Қазақ тілінің анықтағышы: емле, тыныс белгілері, сөз сазы

kk-KZ · official · sha256:8e881f7a7aefaa3cf188685a25146a1fe483219b013d4a7787816e5bea865875KK-KZ

§ 118. Жазып келе жатқанда жолға сыймаған сөздер буын жігімен тасымалданады: қа-лалық, қала-лық (қал-алық, қалал-ық, емес), Отанымыз, Отаны-мыз (Отан-ымыз, Отаным-ыз емес), баян-дауыш, ба-яндауыш (баяндау-ыш емес).

Referencing norms: Emle118DuryssEmesTasymaldanbaidy, ZholgaSyimaiganSozBuynZhigimen

kk-KZ · official · sha256:5f91c2630c996971be263d3ef7cf70a880f3e9c56bb17a6654d4db9d39b050cfKK-KZ

§ 119. Сөз ішінде дауыстылардан кейін келген у, й дыбыстары сол сөзді буындағанда, өзінен кейінгі дауыстымен бірігеді де, буынның бірінші әрпі болады. Мысалы: та-уық (тау-ық. емес), қа-йық (қай-ық емес), баяндауыш (баяндау-ыш емес). Бұл сөздерді осы жікпен тасымалдағанда, у, й әріптері келесі жолда ғана жазылады.

Referencing norms: Emle119DuryssEmesTasymaldanbaidy, UYDauystydanKeyinKelesiZholda

kk-KZ · official · sha256:f12516bdeef7866307b072b24b13b436e52bc569b38e55a0453ba5dd7dc2363bKK-KZ

§ 120. Екі (кейде үш) дауыссызға аяқталатын сөздерді оларға қосымша жалғанып тұрған жерден тасымалдағанда, түбірдегі дауыссыздарды бөліп жіберуге болмайды: қарт-тар (қар-ттар емес), театр-лар (теат-рлар емес), маркс-тік (мар-кстік емес).

Referencing norms: Emle120DuryssEmesTasymaldanbaidy, TubirDauyssyzdarBolingenEmes

kk-KZ · official · sha256:b0587e4e83316cc5d96382a70e834123a9945dc33f6da9cec13ae249e69c22baKK-KZ

§ 121. Түбір сөзде үш дауыссыз қатар келгенде, алдыңғы екі дауыссыз дыбыс алғашқы буын құрамына кіреді де, үшінші дауыссыз келесі буынның басқы дыбысы болады: құ-мырс-қа (құмыр-сқа емес), жұмырт-қа (жұмыр-тқа емес). Екі дауыссызға аяқталатын сөздерге дауыссыздан басталатын қосымша жалғанғанда да осы үлгімен буындалады: абонент-тік (абонен-ттік емес), парк-ке (пар- кке емес).

Referencing norms: DauyssyzQosymshaOsyUlgimenBuynzalady, Emle121DuryssEmesTasymaldanbaidy, UshDauyssyzAldyngyEkiAlghashqyBuyn

kk-KZ · official · sha256:f4be0ac0a73f5d2d2c57e2bcb038fbf3afe52de80ed5157206a01b5ebb8610ceKK-KZ

§ 122. Біріккен сөздер буын жігімен де, түбірлер жігімен де тасымалдана береді: бі-рыңғай немесе бір-ыңғай, өза-ра немесе өз-ара, демалыс немесе дем-алыс.

Referencing norms: BirikkenSozBuynZhigimen, BirikkenSozTubirlerZhigimen

kk-KZ · official · sha256:45fcd358688b267fe747bd36b5e68575f39fda26013f86517120937eabce9b96KK-KZ

§ 123. Орыс тілінен енген сөздерге қазақ тілінің қосымшалары жалғанғанда, олар буын жігіне қарай тасымалданады: ро-лінде (рол- інде емес), съез-дің (съезд-ің емес).

Referencing norms: Emle123DuryssEmesTasymaldanbaidy, OrysKirmeQosymshaBuynZhigimen

kk-KZ · official · sha256:a11db86c3f5552285d6aa834ab637c532337170b7b4e01135217be9bfd2427b9KK-KZ

§ 124. Сөздің дара дыбыстан тұратын бір буынын жазып келе жатқан жолда қалдыруға немесе келесі жолға шығаруға болмайды: а-лақан емес, ала-қан, е-леуіш емес, еле-уіш, арми-я емес, ар-мия, оюлы емес, ою-лы. Алғашқы буыны бір ғана дауыстыдан тұратын екі буынды сөздер тасымалданбайды: атом, эмаль, ақыр, ақыл, отын, отыр.

Referencing norms: AlghashqyDauystyEkiBuynSozTasymaldanbaidy, DaraDybystyBuynQaldyrylmaidyNeShygharylmaidy, Emle124DuryssEmesTasymaldanbaidy

kk-KZ · official · sha256:cc77d144395fae344cd6d5f19a39e5b0b76fed6a66f603f0c4193e704c95f720KK-KZ

§ 125. Ұу, ый, ій қосар әріптерінің орнына жазылған у, и әріптері бар сөздер буындалғанда, келесі буын дауысты дыбыстан басталады және солай тасымалданады: су-ық, ку-ақы, ту-ынды, бу-ын, қи-ын, ки- ім, қи-ық.

Referencing norms: UIQosarOrnynaJazylganSozBuynZhigimen

kk-KZ · official · sha256:8b391720dfa6565c9dac6470ade8e0bda26abf626744a9141abd3f73eec6678eKK-KZ

§ 126. Орыс тілінен енген сөздер де буын жігі бойынша тасымалданады. Бұлардың ішінде екінші, үшінші буындардың дауысты дыбыстардан басталатындары кездесе береді: про-ект, ро-яль, по-эма. Екі, үш, кейде торт-бес дыбыстардан тұратын бір буынды (яғни ішінде бір ғана дауысты дыбысы бар) сөздер тасымалданбайды: төрт (төрт емес), жалт (жа-лт емес), пункт (пун-кт емес), взвод (вз-вод емес).

Referencing norms: BirBuynKopDybystySozTasymaldanbaidy, OrysKirmeSozBuynZhigimen

kk-KZ · official · sha256:6a2f949762e5f16e078d950296fa2bc8243437796f0895d1420bb0ea06c2d304KK-KZ

§ 128. Сан есіммен келетін қысқарған шартты белгілерді цифрдан бөліп тасымалдауға болмайды: 25 га, 15 см, 1987ж.

Referencing norms: SanEsimmenQysqarganBelgiCifrdanBolekTasymaldanbaidy

kk-KZ · official · sha256:06bf1f21f527f7ee85760883a1e41df252f67b9dfc6a20668e03892d199b127eKK-KZ

§ 129. Әріптерден қысқарған сөздерді өз ішінен бөліп тасымалдауға болмайды: ЮНЕС-КО деп бөлуге болмайды.

Referencing norms: AripterdenQysqarganSozOzIshinenBolekTasymaldanbaidy