Источник / закреплённая редакция §194
Проект программы партии «Алаш»
Источник пакета kz.corpus.alash · 251
- work
- urn:kz:corpus:clir:alash#ALASH_PROGRAM_1917
- номер
- 251
- вид
- urn:kz:corpus:clir:alash#party_program
Казахский текст, опубликованный в газете «Қазақ»
- edition
- urn:kz:corpus:clir:alash#ALASH_PROGRAM_1917_KK
- язык
- kk-KZ
- официальность
- unofficial
- материализация
- PINNED_UNOFFICIAL_COPY
- жизненный цикл §31
- published: 1917-10-21
Публикации
| URI | Тип | documentHash | Получено |
|---|---|---|---|
| https://do.ektu.kz/protected/textbookservice/elbook/historykz_20_kaz_net/data/Doc/2.htm | text/plain; charset=utf-8 | sha256:50ba131701257929546c4be3f52a22d4a9c758046dac159289bb5bcae7b09db8 | 2026-08-27T03:04:00Z |
Фрагменты — 34
citation · heading
kk-KZ · official · sha256:25be36dd18308d8576a3c7d0ce206fe0e9ec7266b7d87b34d3c4c864162e28dc
Қазақ.-1917.-№251. //Алаш қозғалысы. Құжаттар мен материалдар жинағы. Сәуір 1901 ж. –желтоқсан 1917 ж.-Алматы: «Алаш», 2004. Т.1.-438-441-бб.
article/10 · section
kk-KZ · official · sha256:b6e1b6ee6d0897f13c58129ed7c4b18b9079dd1f6cdfb99ea07d1ad18a4c1930
X. Жер мәселесі
article/10/paragraph/1 · paragraph · на него ссылаются: 5
kk-KZ · official · sha256:c577cc79b07f874157aae945fc26ee3cdea7c6a1bdeded0a41cf8311b3aa918d
Учредительное собрание негізгі закон жасағанда жер сыбағасын алдымен жергілікті жұртқа берілсін деу. Қазақ жер сыбағасын отырған жерлерден алып орналасқанша қазақ жеріне оған мұжық келмеу.
Ссылаются нормы: AllotmentFirstToLocalPeople, AllotmentToIncomerYields, LocalClaimPrevailsOverIncomer, SettlerArrivalAfterKazakhsSettled, SettlerArrivalBarredUntilKazakhsSettled
article/10/paragraph/2 · paragraph · на него ссылаются: 13
kk-KZ · official · sha256:c2c42dcfd133269241c465f37d8be9786cd9f7efad8aceb1ef467b7952d476ba
Бұрын алынған жерлердің мұжық отырмағандары қазаққа қайту. Қазаққа тиетін жер сыбағасын жергілікті комитеттер кесу. Сыбаға өлшеу нормасы – жердің топырағы мен шаруашылық түріне қарай жасалу. Сыбағадан артылған жер земства қолында болу. Артық тұрған жерден ел өскенде ауық-ауық сыбаға келісіп берілу. Түркістанда жермен бірге су сыбағасы да кесілу. Жерді қазақ үй басына иеленбей, ауыл-аймақ, туысқан табына меншіктенп алу. Өзара әділдік жолмен пайдалану.
Ссылаются нормы: HouseholdOwnershipFails, JustUseAmongOwners, KinCommunityOwnershipConforms, LocalCommitteeMeasuresAllotment, MeasureAllotment, MeasureNormBySoilAndHusbandry, MeasureNormWithoutHusbandryFails, MeasureNormWithoutSoilFails, PeriodicAllotmentFromSurplus, SurplusLandHeldByZemstvo, TurkestanWaterAllotment, UnsettledTakenLandReturns, assert-8
article/10/paragraph/3 · paragraph · на него ссылаются: 7
kk-KZ · official · sha256:b8f6b650e87d5828698e900efb80fd98c94db6ce4e0abd77dbdde3d4bfec3f56
Жер законында жер сату деген болмау, әркім өзі пайдалану. Пайдасынан артық жер сатылмай, земстваға алыну. Жердің кені, астығы, байлығы қазнаныкі болып, билігі земства қолында болу.
Ссылаются нормы: DisposeOfSubsoil, ExcessLandTakenToZemstvo, LandSaleVoid, NoLandAlienationImmunity, NoLandSale, SubsoilAuthorityWithZemstvo, SubsoilBelongsToTreasury
article/10/paragraph/4 · paragraph · на него ссылаются: 4
kk-KZ · official · sha256:999643b78eca05f59caedde8c5bf296afb8fe892ba16b4a4c1f4e216a0d5f454
Аса зор ағаш, зор өзендер мемлекеттікі болып, аз ағаш ћәм көл байлықтары земства мүлкіне саналу.
Ссылаются нормы: GreatForestBelongsToState, GreatRiverBelongsToState, LakeWealthIsZemstvoProperty, SmallForestIsZemstvoProperty
article/1 · section
kk-KZ · official · sha256:f978c506e972765da7fe3101277b3ae037728d83fced14512177b06cb0d3843a
I. Мемлекет қалпы
article/1/paragraph/1 · paragraph · на него ссылаются: 9
kk-KZ · official · sha256:7735c244e435873c95f8c104d3ad8f6c63c0ebc3ae92c4f438afdf98ce50d434
Русия демократический федеративный республика болу. (Демократия мағынасы мемлекетті жұрт билеу. Федерация мағынасы құрдас мемлекеттер бірлесуі. Федерационный республикада әр мемлекеттің іргесі бөлек, ынтымағы бір болады. Әр қайсысы өз тізгінін өзі алып жүреді.)
Ссылаются нормы: GovernOwnAffairs, MemberStateCommonAccord, MemberStateInternalPower, MemberStateSelfGovernment, MemberStateSeparateFoundation, PeopleRuleTheState, PeopleRuleTheState/necessary, PeopleRuleTheState/sufficient, assert-1
article/1/paragraph/2 · paragraph · на него ссылаются: 13
kk-KZ · official · sha256:cd29bf9c0587912adf5443dcf968c2ff63c9b192cf28d165b12875eeeca394f0
Үкімет басында Учредительное Собрание мен Г.Думаға қалауынша кесімді жылға сайланатын президент болу. Президент халықты министрлер арқылы бағу, ол министрлер Учредительное собрание мен М.Дума алдында жауаптар болу.
Ссылаются нормы: AccountableToConstituentAssembly, AccountableToStateDuma, ActCarriedThroughMinister, ElectPresident, GovernanceBypassingMinistersVoid, GovernanceThroughMinistersValid, JointPresidentialElection, MinisterAccountableToAssembly, MinisterAccountableToDuma, PresidentialElectionPower, PresidentialTermIsDefinite, assert-2, assert-3
article/1/paragraph/3 · paragraph · на него ссылаются: 13
kk-KZ · official · sha256:955afc4d763581212ac2e4d5fd517b9ea8cd2dfd99120f8e6f1bcd4b64d1a97a
Депутаттар тегіс, тең, төте ћәм құпия сайлаумен болады. Сайлау құқында қан, дін, еркек-әйел талғаусыз болу.
Ссылаются нормы: DeputyElectionConforms, DeputyElectionDefective/alt/1, DeputyElectionDefective/alt/2, DeputyElectionDefective/alt/3, DeputyElectionDefective/alt/4, EqualSuffrage, EqualSuffrageImmunity, EqualSuffrageLiberty, GroundDescentProhibited, GroundReligionProhibited, GroundSexProhibited, SuffrageDenialOnProhibitedGroundVoid, SuffrageEqualityImmunity
article/1/paragraph/4 · paragraph · на него ссылаются: 14
kk-KZ · official · sha256:d24b6bed11c212ba4bda99d72066ed4a2f976ec67d215bfc7a057f87b3b92e2e
Законды жалғыз ғана М.Дума шығару ћәм Г.Дума үкімет үстінен қарап, ісін тексеру, запрос (сұрау) жасау құқы да Г.Думада болады. Мемлекет салығы Г.Думасыз салынбау.
Ссылаются нормы: DumaInquiryPower, DumaInspectionPower, DumaLegislativePower, DumaOversightPower, DumaTaxPower, EnactLaw, ImposeStateTax, InspectGovernmentAffairs, NoTaxWithoutDuma, NonDumaEnactmentVoid, SubmitInquiry, SuperviseGovernment, TaxWithoutDumaVoid, TaxpayerImmunityWithoutDuma
article/2 · section
kk-KZ · official · sha256:4b6d01ecad20ecf281b8afbdf1ae21800be9ef6a4cc9ecb6123132131636baea
II. Жергілікті бостандық
article/2/paragraph/1 · paragraph · на него ссылаются: 8
kk-KZ · official · sha256:1ae464ce88b961827c0b762a34785de212f64f106f9ab0343839d03a69f45371
Қазақ жүрген облыстардың бәрі бір байланып, өз тізгінін өзінде болып Русия республикасының федерациялық бір ағзасы болу. Реті келсе, қазақ автономиясы сыбайлас жұрттармен әзірге бірлесе болу, реті келмесе, бірден-ақ өз алдына жеке болу. Қайткенде де осы екі земствалықты қабыл алу.
Ссылаются нормы: AutonomyJoinsNeighbours, AutonomyStandsSeparately, KazakhAutonomyFederalOrgan, KazakhAutonomySelfGoverning, KazakhRegionsBoundTogether, ZemstvoAcceptedWhenJoined, ZemstvoAcceptedWhenSeparate, assert-4
article/2/paragraph/2 · paragraph · на него ссылаются: 4
kk-KZ · official · sha256:91122aa7f25bb61b04793968ddcfd3979920e877c8ad59081990361216ac77ee
«Алаш» партиясы қазақтың би, болыс, ауылнайлары сияқты орындарында қызмет ететін адамдар жұртқа пайдалы, жұрт үшін қызмет етерге көңілді адамдар болуына жаћұд қылады. Земствалардың управаларында, милицияларында таза қызметші боларлық адамдардың атын халық қалауына салады.
Ссылаются нормы: PartyPutsForwardUsefulPersons, PartySubmitsNamesToPeople, SubmitNameToPopularChoice, assert-5
article/2/paragraph/3 · paragraph · на него ссылаются: 2
kk-KZ · official · sha256:98743a6cda719a763104d1fe4094e18fe066841fa47593a6d359d970c9b384e9
«Алаш» партиясы ғаділдікке жақ, нашарларға жолдас, жебірлерге жау болады. Күш-қуатын игілік жолына жұмсап, жұрт тарқы ету жағына бастайды.
Ссылаются нормы: PartyOpposesOppressor, PartyStandsWithOppressed
article/3 · section
kk-KZ · official · sha256:7a51fbcdd201c0540e9db0e881f675882c3c7c1a5e579c082bcaa85bbe17d1b1
III. Негізгі құқық
article/3/paragraph/1 · paragraph · на него ссылаются: 1
kk-KZ · official · sha256:4e49dca1aca837ab45e4f4cf3658b7e8e5a44979f80c67a707c49411a4bcc657
Русия республикасында дінге, қанға қарамай, еркек-әйел демей адам баласы тең болу.
Ссылаются нормы: HumanEquality
article/3/paragraph/2 · paragraph · на него ссылаются: 29
kk-KZ · official · sha256:cbe9ede5f2ebd048178c17aed5082bdb7189c87d81c5d679ee1a94c398060df2
Жиылыс жасауға, қауым ашуға, жария сөйлеуге, газет шығаруға, кітап бастыруға еркіншілік. Үкімет қызметшілері, иесінен рұқсатсыз ешкім табалдырығынан аттамаушылық. Законсыз жолмен ешкім ешкімді үкімет адамдары ұстамаушылық. Сот сұрамай, билік етілмей, тұтқын қылмаушылық. Қылмысты болған адам судия бар жерде 24 сағат ішінде, судиясыз жерде бір жетіден қалмай судияға тапсырып жауап алса, судия үкімімен жабылу.
Ссылаются нормы: AssemblyLiberty, AssociationLiberty, ConfinementAfterInquiryValid, ConfinementImmunityWithoutCourt, ConfinementWithoutAdjudicationVoid, ConfinementWithoutInquiryVoid, ConfinementWithoutJudgeOrderVoid, DwellingImmunity, DwellingInviolability, EntryWithPermissionLawful, EntryWithoutPermissionUnlawful, HandoverBeyondTwentyFourHours, HandoverBeyondWeek, HandoverWeeklyDeadline, HandoverWithinTwentyFourHours, HandoverWithinWeek, LawfulDetentionValid, LibertyOfAssembly, LibertyOfAssociation, LibertyOfPress, LibertyOfPrinting, LibertyOfPublicSpeech, NoConfinementWithoutCourt, NoUnlawfulDetention, PressLiberty, PrintingLiberty, PublicSpeechLiberty, UnlawfulDetentionImmunity, UnlawfulDetentionVoid
article/3/paragraph/3 · paragraph · на него ссылаются: 2
kk-KZ · official · sha256:c415a04f70b9b02ac93c8833c1c4662f320bfbbfc7ddc18a537212432727abf4
Кісі хатын ашқанға айып, оқығанға жаза болу.
Ссылаются нормы: LetterOpeningFine, LetterReadingPunishment
article/4 · section
kk-KZ · official · sha256:260b8e0a0a6f85edd1ff450e9754a6a5b01bfd8225344cab60f4b0f9f14affd7
IV. Дін ісі
article/4/paragraph/1 · paragraph · на него ссылаются: 8
kk-KZ · official · sha256:f889067835edefef142c5a5233ecbc2cc585dacb88117461fbc71960103c2a7c
Дін ісі мемлекетісінен айырулы болу. Дін біткенге тең құқық. Дін жаюға ерік. Кіру-шығу жағына бостандық.
Ссылаются нормы: EnterFaithLiberty, FaithsEqualInRight, LeaveFaithLiberty, LibertyToEnterFaith, LibertyToLeaveFaith, LibertyToPropagateFaith, PropagateFaithLiberty, ReligionSeparatedFromState
article/4/paragraph/2 · paragraph · на него ссылаются: 10
kk-KZ · official · sha256:7fa230f587b220d6716594d8ec35c2561d091046204640b1bf074402b8c38d99
Муфтилік қазақта өз алдына болу. Неке, талақ, жаназа, балаға ат қою сияқты істер моллада болу. Жесір дауы сотта қаралу.
Ссылаются нормы: DecideMullahMatter, DivorceIsMullahMatter, FuneralIsMullahMatter, KazakhMuftiateAutonomous, MarriageIsMullahMatter, MullahCompetencePower, NamingIsMullahMatter, WidowDisputeIsCourtMatter, assert-6, assert-7
article/5 · section
kk-KZ · official · sha256:fd21cc47ca05893de7f949eb8a2302153aa15b696097d6b21a1958a8b7fd95f5
V. Билік ћәм сот
article/5/paragraph/1 · paragraph · на него ссылаются: 17
kk-KZ · official · sha256:a3adacedca84f5e5ae173011bb03de479b63cec9d6d1d94394298b8e7b54af83
Әр жұрттың билік пен соты тұрмыс ыңғайында қарай болу. Би ћәм судия жергілікті жұрттың тілін білу. Аралас жерде соттың тергеу-тексеруі ћәм үкімі жергілікті жұрттың қай көбінің тілінде айтылу. Би ћәм судия орнынан тергеусіз түспеу. Билік ћәм сот жүзінде жұрт біткен тең болу. Құдайдан соңғы күшті би ћәм судия болып, кімге болса, олардың үкіміне мойынсұну. Айтылған үкім тез орнына келу. Зор жазалы қылмыстар присяжный сотпен қаралу. Қазақ көп жерде сот тілі қазақ тілі болу. Присяжныйлар қазақтан алыну. Қырдағы ауыл, болыс ішіндегі билікпен сот жұрт ұйғарған ереже жолымен атқарылу.
Ссылаются нормы: AuthorityFollowsWayOfLife, DutyToObeyVerdict, EqualityBeforeCourt, GraveCrimeRequiresJury, GraveCrimeWithoutJuryVoid, JudgeKnowsLocalTongue, JudgeWithoutLocalTongueUnqualified, JudicialIrremovability, JudicialIrremovabilityImmunity, JurorsDrawnFromKazakhs, KazakhMajorityCourtTongue, MixedRegionProceedingTongue, ObeyVerdict, PronouncedVerdictExecuted, RemovalAfterInvestigationValid, RemovalWithoutInvestigationVoid, SteppeProceedingFollowsPopularRule
article/6 · section
kk-KZ · official · sha256:f45ce7dec7f301c2b29193917505bd7ebcb0490afce4b195fe60a199409686c3
VI. Ел қорғау
article/6/paragraph/1 · paragraph · на него ссылаются: 6
kk-KZ · official · sha256:9182f3fae9047b35e7b4a8791310672d947e8a5ce0406ced53438ba70557d413
Ел қорғау үшін әскер осы күнгі түрде ұсталмау. Әскерлік жасына жеткен жастар жерінде үйретіліп, жерінде қызмет ету. Әскер табына бөлгенде туысқан табына қарай бөлу. Әскерлік міндетін қазақ атты милиция түрінде атқару.
Ссылаются нормы: MilitaryDutyAsMountedMilitia, NoStandingArmyInPresentForm, ServiceInHomeRegion, ServiceOutsideHomeRegionFails, TrainingOutsideHomeRegionFails, UnitDividedByKinGroup
article/7 · section
kk-KZ · official · sha256:0bf5a78608afb32e1ba4bbbb1eac7d82bf804a5803c338edeba1c1496a6089ef
VII. Салық
article/7/paragraph/1 · paragraph · на него ссылаются: 2
kk-KZ · official · sha256:5e223b0f4b8abba1bc4e61bbe24649a77b3c6e84a4c09469978658316ecc6175
Салық мал-ауқат, табысқа қарай байға-байша, кедейге –кедейше ғаділ жолмен таратылу.
Ссылаются нормы: TaxShareJustWhenMonotone, TaxShareMonotoneInMeans
article/8 · section
kk-KZ · official · sha256:a73eb8e4ff2f8819f22e201abb7312bdc0e65760946d3857596035b6250dec5d
VIII. Жұмысшылар
article/8/paragraph/1 · paragraph · на него ссылаются: 2
kk-KZ · official · sha256:ee561fe3429d3ef64e27be0d031cf4d1d9e97343bf165e20f10cb0cd87da56b4
Жұмысшылар закон панасында болу. (Қазақ жерінде завод-фабрика аз, сондықтан қазақтың жұмысшылары да аз. «Алаш» партиясы жұмысшылар турасында социал-демократтардың меньшевик тобының программасын жақтайды.)
Ссылаются нормы: PartyAdoptsWorkerProgramme, WorkerUnderLawProtection
article/9 · section
kk-KZ · official · sha256:20c1c8592662457760e0bd4f08cdf550330b52a408d293867730262a17b93836
IX. Ғылым-білім үйрету
article/9/paragraph/1 · paragraph · на него ссылаются: 20
kk-KZ · official · sha256:3f4a646600d84831bf02898f1700d094ada81c2c9b4231b0be561d6084e8874d
Оқу орындарының есігі кімге де болса ашық ћәм ақшасыз болу. Жұртқа жалпы оқу жайылу. Бастауыш мектептерде ана тілінде оқу. Қазақ өз тілінде орта мектеп, университет ашу. Оқу жолы өз алды автономия түрінде болу. Үкімет оқу ісіне кіріспеу. Мұғалімдер-профессорлар өз-ара сайлаумен қойылу. Ел ішінде кітапханалар ашылу.
Ссылаются нормы: AdmissionImmunity, EducationAutonomous, EducationAutonomyImmunity, EducationFreeOfGovernment, FreeTuition, GeneralSchoolingSpread, GovernmentInterferenceVoid, LibrariesOpened, OpenAdmission, OpenSecondarySchool, OpenUniversity, PowerToOpenSecondarySchool, PowerToOpenUniversity, PrimarySchoolForeignTongueFails, PrimarySchoolMotherTongue, SchoolDoorsOpen, SchoolTuitionFree, TeacherAppointmentByPeerElection, TeacherAppointmentWithoutElectionVoid, TuitionImmunity
signatories · heading
kk-KZ · official · sha256:5ce4a201456fa9d80694e2f85e938682496ae501a4e6236acf873a2af0cbf5cb
Жоба жасаушылар: Әлихан Бөкейханов, Ахмет Байтұрсынов, Міржақып Дулатов, Елдес Құмаров, Есенғали Тұрмұхамедов, Ғабдолхамит Жүндібаев, Ғазымбек Бірімжанов.
title · heading
kk-KZ · official · sha256:188dd31ed194413a84f546733b1104f5de344ec9e0f4840a852d1cfe40233f77
«Алаш» партиясының бағдарламасының жобасы 21 қазан 1917 ж.
Хэш рядом с текстом — sha256 его точных байтов (§194). Он и есть проверка того, что показанный текст совпадает с закреплённым в пакете: расхождение роняет статику оракула кодом LDC-E5201.