Разъяснение ҚМДБ «Пітір – мұқтажды қуантатын садақа»

kk · official · sha256:3f27e112a76c9e9a39e9c87b05df4c19f4576e50eee6df27d155c26a8d99e27aKK

Аса мейірімді, ерекше рақымды Алланың атымен бастаймын.

kk · official · sha256:7d9fbbc2796822005613542c63df9cc80ca51867df8e028466b35cb84527f1b3KK

Тұрмысы нашар, яғни артық мал-мүлкі нисаб мөлшеріне жетпеген кісі пітір садақа беруге міндетті емес, сауап үшін беріп жатса өз еркі. Қайтыс болған адамдарға, ана құрсағындағы балаға пітір садақа берілмейді.

Referencing norms: FitrNotDueBelowNisab, ProjectionBelowNisab, ProjectionNotOwingFitr, fitr_sadaqa_not_due, person_below_nisab, person_not_owing_fitr

kk · official · sha256:7c76f47bda5c16a3170dcc8f9b4795eb38800adbe8db5b7f5f141f6ee8f09c63KK

Пітір садақаның мөлшері бидай немесе ұн және мейізден жарты сағ (2 кг), ал арпа мен құрмадан бір сағ (4 кг), яки осылардың ақшалай құны беріледі [5].

kk · official · sha256:3ea72bfed6d407f118eff1d25fb517972f5435032386c515ec8ab1fc839eabd0KK

2024 жылғы пітір садақаның бағасы нарықтық орташа бағасымен есептеліп төмендегідей бекітілді:

kk · official · sha256:cf6b2c77275be0bf3bc616d79b49b06a73d38db209e1b0731382050d9997f3d2KK

Бидай 2 кг – 341 теңге.

Referencing norms: FitrSadaqaWheat/value/urn%3Akz%3Adumk%3Aclir%3Azakat-nisab%3Aparam%3Afitr-wheat%232024-03-04/definition

kk · official · sha256:6fd840866529e022e44172e00d105f65b354b67a2f8ef21ac88b4bf440898bd5KK

Ұн 2 кг – 640 теңге.

kk · official · sha256:cf50cf41f85623397a5e8dd2df4049f1f42946c5bc96e20f52e33795417e9f86KK

Арпа 4 кг – 701 теңге.

Referencing norms: FitrSadaqaBarley/value/urn%3Akz%3Adumk%3Aclir%3Azakat-nisab%3Aparam%3Afitr-barley%232024-03-04/definition

kk · official · sha256:47be55acbc7b2059e75b6c2297ba0b7d11573e5136eaf24786222cb43cfebd58KK

Мейіз 2 кг – 5745 теңге.

Referencing norms: FitrSadaqaRaisins/value/urn%3Akz%3Adumk%3Aclir%3Azakat-nisab%3Aparam%3Afitr-raisins%232024-03-04/definition

kk · official · sha256:fed812dd138a80d9f1e639040a7503eac56ff7b383b9dbddcc1fc9102d4e7a71KK

Құрма 4 кг – 8536 теңге.

Referencing norms: FitrSadaqaDates/value/urn%3Akz%3Adumk%3Aclir%3Azakat-nisab%3Aparam%3Afitr-dates%232024-03-04/definition

kk · official · sha256:2d3dc7f4c1c47f6e4336999876be6fbc01b81252dcdbbc493c2c73015e2b8088KK

Қазіргі таңда бидайдың өзі емес, ұн, талқан секілді оның өнімдері кең қолданылады. Сол себепті Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы пітір садақаның құнын ұнмен есептеуді негізге алады. Өйткені шариғатта бидаймен қатар оның өнімдерімен де пітір садақа беруге рұқсат етіледі.

kk · official · sha256:5e107af5bdc0f07245a612101d665bb33cb29cfab81bd86018bdd7e9632e5b69KK

Пітір садақаны берудің уәжіп уақыты айттың бірінші күні. Оны Рамазан айының бірінші күнінен бастап беруге болады[6]. Уақытында бере алмаған жағдайда айт намазынан кейін берсе де болады. Алайда пітірді айт намазына дейін беру – мұстахаб.

kk · official · sha256:74fb587dc2d1a4e5d41c2f8e68cfbcd01d195462df519a01a737769f4833e32dKK

Барша мадақ атаулы әлемдердің Раббысы Аллаға тән. Адамзаттың асылы пайғамбарымыз Мұхаммедке оның отбасы мен сахабаларына салауат пен сәлем болғай!

kk · official · sha256:7d7b6a255fa46bc70cc1c7c36385817888f19f694c4d00536eed17105d25e638KK

Осыған орай 2024 жылғы Рамазан айындағы бір адам үшін берілетін пітір садақа мөлшері 2 келі ұнның нарықтық орташа бағасымен есептеліп, 640 теңге етіп белгіленді. Дегенмен бай, ауқатты адамдар пітір садақаны 2 келі мейізбен (5745 теңге) немесе 4 келі құрмамен (8536 теңге) бергені жақсырақ. Ал підия мөлшері – бір адамның күнделікті (таңғы және кешкі) тойып ішетін асы[7]. Оның биылғы мөлшері 3400 (үш мың төрт жүз) теңге болып бекітілді. Бұған шамасы келмегендер оразаның әр күніне пітір садақасының құнын береді.

Referencing norms: FidyaDueForPermanentInability, FidyaPerDay/value/urn%3Akz%3Adumk%3Aclir%3Azakat-nisab%3Aparam%3Afidya-per-day%232024-03-04/definition, FidyaReducedWhenUnableToPay, fidya_per_day_due, fidya_reduced_due, permanently_unable_to_fast, unable_to_pay_full_fidya

kk · official · sha256:b6bbcdf2c7dc12a428c9e758929bad291d789625433a1c2f2071bf4e9a158117KK

Сансызбай ШОҚАНОВ,

kk · official · sha256:506498ee921485bdbb57987c17c965989ab613c9db7c9cd67deb46c6bb54f5d2KK

ҚМДБ төраға орынбасары, наиб мүфти

kk · official · sha256:2a9c7a76b13247778f36468e3286488076af0b7a2be3f798536d6d314f47da11KK

Шариғат және пәтуа бөлімінің меңгерушісі

kk · official · sha256:2fb62a0e550049768a2667ac8ad5246a5108432855015d483f69f122b3177b35KK

[1] Нисаб – шариғат бекіткен байлықтың зекет беруге жеткен ең аз мөлшері.

kk · official · sha256:4d380d28f5b3a30a8b364c20a3758e9ac688549fc061347dcee50033895ed7feKK

[2] «Әл-ихтияр ли тағлили әл-мухтар», 1/387.

kk · official · sha256:544645fc95ecfdfd648700092e3c15b4b9556ab3e0f09f3020a792d4f8047e83KK

[3] Бұхари, №1503.

kk · official · sha256:677bcafaf47342d97c41b63f0b770c80d6d0a4719d94c966608edac589ef1f9cKK

[4] Әбу Дәуіт, №1609. Ибн Мәжә, №1827.

kk · official · sha256:bae53158b467135d962fe17584e45d5c392d4c87a99969b732cdbdc1f54739f7KK

[5] «Әл-Һидая шарху бидаяту әл-мубтади мәғә шархи әл-әлләмәти Абдулхаи әл-Ләкнәуи», 2/235. Мухаммад Мәжид Итр, «Әл-Муфассал фи әл-фиқһ әл-ханафи», 285. «Әл-Фәтәуа әл-һиндия», 1/210-211.

kk · official · sha256:c5567dc017c8fafbc188b2753ddfb30531dcd937e95a0edc020fb2661d238cdbKK

[6] «Фәтху бәби әл-инәя», 1/554.

kk · official · sha256:ac285f0269b5380ca1fa23dc91e414499b3c228724bb955a0694393d4a576000KK

Пітір садақасы қажеттілігін қоспағанда, мал-мүлкі нисаб [1] мөлшеріне жеткен әрбір мұсылманға беруі – уәжіп [2]. Ол – оразаның қате-кемшіліктерін толтыратын, Құдайға шүкіршілік ету үшін берілетін және кедейлерді қуантатын садақа.

Referencing norms: CommodityValueBarley, CommodityValueDates, CommodityValueFlour, CommodityValueRaisins, CommodityValueWheat, FitrDueWhenNisabReached, PreferredDatesForWealthy, PreferredRaisinsForWealthy, ProjectionAboveNisab, ProjectionOwesApprovedAmount, ProjectionOwesFitr, fitr_sadaqa_commodity_value, fitr_sadaqa_due, fitr_sadaqa_preferred, musulman, person_above_nisab, person_owes_approved_amount, person_owes_fitr, property_reaches_nisab, sostoyatelnyy

kk · official · sha256:60cbc9d9b7f77cf29a68eff9bb85703d6686ebf4b8709f1120bd59cd9db8468cKK

[7] «Әл-Фәтәуа әт-Татархания», 2/117.

kk · official · sha256:e59ea0a142f9828d2fc638d4e2d22f527f865f9110a59327fe9ebac5ef06a42aKK

Ибн Омардан жеткен хадисте былай дейді:

kk · official · sha256:afb03539a1825e9cdbfaa1e049de1f40254eadf9f0481fd314fe9087af33deefKK

فرض رسول الله زكاة الفطر من رمضان صاعا من تمر أو صاعا من شعير على العبد الحر والذكر والأنثى والصغير والكبير من المسلمين وأمر بها أن تؤدى قبل خروج الناس إلى الصلاة

kk · official · sha256:6cb44bb673dc47d023716407cf7c9c2012b7ffb9cc07b317c62639a10d3a855dKK

«Алланың Елшісі Рамазан айында пітір садақасын әр бір азат мұсылманға, ер мен әйелге, үлкен мен кішіге бір сағ құрма немесе арпадан беруді міндеттеді. Әрі оны адамдар айт намазына шықпас бұрын өтеуді әмір етті» [3].

kk · official · sha256:9ec1ea7df399ee52568995c609a290442f11b77d0adeebfd1e8459cbe875d408KK

Ибн Аббастан (р.а.) риуаят еткен хадисте:

kk · official · sha256:7cb6251820b00ed766f3cd28fa7a394f2c8dad4ede39a1dea7b4403ee9f8504cKK

فرض رسول الله صلى الله عليه وسلم زكاة الفطر طهرة للصائم من اللغو والرفث وطعمة للمساكين

kk · official · sha256:72059842823cfa8ace49f013375e25b1ac7e89d48297558bc8c6ce7ede63f3ecKK

«Алланың Елшісі (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) пітір садақасын беруді рамазан айындағы ораза кезінде жіберілген қателіктерді тазарту үшін әрі міскіндерге бір той болу үшін міндет еткен» [4], - делінген.

kk · official · sha256:af84543b360a13d93b8acf4b67dbccde2dbc5261e50f0d55a0a143db8df62c05KK

ПІТІР – МҰҚТАЖДЫ ҚУАНТАТЫН САДАҚА