Source / pinned edition
Қазақ грамматикасы: фонетика, сөзжасам, морфология, синтаксис (академиялық грамматика, 2002)
Source of package kz.grammar.shaq · Қазақ грамматикасы. Фонетика, сөзжасам, морфология, синтаксис. Астана, 2002, 784 б. (бас ред. Е. Жанпейісов)
- work
- urn:kz:grammar:clir:shaq#QAZAQ_GRAMMATIKASY_2002
- number
- Қазақ грамматикасы. Фонетика, сөзжасам, морфология, синтаксис. Астана, 2002, 784 б. (бас ред. Е. Жанпейісов)
- kind
- urn:kz:grammar:clir:shaq#treatise
«Морфология» бөлімінің үзінділері — Тіл білімі институтының оқу корпусы, 134 үзінді
- edition
- urn:kz:grammar:clir:shaq#QG2002_MORFOLOGIA
- language
- kk
- officiality
- unofficial
- materialisation
- PINNED_UNOFFICIAL_COPY
- life cycle
- adopted: 2002-01-01
Publications
| URI | Type | documentHash | Retrieved |
|---|---|---|---|
| https://oqu.qazcorpus.kz/?base=3&learn3-f9=%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B+%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0&learn3-f8=2002 | text/plain; charset=utf-8 | sha256:801c073f5ce9e92e956e30e282c1831477b844da6a4ccb187daf88c742936e94 | 2026-09-03T11:03:00Z |
Fragments — 5
article/74 · paragraph · referenced by: 1
kk-KZ · official · sha256:0160bd42d010dcd5a9e8352600e9866d8d01cd191529f55419607f031147b938KK-KZ
§ 74. Ашық рай
Дереккөзі: ҚАЗАҚ ГРАММАТИКАСЫ. Фонетика, сөзжасам, морфология, синтаксис. - Астана, 2002. - 784 б. (512 -беттен алынды)
Авторы: Ұжымдық еңбек
Мәтін типі: академиялық грамматика
Жылы: 2002
Ашық рай - қимыл, іс-әрекет үш шақтың (осы шақ, келер шақ, өткен шақ) бірін білдіретін рай түрі.Referencing norms: AshyqRaiShagy
article/78 · paragraph · referenced by: 1
kk-KZ · official · sha256:3a766124a6b9d5b5d55eb34cef46e398ba30edd00cc3ab89cdf68dce9bc8ef9aKK-KZ
§ 78. Шақ категориясы
Дереккөзі: ҚАЗАҚ ГРАММАТИКАСЫ. Фонетика, сөзжасам, морфология, синтаксис. - Астана, 2002. - 784 б. (515 -беттен алынды)
Авторы: Ұжымдық еңбек
Мәтін типі: академиялық грамматика
Жылы: 2002
Мысалы: Өнер, білім бар жұрттар, тастан сарай салғызды (Алтынсарин). Жазғытұры қалмайды қыстың сызы, Масатыдай құлпырар жердің жүзі (Абай). Енді бүгін қарасам, Айналам бақыт кең жатыр. Бір-бірімен туысқан, Қол ұстасқан ел жатыр (Жамбыл).
Қимыл-іс-әрекеттің сөйлеп тұрған сәтпен байланысты болып өткендігін, бірақ болатынын білдіріп, белгілі жолдармен жасалатын етістіктің грамматикалық категориясы шақ категориясы деп аталады.Referencing norms: AshyqRaiShagy
article/79 · paragraph · referenced by: 2
kk-KZ · official · sha256:bd3bfdbae6c4105dbdfceec260d8a1929ef843dcc51de4c121008c903bf7573fKK-KZ
§ 79. Осы шақ
Дереккөзі: ҚАЗАҚ ГРАММАТИКАСЫ. Фонетика, сөзжасам, морфология, синтаксис. - Астана, 2002. - 784 б. (517 -беттен алынды)
Авторы: Ұжымдық еңбек
Мәтін типі: академиялық грамматика
Жылы: 2002
Мысалы: Қыр басынан етекке қарай болат арқан тартып, он шақты жұмысшы жүр (Мұстафин). Ол төрт шананы үйіре тастап,үстіне қамыс жапқан, уақытша күркенің асытнда отырмыз (Сәрсенбаев). Елу басылар сары шымылдырықтың ар жағына қол созып жатыр (Әуезов).
Осы шақ сөйлеп тұрған сәтпен байланысты қимылдың, іс-әрекеттің болып жатқанын, өтіп жатқанын білдіреді. Осы шақ қалып етістіктерінің отыр, тұр, жатыр, жүр негізгі етістіктің мәнінде немесе негізгі етістіктің көсемше (-а, -е, -й, -ып, -іп, -п) тұлғасына қалып етістіктерінің көмекші етістік мәнінде тіркесіп, тікелей жіктеліп барып жасалады.Referencing norms: OsyShaqKosemsheQalyp, OsyShaqQalypNegizgi
article/80 · paragraph · referenced by: 3
kk-KZ · official · sha256:3f54c264e89d61962a497c70b4f26fc374923fd66cba9eae98d52c57f9192be1KK-KZ
§ 80. Өткен шақ
Дереккөзі: ҚАЗАҚ ГРАММАТИКАСЫ. Фонетика, сөзжасам, морфология, синтаксис. - Астана, 2002. - 784 б. (515 -беттен алынды)
Авторы: Ұжымдық еңбек
Мәтін типі: академиялық грамматика
Жылы: 2002
Мысалы: Базаралы жағынан жамандық күткен кісінің бірі осы Әзімбай болған (Әуезов). Орыс-қазақ балаларының арасындағы ырың-жырың ит-жығыстары аяқталғанша айлар өтіп кетіп еді (Мүсірепов). Сол жайды жанкүйер, жақындар арасында күйзеліп айтқан шақтарында еңкілдеп жылап та жіберетін (Әуезов).
Өткен шақ қимылдың, іс-әрекеттің сөйлеу кезінен бұрын болып, істеліп кеткенін білдіретін етістіктің грамматикалық формасы. Қазіргі қазақ тіліндегі өткен шақ грамматикалық формасы мен мағыналық ерекшеліктеріне қарай жедел өткен шақ, бұрынғы өткен шақ, ауыспалы өткен шақ болып үшке бөлінеді.Referencing norms: OtkenShaqTurinen, shaq_turinin_shagy, shaq_turinin_shagy-definition
article/81 · paragraph · referenced by: 3
kk-KZ · official · sha256:bcc522988f26a2d7ecbe98e717ab364d06f998f4881334b019154fb7222c4cd2KK-KZ
§ 81. Келер шақ
Дереккөзі: ҚАЗАҚ ГРАММАТИКАСЫ. Фонетика, сөзжасам, морфология, синтаксис. - Астана, 2002. - 784 б. (519 -беттен алынды)
Авторы: Ұжымдық еңбек
Мәтін типі: академиялық грамматика
Жылы: 2002
Мысалы: Ал енді жол осы арадан екі айырылады (Майлин). Атымды айтпасам да аңғарарсың (Тұрмағанбет). Кейін біреуді көрсететін приговорлар өз қолдарында болмақ (Әуезов).
Келер шақ қимыл, іс-әрекеттің әлі болмағанын, сөйлеп тұрған сәттен кейін іске асатынын білдіреді. Мағыналық ерекшеліктеріне қарай үшке бөлінеді: 1) болжалды келер шақ, 2) мақсатты келер шақ, 3) ауыспалы келер шақ.Referencing norms: KelerShaqTurinen, shaq_turinin_shagy, shaq_turinin_shagy-definition
The hash beside the text is the sha256 of its exact bytes. It is the check that the text shown matches the one pinned in the package: a divergence fails the oracle’s static analysis.