pertinet ad hypostasim et ad naturam, ad hypostasim quidem sicut ad id quod habet esse; ad naturam autem sicut ad id quo aliquid habet esse; natura enim significatur per modum formae, quae dicitur ens ex eo quod ea aliquid est, sicut albedine est aliquid album, et humanitate est aliquis homo. Est autem considerandum quod, si aliqua forma vel natura est quae non pertineat ad esse personale hypostasis subsistentis, illud esse non dicitur esse illius personae simpliciter, sed secundum quid, sicut esse album est esse Socratis, non inquantum est Socrates, sed inquantum est albus. Et huiusmodi esse nihil prohibet multiplicari in una hypostasi vel persona, aliud enim est esse quo Socrates est albus, et quo Socrates est musicus. Sed illud esse quod pertinet ad ipsam hypostasim vel personam secundum se impossibile est in una hypostasi vel persona multiplicari, quia impossibile est quod unius rei non sit unum esse. Si igitur humana natura adveniret filio Dei, non hypostatice vel personaliter, sed accidentaliter, sicut quidam posuerunt, oporteret ponere in Christo duo esse, unum quidem secundum quod est Deus; aliud autem secundum quod est homo. Sicut in Socrate ponitur aliud esse secundum quod est albus, aliud secundum quod est homo, quia esse album non pertinet ad ipsum esse personale Socratis. Esse autem capitatum, et esse corporeum, et esse animatum, totum pertinet ad unam personam Socratis, et ideo ex omnibus his non fit nisi unum esse in Socrate. Et si contingeret quod, post constitutionem personae Socratis, advenirent Socrati manus vel pedes vel oculi, sicut accidit in caeco nato, ex his non accresceret Socrati aliud esse, sed solum relatio quaedam ad huiusmodi, quia scilicet diceretur esse non solum secundum ea quae prius habebat, sed etiam secundum ea quae postmodum sibi adveniunt. Sic igitur, cum humana natura coniungatur filio Dei hypostatice vel personaliter, ut supra dictum est, et non accidentaliter, consequens est quod secundum humanam naturam non adveniat sibi novum esse personale, sed solum nova habitudo esse personalis praeexistentis ad naturam humanam, ut scilicet persona illa iam dicatur subsistere, non solum secundum naturam divinam, sed etiam humanam.

Referencing norms: Q17A2Respondeo, assert-h5fcc2064c281d035d2b0d399eaf8f0fd5526909413d3c04ac4aed04f6e403114

la · official · sha256:e59ee0c90e5c1fabf931d1052070015f0a144dcfff0a35fadc5029c601fee02bLA

Sed contra, unumquodque, secundum quod dicitur ens, dicitur unum, quia unum et ens convertuntur. Si ergo in Christo duo essent esse, et non tantum unum, Christus esset duo, et non unum.

Referencing norms: assert-ha93907eada506ce9a49967d8e831b97c338cef9ee2a30cefa1265ca1daa9a6d8

la · official · sha256:af4d0d02ad586a10d0c4a757e00878af57ba59937fa422fdcbbbfe01448c8097LA

Deinde considerandum est de his quae pertinent ad unitatem in Christo in communi. Nam de his quae pertinent ad unitatem vel pluralitatem in speciali, suis locis determinandum est, sicut supra determinatum est quod in Christo non una est tantum scientia; et infra determinabitur quod in Christo non una est tantum nativitas. Considerandum est ergo primo, de unitate Christi quantum ad esse; secundo, quantum ad velle; tertio, quantum ad operari. Circa primum quaeruntur duo. Primo, utrum Christus sit unum vel duo. Secundo, utrum in Christo sit tantum unum esse.

la · official · sha256:aacd51f7ae5f558e2825de3704135875f0974713e8b8bb42aaf5e3fecb21ca3cLA

Ad primum ergo dicendum quod quidquid fuit in humana natura Christi, movebatur nutu divinae voluntatis, non tamen sequitur quod in Christo non fuerit motus voluntatis proprius naturae humanae. Quia etiam aliorum sanctorum piae voluntates moventur secundum voluntatem Dei, quae operatur in eis et velle et perficere, ut dicitur Philipp. II. Licet enim voluntas non possit interius moveri ab aliqua creatura, interius tamen movetur a Deo, ut in prima parte dictum est. Et sic etiam Christus secundum voluntatem humanam sequebatur voluntatem divinam, secundum illud Psalmi, ut facerem voluntatem tuam, Deus meus, volui. Unde Augustinus dicit, contra Maximinum, ubi dixit filius patri, non quod ego volo, sed quod tu vis, quid te adiuvat quod tua verba subiungis, et dicis, ostendit vere suam voluntatem subiectam suo genitori, quasi nos negemus hominis voluntatem voluntati Dei debere esse subiectam?

Referencing norms: Q18A1Ad1, assert-h0dfc409ca8de0736d112bf01e3c9f4a2e01b775dc1fc9d8be339befffe6ffdb4

la · official · sha256:81601687bef573a2763869dec71bfd6007c5b0de804b40e5307adf569f9e82e7LA

Ad secundum dicendum quod proprium est instrumenti quod moveatur a principali agente, diversimode tamen, secundum proprietatem naturae ipsius. Nam instrumentum inanimatum, sicut securis aut serra, movetur ab artifice per motum solum corporalem. Instrumentum vero animatum anima sensibili movetur per appetitum sensitivum, sicut equus a sessore. Instrumentum vero animatum anima rationali movetur per voluntatem eius, sicut per imperium domini movetur servus ad aliquid agendum, qui quidem servus est sicut instrumentum animatum, ut philosophus dicit, in I Politic. Sic ergo natura humana in Christo fuit instrumentum divinitatis ut moveretur per propriam voluntatem.

Referencing norms: Q18A1Ad2, assert-h34a90a8675517da415fc71a8cd6da9ae04edb976571aba35dfbbf0bd6f05cf11

la · official · sha256:5afd5a71d94aecf0ec2f3785184215904336d7afc5c4a7bf0228ae98884aad0bLA

Ad tertium dicendum quod ipsa potentia voluntatis est naturalis, et consequitur naturam ex necessitate. Sed motus vel actus potentiae, qui etiam voluntas dicitur, quandoque quidem est naturalis et necessarius, puta respectu felicitatis; quandoque autem ex libero arbitrio rationis proveniens, et non necessarius neque naturalis; sicut patet ex his quae in secunda parte dicta sunt. Et tamen etiam ipsa ratio, quae est principium huius motus, est naturalis. Et ideo, praeter voluntatem divinam, oportet in Christo ponere voluntatem humanam, non solum prout est potentia naturalis, aut prout est motus naturalis, sed etiam prout est motus rationalis.

Referencing norms: Q18A1Ad3, assert-h45c5374634010f0eb3f09fb59ba14756a1682f8d98112e933da2d053c079f369

la · official · sha256:b0502707f6fac016a8346033bd1ce2aa862972bbb59c840b11aa9343f81ec2a7LA

Ad quartum dicendum quod per hoc quod dicitur aliqualiter velle, designatur determinatus modus volendi. Determinatus autem modus ponitur circa ipsam rem cuius est modus. Unde, cum voluntas pertineat ad naturam, ipsum etiam quod est aliqualiter velle, pertinet ad naturam, non secundum quod est absolute considerata, sed secundum quod est in tali hypostasi. Unde etiam voluntas humana Christi habuit quendam determinatum modum ex eo quod fuit in hypostasi divina, ut scilicet moveretur semper secundum nutum divinae voluntatis.

Referencing norms: Q18A1Ad4, assert-h3687aeb907fa713458a638d11a10a03bc1927eae08210fedea8faaa12c253b65

la · official · sha256:36d7d13f810ed7d51c775801ba43a51b3a086f6c72cb46c9cbd960f276c73d1fLA

Ad primum sic proceditur. Videtur quod in Christo non sint duae voluntates, una divina et alia humana. Voluntas enim est primum movens et imperans in unoquoque volente. Sed in Christo primum movens et imperans fuit voluntas divina, quia omnia humana in Christo movebantur secundum voluntatem divinam. Ergo videtur quod in Christo non fuerit nisi una voluntas, scilicet divina.

Referencing norms: Q18A1Obiectio1, assert-h3ec2e13520219070cd790f8c91d446e5bd8a0e7b2f1a747bb6ed787fbdf5514e, assert-hb3a1fda1e69262c3db9ab82cc78c173c0c1c74ce0dd7f0a25aec2714ad76d5a0

la · official · sha256:867b8d20106c128f0daf41f401062c80bf6591f7ec83a3007f63b85638a430c4LA

Praeterea, instrumentum non movetur propria voluntate, sed voluntate moventis. Sed natura humana in Christo fuit instrumentum divinitatis eius. Ergo natura humana in Christo non movebatur propria voluntate, sed divina.

Referencing norms: Q18A1Obiectio2, assert-h726642069f7ac902428769d809510688c2d99742d24b042bd1c7b6ad10b2fd3d, assert-ha85b4f26d517199590ac2132b18633c4011f8386fecb1c4fc82a5a8a38bb4825

la · official · sha256:1828842df37f631dadee79cccd7ce7509cd9fb9ef6cb33c39c4377cdb703ca10LA

Praeterea, illud solum multiplicatur in Christo quod pertinet ad naturam. Voluntas autem non videtur ad naturam pertinere, quia ea quae sunt naturalia, sunt ex necessitate; quod autem est voluntarium, non est necessarium. Ergo voluntas est una tantum in Christo.

Referencing norms: Q18A1Obiectio3, assert-h6285aaf4f51cdfa3a7cfb7b23570671018528e8368d74850181e895676672ae5

la · official · sha256:e28e658e7d33889639702bfb2719ecf1f544e76781404ba56a7135acb4a675dbLA

Praeterea, Damascenus dicit, in III libro, quod aliqualiter velle non est naturae, sed nostrae intelligentiae scilicet personalis. Sed omnis voluntas est aliqualis voluntas, quia non est in genere quod non est in aliqua eius specie. Ergo omnis voluntas ad personam pertinet. Sed in Christo fuit tantum et est una persona. Ergo in Christo est tantum una voluntas.

Referencing norms: Q18A1Obiectio4, assert-h48c52381af48478f4d19cab480411a2c1f7cf1dc724f84afaebb55eaada8778c, assert-h51c83755c70341f0c64e9ba2eaa94a03c220cd423d69f693bb9652c9eb0b7316, assert-h86a0e151b0ab388cdd479db1ad27811326955698f75a7f8ecaa6e2644340e668, assert-he22758d4ccd2155549be399e1cf7126c55654ffbb519d15780382051887c1528

la · official · sha256:225b0bcca2d39b9dca7b2eee0820ff9a5bc10c623c131c71bc2ea41df040d89cLA

Respondeo dicendum quod quidam posuerunt in Christo esse unam solam voluntatem, sed ad hoc ponendum diversimode moti esse videntur. Apollinaris enim non posuit animam intellectualem in Christo, sed quod verbum esset loco animae, vel etiam loco intellectus. Unde, cum voluntas sit in ratione, ut philosophus dicit, in III de anima, sequebatur quod in Christo non esset voluntas humana, et ita in eo non esset nisi una voluntas. Et similiter Eutyches, et omnes qui posuerunt unam naturam compositam in Christo, cogebantur ponere unam voluntatem in eo. Nestorius etiam, qui posuit unionem Dei et hominis esse factam solum secundum affectum et voluntatem, posuit unam voluntatem in Christo. Postmodum vero Macarius Antiochenus patriarcha, et Cyrus Alexandrinus, et Sergius Constantinopolitanus, et quidam eorum sequaces, posuerunt in Christo unam voluntatem, quamvis ponerent duas naturas in Christo secundum hypostasim unitas, quia opinabantur quod humana natura in Christo nunquam movebatur proprio motu, sed solum secundum quod erat mota a divinitate, ut patet in epistola synodica Agathonis Papae. Et ideo in sexta synodo, apud Constantinopolim celebrata, determinatum est oportere dici quod in Christo sint duae voluntates, ubi sic legitur, iuxta quod olim prophetae de Christo, et ipse nos erudivit, et sanctorum patrum nobis tradidit symbolum, duas voluntates naturales in eo, et duas naturales operationes praedicamus. Et hoc necessarium fuit dici. Manifestum est enim quod filius Dei assumpsit humanam naturam perfectam, ut supra ostensum est. Ad perfectionem autem humanae naturae pertinet voluntas, quae est naturalis eius potentia, sicut et intellectus, ut patet ex his quae in prima parte dicta sunt. Unde necesse est dicere quod filius Dei humanam voluntatem assumpserit in natura humana. Per assumptionem autem humanae naturae nullam diminutionem passus est filius Dei in his quae pertinent ad divinam naturam, cui competit voluntatem habere, ut in prima parte habitum est. Unde necesse est dicere quod in Christo sint duae voluntates, una scilicet divina et alia humana.

Referencing norms: Q18A1Respondeo, assert-h11ca4325b57ee4f350a2fb8e3277c06efd700f274ea310d3a20ff0d540cc1bef

la · official · sha256:c6fac01eb965b4f943323c57d033f974afa0ebe6e2b59f138154a427c6edf682LA

Sed contra est quod dominus dicit, Luc. XXII, pater, si vis, transfer calicem istum a me. Veruntamen non mea voluntas, sed tua fiat. Quod inducens Ambrosius, in libro ad Gratianum imperatorem, dicit, sicut susceperat voluntatem meam, suscepit tristitiam meam. Et, super Lucam, dicit, voluntatem suam ad hominem retulit, patris, ad divinitatem. Voluntas enim hominis est temporalis, voluntas divinitatis aeterna.

Referencing norms: assert-he6b5539adc45adaf44c26353dc9acd7d6a37634f7cf75b93c9bd1f4d1329ccba

la · official · sha256:65e3c2b2b9a50ebf93854d46fc3dd3f7b60a6a5c8af824d76dade813ced62b59LA

Ad primum ergo dicendum quod ratio illa procedit de voluntate essentialiter dicta, quae non est nisi in parte intellectiva. Sed voluntas participative dicta potest esse in parte sensitiva, inquantum obedit rationi.

Referencing norms: Q18A2Ad1, assert-h9e8f44a37917e81424f145962c46ca0faea2f0391cef46ebb44cd173b2de5c15

la · official · sha256:5f27ed85a52d173d9b97a0fe2e0afd9f91f3ca85cab247dbff587760ddf5ce66LA

Ad secundum dicendum quod sensualitas significatur per serpentem, non quantum ad naturam sensualitatis, quam Christus assumpsit, sed quantum ad corruptionem fomitis, quae in Christo non fuit.

Referencing norms: Q18A2Ad2, assert-h17ccb5622d5c371024683dc53af4a7f1d394a57881e3c1e03fc561aab353ad4a

la · official · sha256:25a059eea5343f4a4f6de6cdd6167ff286c998b4e09adaf8b5df6d30eef9f6b0LA

Ad tertium dicendum quod, ubi est unum propter alterum, ibi tantum unum esse videtur, sicut superficies, quae est visibilis per colorem, est unum visibile cum colore. Et similiter, quia sensualitas non dicitur voluntas nisi quia participat voluntatem rationis, sicut est una natura humana in Christo, ita etiam ponitur una voluntas humana in Christo.

Referencing norms: Q18A2Ad3, assert-h130dd13abdb6f628c6c29e5b157957d49e7cc17ca1d072c4c2d2936e94a5862b

la · official · sha256:d203eb380564ce0571a1b70cdef03d27134cf0b1033bf7aa1288b5b4081726cbLA

Ad secundum sic proceditur. Videtur quod in Christo non fuerit aliqua voluntas sensualitatis, praeter rationis voluntatem. Dicit enim philosophus, in III de anima, quod voluntas in ratione est, in sensitivo autem appetitu est irascibilis et concupiscibilis. Sed sensualitas significat appetitum sensitivum. Ergo non fuit in Christo voluntas sensualitatis.

Referencing norms: Q18A2Obiectio1, assert-h485d3f2933f544594abddabf1f78e40bd82b17d28e4341c4ed9e457c546d6977, assert-hfb11d1ed43bd922cf853803a5106288c622a84454e1e52745a5748ae3ba63e9d

la · official · sha256:79417ebbfcfbd61c82fac888cfbbddb8cac4f90e22fd7b008b1b8d78f0b95a51LA

Praeterea, secundum Augustinum, XII de Trin., sensualitas significatur per serpentem. Sed nihil serpentinum fuit in Christo, habuit enim similitudinem animalis venenosi sine veneno, ut dicit Augustinus, super illud Ioan. III, sicut exaltavit Moyses serpentem in deserto. Ergo in Christo non fuit voluntas sensualitatis.

Referencing norms: Q18A2Obiectio2, assert-h6e9322fe63c03cb16a2f8bedfb4c91d18e64315c7685f0f1b17d9656cb10dc8f, assert-h8fa5eeb1d126cf1f76b323a36a82bac5784c237d0c353ceb5dd83410d872367c

la · official · sha256:0684868e2b8f81959aea020239bf9287994489cb3d9aea9dcb1f7d5b38284fc0LA

Praeterea, voluntas sequitur naturam, ut dictum est. Sed in Christo non fuit nisi una natura praeter divinam. Ergo in Christo non fuit nisi una voluntas humana.

Referencing norms: Q18A2Obiectio3, assert-h30c65740e409a838af47dfb747c30b122a4267353ed3c0ad33d8b19611ca2ea5, assert-h656b15b638b66d557c50c3b82861cc27c740dc791ab4843565e259cd17f793f4

la · official · sha256:3d47b66efe634b2195d02703585519c384581529861c4a1164c77c7c52adbe42LA

Respondeo dicendum quod, sicut supra dictum est, filius Dei humanam naturam assumpsit cum omnibus quae pertinent ad perfectionem ipsius naturae. In humana autem natura includitur etiam natura animalis, sicut in specie includitur genus. Unde oportet quod filius Dei cum humana natura assumpserit etiam ea quae pertinent ad perfectionem naturae animalis. Inter quae est appetitus sensitivus, qui sensualitas dicitur. Et ideo oportet dicere quod in Christo fuit sensualis appetitus, sive sensualitas. Sciendum est autem quod sensualitas, sive sensualis appetitus, inquantum est natus obedire rationi, dicitur rationale per participationem, ut patet per philosophum, in I Ethic. Et quia voluntas est in ratione, ut dictum est, pari ratione potest dici quod sensualitas sit voluntas per participationem.

Referencing norms: Q18A2Respondeo, assert-h26145382dd04c9b592e053404de98e0564755cf60d9682751acd09d043c2276b

la · official · sha256:162ad8170841c9ab004f1efa6833975611815b311e20feb1d56f833f019ba940LA

Sed contra est quod Ambrosius dicit, in II ad Gratianum imperatorem, mea est voluntas quam suam dixit, quia, ut homo, suscepit tristitiam meam, ex quo datur intelligi quod tristitia pertineat ad humanam voluntatem in Christo. Sed tristitia pertinet ad sensualitatem, ut in secunda parte habitum est. Ergo videtur quod in Christo sit voluntas sensualitatis, praeter voluntatem rationis.

Referencing norms: assert-hf0f26c547fe44b2ebf6bd297b7c9c37cf031d9ade8b2557141b69cdaa8df1617

la · official · sha256:a575f64284425920d7a6943c8ae399a1a2c81ef453736281aa0923cfc1290eb0LA

Ad primum ergo dicendum quod illae voluntates non diversificantur secundum potentiam, sed solum secundum differentiam actus, ut dictum est.

Referencing norms: Q18A3Ad1, assert-h580e19b73fa0273becc28915ba36bb64ef9e370000d0776a0293bf63250a80d3

la · official · sha256:e91563bb1b954011adf0645f01657153be2e87800b05e8ef4c327b50acdab4c0LA

Ad secundum dicendum quod etiam intellectus et ratio non sunt diversae potentiae, ut in prima parte dictum est.

Referencing norms: Q18A3Ad2, assert-h1e5d3bc0e58876a943a911bcd2cf57cc80b08f7efa9fdd306edd88eb2398e77e

la · official · sha256:d7ba243db63b54d7f9f290e36df78c86dffbac79f3b06abba70238252cf4a784LA

Ad tertium dicendum quod voluntas pietatis non videtur esse aliud quam voluntas quae consideratur ut natura, inquantum scilicet refugit alienum malum absolute consideratum.

Referencing norms: Q18A3Ad3, assert-h46dafedf7a3a37538669c7765514ff252c09b20a5a9f49ceb21bcee3acd5d8d9

la · official · sha256:57a4f1b462f9ed8b9cdd8f07d7b0299e009336f741b718e643f445d90c6fb4f1LA

Ad tertium sic proceditur. Videtur quod in Christo fuerunt duae voluntates quantum ad rationem. Dicit enim Damascenus, in II libro, quod duplex est hominis voluntas, naturalis, quae vocatur thelesis; et rationalis, quae vocatur bulesis. Sed Christus in humana natura habuit quidquid ad perfectionem humanae naturae pertinet. Ergo utraque praedictarum voluntatum fuit in Christo.

Referencing norms: Q18A3Obiectio1, assert-h266b11f38cc5d016a517653a52d5e673517842ba73e584442d6a7fcca0d2c339, assert-hf889809f424274445d762cc9c562b5d24ba08d6be68c1c5e20e31954bcc7a48c

la · official · sha256:c0dd893381afadb023b35ba98138f472c30a6318598973db54d62d3fbb96a2c1LA

Praeterea, vis appetitiva diversificatur in homine secundum diversitatem virtutis apprehensivae, et ideo, secundum differentiam sensus et intellectus, diversificatur in homine appetitus sensitivus et intellectivus. Sed similiter quantum ad apprehensionem hominis ponitur differentia rationis et intellectus, quorum utrumque fuit in Christo. Ergo fuit in eo duplex voluntas, una intellectualis, et alia rationalis.

Referencing norms: Q18A3Obiectio2, assert-h19e24f5e227b4f09a87e9e04f29ff2fc6adc326ca75f4b6dfa492920df0672b6, assert-hc12376caeec669e2c339159411dfb78d29669d1a933d9340ad9aa2252ecd69e1

la · official · sha256:363359b7545c22f87213fb95221adb8a86d4f8aab9146ed930388d2f3ba5f1f3LA

Praeterea, a quibusdam ponitur in Christo voluntas pietatis. Quae non potest poni nisi ex parte rationis. Ergo in Christo ex parte rationis sunt plures voluntates.

Referencing norms: Q18A3Obiectio3, assert-he7f14a379aaa0e09e3af0ab293031f3327420148e3a0d16028753b3c44db7435

la · official · sha256:16ffb9a78407c1bbb4734538c6c1f9419cce7a24c0babecb1739e65561b64e9dLA

Respondeo dicendum quod, sicut dictum est, voluntas quandoque accipitur pro potentia, et quandoque pro actu. Si ergo voluntas accipiatur pro actu, sic oportet in Christo ex parte rationis ponere duas voluntates, idest, duas species actuum voluntatis. Voluntas enim, ut in secunda parte dictum est, et est finis, et est eorum quae sunt ad finem, et alio modo fertur in utrumque. Nam in finem fertur simpliciter et absolute, sicut in id quod est secundum se bonum, in id autem quod est ad finem, fertur cum quadam comparatione, secundum quod habet bonitatem ex ordine ad aliud. Et ideo alterius rationis est actus voluntatis secundum quod fertur in aliquid secundum se volitum, ut sanitas, quod a Damasceno vocatur thelesis, idest simplex voluntas, et a magistris vocatur voluntas ut natura, et alterius rationis est actus voluntatis secundum quod fertur in aliquid quod est volitum solum ex ordine ad alterum, sicut est sumptio medicinae, quem quidem voluntatis actum Damascenus vocat bulesim, idest consiliativam voluntatem, a magistris autem vocatur voluntas ut ratio. Haec autem diversitas actus non diversificat potentiam, quia uterque actus attenditur ad unam rationem communem obiecti, quod est bonum. Et ideo dicendum est quod, si loquamur de potentia voluntatis, in Christo est una sola voluntas humana essentialiter et non participative dicta. Si vero loquamur de voluntate quae est actus, sic distinguitur in Christo voluntas quae est ut natura, quae dicitur thelesis; et voluntas ut ratio, quae dicitur bulesis.

Referencing norms: Q18A3Respondeo, assert-ha4653e53486f17063e82730afb77b320d0807c290397886d92b4c051d1a07848

la · official · sha256:bb7a91eea8f11ce655f41c1c8820aa0a065760973753e477738c4b1ea39430e2LA

Sed contra est quod in quolibet ordine est unum primum movens. Sed voluntas est primum movens in genere humanorum actuum. Ergo in uno homine non est nisi una voluntas proprie dicta, quae est voluntas rationis. Christus autem est unus homo. Ergo in Christo est tantum una voluntas humana.

Referencing norms: assert-h46df857c6393128b0558957a179ee33f7241c05188dd33652872356150af6e58

la · official · sha256:4b12229db2f9e855632129576012ef1b375c8028879c475ca21e8624ae17d4d0LA

Ad primum ergo dicendum quod Damascenus excludit a Christo electionem secundum quod intelligit in nomine electionis importari dubitationem. Sed tamen dubitatio non est de necessitate electionis, quia etiam Deo competit eligere, secundum illud Ephes. I, elegit nos in ipso ante mundi constitutionem; cum tamen in Deo nulla sit dubitatio. Accidit autem dubitatio electioni, inquantum est in natura ignorante. Et idem dicendum est de aliis de quibus fit mentio in auctoritate praedicta.

Referencing norms: Q18A4Ad1, assert-he96441bf82892699d95cb2870d7611a422ae29e5596ef43e02e7d38ff7855e34

la · official · sha256:515b8fe132a978c91541cdfa4c261732655ae67c23c1e178449b9e387eb99646LA

Ad secundum dicendum quod electio praesupponit consilium, non tamen sequitur ex consilio nisi iam determinato per iudicium; illud enim quod iudicamus agendum post inquisitionem consilii, eligimus, ut dicitur in III Ethic. Et ideo, si aliquid iudicetur ut agendum absque dubitatione et inquisitione praecedente, hoc sufficit ad electionem. Et sic patet quod dubitatio, sive inquisitio, non per se pertinet ad electionem, sed solum secundum quod est in natura ignorante.

Referencing norms: Q18A4Ad2, assert-h56eb635a9d50d2600b09d85de03d8de381b42ec042cab7ca9c0ef42d76543410

la · official · sha256:78ec2cebb458e3cf0088233fb252fa7300b325fb8449aaf2df28ab97200b2373LA

Ad tertium dicendum quod voluntas Christi, licet sit determinata ad bonum, non tamen est determinata ad hoc vel illud bonum. Et ideo pertinebat ad Christum eligere per liberum arbitrium confirmatum in bono, sicut ad beatos.

Referencing norms: Q18A4Ad3, assert-he7c525620ed1c98094dc2c0d5e7af3f247e4261f4a57badd6091506fd97424ee

la · official · sha256:4ce147185a407b4d161a8311d214858960a8c051cf050af52b9ed0621ecd77f8LA

Ad quartum sic proceditur. Videtur quod in Christo non fuerit liberum arbitrium. Dicit enim Damascenus, in III libro, gnomen autem (idest sententiam, vel mentem, vel cogitationem) et proaeresin (idest electionem) in domino dicere impossibile est, si proprie loqui volumus. Maxime autem in his quae sunt fidei est proprie loquendum. Ergo in Christo non fuit electio. Et per consequens nec liberum arbitrium, cuius actus est electio.

Referencing norms: Q18A4Obiectio1, assert-h64576054c401be597d3111241bad612bb9afea0f37843ad8f6d1ad3d5dd63b28

la · official · sha256:c7f5c2d09732b54f4e1db2567133eb6ac6e1ae422009b9ccdb0d0e60898c225fLA

Praeterea, philosophus dicit, in III Ethic., quod electio est appetitus praeconsiliati. Sed consilium non videtur fuisse in Christo, quia non consiliamur de quibus certi sumus; Christus autem certitudinem habuit de omnibus. Ergo in Christo non fuit electio. Et sic, nec liberum arbitrium.

Referencing norms: Q18A4Obiectio2, assert-h0ab709b2ac45f3f63cf810d0d7a04a2a360892e3cb93ba3c79c31746e62e275b, assert-h488f6a2bd37abeff76f382cac88fb83873144cf618ab9903a9de5ca6344662a4

la · official · sha256:4011c4c174b1c902b3654b692ff55d0a6b04bd0b6cc26a4cdcd2eae702fd974bLA

Praeterea, liberum arbitrium se habet ad utrumque. Sed voluntas Christi fuit determinata ad bonum, quia non potuit peccare, sicut supra dictum est. Ergo in Christo non fuit liberum arbitrium.

Referencing norms: Q18A4Obiectio3, assert-h46cde716cc2c75cd62220cc044321ca5eac08e451eda7f14b8e226b7fec3a007, assert-hb0753388dc0ed1acf9bf006458fa6bd7820ccede0919d55b9831b399be78938c

la · official · sha256:9f9c989275963ee55a785e6a1b267134ed50abf438a4f1dfaceb695ab8ff6538LA

Respondeo dicendum quod, sicut supra dictum est, in Christo fuit duplex actus voluntatis, unus quidem quo eius voluntas ferebatur in aliquid sicut secundum se volitum, quod pertinet ad rationem finis; alius autem secundum quem eius voluntas ferebatur in aliquid per ordinem ad aliud, quod pertinet ad rationem eius quod est ad finem. Differt autem, ut philosophus dicit, in III Ethic., electio a voluntate in hoc, quod voluntas, per se loquendo, est ipsius finis; electio autem eorum quae sunt ad finem. Et sic simplex voluntas est idem quod voluntas ut natura, electio autem est idem quod voluntas ut ratio, et est proprius actus liberi arbitrii, ut in prima parte dictum est. Et ideo, cum in Christo ponatur voluntas ut ratio, necesse est ibi ponere electionem, et per consequens liberum arbitrium, cuius actus est electio, ut in prima parte habitum est.

Referencing norms: Q18A4Respondeo, assert-h641f1abf072dbfac74ccd996911b9362fd02f7d4a0fcc76bc24c68fc0cab69e3

la · official · sha256:9ee3ae754efd4c6552e0abc6541854b952720fce303152cc2303bb51eb9673cfLA

Sed contra est quod dicitur Isaiae VII, butyrum et mel comedet, ut sciat reprobare malum et eligere bonum, quod est actus liberi arbitrii. Ergo in Christo fuit liberum arbitrium.

Referencing norms: assert-h7d8d7f0d960985038de181cee7ed79992022393ed091cbdfd5313f420621f536

la · official · sha256:64a1f9593f2b35d08a9f9a53c98286eb23a780a5f9ce0bd364327419ccf764f5LA

Ad primum ergo dicendum quod Christus volebat ut voluntas patris impleretur, non autem secundum voluntatem sensualitatis cuius motus non se extendit usque ad voluntatem Dei; neque per voluntatem quae consideratur per modum naturae, quae fertur in aliqua obiecta absolute considerata, et non in ordine ad divinam voluntatem.

Referencing norms: Q18A5Ad1, assert-h5b0d366cf99c4b077d1093f6f92dc96a9d747c8c17b8c1c2e5bb77e66e13979b

la · official · sha256:eaaffb7cc152f1676ea844bb894aab8e03f3b6fcb1cc6af386b32efbc28d700dLA

Ad secundum dicendum quod conformitas voluntatis humanae ad voluntatem divinam attenditur secundum voluntatem rationis, secundum quam etiam voluntates amicorum concordant, inquantum scilicet ratio considerat aliquod volitum in ordine ad voluntatem amici.

Referencing norms: Q18A5Ad2, assert-h0ba5d99ecf2cf2b03b11008d6602ef12843a3d899807ee9b4bed0b17f043138c

la · official · sha256:f43a4d8331c6829f6097cfff7131ab1297bc27ed4ef420acd6b148c000ad1428LA

Ad tertium dicendum quod Christus simul fuit comprehensor et viator, inquantum scilicet per mentem fruebatur Deo, et habebat carnem passibilem. Et ideo ex parte carnis passibilis poterat in eo aliquid accidere quod repugnaret naturali voluntati ipsius, et etiam appetitui sensitivo.

Referencing norms: Q18A5Ad3, assert-h693a1a2f12fb87c19edb8cafb2108d34f817837a2acb9ebde2401fa7f08707b0

la · official · sha256:44759e61126b00f92b18f8c230e8fe7cbf238b281d7f4f5e8bc5ce5416bd607cLA

Ad quintum sic proceditur. Videtur quod voluntas humana in Christo non voluerit aliud quam quod Deus vult. Dicitur enim in Psalmo, ex persona Christi, ut facerem voluntatem tuam, Deus meus, volui. Sed ille qui vult voluntatem alicuius facere, vult quod ille vult. Ergo videtur quod voluntas humana Christi nihil aliud voluerit quam voluntas ipsius divina.

Referencing norms: Q18A5Obiectio1, assert-h0408403b229dd7dbcd61ce682c6c986944ea6009a7f706dcb53f9e02c0d50d83, assert-haf3ba31a0829259b4e9e2f79feb1b07f8d7a4a7eeb33adee9554f865949646bf

la · official · sha256:a97d2bde13cfa975ccea3658e7cd13c0845fad6667a99aa8138e6e77ace0ce1aLA

Praeterea, anima Christi habuit perfectissimam caritatem, quae etiam comprehensionem nostrae scientiae excedit, secundum illud Ephes. III, supereminentem scientiae caritatem Christi. Sed caritatis est facere quod homo idem velit quod Deus, unde et philosophus, in IX Ethic., dicit quod unum de amicabilibus est eadem velle et eligere. Ergo voluntas humana in Christo nihil aliud voluit quam divina.

Referencing norms: Q18A5Obiectio2, assert-h52df73d813d81e5718f3030efd3eea69aca0fd908146ab3815661f6cf6cd70c1, assert-h9fe730fe2980ddba2faefbac66508760ba4ae47a120eb933afa18c5d153d64f7

la · official · sha256:a1ccd1aabecfa4dc685b3e486a2656ec91f6af7ddcc02973c79ea1bac36d9710LA

Praeterea, Christus fuit verus comprehensor. Sed sancti qui sunt comprehensores in patria, nihil aliud volunt quam quod Deus vult. Alioquin, non essent beati, quia non haberent quidquid vellent, beatus enim est qui habet quidquid vult et nihil mali vult, ut dicit Augustinus, in libro de Trin. Ergo Christus nihil aliud voluit secundum voluntatem humanam quam quod voluit voluntas divina.

Referencing norms: Q18A5Obiectio3, assert-h1036d7bd4d11f47841dd25c3e004bf1bf1cfdf86cf7cf77b839da35ddebebb7c, assert-haa92b0401af5b769f8da287f71b8f3b7b68ee0014018e40766d88197467af347

la · official · sha256:89c76973c59f7aaa2ca7ae7bc137b0a897eb9951ac20f74e8a14062037a13206LA

Respondeo dicendum quod sicut dictum est, in Christo secundum humanam naturam ponitur multiplex voluntas, scilicet voluntas sensualitatis, quae participative voluntas dicitur; et voluntas rationalis, sive consideretur per modum naturae, sive per modum rationis. Dictum est autem supra quod, ex quadam dispensatione, filius Dei, ante suam passionem, permittebat carni agere et pati quae sunt ei propria. Et similiter permittebat omnibus viribus animae agere quae propria. Manifestum est autem quod voluntas sensualitatis refugit naturaliter dolores sensibiles et corporis laesionem. Similiter etiam voluntas ut natura repudiat ea quae naturae sunt contraria, et quae sunt secundum se mala, puta mortem et alia huiusmodi. Haec tamen quandoque voluntas per modum rationis eligere potest ex ordine ad finem, sicut etiam in aliquo puro homine sensualitas eius, et etiam voluntas absolute considerata, refugit ustionem, quam voluntas secundum rationem elegit propter finem sanitatis. Voluntas autem Dei erat ut Christus dolores et passiones et mortem pateretur, non quod ista essent a Deo volita secundum se, sed ex ordine ad finem humanae salutis. Unde patet quod Christus, secundum voluntatem sensualitatis, et secundum voluntatem rationis quae consideratur per modum naturae, aliud poterat velle quam Deus. Sed secundum voluntatem quae est per modum rationis, semper idem volebat quod Deus. Quod patet ex hoc ipso quod dicit, non sicut ego volo, sed sicut tu. Volebat enim, secundum rationis voluntatem, divinam voluntatem impleri, quamvis aliud dicat se velle secundum aliam eius voluntatem.

Referencing norms: Q18A5Respondeo, assert-habfce51456d9771ad5db9d670e8553fe4108f61579fe20e01052db96daf1e59f

la · official · sha256:b664b9de7d14994b5595394d38e54da61ded3ccfdb314763434337facd1def27LA

Sed contra est quod Augustinus dicit, contra Maximinum, in hoc quod Christus ait, non quod ego volo, sed quod tu, aliud se ostendit voluisse quam pater. Quod nisi humano corde non posset, cum infirmitatem nostram in suum, non divinum, sed humanum transfiguraret affectum.

Referencing norms: assert-hed5e8e674f26abed4430971282e0bd79e2d24cacca31f7d28f03147a6a4542e9

la · official · sha256:8753d79738cf105b8dd7adb6cc7263c904e4ceb4438f79832a05d06d10d7fa5aLA

Ad primum ergo dicendum quod hoc ipsum quod aliqua voluntas humana in Christo aliud volebat quam eius voluntas divina, procedebat ex ipsa voluntate divina, cuius beneplacito natura humana propriis motibus movebatur in Christo, ut Damascenus dicit.

Referencing norms: Q18A6Ad1, assert-h9d78c34e0a9135b06b5f6d31d7909506b63fec62a9b8185a3285a1547bba381b

la · official · sha256:c5cd2a2ecbba1b62de85f53833a8771734f5f84d912db07d8243e03681f392c1LA

Ad secundum dicendum quod in nobis per concupiscentiam carnis impeditur aut retardatur concupiscentia spiritus, quod in Christo non fuit. Et ideo in Christo non fuit contrarietas carnis ad spiritum, sicut in nobis.

Referencing norms: Q18A6Ad2, assert-h4c956a7e240f03e44eecac6ad0b319e234e1b979b2505ba8cee4ff95db7498b1

la · official · sha256:0b203f5141db31050a1b63fc434d7bb5b2cd97ec0ca3b9d802488353efa22704LA

Ad tertium dicendum quod agonia non fuit in Christo quantum ad partem animae rationalem, secundum quod importat concertationem voluntatum ex diversitate rationum procedentem, puta cum aliquis secundum quod ratio considerat unum, vult hoc, et secundum quod considerat aliud, vult contrarium. Hoc enim contingit propter debilitatem rationis, quae non potest diiudicare quid sit simpliciter melius. Quod in Christo non fuit, quia per suam rationem iudicabat simpliciter esse melius quod per eius passionem impleretur voluntas divina circa salutem generis humani. Fuit tamen in Christo agonia quantum ad partem sensitivam, secundum quod importat timorem infortunii imminentis, ut dicit Damascenus, in III libro.

Referencing norms: Q18A6Ad3, assert-h34db1a272447f06d07c2245f28349793485101e6bd7ecc0aac8467c927e2be2c

la · official · sha256:eb08b40be34286acc9292355e47ae76ccaa7d43655f31044fd4a61612bf3a53fLA

Ad sextum sic proceditur. Videtur quod in Christo fuerit contrarietas voluntatum. Contrarietas enim voluntatum attenditur secundum contrarietatem obiectorum, sicut et contrarietas motuum attenditur secundum contrarietatem terminorum, ut patet per philosophum, in V Physic. Sed Christus secundum diversas voluntates contraria volebat, nam secundum voluntatem divinam volebat mortem, quam refugiebat secundum voluntatem humanam. Unde Athanasius dicit, in libro adversus Apollinarium, quando Christus dixit, pater si possibile est, transeat a me calix iste, et tamen non mea, sed tua voluntas fiat, et iterum, spiritus promptus est, caro autem infirma, duas voluntates hic ostendit, humanam, quae propter infirmitatem carnis refugiebat passionem; et divinam eius, promptam ad passionem. Ergo in Christo fuit contrarietas voluntatum.

Referencing norms: Q18A6Obiectio1, assert-h83e703471883b6bb38e2308869aee0948275465a144bb10dd30691600096dc43, assert-h8dd5a1678fd603f7a50c6e1b457c9bfb3806fb722f5d56e7b3c66396a2106ad8, assert-hc226a51e0cec31c183c995de9a487517df187d26146c9f94e1849b39f91157d9

la · official · sha256:94826623935c9867348c5da886ed22366fd197c9bc0059e806a10ac00cd24761LA

Praeterea, Galat. V dicitur quod caro concupiscit adversus spiritum, et spiritus adversus carnem. Est igitur contrarietas voluntatum quando spiritus concupiscit unum, et caro aliud. Sed hoc fuit in Christo, nam per voluntatem caritatis, quam spiritus sanctus in eius mente faciebat, volebat passionem, secundum illud Isaiae LIII, oblatus est quia ipse voluit; secundum autem carnem, passionem refugiebat. Ergo erat in eo contrarietas voluntatum.

Referencing norms: Q18A6Obiectio2, assert-h764c5973039204a4a63093fae73867f2b18a547f4097b12b5c6c5be5ea89a3b0, assert-hf841190990f5a9bfe72653e321607305a84b4259ad75b5ee17edc774847e86de

la · official · sha256:fb19634d9836456e9862b511dc505a4b64bfc743c93226f7c43e8c288e2588f1LA

Praeterea, Luc. XXII dicitur quod, factus in agonia, prolixius orabat. Sed agonia videtur importare quandam impugnationem animi in contraria tendentis. Ergo videtur quod in Christo fuerit contrarietas voluntatis.

Referencing norms: Q18A6Obiectio3, assert-h68f68a9e359cdae148b250c015cedf3a50e687a0ce022ed5c82904aa953d5c1a, assert-hae26f7fe3da8a23a7e54414766ec728bbd826c43e6de587639ea6170a458104a

la · official · sha256:6d92008ce32d0f6e14a679f028db7bb6d598f48e00ed631920af7282abbdd134LA

Respondeo dicendum quod contrarietas non potest esse nisi oppositio attendatur in eodem et secundum idem. Si autem secundum diversa, et in diversis existat diversitas, non sufficit hoc ad rationem contrarietatis, sicut nec ad rationem contradictionis, puta quod homo sit pulcher aut sanus secundum manum, et non secundum pedem. Ad hoc igitur quod sit contrarietas voluntatum in aliquo, requiritur, primo quidem, quod secundum idem attendatur diversitas voluntatum. Si enim unius voluntas sit de aliquo fiendo secundum quandam rationem universalem, et alterius voluntas sit de eodem non fiendo secundum quandam rationem particularem, non est omnino contrarietas voluntatum. Puta, si rex vult suspendi latronem in bonum reipublicae, et aliquis eius consanguineus velit eum non suspendi propter amorem privatum, non erit contrarietas voluntatis, nisi forte se in tantum extendat voluntas boni privati ut bonum publicum velit impedire ut conservetur bonum privatum; tunc enim secundum idem attenderetur repugnantia voluntatum. Secundo autem requiritur ad contrarietatem voluntatis, quod sit circa eandem voluntatem. Si enim homo vult unum secundum appetitum intellectus, et aliud secundum appetitum sensitivum, non est hic aliqua contrarietas, nisi forte appetitus sensitivus in tantum praevaleat quod vel immutet vel saltem retardet appetitum rationis; sic enim iam ad ipsam voluntatem rationis perveniet aliquid de motu contrario appetitus sensitivi. Sic igitur dicendum est quod, licet voluntas naturalis et voluntas sensualitatis in Christo aliquid aliud voluerit quam divina voluntas et voluntas rationis ipsius, non tamen fuit ibi aliqua contrarietas voluntatum. Primo quidem, quia neque voluntas eius naturalis, neque voluntas sensualitatis, repudiabat illam rationem secundum quam divina voluntas, et voluntas rationis humanae in Christo, passionem volebant. Volebat enim voluntas absoluta in Christo salutem humani generis, sed eius non erat velle hoc in ordine ad aliud. Motus autem sensualitatis ad hoc se extendere non valebat. Secundo, quia neque voluntas divina, neque voluntas rationis in Christo, impediebatur aut retardabatur per voluntatem naturalem, aut per appetitum sensualitatis. Similiter autem nec e converso voluntas divina, vel voluntas rationis in Christo, refugiebat aut retardabat motum voluntatis naturalis humanae, et motum sensualitatis in Christo. Placebat enim Christo secundum voluntatem divinam, et secundum voluntatem rationis, ut voluntas naturalis in ipso et voluntas sensualitatis secundum ordinem suae naturae moverentur. Unde patet quod in Christo nulla fuerit repugnantia vel contrarietas voluntatum.

Referencing norms: Q18A6Respondeo, assert-h77a72f6f681068a790dbb820cc9e652a2c86665039540b227f2d063fd9d7170b

la · official · sha256:f02e4d22bc31d9009dd2f8d158f44ddd1819a291dc9b48cd572f7addf2a06185LA

Sed contra est quod in determinatione sextae synodi dicitur, praedicamus duas naturales voluntates, non contrarias, iuxta quod impii asserunt haeretici; sed sequentem humanam eius voluntatem, et non resistentem vel reluctantem, sed potius subiectam divinae eius atque omnipotenti voluntati.

Referencing norms: assert-hf6997ce9cda5973e4ea5ff6fb2091fe77b545bb86b40315dbc48e691789dc1ea

la · official · sha256:b091bdf202857f10fa04fb2e6ea7d5bf316277fa38fc645b06ae55958fddfe47LA

Deinde considerandum est de unitate quantum ad voluntatem. Et circa hoc quaeruntur sex. Primo, utrum in Christo sit alia voluntas divina, et alia humana. Secundo, utrum in humana natura Christi sit alia voluntas sensualitatis, et alia rationis. Tertio, utrum in Christo fuerint ex parte rationis plures voluntates. Quarto, utrum in Christo fuerit liberum arbitrium. Quinto, utrum humana voluntas Christi fuerit omnino conformis divinae voluntati in volito. Sexto, utrum in Christo fuerit aliqua contrarietas voluntatum.

la · official · sha256:8edefbb4f957965dd5ebfe81750285996b677b065ceb70e6d5798e3b713e4f2bLA

Ad primum ergo dicendum quod Dionysius ponit in Christo operationem theandricam, idest divinamvirilem, vel divinamhumanam, non per aliquam confusionem operationum seu virtutum utriusque naturae, sed per hoc quod divina operatio eius utitur humana eius operatione, et humana operatio participat virtutem divinae operationis. Unde, sicut ipse dicit in quadam epistola, super hominem operabatur ea quae sunt hominis, quod monstrat virgo supernaturaliter concipiens, et aqua terrenorum pedum sustinens gravitatem. Manifestum est enim quod concipi est humanae naturae, similiter et ambulare, sed utrumque fuit in Christo supernaturaliter. Et similiter divina operabatur humanitus, sicut cum sanavit leprosum tangendo. Unde in eadem epistola subdit, sed, Deo homine facto, nova quadam Dei et hominis operatione. Quod autem intelligat duas esse operationes in Christo, unam divinae naturae, aliam autem humanae, patet ex his quae dicit in II cap. de Div. Nom., ubi dicit quod his, quae pertinent ad humanam eius operationem, pater et spiritus sanctus nulla ratione communicant, nisi quis dixerit secundum benignissimam et misericordem voluntatem, inquantum scilicet pater et spiritus sanctus ex sua misericordia voluerunt Christum agere et pati humana. Addit autem, et omnem sublimissimam et ineffabilem Dei operationem quam operatus est secundum nos factus incommutabilis eo quod Deus et Dei verbum. Sic igitur patet quod alia est eius operatio humana, in qua pater et spiritus sanctus non communicant nisi secundum acceptationem misericordiae suae, et alia est eius operatio inquantum est Dei verbum, in qua communicant pater et spiritus sanctus.

Referencing norms: Q19A1Ad1, assert-h827c72686db0e343fa6ed883798a216cc9948ccb0bcfd8d8083f305c8645a54e

la · official · sha256:f8bdb195684e628c222dae85665b76f95866f7a24724c10df9f2fe88e854eb06LA

Ad secundum dicendum quod instrumentum dicitur aliquid ex eo quod movetur a principali agente, quod tamen, praeter hoc, potest habere propriam operationem secundum suam formam, ut de igne dictum est. Sic igitur actio instrumenti inquantum est instrumentum, non est alia ab actione principalis agentis, potest tamen habere aliam operationem prout est res quaedam. Sic igitur operatio quae est humanae naturae in Christo, inquantum est instrumentum divinitatis, non est alia ab operatione divinitatis, non enim est alia salvatio qua salvat humanitas Christi, et divinitas eius. Habet tamen humana natura in Christo, inquantum est natura quaedam, quandam propriam operationem praeter divinam, ut dictum est.

Referencing norms: Q19A1Ad2, assert-h43a54828287a95699bc747150653e238dc31bff338a8a879792c11e96b46eaf5

la · official · sha256:e3a3cf521fc373f39edde9751d21e2eae4c84c5b201909cec75693a642641ad5LA

Ad tertium dicendum quod operari est hypostasis subsistentis, sed secundum formam et naturam, a qua operatio speciem recipit. Et ideo a diversitate formarum seu naturarum est diversa species operationum, sed ab unitate hypostasis est unitas secundum numerum quantum ad operationem speciei. Sicut ignis habet duas operationes specie differentes, scilicet illuminare et calefacere, secundum differentiam lucis et caloris, et tamen est una numero illuminatio ignis semel illuminantis. Et similiter in Christo oportet quod sint duae operationes specie differentes, secundum eius duas naturas, quaelibet tamen operationum est una numero in Christo, semel facta, sicut una ambulatio et una sanatio.

Referencing norms: Q19A1Ad3, assert-h38591753fb99b07b67c8568b3c3ba6d3203de87e0bdb68991acd51dd44fd0c46

la · official · sha256:280123ca24881ecc5e113a9280c68e018ec8f65ece83eab6a0dc06c574c767e0LA

Ad quartum dicendum quod esse et operari est personae a natura, aliter tamen et aliter. Nam esse pertinet ad ipsam constitutionem personae, et sic quantum ad hoc se habet in ratione termini. Et ideo unitas personae requirit unitatem ipsius esse completi et personalis. Sed operatio est quidam effectus personae secundum aliquam formam vel naturam. Unde pluralitas operationum non praeiudicat unitati personali.

Referencing norms: Q19A1Ad4, assert-h6c97204ad62079dfd452a82f8dce3a87c445513c71924f1602c4be4a11259574

la · official · sha256:f5638b39bdb3bea0071eadb5d8fd924e481d9da1d9c206bc4f702837d79a56b8LA

Ad quintum dicendum quod aliud est proprium operatum operationis divinae, et operationis humanae in Christo, sicut operatum proprium divinae operationis est sanatio leprosi, operatum autem proprium humanae naturae est eius contactus. Concurrunt tamen ambae operationes ad unum operatum secundum quod una natura agit cum communione alterius, ut dictum est.

Referencing norms: Q19A1Ad5, assert-hdbebcb86ce5234a7b3e93a20cf93dcd3a501b0853158b21c471718de0fe93eae

la · official · sha256:8dca862cc55f3edb2ac6b0245d71f7630bdebfa4396effd7fa119c02b481f804LA

Ad primum sic proceditur. Videtur quod in Christo sit tantum una operatio divinitatis et humanitatis. Dicit enim Dionysius, II cap. de Div. Nom., discreta autem est benignissima circa nos Dei operatio per hoc quod, secundum nos, ex nobis, integre vereque humanatum est verbum quod est supra substantiam, et operari et pati quaecumque humanae eius divinaeque operationi congruunt, ubi unam operationem nominat humanam et divinam, quae in Graeco dicitur theandrica, idest deivirilis. Videtur igitur esse una operatio composita in Christo.

Referencing norms: Q19A1Obiectio1, assert-h718837c06d76cd3257e77c3640e524946e096a52353d34f686cccaca4ff17fa9

la · official · sha256:9a6cc299f1ff931c36045b11ed2fa7ae3220cd514e7875320ac66200346f0586LA

Praeterea, principalis agentis et instrumenti est una sola operatio. Sed humana natura in Christo fuit instrumentum divinae, ut supra dictum est. Ergo eadem operatio est divinae et humanae naturae in Christo.

Referencing norms: Q19A1Obiectio2, assert-h14ac33f8e06ef19e8b74e5cc9363f8a9057c4be10bb3cae6c7b7e47125f09459, assert-h94659cad91e5afbe5513b0fb60174088abaf5defb2a1cb4e11aa6fd078dee812

la · official · sha256:f273ce5cf3f29ce109942ce4dae5f33222edb03509156780ac5036c2f7119c5aLA

Praeterea, cum in Christo duae naturae in una hypostasi vel persona sint, necesse est unum et idem esse quod pertinet ad hypostasim vel personam. Sed operatio pertinet ad hypostasim vel personam, nihil enim operatur nisi suppositum subsistens; unde et, secundum philosophum, actus sunt singularium. Ergo in Christo est una et eadem operatio divinitatis et humanitatis.

Referencing norms: Q19A1Obiectio3, assert-h42bb67c5c9af3e853051ad4f3f8214ece3f2d2ac39ee4557a900fce25b2992d2, assert-ha3541bfcd1a56b1fe2cc8fc4c3713826dd22cc368cfad912f3f37bbc5ee12957

la · official · sha256:0f2e2a2d2f1b250ce97b6b251172e87626ee952e5584493e47bb9b0be10b03a2LA

Praeterea, sicuti esse est hypostasis subsistentis, ita etiam et operari. Sed propter unitatem hypostasis est in Christo unum esse, ut supra dictum est. Ergo et propter eandem unitatem est in Christo una operatio.

Referencing norms: Q19A1Obiectio4, assert-h8fefbdd852152d3f62462b0e3d0911da176b70947a7e15d84c0e718736907e0c, assert-hcbcd1ffa4db0d6c4eeda29ee37b53e1f9dc1cf7cf06d295a9c7a6bd3e46f31cb

la · official · sha256:ed641ac842d4122bfd776acb026cdfc1f4b2403b9b1ed6a9c111ec654656649eLA

Praeterea, ubi est unum operatum, ibi est una operatio. Sed idem operatum erat divinitatis et humanitatis, sicut sanatio leprosi, vel suscitatio mortui. Ergo videtur quod in Christo sit una tantum operatio divinitatis et humanitatis.

Referencing norms: Q19A1Obiectio5, assert-hc46adf4572d688db338cd153feb0b2e587062f3c8d22dabec903ac5c536a9bc3, assert-hec76d9215d1d9ba4a67e3f53524866fccef716902371c638c273fe76ffde140e

la · official · sha256:544b0e7beed72172cd4e4ff547d09e2e25e85b8c449c68dd767db68c80d1a4dbLA

Respondeo dicendum quod, sicut supra dictum est, haeretici qui posuerunt in Christo unam voluntatem, posuerunt etiam in ipso unam operationem. Et ut eorum opinio erronea melius intelligatur, considerandum est quod, ubicumque sunt plura agentia ordinata, inferius movetur a superiori, sicut in homine corpus movetur ab anima, et inferiores vires a ratione. Sic igitur actiones et motus inferioris principii sunt magis operata quaedam quam operationes, id autem quod pertinet ad supremum principium, est proprie operatio. Puta si dicamus in homine quod ambulare, quod est pedum, et palpare, quod est manuum, sunt quaedam hominis operata, quorum unum operatur anima per pedes, aliud per manus, et quia est eadem anima operans per utrumque, ex parte ipsius operantis, quod est primum principium movens, est una et indifferens operatio; ex parte autem ipsorum operatorum differentia invenitur. Sicut autem in homine puro corpus movetur ab anima, et appetitus sensitivus a rationali, ita in domino Iesu Christo humana natura movebatur et regebatur a divina. Et ideo dicebant quod eadem est operatio et indifferens ex parte ipsius divinitatis operantis sunt tamen diversa operata, inquantum scilicet divinitas Christi aliud agebat per seipsam, sicut quod portabat omnia verbo virtutis suae; aliud autem per naturam humanam, sicut quod corporaliter ambulabat. Unde in sexta synodo inducuntur verba Severi haeretici sic dicentis, ea quae agebantur et operabantur ab uno Christo, multum differunt. Quaedam enim sunt Deo decibilia, quaedam humana. Veluti, corporaliter vadere super terram profecto humanum est, cruribus vero vexatis, et ambulare super terram penitus non valentibus, sanum gressum donare Deo decibile est. Sed unum, scilicet incarnatum verbum, hoc et illud operatum est et nequaquam hoc quidem huius, hoc vero huius est naturae. Neque, eo quod diversa sunt operamenta, ideo duas operatrices naturas atque formas iuste definiemus. Sed in hoc decipiebantur. Quia actio eius quod movetur ab altero, est duplex, una quidem quam habet secundum propriam formam; alia autem quam habet secundum quod movetur ab alio. Sicut securis operatio secundum propriam formam est incisio, secundum autem quod movetur ab artifice, operatio eius est facere scamnum. Operatio igitur quae est alicuius rei secundum suam formam, est propria eius; nec pertinet ad moventem, nisi secundum quod utitur huiusmodi re ad suam operationem, sicut calefacere est propria operatio ignis; non autem fabri, nisi quatenus utitur igne ad calefaciendum ferrum. Sed illa operatio quae est rei solum secundum quod movetur ab alio, non est alia praeter operationem moventis ipsum, sicut facere scamnum non est seorsum operatio securis ab operatione artificis. Et ideo, ubicumque movens et motum habent diversas formas seu virtutes operativas, ibi oportet quod sit alia propria operatio moventis, et alia propria operatio moti, licet motum participet operationem moventis, et movens utatur operatione moti, et sic utrumque agit cum communione alterius. Sic igitur in Christo humana natura habet propriam formam et virtutem per quam operatur et similiter divina. Unde et humana natura habet propriam operationem distinctam ab operatione divina, et e converso. Et tamen divina natura utitur operatione naturae humanae sicut operatione sui instrumenti, et similiter humana natura participat operationem divinae naturae, sicut instrumentum participat operationem principalis agentis. Et hoc est quod dicit Leo Papa, in epistola ad Flavianum agit utraque forma, scilicet tam natura divina quam humana in Christo, cum alterius communione, quod proprium est, verbo scilicet operante quod verbi est, et carne exequente quod carnis est. Si vero esset una tantum operatio divinitatis et humanitatis in Christo, oporteret dicere vel quod humana natura non haberet propriam formam et virtutem (de divina enim hoc dici est impossibile), ex quo sequeretur quod in Christo esset tantum divina operatio, vel oporteret dicere quod ex virtute divina et humana esset conflata in Christo una virtus. Quorum utrumque est impossibile, nam per primum horum ponitur natura humana in Christo esse imperfecta; per secundum vero ponitur confusio naturarum. Et ideo rationabiliter in sexta synodo haec opinio est condemnata, in cuius determinatione dicitur, duas naturales operationes indivise, inconvertibiliter, inconfuse, inseparabiliter, in eodem domino Iesu Christo, vero Deo nostro, glorificamus, hoc est, divinam operationem et humanam.

Referencing norms: Q19A1Respondeo, assert-h4330f435812b7e6236a91a9a8ae07b1f1de921e56b64088c01cfec3fc7a9fd89

la · official · sha256:cac7f70e0bc13d42f6d1b3eeda7f91a78ccc4884533a05feffd6b7ef50fa65dbLA

Sed contra est quod Ambrosius, in II libro ad Gratianum imperatorem, dicit, quem ad modum eadem operatio diversae est potestatis? Nunquid sic potest minor quemadmodum maior operari? Aut una operatio potest esse ubi diversa est substantia?

Referencing norms: assert-hf813429d701442c1be0223c76888cad3da72d64db7ee4745acd662b0a750856e

la · official · sha256:fa9f77f187f58d05c1701e243e0c38be2845413f73e56ff996a3e124341b725eLA

Ad primum ergo dicendum quod operatio partis sensitivae et nutritivae non est proprie humana, sicut dictum est. Et tamen in Christo huiusmodi operationes fuerunt magis humanae quam in aliis.

Referencing norms: Q19A2Ad1, assert-h44a948ff01fb4f930594976c1fd0865ef2222842c1a22f86a9e512c1f8fa7d38

la · official · sha256:d35a2d444ba425ba490ae247eec590b742493c67a360115410be9079fc55f1bcLA

Ad secundum dicendum quod potentiae et habitus diversificantur per comparationem ad obiecta, et ideo diversitas operationum hoc modo respondet diversis potentiis et habitibus sicut etiam respondet diversis obiectis. Talem autem diversitatem operationum non intendimus excludere ab humanitate Christi, sicut nec eam quae est secundum aliud tempus, sed solum illam quae est secundum primum principium activum, ut dictum est.

Referencing norms: Q19A2Ad2, Q19A2Ad3, assert-h7095e248ce94bbdbacf3ddeb3f8fc6cfbb9ef8a705407d64711cae3f1c638969, assert-haa32fba1561070cb65a2d6adfdc22fb7597ec0dee6a8b73cf80c84b1429f9202

la · official · sha256:fea8954e0b121b65a600e5f07c4519385af26fb13b2a884df5024e4cb1dfae04LA

Ad secundum sic proceditur. Videtur quod in Christo sint plures humanae operationes. Christus enim, inquantum homo, communicat cum plantis in natura nutritiva, cum animalibus autem in natura sensitiva, cum Angelis vero in natura intellectiva, sicut et ceteri homines. Sed alia est operatio plantae inquantum est planta, et alia animalis inquantum est animal. Ergo Christus, inquantum est homo, habet plures operationes.

Referencing norms: Q19A2Obiectio1, assert-h2e28ff6ba86cd7d3c4c4e7c6e6e165bfa51cca753410f95395147947881ff65e, assert-ha27fcd6c801ecd2cc9effc3887971fa051e09049482052b958ea937a120759f3

la · official · sha256:0b6a5bb63ff68c259b49e5b60cbfbf3c41660c6f76bc66a73796866744ca53dcLA

Praeterea, potentiae et habitus distinguuntur secundum actus. Sed in anima Christi fuerunt diversae potentiae et diversi habitus. Ergo diversae operationes.

Referencing norms: Q19A2Obiectio2, assert-h2087fee39728b027c00367aa31d1d37e4d0b420e49c88da2aacaecc66b0f056e, assert-h54a48cfa4f3a0737d8ee67aba65c6ccf70b5b741507f48199420b35bf60aede9

la · official · sha256:6ff94e60de01ecb9b0840e01dd3607dc711ed48113b37a4e2b88b292177ac92cLA

Praeterea, instrumenta debent esse proportionata operationibus. Corpus autem humanum habet diversa membra differentia secundum formam. Ergo diversis operationibus accommodata. Sunt igitur in Christo diversae operationes secundum humanam naturam.

Referencing norms: Q19A2Obiectio3, assert-h97eac58af249d684e9b0d5065b431a930d35341309c7b180f1eda5fe441eb0b8

la · official · sha256:e2e0fa6eaea9f449e1ed32b47d1030130d6be5291437cafcaca0642d388b63efLA

Respondeo dicendum quod, quia homo est id quod est secundum rationem, illa operatio dicitur esse simpliciter humana quae a ratione procedit per voluntatem, quae est rationis appetitus. Si qua autem operatio est in homine quae non procedit a ratione et voluntate, non est simpliciter operatio humana, sed convenit homini secundum aliquam partem humanae naturae, quandoque quidem secundum ipsam naturam elementi corporalis, sicut ferri deorsum; quandoque vero secundum virtutem animae vegetabilis, sicut nutriri et augeri; quandoque vero secundum partem sensitivam, sicut videre et audire, imaginari et memorari, concupiscere et irasci. Inter quas operationes est differentia. Nam operationes animae sensitivae sunt aliqualiter obedientes rationi, et ideo sunt aliqualiter rationales et humanae, inquantum scilicet obediunt rationi, ut patet per philosophum, in I Ethic. Operationes vero quae sequuntur animam vegetabilem, vel etiam naturam elementalis corporis, non subiiciuntur rationi, unde nullo modo sunt rationales, nec humanae simpliciter, sed solum secundum partem humanae naturae. Dictum est autem supra quod quando agens inferius agit per propriam formam, tunc est alia operatio inferioris agentis et superioris, quando vero agens inferius non agit nisi secundum quod est motum a superiori agente, tunc est eadem operatio superioris agentis et inferioris. Sic igitur in quocumque homine puro alia est operatio elementalis et animae vegetabilis ab operatione voluntatis, quae est proprie humana. Similiter etiam operatio animae sensitivae quantum ad id quod non movetur a ratione, sed quantum ad id quod movetur a ratione, est eadem operatio partis sensitivae et rationalis. Ipsius autem animae rationalis est una operatio, si attendamus ad ipsum principium operationis, quod est ratio vel voluntas, diversificatur autem secundum respectum ad diversa obiecta; quam quidem diversitatem aliqui appellaverunt diversitatem operatorum, magis quam operationum, iudicantes de unitate operationis solum ex parte operativi principii; sic enim nunc quaeritur de unitate vel pluralitate operationum in Christo. Sic igitur in quolibet puro homine est tantum una operatio quae proprie humana dicitur, praeter quam tamen sunt in homine puro quaedam aliae operationes, quae non sunt proprie humanae, sicut dictum est. Sed in homine Iesu Christo nullus erat motus sensitivae partis qui non esset ordinatus a ratione. Ipsae etiam operationes naturales et corporales aliqualiter ad eius voluntatem pertinebant, inquantum voluntatis eius erat ut caro eius ageret et pateretur quae sunt sibi propria, ut dictum est supra. Et ideo multo magis est una operatio in Christo quam in quocumque alio homine.

Referencing norms: Q19A2Respondeo, assert-hde94b1d3c4aa077348c07bf5c99e2dbd77e6773c6bc5379ee7b15df1928b6703

la · official · sha256:e72c68900c7ad1e38ae56806697382104b5e1e59d66efc34d1c30979db3f60b2LA

Sed contra est quod Damascenus dicit, in III libro, operatio sequitur naturam. Sed in Christo est tantum una humana natura. Ergo in Christo fuit tantum una operatio humana.

Referencing norms: assert-h78ecb2b61b80bcd7b5b7bba6245c553c0f4d3907300955df0ce40dbc088f605f

la · official · sha256:d6a2bafb3e436d4644e440431ec3f2168813a66a7d5cc2f0e462947a69e7c232LA

Ad primum ergo dicendum quod fruitio, quae est actus caritatis, pertinet ad gloriam animae, quam Christus non meruit. Et ideo, si per caritatem aliquid meruit, non sequitur quod idem sit meritum et praemium. Nec tamen per caritatem meruit inquantum erat caritas comprehensoris, sed inquantum erat viatoris, nam ipse fuit simul viator et comprehensor, ut supra habitum est. Et ideo, quia nunc non est viator, non est in statu merendi.

Referencing norms: Q19A3Ad1, assert-h6440600080edee09571efde27e0a16c14f304844ea49e69b475d16c5e691b740

la · official · sha256:84399bdd98245c680fbda6f47f57aa6edeb18c4a6aded9b98a243c4f733df23aLA

Ad secundum dicendum quod Christo, secundum quod est Deus et Dei filius per naturam, debetur gloria divina et dominium omnium sicut primo et supremo domino. Nihilominus tamen debetur ei gloria sicut homini beato, quam quantum ad aliquid debuit habere sine merito, et quantum ad aliquid cum merito, ut ex supra dictis patet.

Referencing norms: Q19A3Ad2, assert-hf20be31463ecc057d0764f455005173a5d7eaf7ded8de0a6f79a0dc9417edaa9

la · official · sha256:2ce23c0356092f818b8469f45df41141fe97e48dde4b7f64d451d9af04a9de39LA

Ad tertium dicendum quod redundantia gloriae ex anima ad corpus est ex divina ordinatione secundum congruentiam humanorum meritorum, ut scilicet, sicut homo meretur per actum animae quem exercet in corpore, ita etiam remuneretur per gloriam animae redundantem ad corpus. Et propter hoc non solum gloria animae, sed etiam gloria corporis cadit sub merito, secundum illud Rom. VIII, vivificabit mortalia corpora nostra, propter inhabitantem spiritum eius in nobis. Et ita potuit cadere sub merito Christi.

Referencing norms: Q19A3Ad3, assert-h6477cfb9944762e82e9e84c47282a431cac3e3799fbef08e721d127a004cf26f

la · official · sha256:1d041f6f4eb4ba881cdec203ee005e379a198e74ab3197688fd50ee22891b037LA

Ad quartum dicendum quod manifestatio excellentiae Christi pertinet ad bonum eius secundum esse quod habet in notitia aliorum, quamvis principalius pertineat ad bonum eorum qui eum cognoscunt secundum esse quod habent in seipsis. Sed hoc ipsum refertur ad Christum, inquantum sunt eius membra.

Referencing norms: Q19A3Ad4, assert-h5f2173a66f6c2135ce56ef891c3ab614b3adbdc58d95c6224d3b24ef574c4eed

la · official · sha256:8508fcd5474d40d7087b5b7aed8083d94eebd0c54a84a336c5792969ce77e78bLA

Ad tertium sic proceditur. Videtur quod actio humana Christi non potuit ei esse meritoria. Christus enim ante mortem fuit comprehensor, sicut et modo est. Sed comprehensoris non est mereri, caritas enim comprehensoris pertinet ad praemium beatitudinis, cum secundum eam attendatur fruitio; unde non videtur esse principium merendi, cum non sit idem meritum et praemium. Ergo Christus ante passionem non merebatur, sicut nec modo meretur.

Referencing norms: Q19A3Obiectio1, assert-h0cce6e7fc984eea3d4e3f0a1fe34baa605a0f76663f3c82fa4df89830d565850, assert-h75bacc4e56eb3bdb5463cffe62573ca6ef6d9cab08bd7e8c8b9fb13b8d64c81d

la · official · sha256:5274c502fc65724a8a3ea7b11551c8e53c236270cda323eb5a32722053521b5fLA

Praeterea, nullus meretur id quod est sibi debitum. Sed ex hoc quod Christus est filius Dei per naturam, debetur sibi hereditas aeterna, quam alii homines per bona opera merentur. Non ergo Christus aliquid sibi mereri potuit, qui a principio fuit filius Dei.

Referencing norms: Q19A3Obiectio2, assert-h52d07df333d79c8d557cdb9048270ac56f25e48be163d4a5e1bb1d73bb7adaa2, assert-he69210eed25252eb85e2ed66e5ee9f03f235b925505e72d4553317afa840913a

la · official · sha256:c540280c3b5c417596dc00afbe79c78d77c87d1ade3682a0749517de19bf5e58LA

Praeterea, quicumque habet id quod est principale, non proprie meretur id quod ex illo habito sequitur. Sed Christus habuit gloriam animae, ex qua secundum communem ordinem sequitur gloria corporis, ut Augustinus dicit, in epistola ad Dioscorum, in Christo tamen dispensative factum est quod gloria animae non derivaretur ad corpus. Non ergo Christus meruit gloriam corporis.

Referencing norms: Q19A3Obiectio3, assert-h6c6dfd6a37f0bf482ed55b58ed882ba930ec39a2c19149249b31e64d75d3fbd1, assert-heabbe016450918073fa1b3b412563a02cd2fd60d71cfec01b8d5204043808f62

la · official · sha256:a8d79c45b76090fece227020a67625e2dff371cc930976c07a407e573006f761LA

Praeterea, manifestatio excellentiae Christi non est bonum ipsius Christi, sed eorum qui eum cognoscunt, unde et pro praemio promittitur dilectoribus Christi ut eis manifestetur, secundum illud Ioan. XIV, si quis diligit me, diligetur a patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum. Ergo Christus non meruit manifestationem suae altitudinis.

Referencing norms: Q19A3Obiectio4, assert-h06ea536ae89cfd661d23245c4836ec9fc5ff55575bba06c6021eb18cd7fcbc41

la · official · sha256:492ac90865f4db8ea17711ef28d52c57e9959b0ba5ff7f891073c9a738c67328LA

Respondeo dicendum quod habere aliquod bonum per se est nobilius quam habere illud per aliud, semper enim causa quae est per se, potior est ea quae est per aliud, ut dicitur in VIII Physic. Hoc autem dicitur aliquis habere per seipsum, cuius est sibi aliquo modo causa. Prima autem causa omnium bonorum nostrorum per auctoritatem est Deus, et per hunc modum nulla creatura habet aliquid boni per seipsam, secundum illud I Cor. IV, quid habes quod non accepisti? Potest tamen secundario aliquis esse causa sibi alicuius boni habendi, inquantum scilicet in hoc ipso Deo cooperatur. Et sic ille qui habet aliquid per meritum proprium, habet quodammodo illud per seipsum. Unde nobilius habetur id quod habetur per meritum quam id quod habetur sine merito. Quia autem omnis perfectio et nobilitas Christo est attribuenda, consequens est quod ipse per meritum habuit illud quod alii per meritum habent, nisi sit tale quid cuius carentia magis dignitati Christi et perfectioni praeiudicet quam per meritum accrescat. Unde nec gratiam, nec scientiam, nec beatitudinem animae, nec divinitatem meruit, quia, cum meritum non sit nisi eius quod nondum habetur, oportet quod Christus aliquando istis caruisset; quibus carere magis diminuit dignitatem Christi quam augeat meritum. Sed gloria corporis, vel si quid aliud huiusmodi est, minus est quam dignitas merendi, quae pertinet ad virtutem caritatis. Et ideo dicendum est quod Christus gloriam corporis, et ea quae pertinent ad exteriorem eius excellentiam, sicut est ascensio, veneratio, et alia huiusmodi, habuit per meritum. Et sic patet quod aliquid sibi mereri potuit.

Referencing norms: Q19A3Respondeo, assert-h2dc6005aa5421b3f029e38ec4a8c0ff01cf9eb7e631bffe53be9ee27fdf492eb

la · official · sha256:8d7700c348db3209c07705f5088391ba68708190e2da7ae6e100f9da2f1bb8b3LA

Sed contra est quod apostolus dicit, Philipp. II, factus est obediens usque ad mortem, propter quod et Deus exaltavit illum. Meruit ergo obediendo suam exaltationem, et ita aliquid sibi meruit.

Referencing norms: assert-ha748b9dcc76a6b597a9d6792d8ada7452b53316ffffb590943f55a5efcd3f43d

la · official · sha256:8e5123c71eca0e8486aaff2468e199e8f1a611b65114af3d910e9950f9f9f97eLA

Ad primum ergo dicendum quod peccatum singularis personae non nocet nisi sibi ipsi. Sed peccatum Adae, qui constitutus est a Deo principium totius naturae, ad alios per carnis propagationem derivatur. Et similiter meritum Christi, qui est a Deo constitutus caput omnium hominum quantum ad gratiam, se extendit ad omnia eius membra.

Referencing norms: Q19A4Ad1, assert-h06d65d76d7dce6822fb3dd0558edce21e43f5a06a545e3a0522dee5b80208278

la · official · sha256:228c1fcebd15f5bdb52323db7e1f6a7c985235bc4f0e7010fb4ffa67b0d1c241LA

Ad secundum dicendum quod alii de plenitudine Christi accipiunt, non quidem fontem gratiae, sed quandam particularem gratiam. Et ideo non oportet quod alii homines possint aliis mereri, sicut Christus.

Referencing norms: Q19A4Ad2, assert-h34196443548152cd399c8ca3af0f06fc9886e31ca69d670bf5dfd934a56fdd0c