Разъяснение ҚМДБ «Пітір – Рамазан айында берілетін садақа»

kk · official · sha256:3f27e112a76c9e9a39e9c87b05df4c19f4576e50eee6df27d155c26a8d99e27aKK

Аса мейірімді, ерекше рақымды Алланың атымен бастаймын.

kk · official · sha256:7d9fbbc2796822005613542c63df9cc80ca51867df8e028466b35cb84527f1b3KK

Тұрмысы нашар, яғни артық мал-мүлкі нисаб мөлшеріне жетпеген кісі пітір садақа беруге міндетті емес, сауап үшін беріп жатса өз еркі. Қайтыс болған адамдарға, ана құрсағындағы балаға пітір садақа берілмейді.

Referencing norms: FitrNotDueBelowNisab, ProjectionBelowNisab, ProjectionNotOwingFitr, fitr_sadaqa_not_due, person_below_nisab, person_not_owing_fitr

kk · official · sha256:f013d5057ff54594a59d47a7242e5a7e2cbe49764254eebd70c3581123b57ee7KK

Пітір садақаның мөлшері бидай немесе ұн және мейізден жарты сағ (2 кг), ал арпа мен құрмадан бір сағ (4 кг), яки осылардың ақшалай құны беріледі[5].

kk · official · sha256:84e9a84d809b5da9addd20c1aaab6badff2b36a95620e9e81dbb88eaaf95dc66KK

2025 жылғы пітір садақаның бағасы нарықтық орташа бағасымен есептеліп төмендегідей бекітілді:

kk · official · sha256:3e5184d8f36063c0d344ea3346f48da59cb84992463c65505eb3c05e825cacaeKK

Бидай 2 кг – 376 теңге.

Referencing norms: FitrSadaqaWheat/value/urn%3Akz%3Adumk%3Aclir%3Azakat-nisab%3Aparam%3Afitr-wheat%232025-02-21/definition

kk · official · sha256:64e4a312c5cdbc0fa17c8735eb5419c2cae90bac490b4179878115a1b3ba20e0KK

Ұн 2 кг – 655 теңге.

kk · official · sha256:ce6242ca830ccea36f60e634b3d03da145a4971f0ee4d88c6f9317c1d8f4e3a5KK

Арпа 4 кг – 569 теңге.

Referencing norms: FitrSadaqaBarley/value/urn%3Akz%3Adumk%3Aclir%3Azakat-nisab%3Aparam%3Afitr-barley%232025-02-21/definition

kk · official · sha256:e89e64c13a440098dbc0029b8d7f15c45ee0c6a56be0106156ce3de48ebd8c69KK

Мейіз 2 кг – 5626 теңге.

Referencing norms: FitrSadaqaRaisins/value/urn%3Akz%3Adumk%3Aclir%3Azakat-nisab%3Aparam%3Afitr-raisins%232025-02-21/definition

kk · official · sha256:d12afd9ad202b5781c1823ffab29f044b05b10e20fc97b31d0d773a0f5a8d366KK

Құрма 4 кг – 10 523 теңге.

Referencing norms: FitrSadaqaDates/value/urn%3Akz%3Adumk%3Aclir%3Azakat-nisab%3Aparam%3Afitr-dates%232025-02-21/definition

kk · official · sha256:2d3dc7f4c1c47f6e4336999876be6fbc01b81252dcdbbc493c2c73015e2b8088KK

Қазіргі таңда бидайдың өзі емес, ұн, талқан секілді оның өнімдері кең қолданылады. Сол себепті Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы пітір садақаның құнын ұнмен есептеуді негізге алады. Өйткені шариғатта бидаймен қатар оның өнімдерімен де пітір садақа беруге рұқсат етіледі.

kk · official · sha256:5e107af5bdc0f07245a612101d665bb33cb29cfab81bd86018bdd7e9632e5b69KK

Пітір садақаны берудің уәжіп уақыты айттың бірінші күні. Оны Рамазан айының бірінші күнінен бастап беруге болады[6]. Уақытында бере алмаған жағдайда айт намазынан кейін берсе де болады. Алайда пітірді айт намазына дейін беру – мұстахаб.

kk · official · sha256:74fb587dc2d1a4e5d41c2f8e68cfbcd01d195462df519a01a737769f4833e32dKK

Барша мадақ атаулы әлемдердің Раббысы Аллаға тән. Адамзаттың асылы пайғамбарымыз Мұхаммедке оның отбасы мен сахабаларына салауат пен сәлем болғай!

kk · official · sha256:bc6b4438030b1bb96c6b26a4b2a88fd74797d9750dd7a869f3a4509523764d8cKK

Осыған орай 2025 жылғы Рамазан айындағы бір адам үшін берілетін пітір садақа мөлшері 2 келі ұнның нарықтық орташа бағасымен есептеліп, 655 теңге етіп белгіленді. Дегенмен бай, ауқатты адамдар пітір садақаны 2 келі мейізбен (5626 теңге) немесе 4 келі құрмамен (10 523 теңге) бергені жақсырақ. Ал підия мөлшері – бір адамның күнделікті (таңғы және кешкі) тойып ішетін асы[7]. Оның биылғы мөлшері 3520 (үш мың бес жүз жиырма) теңге болып бекітілді. Бұған шамасы келмегендер оразаның әр күніне пітір садақасының құнын береді.

Referencing norms: FidyaDueForPermanentInability, FidyaPerDay/value/urn%3Akz%3Adumk%3Aclir%3Azakat-nisab%3Aparam%3Afidya-per-day%232025-02-21/definition, FidyaReducedWhenUnableToPay, fidya_per_day_due, fidya_reduced_due, permanently_unable_to_fast, unable_to_pay_full_fidya

kk · official · sha256:b6bbcdf2c7dc12a428c9e758929bad291d789625433a1c2f2071bf4e9a158117KK

Сансызбай ШОҚАНОВ,

kk · official · sha256:c051f623dc180fd7b486114f255cd7da7515df091b2529e2710cd0575617d8d4KK

ҚМДБ Төраға орынбасары, наиб мүфти

kk · official · sha256:2a9c7a76b13247778f36468e3286488076af0b7a2be3f798536d6d314f47da11KK

Шариғат және пәтуа бөлімінің меңгерушісі

kk · official · sha256:2fb62a0e550049768a2667ac8ad5246a5108432855015d483f69f122b3177b35KK

[1] Нисаб – шариғат бекіткен байлықтың зекет беруге жеткен ең аз мөлшері.

kk · official · sha256:4d380d28f5b3a30a8b364c20a3758e9ac688549fc061347dcee50033895ed7feKK

[2] «Әл-ихтияр ли тағлили әл-мухтар», 1/387.

kk · official · sha256:544645fc95ecfdfd648700092e3c15b4b9556ab3e0f09f3020a792d4f8047e83KK

[3] Бұхари, №1503.

kk · official · sha256:677bcafaf47342d97c41b63f0b770c80d6d0a4719d94c966608edac589ef1f9cKK

[4] Әбу Дәуіт, №1609. Ибн Мәжә, №1827.

kk · official · sha256:bae53158b467135d962fe17584e45d5c392d4c87a99969b732cdbdc1f54739f7KK

[5] «Әл-Һидая шарху бидаяту әл-мубтади мәғә шархи әл-әлләмәти Абдулхаи әл-Ләкнәуи», 2/235. Мухаммад Мәжид Итр, «Әл-Муфассал фи әл-фиқһ әл-ханафи», 285. «Әл-Фәтәуа әл-һиндия», 1/210-211.

kk · official · sha256:c5567dc017c8fafbc188b2753ddfb30531dcd937e95a0edc020fb2661d238cdbKK

[6] «Фәтху бәби әл-инәя», 1/554.

kk · official · sha256:04e08777cdd305e956190296c94ec395ec3005bfebb73802739fc30250fc09b6KK

Пітір садақасы қажеттілігін қоспағанда, мал-мүлкі нисаб[1] мөлшеріне жеткен әрбір мұсылманға беруі – уәжіп[2]. Ол – оразаның қате-кемшіліктерін толтыратын, Құдайға шүкіршілік ету үшін берілетін және кедейлерді қуантатын садақа.

Referencing norms: CommodityValueBarley, CommodityValueDates, CommodityValueFlour, CommodityValueRaisins, CommodityValueWheat, FitrDueWhenNisabReached, PreferredDatesForWealthy, PreferredRaisinsForWealthy, ProjectionAboveNisab, ProjectionOwesApprovedAmount, ProjectionOwesFitr, fitr_sadaqa_commodity_value, fitr_sadaqa_due, fitr_sadaqa_preferred, musulman, person_above_nisab, person_owes_approved_amount, person_owes_fitr, property_reaches_nisab, sostoyatelnyy

kk · official · sha256:60cbc9d9b7f77cf29a68eff9bb85703d6686ebf4b8709f1120bd59cd9db8468cKK

[7] «Әл-Фәтәуа әт-Татархания», 2/117.

kk · official · sha256:e59ea0a142f9828d2fc638d4e2d22f527f865f9110a59327fe9ebac5ef06a42aKK

Ибн Омардан жеткен хадисте былай дейді:

kk · official · sha256:afb03539a1825e9cdbfaa1e049de1f40254eadf9f0481fd314fe9087af33deefKK

فرض رسول الله زكاة الفطر من رمضان صاعا من تمر أو صاعا من شعير على العبد الحر والذكر والأنثى والصغير والكبير من المسلمين وأمر بها أن تؤدى قبل خروج الناس إلى الصلاة

kk · official · sha256:0d493211af71c8ad9bb42a4c50164cca535db361d93b5df35eb329a8b161b599KK

«Алланың Елшісі Рамазан айында пітір садақасын әр бір азат мұсылманға, ер мен әйелге, үлкен мен кішіге бір сағ құрма немесе арпадан беруді міндеттеді. Әрі оны адамдар айт намазына шықпас бұрын өтеуді әмір етті»[3].

kk · official · sha256:9ec1ea7df399ee52568995c609a290442f11b77d0adeebfd1e8459cbe875d408KK

Ибн Аббастан (р.а.) риуаят еткен хадисте:

kk · official · sha256:7cb6251820b00ed766f3cd28fa7a394f2c8dad4ede39a1dea7b4403ee9f8504cKK

فرض رسول الله صلى الله عليه وسلم زكاة الفطر طهرة للصائم من اللغو والرفث وطعمة للمساكين

kk · official · sha256:187ee3aff24362f45c9ab9eda0e785b001cd16929a93187a39b4f239f3b2969eKK

«Алланың Елшісі (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) пітір садақасын беруді рамазан айындағы ораза кезінде жіберілген қателіктерді тазарту үшін әрі міскіндерге бір той болу үшін міндет еткен»[4], - делінген.

kk · official · sha256:8a463997cacd7af9165e2f0c7bd9c65f023d648cb3e576d6461533260ea48b77KK

ПІТІР – РАМАЗАН АЙЫНДА БЕРІЛЕТІН САДАҚА