Sancti Thomae de Aquino, Summa theologiae II-II, quaestiones 47-56

la · official · sha256:536666cea63ec9be8b906f96b5c847d29b4e1ef4bbe237144d571a63ecf63829LA

Ad primum ergo dicendum quod philosophus ibi loquitur de virtute morali. Sicut autem omnis virtus moralis relata ad bonum commune dicitur legalis iustitia, ita prudentia relata ad bonum commune vocatur politica, ut sic se habeat politica ad iustitiam legalem, sicut se habet prudentia simpliciter dicta ad virtutem moralem.

Ссылаются нормы: Q47A10Ad1, assert-h1535fee7d008de2745343ab2381a76ca55d2463af4f85ebe293cd8902ec12dfd

la · official · sha256:4347cb12479a0ba5de6155c441123a93ef1d101f36c95ce882d1724e604dfc1aLA

Ad secundum dicendum quod ille qui quaerit bonum commune multitudinis ex consequenti etiam quaerit bonum suum, propter duo. Primo quidem, quia bonum proprium non potest esse sine bono communi vel familiae vel civitatis aut regni. Unde et maximus Valerius dicit de antiquis Romanis quod malebant esse pauperes in divite imperio quam divites in paupere imperio. Secundo quia, cum homo sit pars domus et civitatis, oportet quod homo consideret quid sit sibi bonum ex hoc quod est prudens circa bonum multitudinis, bona enim dispositio partis accipitur secundum habitudinem ad totum; quia ut Augustinus dicit, in libro Confess., turpis est omnis pars suo toti non congruens.

Ссылаются нормы: Q47A10Ad2, assert-h81180de2a2cf687b90fbc823b148bf71bc75dd982559d2f1afa12d9f3c870374

la · official · sha256:2f495b68834b94b2833251ca2e939979ff456924f4b8a2089799fd67c4067b46LA

Ad tertium dicendum quod etiam temperantia et fortitudo possunt referri ad bonum commune, unde de actibus earum dantur praecepta legis, ut dicitur in V Ethic. Magis tamen prudentia et iustitia, quae pertinent ad partem rationalem, ad quam directe pertinent communia, sicut ad partem sensitivam pertinent singularia.

Ссылаются нормы: Q47A10Ad3, assert-hdfeae6081e22e1b2ecaee5bb0310d04c633fb0314edb1de85b9205cb98495e38

la · official · sha256:40ad1abd612395f8ee44a4e3f5db810c01b9c88efbb121b04b5698d988b5f549LA

Ad decimum sic proceditur. Videtur quod prudentia non se extendat ad regimen multitudinis, sed solum ad regimen sui ipsius. Dicit enim philosophus, in V Ethic., quod virtus relata ad bonum commune est iustitia. Sed prudentia differt a iustitia. Ergo prudentia non refertur ad bonum commune.

Ссылаются нормы: Q47A10Obiectio1, assert-h55d26f3f0189391b1002972175e93c5228cc18b51c746bd98e64e2120a7ee34c, assert-hc94b39524935b054bcee2f92061b20436582f1614290f89d6de4260ae3415151

la · official · sha256:6640de11a76309998ac45904b8b28d2a9105f107b7a76a0295454807db25ea04LA

Praeterea, ille videtur esse prudens qui sibi ipsi bonum quaerit et operatur. Sed frequenter illi qui quaerunt bona communia negligunt sua. Ergo non sunt prudentes.

Ссылаются нормы: Q47A10Obiectio2, assert-hcd772dd95f7bf2026c571385eb3644be1858fba03e5a78eaf93047ccb448056b, assert-hff366dc605835bd6df9fa45477f9ea1f65baf64bb7514014f32c7b0746c4e536

la · official · sha256:e890b52fa0da8eb764f72e971eeb1b855136746c5ad951732422fdcb52bd100eLA

Praeterea, prudentia dividitur contra temperantiam et fortitudinem. Sed temperantia et fortitudo videntur dici solum per comparationem ad bonum proprium. Ergo etiam et prudentia.

Ссылаются нормы: Q47A10Obiectio3, assert-h17e8aaa34991f4053af9cc7665bde1bcfaf29d9a12b60ddc11ff06ea7127c411, assert-h8a4f4a6c2f5a59abc3286f8b44a7cafde1c08a40ccb80231dc8187307b2ccf07

la · official · sha256:5ab3b53cded118e339e514285809325456b0d6169699918e876727d88cc74adfLA

Respondeo dicendum quod, sicut philosophus dicit, in VI Ethic., quidam posuerunt quod prudentia non se extendit ad bonum commune, sed solum ad bonum proprium. Et hoc ideo quia existimabant quod non oportet hominem quaerere nisi bonum proprium. Sed haec aestimatio repugnat caritati, quae non quaerit quae sua sunt, ut dicitur I ad Cor. XIII. Unde et apostolus de seipso dicit, I ad Cor. X, non quaerens quod mihi utile sit, sed quod multis, ut salvi fiant. Repugnat etiam rationi rectae, quae hoc iudicat, quod bonum commune sit melius quam bonum unius. Quia igitur ad prudentiam pertinet recte consiliari, iudicare et praecipere de his per quae pervenitur ad debitum finem, manifestum est quod prudentia non solum se habet ad bonum privatum unius hominis, sed etiam ad bonum commune multitudinis.

Ссылаются нормы: Q47A10Respondeo, assert-h595152dbfed732a4b9fd6e06b5af3689216322695cb3bb971789fc24fe3da6c3

la · official · sha256:b6c986cab0cc336810d9fafd685f45c08a6eba4ec9597b59d8556e4de257206dLA

Sed contra est quod dominus dicit, Matth. XXIV, quis, putas, est fidelis servus et prudens, quem constituit dominus super familiam suam?

Ссылаются нормы: assert-h7294b056712f3694d30b1e924bc20ec5af3259d1b400ca8380e691671d3d8fae

la · official · sha256:6e14506adad014e7fa834841881c9486c396df44aea3b23833d6039f1910a52fLA

Ad primum ergo dicendum quod philosophus non intendit dicere quod politica sit idem secundum substantiam habitus cuilibet prudentiae, sed prudentiae quae ordinatur ad bonum commune. Quae quidem prudentia dicitur secundum communem rationem prudentiae, prout scilicet est quaedam recta ratio agibilium, dicitur autem politica secundum ordinem ad bonum commune.

Ссылаются нормы: Q47A11Ad1, assert-h624a754a3365e4fe34893f8c0bc4aa3d4e29b387a9b0005aa0b8a2ddbcc2f224

la · official · sha256:5a595a278c1e7e0ed67af4c7ee9859b62ff6e98c3ba4d495452829e911587de2LA

Ad secundum dicendum quod, sicut philosophus ibidem dicit, ad bonum virum pertinet posse bene principari et bene subiici. Et ideo in virtute boni viri includitur etiam virtus principis. Sed virtus principis et subditi differt specie, sicut etiam virtus viri et mulieris, ut ibidem dicitur.

Ссылаются нормы: Q47A11Ad2, assert-hfefbeb47b9fa70e9190b251409f6e8a6f3512da4604a3b8dc545795a4ef31449

la · official · sha256:a774ed6cb5a6fda8d9d0384239a1cf32872ec9efde46341d3d73dd3df2db2242LA

Ad tertium dicendum quod etiam diversi fines quorum unus ordinatur ad alium diversificant speciem habitus, sicut equestris et militaris et civilis differunt specie, licet finis unius ordinetur ad finem alterius. Et similiter, licet bonum unius ordinetur ad bonum multitudinis, tamen hoc non impedit quin talis diversitas faciat habitus differre specie. Sed ex hoc sequitur quod habitus qui ordinatur ad finem ultimum sit principalior, et imperet aliis habitibus.

Ссылаются нормы: Q47A11Ad3, assert-ha7cc5184609dfd4bd467a410b16a4fee38af7e985f68482b817a6619c3526e73

la · official · sha256:f823e2e7d0211f52f94d77e889ee39e468c284f00f1c62193d5bf9af555ce819LA

Ad undecimum sic proceditur. Videtur quod prudentia quae est respectu boni proprii sit eadem specie cum ea quae se extendit ad bonum commune. Dicit enim philosophus, in VI Ethic., quod politica et prudentia idem habitus est, esse autem non idem ipsis.

Ссылаются нормы: Q47A11Obiectio1, assert-h2ad3252ba3930bc420fefcf6121c6a366c09323eec8043aba854f382a293b501

la · official · sha256:c12e3575d191b9ea1d5f56c7432a4c0033360c4f161cfa17af98ae0d048a211eLA

Praeterea, philosophus dicit, in III Polit., quod eadem est virtus boni viri et boni principis. Sed politica maxime est in principe, in quo est sicut architectonica. Cum ergo prudentia sit virtus boni viri, videtur quod sit idem habitus prudentia et politica.

Ссылаются нормы: Q47A11Obiectio2, assert-h00fadcb987d62f39de0bd7ce2f04c10484d8bc72f7c3c1fd2f697b598050c3a8, assert-h9317c17c96648e4db5ee11268e0591419cc617097640cda490fb41270832d600

la · official · sha256:28a420f5ed153fe25d32cca070f7a6557493a2d29ccd3190db4e948fda5b79c4LA

Praeterea, ea quorum unum ordinatur ad aliud non diversificant speciem aut substantiam habitus. Sed bonum proprium, quod pertinet ad prudentiam simpliciter dictam, ordinatur ad bonum commune, quod pertinet ad politicam. Ergo politica et prudentia neque differunt specie, neque secundum habitus substantiam.

Ссылаются нормы: Q47A11Obiectio3, assert-h27eb7a17a6ff4343947cc9f2d2dec187ce9ce6e380abf6e98ea284d5cc48e11b, assert-hdfd49c39f4607732740d3902d28c076dce8be8368efd266dc69efadfa2840abc

la · official · sha256:6940158ca997b0766a39fa87f5dde1b4932110e3453d2462c357f5e92a31db6aLA

Respondeo dicendum quod, sicut supra dictum est, species habituum diversificantur secundum diversitatem obiecti quae attenditur penes rationem formalem ipsius. Ratio autem formalis omnium quae sunt ad finem attenditur ex parte finis; sicut ex supradictis patet. Et ideo necesse est quod ex relatione ad diversos fines diversificentur species habitus. Diversi autem fines sunt bonum proprium unius, et bonum familiae, et bonum civitatis et regni. Unde necesse est quod et prudentiae differant specie secundum differentiam horum finium, ut scilicet una sit prudentia simpliciter dicta, quae ordinatur ad bonum proprium; alia autem oeconomica, quae ordinatur ad bonum commune domus vel familiae; et tertia politica, quae ordinatur ad bonum commune civitatis vel regni.

Ссылаются нормы: Q47A11Respondeo, assert-hff359ca4af16776777bd9419fcbc252ded5ac1a7f1963f12ea6ab92d7f57d88f

la · official · sha256:050f0a63ed8cb31620533e60c8e3793ac0f53df7f9012388c2bbea54f30ff979LA

Sed contra est quod diversae scientiae sunt politica, quae ordinatur ad bonum commune civitatis; et oeconomica, quae est de his quae pertinent ad bonum commune domus vel familiae; et monastica, quae est de his quae pertinent ad bonum unius personae. Ergo pari ratione et prudentiae sunt species diversae secundum hanc diversitatem materiae.

Ссылаются нормы: assert-h4884578e5eddd52334f7c80917862c9f41a5ceacd32835fe77a574748797c736

la · official · sha256:5d94311178fe2d7bb47c9515ec74f88e367b7c48f4d6132a0dece84c4cef6d2eLA

Ad primum ergo dicendum quod verbum philosophi est intelligendum per se loquendo, quia scilicet virtus prudentiae non est virtus subditi inquantum huiusmodi.

Ссылаются нормы: Q47A12Ad1, assert-h499a6e13a8918ece375fbc1622950518f165e62d9b431c8104aee2a896e35109

la · official · sha256:2689463343a09fcbe86aebcef0247bc6ae41952a5b5dd9d25d90b8635d227c4bLA

Ad secundum dicendum quod servus non habet consiliativum inquantum est servus, sic enim est instrumentum domini. Est tamen consiliativus inquantum est animal rationale.

Ссылаются нормы: Q47A12Ad2, assert-hf95466c13bfb284416222443e42e5cc9fb3b3adf4675d4b426eafd7672ac26a3

la · official · sha256:470829b764f31fef38069f31f7a647becfa3d156f44afe4e75f010b638e3b6f1LA

Ad tertium dicendum quod per prudentiam homo non solum praecipit aliis, sed etiam sibi ipsi, prout scilicet ratio dicitur praecipere inferioribus viribus.

Ссылаются нормы: Q47A12Ad3, assert-h62f9779bcdea49e72bbf7cbfa0facabdf93deb4fef0ce55b58835fc8b3dd1a23

la · official · sha256:6ac09df9ee01f377bc91846fe482c533fd03423c3bc822e70b8a90c4ce7e8bbeLA

Ad duodecimum sic proceditur. Videtur quod prudentia non sit in subditis, sed solum in principibus. Dicit enim philosophus, in III Polit., quod prudentia sola est propria virtus principis, aliae autem virtutes sunt communes subditorum et principum. Subditi autem non est virtus prudentia, sed opinio vera.

Ссылаются нормы: Q47A12Obiectio1, assert-h04726e0e6310751b57ccf40f016871f5e9cdd5292aac76ad115e46314990de30

la · official · sha256:68977ec91fb391e2b63e5571bc6fa50efe8478897268cfc316e45ab0321f0895LA

Praeterea, in I Polit. dicitur quod servus omnino non habet quid consiliativum. Sed prudentia facit bene consiliativos; ut dicitur in VI Ethic. Ergo prudentia non competit servis, seu subditis.

Ссылаются нормы: Q47A12Obiectio2, assert-h4498343de1a3b079d8b5638a79187750c765c7c57f89cce05618dbded77939e0, assert-h8c86d390c0ead918b905e4a90c4ca5300fcd722c54c1933a694b1a27907bba48

la · official · sha256:68e7b872f206572a5c9a0d4a37759441113fcd3942e7ea40791c3c76c0328cbeLA

Praeterea, prudentia est praeceptiva, ut supra dictum est. Sed praecipere non pertinet ad servos vel subditos, sed solum ad principes. Ergo prudentia non est in subditis, sed solum in principibus.

Ссылаются нормы: Q47A12Obiectio3, assert-h380229d445c398c24690adfd2b5d922d1d499c2382de50cbab81f00600d144a9, assert-hb76b0658f6b133e9130e343223dbe6eadd63bda7ff6d1a657f9ba1cc3fb843d1

la · official · sha256:1c68f049a1795ab3abb2771274fdf83623407b5a696c0f1f413d5eb6beb0ea70LA

Respondeo dicendum quod prudentia in ratione est. Regere autem et gubernare proprie rationis est. Et ideo unusquisque inquantum participat de regimine et gubernatione, intantum convenit sibi habere rationem et prudentiam. Manifestum est autem quod subditi inquantum est subditus, et servi inquantum est servus, non est regere et gubernare, sed magis regi et gubernari. Et ideo prudentia non est virtus servi inquantum est servus, nec subditi inquantum est subditus. Sed quia quilibet homo, inquantum est rationalis, participat aliquid de regimine secundum arbitrium rationis, intantum convenit ei prudentiam habere. Unde manifestum est quod prudentia quidem in principe est ad modum artis architectonicae, ut dicitur in VI Ethic., in subditis autem ad modum artis manu operantis.

Ссылаются нормы: Q47A12Respondeo, assert-hafb3a69b62906c692017ddcda090e5f43a7ab891ab5b8905454352e3c4cbc905

la · official · sha256:afe666e4900c161865d0207e880b1a5245821a74373e7cb9ef4abaac0fa89ed3LA

Sed contra est quod philosophus dicit, in VI Ethic., quod prudentiae politicae sunt duae species, una quae est legum positiva, quae pertinet ad principes; alia quae retinet commune nomen politicae, quae est circa singularia. Huiusmodi autem singularia peragere pertinet etiam ad subditos. Ergo prudentia non solum est principum, sed etiam subditorum.

Ссылаются нормы: assert-h1866d6dd2e147d4eb03816f606b4d99dd4346b0b7152f988b878c5ec75edf945

la · official · sha256:17348c4543c9b3acb5836d8b3d154d8fed361aea44a9314343cf3efcf61c5511LA

Ad primum ergo dicendum quod illud verbum domini intelligitur de prima prudentia. Unde non dicitur simpliciter quod sint prudentes; sed quod sint prudentes in generatione sua.

Ссылаются нормы: Q47A13Ad1, assert-h96b58d06b54f760819d5813a79b4a1d7a2b8e01cf26c95313b761416b3743894

la · official · sha256:ee7c9b530e59b99d631a01159fa52cb2b11b5b12a08d97619091311932dcafd7LA

Ad secundum dicendum quod fides in sui ratione non importat aliquam conformitatem ad appetitum rectorum operum, sed ratio fidei consistit in sola cognitione. Sed prudentia importat ordinem ad appetitum rectum. Tum quia principia prudentiae sunt fines operabilium, de quibus aliquis habet rectam aestimationem per habitus virtutum moralium, quae faciunt appetitum rectum, unde prudentia non potest esse sine virtutibus moralibus, ut supra ostensum est. Tum etiam quia prudentia est praeceptiva rectorum operum, quod non contingit nisi existente appetitu recto. Unde fides licet sit nobilior quam prudentia propter obiectum, tamen prudentia secundum sui rationem magis repugnat peccato, quod procedit ex perversitate appetitus.

Ссылаются нормы: Q47A13Ad2, assert-hc3a6cea2a1853e2aa08e700ae089fb19abac5e6ddcb49ca71daaad893dfc9acb

la · official · sha256:afbd105ddcf95bcf4dbb62cdbc93e36f1e1adc31b67aebbc3b90fb3617198219LA

Ad tertium dicendum quod peccatores possunt quidem esse bene consiliativi ad aliquem finem malum, vel ad aliquod particulare bonum, ad finem autem bonum totius vitae non sunt bene consiliativi perfecte, quia consilium ad effectum non perducunt. Unde non est in eis prudentia, quae se habet solum ad bonum, sed sicut philosophus dicit, in VI Ethic., est in talibus deinotica idest naturalis industria, quae se habet ad bonum et ad malum; vel astutia, quae se habet solum ad malum, quam supra diximus falsam prudentiam vel prudentiam carnis.

Ссылаются нормы: Q47A13Ad3, assert-h6edb867f81a93c94218efc1ceaf5f5b98f5efa77144535d4cb7981b9f800562c

la · official · sha256:711ea7e90ac311d07be0d72b491d8a41f3dc2b132b1cc781afe1ad27c9937e1bLA

Ad decimumtertium sic proceditur. Videtur quod prudentia possit esse in peccatoribus. Dicit enim dominus, Luc. XVI, filii huius saeculi prudentiores filiis lucis in generatione sua sunt. Sed filii huius saeculi sunt peccatores. Ergo in peccatoribus potest esse prudentia.

Ссылаются нормы: Q47A13Obiectio1, assert-h89953d48f46958c46a3606e407e2cbc1f37604e8fd31dbbd62ed0e1ebc334e6f, assert-hb8ff4309fdc58ca942b349e3a40174fb25ff5a0204cf63122b621754ee9023dc

la · official · sha256:f0cedf3b8845bb770c364460796e2c4f6fbdb2e9b7dbacfa9850d8487be288d1LA

Praeterea, fides est nobilior virtus quam prudentia. Sed fides potest esse in peccatoribus. Ergo et prudentia.

Ссылаются нормы: Q47A13Obiectio2, assert-h847048e0a97cfcb22f3e6477d22fd08df38ef09f86564df99b81b9ee09237cf9, assert-hb30070996ffbc702097ac31f12c88eade3ec2c536405591e11ea3177abaf5c3c

la · official · sha256:4d0fed0dd4e799d828379a36ebd3850a8150ea66239e730edb8fe64460742a90LA

Praeterea, prudentis hoc opus maxime dicimus, bene consiliari; ut dicitur in VI Ethic. Sed multi peccatores sunt boni consilii. Ergo multi peccatores habent prudentiam.

Ссылаются нормы: Q47A13Obiectio3, assert-h1378b4a9cd68e91cd4259c1bf37b8e0b9686328e1205074a73bb36f08210d9f7, assert-h1d30e2b051db1ce79380357a943116d357bc8cba20defee353006104ef6884b9

la · official · sha256:0a6e4a56d93ab1cb78e924069471f3c7f07e296aabc3790add21f33398d36164LA

Respondeo dicendum quod prudentia dicitur tripliciter. Est enim quaedam prudentia falsa, vel per similitudinem dicta. Cum enim prudens sit qui bene disponit ea quae sunt agenda propter aliquem bonum finem, ille qui propter malum finem aliqua disponit congruentia illi fini habet falsam prudentiam, inquantum illud quod accipit pro fine non est vere bonum, sed secundum similitudinem, sicut dicitur aliquis bonus latro. Hoc enim modo potest secundum similitudinem dici prudens latro qui convenientes vias adinvenit ad latrocinandum. Et huiusmodi est prudentia de qua apostolus dicit, ad Rom. VIII, prudentia carnis mors est, quae scilicet finem ultimum constituit in delectatione carnis. Secunda autem prudentia est quidem vera, quia adinvenit vias accommodatas ad finem vere bonum; sed est imperfecta, duplici ratione. Uno modo, quia illud bonum quod accipit pro fine non est communis finis totius humanae vitae, sed alicuius specialis negotii, puta cum aliquis adinvenit vias accommodatas ad negotiandum vel ad navigandum, dicitur prudens negotiator vel nauta. Alio modo, quia deficit in principali actu prudentiae, puta cum aliquis bene consiliatur et recte iudicat etiam de his quae pertinent ad totam vitam, sed non efficaciter praecipit. Tertia autem prudentia est et vera et perfecta, quae ad bonum finem totius vitae recte consiliatur, iudicat et praecipit. Et haec sola dicitur prudentia simpliciter. Quae in peccatoribus esse non potest. Prima autem prudentia est in solis peccatoribus. Prudentia autem imperfecta est communis bonis et malis, maxime illa quae est imperfecta propter finem particularem. Nam illa quae est imperfecta propter defectum principalis actus etiam non est nisi in malis.

Ссылаются нормы: Q47A13Respondeo, assert-hb1be5f5947bcfe11dd694c1809a12cd6d2293a3382d987c87c9bf8b7af86ed09

la · official · sha256:29ebc2735b4ef8dfacd9d065d01a94d6950bd12d397ecdfb9cf3c75cedf9bd29LA

Sed contra est quod philosophus dicit, in VI Ethic., impossibile prudentem esse non entem bonum. Sed nullus peccator est bonus. Ergo nullus peccator est prudens.

Ссылаются нормы: assert-h338c2d9b28824673f05262ba2a8bf1ea417074574580f8fd6a24365cde97b0aa

la · official · sha256:27e416045255d3562a904944260e9c5ce11c5b790ed7d07462ac75d67431ccb5LA

Ad primum ergo dicendum quod duplex est industria. Una quidem quae est sufficiens ad ea quae sunt de necessitate salutis. Et talis industria datur omnibus habentibus gratiam, quos unctio docet de omnibus, ut dicitur I Ioan. II. Est autem alia industria plenior, per quam aliquis sibi et aliis potest providere, non solum de his quae sunt necessaria ad salutem sed etiam de quibuscumque pertinentibus ad humanam vitam. Et talis industria non est in omnibus habentibus gratiam.

Ссылаются нормы: Q47A14Ad1, assert-h1654e2ea255144b0c16075cdbccf74db217926336439c5851d41cfaf684754da

la · official · sha256:82e67d55d1601106c2dc296ca8a29bb2a44739ff01197f0e9e492ef7258bcbc5LA

Ad secundum dicendum quod illi qui indigent regi consilio alieno saltem in hoc sibi ipsis consulere sciunt, si gratiam habent, ut aliorum requirant consilia, et discernant consilia bona a malis.

Ссылаются нормы: Q47A14Ad2, assert-h8795c8a417679630fe62e2dcce1acb09de922e0ddabcb863a375aaaac7271b21

la · official · sha256:366dcff60e6f3c74df1a7ead8b5b596b93b2139ffec73d8267e9c34e424506f6LA

Ad tertium dicendum quod prudentia acquisita causatur ex exercitio actuum, unde indiget ad sui generationem experimento et tempore, ut dicitur in II Ethic. Unde non potest esse in iuvenibus nec secundum habitum nec secundum actum. Sed prudentia gratuita causatur ex infusione divina. Unde in pueris baptizatis nondum habentibus usum rationis est prudentia secundum habitum, sed non secundum actum, sicut et in amentibus. In his autem qui iam habent usum rationis est etiam secundum actum quantum ad ea quae sunt de necessitate salutis, sed per exercitium meretur augmentum quousque perficiatur, sicut et ceterae virtutes. Unde et apostolus dicit, ad Heb. V, quod perfectorum est solidus cibus, qui pro consuetudine exercitatos habent sensus ad discretionem boni et mali.

Ссылаются нормы: Q47A14Ad3, assert-h00661cfccce9b5f295ac7899e987bddc1245e600f390754a52df0f98217d7ebe

la · official · sha256:af0bdf5ea7de33adfa97e3cd4756a7bc726351819f1f099a873c138062c186f2LA

Ad decimumquartum sic proceditur. Videtur quod prudentia non sit in omnibus habentibus gratiam. Ad prudentiam enim requiritur industria quaedam, per quam sciant bene providere quae agenda sunt. Sed multi habentes gratiam carent tali industria. Ergo non omnes habentes gratiam habent prudentiam.

Ссылаются нормы: Q47A14Obiectio1, assert-h5befa30ff11e4bf9831e4f23017b5f50cf98fad3bc37de255d87fbbcc2796c3c, assert-h9f2509936ad9cb09cc376f8ffbd493b23ccb68c5d8d7ed775b5668e362d0172d

la · official · sha256:f9282e3484b060b4116c9891e870d36ff94b797ee422a3b326ceb2078efe74fcLA

Praeterea, prudens dicitur qui est bene consiliativus, ut dictum est. Sed multi habent gratiam qui non sunt bene consiliativi, sed necesse habent regi consilio alieno. Ergo non omnes habentes gratiam habent prudentiam.

Ссылаются нормы: Q47A14Obiectio2, assert-hf3f1b3144aa487e20dc42ba1b503f2575371b0f12dcdaef6a7f2cf8657931367, assert-hf8edaff6fa92f4f51ebfda3f43b2eb46f15b23f889d4b1633e09b6c76089383d

la · official · sha256:c699790c2b321420a3fc24745d7af6f1085a45ef288a62a251cdd9efb56f2f02LA

Praeterea, philosophus dicit, in III Topic., quod iuvenes non constat esse prudentes. Sed multi iuvenes habent gratiam. Ergo prudentia non invenitur in omnibus gratiam habentibus.

Ссылаются нормы: Q47A14Obiectio3, assert-h6ea1de4f0aa05aca9c77724b0bb5e7a0cc82b61ad9a1099bbd1479150a05a599, assert-h813e52e975e0b0ba54e716a24de595c4048a6170b0ce60a6c47321fc6f4b6309

la · official · sha256:342bef7785a51898fed2a53e455dc54d80bc7da700ca20834ad63ba172f08386LA

Respondeo dicendum quod necesse est virtutes esse connexas, ita ut qui unam habet omnes habeat, ut supra ostensum est. Quicumque autem habet gratiam habet caritatem. Unde necesse est quod habeat omnes alias virtutes. Et ita, cum prudentia sit virtus, ut ostensum est, necesse est quod habeat prudentiam.

Ссылаются нормы: Q47A14Respondeo, assert-h3f06c84f44e98b54a2d6835a055b8728a95196d4e97b26d85dbba7266af91e93

la · official · sha256:60c7a1b84d9f09c044fc6a7b043e4018c1baac8fe453f6a3b441220ee235c0c6LA

Sed contra est quod nullus habet gratiam nisi sit virtuosus. Sed nullus potest esse virtuosus nisi habeat prudentiam, dicit enim Gregorius, in II Moral., quod ceterae virtutes, nisi ea quae appetunt prudenter agant, virtutes esse nequaquam possunt. Ergo omnes habentes gratiam habent prudentiam.

Ссылаются нормы: assert-h0304f5006148c5bb8176a6e07251db6f864b8f60d324b55b9b82aafe9a7dab67

la · official · sha256:14cd7b27f43bd8ad5f8f30f1bc6cf16a177b59ed4af60a701cd1cb13e3a8429eLA

Ad primum ergo dicendum quod philosophus ibi loquitur de pertinentibus ad prudentiam secundum quod ordinantur ad fines, unde supra praemiserat quod principia sunt eius quod est cuius gratia, idest finis. Et propter hoc non facit mentionem de eubulia, quae est consiliativa eorum quae sunt ad finem.

Ссылаются нормы: Q47A15Ad1, assert-h033e01aaf0634d0d6639e41cc01c9c06c9edca5739a4c24fef688cb6dae7361e

la · official · sha256:0b58712033ea099e4fa118adbe09fcdbe3db75260d87cf21c68772229ad76e97LA

Ad secundum dicendum quod prudentia magis est in senibus non solum propter naturalem dispositionem, quietatis motibus passionum sensibilium, sed etiam propter experientiam longi temporis.

Ссылаются нормы: Q47A15Ad2, assert-hc3a5da878c49de9160644b80cbc7ab8fa148f2f4c2a36f36b2e429002db9019f

la · official · sha256:5397e04ed1e45e040e5d30a4feb15e885eabc2ff3a19e520cc449884bd3a0604LA

Ad tertium dicendum quod in brutis animalibus sunt determinatae viae perveniendi ad finem, unde videmus quod omnia animalia eiusdem speciei similiter operantur. Sed hoc non potest esse in homine, propter rationem eius, quae, cum sit cognoscitiva universalium, ad infinita singularia se extendit.

Ссылаются нормы: Q47A15Ad3, assert-h57a8d5efa44b24e530b5fa406e096b2c69c987ff4809d0df33df199ae002f3fe

la · official · sha256:4ccee676ebb00c6ef6ac594f90f32764ff68a31f4d2b2707e70782a9650d58f8LA

Ad decimumquintum sic proceditur. Videtur quod prudentia insit nobis a natura. Dicit enim philosophus, in VI Ethic., quod ea quae pertinent ad prudentiam naturalia videntur esse, scilicet synesis, gnome et huiusmodi, non autem ea quae pertinent ad sapientiam speculativam. Sed eorum quae sunt unius generis eadem est originis ratio. Ergo etiam prudentia inest nobis a natura.

Ссылаются нормы: Q47A15Obiectio1, assert-h910ddf46da42a474773e23b8be97a2191405ffe7c61adcc7eeca236e7a179133, assert-hda307d0010851d68523ea16763b16df7a0a2ec0fa6b288cd53ad6915e74b6526

la · official · sha256:5873d34b859ee29f36f7326fd2c9aed06abf5ec7a8d8604c52b7051d1f9ede2fLA

Praeterea, aetatum variatio est secundum naturam. Sed prudentia consequitur aetates, secundum illud Iob XII, in antiquis est sapientia, et in multo tempore prudentia. Ergo prudentia est naturalis.

Ссылаются нормы: Q47A15Obiectio2, assert-h42669e3ec257eb98d4fc8addc5a2239788f1e85ae9316e10d97006b2a443795b, assert-hadd2c47ee2fb1759887d7426be21c2c11cbf317adaa5b988c0b30c915546bdea

la · official · sha256:7ed34f83fb68b39464257cb0c907ea2b7a37ffca7a7f1b3ced272b961dec0feeLA

Praeterea, prudentia magis convenit naturae humanae quam naturae brutorum animalium. Sed bruta animalia habent quasdam naturales prudentias; ut patet per philosophum, in VIII de historiis Animal. Ergo prudentia est naturalis.

Ссылаются нормы: Q47A15Obiectio3, assert-h2e5563347ac00fc7002f3f7f88b57b130cf013ba1d339ed47a31078f8d7358d6, assert-he0508dbd89b7da0858758df24a2b7c96d087a3caba2878577b478d1f3b5f5605

la · official · sha256:aeb9721daddbbd44777d9f411a25725b9219d3bd305e5182e7d05b6dd39c6299LA

Respondeo dicendum quod, sicut ex praemissis patet, prudentia includit cognitionem et universalium et singularium operabilium, ad quae prudens universalia principia applicat. Quantum igitur ad universalem cognitionem, eadem ratio est de prudentia et de scientia speculativa. Quia utriusque prima principia universalia sunt naturaliter nota, ut ex supradictis patet, nisi quod principia communia prudentiae sunt magis connaturalia homini; ut enim philosophus dicit, in X Ethic., vita quae est secundum speculationem est melior quam quae est secundum hominem. Sed alia principia universalia posteriora, sive sint rationis speculativae sive practicae, non habentur per naturam, sed per inventionem secundum viam experimenti, vel per disciplinam. Quantum autem ad particularem cognitionem eorum circa quae operatio consistit est iterum distinguendum. Quia operatio consistit circa aliquid vel sicut circa finem; vel sicut circa ea quae sunt ad finem. Fines autem recti humanae vitae sunt determinati. Et ideo potest esse naturalis inclinatio respectu horum finium, sicut supra dictum est quod quidam habent ex naturali dispositione quasdam virtutes quibus inclinantur ad rectos fines, et per consequens etiam habent naturaliter rectum iudicium de huiusmodi finibus. Sed ea quae sunt ad finem in rebus humanis non sunt determinata, sed multipliciter diversificantur secundum diversitatem personarum et negotiorum. Unde quia inclinatio naturae semper est ad aliquid determinatum, talis cognitio non potest homini inesse naturaliter, licet ex naturali dispositione unus sit aptior ad huiusmodi discernenda quam alius; sicut etiam accidit circa conclusiones speculativarum scientiarum. Quia igitur prudentia non est circa fines, sed circa ea quae sunt ad finem, ut supra habitum est; ideo prudentia non est naturalis.

Ссылаются нормы: Q47A15Respondeo, assert-h75127fbbcd596991e97bed9a6f32c3362fde3c9ab518478cef863a95b3e5c3ca

la · official · sha256:fc2393168d26b646c5d7217f729f0c54e112e48b2a9b461bcaac09ddc7da20b6LA

Sed contra est quod philosophus dicit, in II Ethic., quod virtus intellectualis plurimum ex doctrina habet et generationem et augmentum, ideo experimento indiget et tempore. Sed prudentia est virtus intellectualis, ut supra habitum est. Ergo prudentia non inest nobis a natura, sed ex doctrina et experimento.

Ссылаются нормы: assert-h6dd5ba43cebd14760fe4fc1f036ad9c7c67747fca693a4252e78a093385e1872

la · official · sha256:c2ed983d6ef7838b3172c88ed5822c4cd654c2e8d39fcd518e8accfbabe8791aLA

Ad primum ergo dicendum quod scientia est in sola ratione. Unde de ea est alia ratio, ut supra dictum est.

Ссылаются нормы: Q47A16Ad1, assert-hd8ec8868d1d8abbf4bfbc8ec73b74d153d28b25d797d4614000dcdaf31d996a5

la · official · sha256:cad608755c7829e966fa1572e97933034e046dee322eb4e71de9661bfa12935eLA

Ad secundum dicendum quod experimentum prudentiae non acquiritur ex sola memoria, sed ex exercitio recte praecipiendi.

Ссылаются нормы: Q47A16Ad2, assert-h15faaeb11443a77f86184c9fb1d3db6e10090123d8ada87b24bbcb29614c1a72

la · official · sha256:5bb1a1fce5c6cfd2580913372183c1ef9cc91ba594baa4ce118dd8fffb761a4bLA

Ad tertium dicendum quod prudentia principaliter consistit non in cognitione universalium, sed in applicatione ad opera, ut dictum est. Et ideo oblivio universalis cognitionis non corrumpit id quod est principale in prudentia, sed aliquid impedimentum ei affert, ut dictum est.

Ссылаются нормы: Q47A16Ad3, assert-h9aaa0a04ba5cfc394e9ab2264378d7f53734bae02be7c61bf83f5bce44dc6197

la · official · sha256:9443e1b857f3b39416a1b629b1fc5f6329f70b51813e4708cd6da17b41323fdfLA

Ad decimumsextum sic proceditur. Videtur quod prudentia possit amitti per oblivionem. Scientia enim, cum sit necessariorum, est certior quam prudentia, quae est contingentium operabilium. Sed scientia amittitur per oblivionem. Ergo multo magis prudentia.

Ссылаются нормы: Q47A16Obiectio1, assert-h0c502641bd126de4ff368e81e5f9e47639abf870daf4b5afc64518879a057e75, assert-h727d67074280547ecb162fc8688ea3a16f576cfbae7a7f3a4f2424eab5848749

la · official · sha256:8ae19476117b63d6d459beeeda0e225501b531ef6f005ba3bc64d46b84f05c11LA

Praeterea, sicut philosophus dicit, in II Ethic., virtus ex eisdem generatur et corrumpitur contrario modo factis. Sed ad generationem prudentiae necessarium est experimentum, quod fit ex multis memoriis, ut dicitur in principio Metaphys. Ergo, cum oblivio memoriae opponatur, videtur quod prudentia per oblivionem possit amitti.

Ссылаются нормы: Q47A16Obiectio2, assert-h9a167dd93c17f2818adda4e982d2f6aeef98ef0e35b23c2dfef5aecea261e594, assert-hb80f17dcec5d38efc6bd85bfef028f3e2dd05bac16cbd7a6d1f59c72ab0a110e

la · official · sha256:45f2fb7eb2caf2123c54838d0c9d7fb1d34768b29151cec224c3ef91de0ad7bbLA

Praeterea, prudentia non est sine cognitione universalium. Sed universalium cognitio potest per oblivionem amitti. Ergo et prudentia.

Ссылаются нормы: Q47A16Obiectio3, assert-h1927597e08f9a533891efa9ba9c3e36f5f9f983102423d38ff53ae361863ba3b, assert-h6bd1e5683d31c00a65c81ef11b13a3700a3ba18dcd6d5f508bbd0c4241085496

la · official · sha256:48ffb9d03de9c63a20e85e9ba620fb4e2e58b9383aa20bc77da72db2f4d81bd3LA

Respondeo dicendum quod oblivio respicit cognitionem tantum. Et ideo per oblivionem potest aliquis artem totaliter perdere, et similiter scientiam, quae in ratione consistunt. Sed prudentia non consistit in sola cognitione, sed etiam in appetitu, quia ut dictum est, principalis eius actus est praecipere, quod est applicare cognitionem habitam ad appetendum et operandum. Et ideo prudentia non directe tollitur per oblivionem, sed magis corrumpitur per passiones, dicit enim philosophus, in VI Ethic., quod delectabile et triste pervertit existimationem prudentiae. Unde Dan. XIII dicitur, species decepit te, et concupiscentia subvertit cor tuum; et Exod. XXIII dicitur, ne accipias munera, quae excaecant etiam prudentes. Oblivio tamen potest impedire prudentiam, inquantum procedit ad praecipiendum ex aliqua cognitione, quae per oblivionem tolli potest.

Ссылаются нормы: Q47A16Respondeo, assert-hf50bb24aaa2c2c42bbd76c102033e298e08cf8c7018b9c9eadeeda4c890e9616

la · official · sha256:54838042ba38ae26a52b14969e707ac24ffe22a8bc341e6e281af41946d3248eLA

Sed contra est quod philosophus dicit, in VI Ethic., quod oblivio est artis, et non prudentiae.

Ссылаются нормы: assert-hc6d0579f534e1cd6cf71e7228308241d73080e22d040b34abfd5bbeb79321459

la · official · sha256:20feeccffb9a949b034e4f047b17911b9f6fec12617c4dbd3e8258c8d4a9d019LA

Ad primum ergo dicendum quod, sicut supra dictum est, voluntas movet omnes potentias ad suos actus. Primus autem actus appetitivae virtutis est amor, ut supra dictum est. Sic igitur prudentia dicitur esse amor non quidem essentialiter, sed inquantum amor movet ad actum prudentiae. Unde et postea subdit Augustinus quod prudentia est amor bene discernens ea quibus adiuvetur ad tendendum in Deum ab his quibus impediri potest. Dicitur autem amor discernere, inquantum movet rationem ad discernendum.

Ссылаются нормы: Q47A1Ad1, assert-h31e0867203a6fdb5e48b88678c7a34dd4e0b99647e42c08383b19269bf63d716

la · official · sha256:112343426a1ebcb6a77ca9a57a1e67057bc51f1aac3bc34219e2cffd9f7ba94dLA

Ad secundum dicendum quod prudens considerat ea quae sunt procul inquantum ordinantur ad adiuvandum vel impediendum ea quae sunt praesentialiter agenda. Unde patet quod ea quae considerat prudentia ordinantur ad alia sicut ad finem. Eorum autem quae sunt ad finem est consilium in ratione et electio in appetitu. Quorum duorum consilium magis proprie pertinet ad prudentiam, dicit enim philosophus, in VI Ethic., quod prudens est bene consiliativus. Sed quia electio praesupponit consilium, est enim appetitus praeconsiliati, ut dicitur in III Ethic.; ideo etiam eligere potest attribui prudentiae consequenter, inquantum scilicet electionem per consilium dirigit.

Ссылаются нормы: Q47A1Ad2, assert-h6f109b2e14c69e0d85792e19c489862e8d3b2cfaa57dcb8937314eb535543ef1

la · official · sha256:7245506a3ad05f192a472cb69b38f1a1f3ac2b5b7cd41334e728aedca3de1debLA

Ad tertium dicendum quod laus prudentiae non consistit in sola consideratione, sed in applicatione ad opus, quod est finis practicae rationis. Et ideo si in hoc defectus accidat, maxime est contrarium prudentiae, quia sicut finis est potissimus in unoquoque, ita et defectus qui est circa finem est pessimus. Unde ibidem philosophus subdit quod prudentia non est solum cum ratione, sicut ars, habet enim, ut dictum est, applicationem ad opus, quod fit per voluntatem.

Ссылаются нормы: Q47A1Ad3, assert-ha19e71e5b81709d9a7e2421b10db78616010360e0bf026f2e4167e127d59c6da

la · official · sha256:8f47269ddee71226c0accdc6e38a3b45e475d5f3b61fce75ceaac8059fa49147LA

Ad primum sic proceditur. Videtur quod prudentia non sit in vi cognoscitiva, sed in appetitiva. Dicit enim Augustinus, in libro de moribus Eccle., prudentia est amor ea quibus adiuvatur ab eis quibus impeditur sagaciter eligens. Sed amor non est in cognoscitiva, sed in appetitiva. Ergo prudentia est in vi appetitiva.

Ссылаются нормы: Q47A1Obiectio1, assert-h1613a5a8cd834a0811ec1c6cd5d4917bf8c3994d2d275440d13f7f631648f33d, assert-h4bce6f03af4d41de563fe075f48752a28c71053f4ff1c4f32d54bd1f05c255ae

la · official · sha256:a098d101c42a8b0f48e18828c16a6443ccd149aef866400054d0cb0a89c6b59eLA

Praeterea, sicut ex praedicta definitione apparet, ad prudentiam pertinet eligere sagaciter. Sed electio est actus appetitivae virtutis, ut supra habitum est. Ergo prudentia non est in vi cognoscitiva, sed in appetitiva.

Ссылаются нормы: Q47A1Obiectio2, assert-h0b3dce9bc71f1bf77ea1217c3a7fbddb143cd91aec87453d0c84cfac2b28aac6, assert-hdd9c9f230b15792a53d1328b29fad33bd843cdf6325ec1a7ba80b74f8a03e51f

la · official · sha256:00e7f081a2c8b6556692bf5f9396a525dae463a19ad0b6e9bb841b6d5adf9f43LA

Praeterea, philosophus dicit, in VI Ethic., quod in arte quidem volens peccans eligibilior est, circa prudentiam autem, minus, quemadmodum et circa virtutes. Sed virtutes morales, de quibus ibi loquitur, sunt in parte appetitiva, ars autem in ratione. Ergo prudentia magis est in parte appetitiva quam in ratione.

Ссылаются нормы: Q47A1Obiectio3, assert-h80009fe8e2a6a880ed825dd8fc68aaff084d197973fcbf7e45b88f2ff408d926, assert-hc2bf361c342fe5d0a5e5b51b2a24aea4b6cbd28af0656ee316dc6ac317cd6e0e

la · official · sha256:0849dd351f4ba169c057aa283ad475da8c8567ea32dcfb4255a6de8d2403fc94LA

Respondeo dicendum quod, sicut Isidorus dicit, in libro Etymol., prudens dicitur quasi porro videns, perspicax enim est, et incertorum videt casus. Visio autem non est virtutis appetitivae, sed cognoscitivae. Unde manifestum est quod prudentia directe pertinet ad vim cognoscitivam. Non autem ad vim sensitivam, quia per eam cognoscuntur solum ea quae praesto sunt et sensibus offeruntur. Cognoscere autem futura ex praesentibus vel praeteritis, quod pertinet ad prudentiam, proprie rationis est, quia hoc per quandam collationem agitur. Unde relinquitur quod prudentia proprie sit in ratione.

Ссылаются нормы: PrudenceIsVirtue, Q47A1Respondeo, assert-h41da0963c7de7a00ec378f75821aab3c4d24209d1db9473de48671aa8e91c83f

la · official · sha256:05b8b37d26a98506f5a2c7c7b8986bfa90cb03059eae9cf0df518a2329287473LA

Sed contra est quod Augustinus dicit, in libro octoginta trium quaest., prudentia est cognitio rerum appetendarum et fugiendarum.

Ссылаются нормы: assert-h710c9a9d419ae1fec8cd33734ffd07513e8c838e2fdd627fa723ad17f9b1456f

la · official · sha256:5240286ba6aa13a734264f9e5a3210ab408025a6ad80eb4be7d1c6cd5403ac6fLA

Ad primum ergo dicendum quod, sicut supra dictum est, sapientia considerat causam altissimam simpliciter. Unde consideratio causae altissimae in quolibet genere pertinet ad sapientiam in illo genere. In genere autem humanorum actuum causa altissima est finis communis toti vitae humanae. Et hunc finem intendit prudentia, dicit enim philosophus, in VI Ethic., quod sicut ille qui ratiocinatur bene ad aliquem finem particularem, puta ad victoriam, dicitur esse prudens non simpliciter, sed in hoc genere, scilicet in rebus bellicis; ita ille qui bene ratiocinatur ad totum bene vivere dicitur prudens simpliciter. Unde manifestum est quod prudentia est sapientia in rebus humanis, non autem sapientia simpliciter, quia non est circa causam altissimam simpliciter; est enim circa bonum humanum, homo autem non est optimum eorum quae sunt. Et ideo signanter dicitur quod prudentia est sapientia viro, non autem sapientia simpliciter.

Ссылаются нормы: Q47A2Ad1, assert-h4619aa1f1b4370a22c75c65765fad4b1a9dda90f4a66acd65a50f825a59e0f29

la · official · sha256:98e2c70f65c16f0b1a5f55e73a2158357fba05e586c618f497bf9eb283f5dac6LA

Ad secundum dicendum quod Ambrosius et etiam Tullius nomen prudentiae largius sumunt pro qualibet cognitione humana tam speculativa quam practica. Quamvis dici possit quod ipse actus speculativae rationis, secundum quod est voluntarius, cadit sub electione et consilio quantum ad suum exercitium, et per consequens cadit sub ordinatione prudentiae. Sed quantum ad suam speciem, prout comparatur ad obiectum, quod est verum necessarium, non cadit sub consilio nec sub prudentia.

Ссылаются нормы: Q47A2Ad2, assert-h18d99c541a2fc6adb4ee4de69619f0a0a1d365d8f55b96222f4ff4f135e92e35

la · official · sha256:914b771610b03ee58c0ff3ef4aeb08062dc7337e54e00debebfdfe8e7aa29994LA

Ad tertium dicendum quod omnis applicatio rationis rectae ad aliquid factibile pertinet ad artem. Sed ad prudentiam non pertinet nisi applicatio rationis rectae ad ea de quibus est consilium. Et huiusmodi sunt in quibus non sunt viae determinatae perveniendi ad finem; ut dicitur in III Ethic. Quia igitur ratio speculativa quaedam facit, puta syllogismum, propositionem et alia huiusmodi, in quibus proceditur secundum certas et determinatas vias; inde est quod respectu horum potest salvari ratio artis, non autem ratio prudentiae. Et ideo invenitur aliqua ars speculativa, non autem aliqua prudentia.

Ссылаются нормы: Q47A2Ad3, assert-hb468d827e63dbfff0e5cbe98aadd0e78e9dd44737d5145e43f13736f66a4f464

la · official · sha256:2741ef6ca3ec677206b34272a1eff3bb824668cf140dc70e7917183fdaaba9d1LA

Ad secundum sic proceditur. Videtur quod prudentia non solum pertineat ad rationem practicam, sed etiam ad speculativam. Dicitur enim Prov. X, sapientia est viro prudentia. Sed sapientia principalius consistit in contemplatione. Ergo et prudentia.

Ссылаются нормы: Q47A2Obiectio1, assert-h7b2c0a2d71b72d29c7d7d1458a755082251338fb146622affb52f6877900027d, assert-ha49cc323725cae71ee556c582675083b06c7b8055e52aa0bc1366314f6ab0bd1

la · official · sha256:b34197753672201b8de4edef7ea805f5702a6179371914999100ae8f8658647dLA

Praeterea, Ambrosius dicit, in I de officiis, prudentia in veri investigatione versatur, et scientiae plenioris infundit cupiditatem. Sed hoc pertinet ad rationem speculativam. Ergo prudentia consistit etiam in ratione speculativa.

Ссылаются нормы: Q47A2Obiectio2, assert-h757e14113c7cc724957c17cda434a2cd986c0b7d8b1431abb4bc7cec782594f0, assert-h956b6b0b5d2b02c0b777769836c999b756eea141240e39046c6594a91a7bb477

la · official · sha256:d212145fc651c2091eeec3ba41e55199ed8895bba0b84a930d387fdd73d332bfLA

Praeterea, in eadem parte animae ponitur a philosopho ars et prudentia; ut patet in VI Ethic. Sed ars non solum invenitur practica, sed etiam speculativa, ut patet in artibus liberalibus. Ergo etiam prudentia invenitur et practica et speculativa.

Ссылаются нормы: Q47A2Obiectio3, assert-h382664f6df9429e304b72a1171e7add84f88901bbb072fdca2661dd7865073b5, assert-ha0d75c086260da2f36518a8e154b2013108c9341ed831a9603cc088df15052c8

la · official · sha256:d71867826c1cc793c1cc1a7cecddc713e91706d11f99706041a89b814ef2f564LA

Respondeo dicendum quod, sicut philosophus dicit, in VI Ethic., prudentis est bene posse consiliari. Consilium autem est de his quae sunt per nos agenda in ordine ad finem aliquem. Ratio autem eorum quae sunt agenda propter finem est ratio practica. Unde manifestum est quod prudentia non consistit nisi in ratione practica.

Ссылаются нормы: Q47A2Respondeo, assert-hee69cfbe3badf093a9aa9611f44ee068c57cb0c96abc0238da8e80ed104a41b1

la · official · sha256:ded757302922df2a6dd67e7d21d99f8ff3d20be7910ef1f8f789dec4bf31fab3LA

Sed contra est quod philosophus dicit, in VI Ethic., quod prudentia est recta ratio agibilium. Sed hoc non pertinet nisi ad rationem practicam. Ergo prudentia non est nisi in ratione practica.

Ссылаются нормы: assert-h30e244011abc8361b2170f5fe11567076986a8b45aebfb26cc1ac288d2b6269a

la · official · sha256:fa60c8354105671fe83dc1d8380ac47b378d75232c02cee0b8f7fcdde4385115LA

Ad primum ergo dicendum quod ratio primo quidem et principaliter est universalium, potest tamen universales rationes ad particularia applicare (unde syllogismorum conclusiones non solum sunt universales, sed etiam particulares); quia intellectus per quandam reflexionem se ad materiam extendit, ut dicitur in III de anima.

Ссылаются нормы: Q47A3Ad1, assert-hf29a0c9ada3ad123833dba37501d8e10db1b8e48fdc133c752136be67cbd462f

la · official · sha256:2eedcb939329b857dc3a6f2601810afdf5156bb14ac787005395b85e627eea48LA

Ad secundum dicendum quod quia infinitas singularium non potest ratione humana comprehendi, inde est quod sunt incertae providentiae nostrae, ut dicitur Sap. IX. Tamen per experientiam singularia infinita reducuntur ad aliqua finita quae ut in pluribus accidunt, quorum cognitio sufficit ad prudentiam humanam.

Ссылаются нормы: Q47A3Ad2, assert-hc683918b91c4e8e23237662071e057ef3e8d20902c535321d276e8d47c7d05a9

la · official · sha256:8e043327b1f4677fc87f91aa2805d78ac1ad3543c62e46b72d45c388a6efbce5LA

Ad tertium dicendum quod, sicut philosophus dicit, in VI Ethic., prudentia non consistit in sensu exteriori, quo cognoscimus sensibilia propria, sed in sensu interiori, qui perficitur per memoriam et experimentum ad prompte iudicandum de particularibus expertis. Non tamen ita quod prudentia sit in sensu interiori sicut in subiecto principali, sed principaliter quidem est in ratione, per quandam autem applicationem pertingit ad huiusmodi sensum.

Ссылаются нормы: Q47A3Ad3, assert-h576090e6705099cf4e29e6280c84b65a8a792725909eb2e335a7dfd5255eeb42

la · official · sha256:7539858b0a3e2a66fefeac14d7530974e121cbded6263a91a7bbd966fd429f74LA

Ad tertium sic proceditur. Videtur quod prudentia non sit cognoscitiva singularium. Prudentia enim est in ratione, ut dictum est. Sed ratio est universalium, ut dicitur in I Physic. Ergo prudentia non est cognoscitiva nisi universalium.

Ссылаются нормы: Q47A3Obiectio1, assert-h8be027f67f481d93951a10422be603e092c29be0317ec1ee8eb6a39035f563ba, assert-haacc1648c4c19292980837b97ee620cf110b3872af5ce5c477e87730fdf81f29

la · official · sha256:1c2f7f14df226c9d498af593997ad39a7fd32838dc17c02cacc50702afb45493LA

Praeterea, singularia sunt infinita. Sed infinita non possunt comprehendi a ratione. Ergo prudentia, quae est ratio recta, non est singularium.

Ссылаются нормы: Q47A3Obiectio2, assert-h301ca95a21af4a6dc989cfe8b3735004b2cc9722dc205e5a461d3351e176de40, assert-h64d8a5327da4476b8091a29fbc25b3398b5a96194f430fff64cf5702ae7518ac

la · official · sha256:abf094988874802f4afcc147f33a82a7c86801cbb7d1b76b7a195230b00bd44eLA

Praeterea, particularia per sensum cognoscuntur. Sed prudentia non est in sensu, multi enim habentes sensus exteriores perspicaces non sunt prudentes. Ergo prudentia non est singularium.

Ссылаются нормы: Q47A3Obiectio3, assert-h68b33d5783dd7554c8fb8c0db33f12bf7d025dab05cc4863bc84790a7182f996, assert-hbb09d27eb63c18974c72fd79375754a9af2183d2d26cfc35ec5d7c1ce5c84554

la · official · sha256:858b804feeba9d07eef16889237615563c2dbfe2758aec936fb78014a5435c83LA

Respondeo dicendum quod, sicut supra dictum est, ad prudentiam pertinet non solum consideratio rationis, sed etiam applicatio ad opus, quae est finis practicae rationis. Nullus autem potest convenienter aliquid alteri applicare nisi utrumque cognoscat, scilicet et id quod applicandum est et id cui applicandum est. Operationes autem sunt in singularibus. Et ideo necesse est quod prudens et cognoscat universalia principia rationis, et cognoscat singularia, circa quae sunt operationes.

Ссылаются нормы: Q47A3Respondeo, assert-h6b99971c4775ce428c5c43c6dc23e453080931255dedbca0c8a0631de6b54b50

la · official · sha256:6062f232f74da3dcadc47586df78cef8254f643fe8ffd922ee9265f6208523a7LA

Sed contra est quod philosophus dicit, in VI Ethic., quod prudentia non est universalium solum, sed oportet et singularia cognoscere.

Ссылаются нормы: assert-ha62d8ca6e886a917c8c705fdb27b16631c03eef38b15daaf87b76f8bb0cc24f4

la · official · sha256:3d8848b2957a102c925010cb2c5502c4ac58ea744e936348e9b7e01220be841eLA

Ad primum ergo dicendum quod Augustinus ibi large accepit scientiam pro qualibet recta ratione.

Ссылаются нормы: Q47A4Ad1, assert-h5b045b5623ef76582a47f4c1abf815c587d38e0e9a95e0775e3ccb4ec0e6986b

la · official · sha256:b80e978543f0c57f9b70d60152f03049d6876146a62defd7f34526ee4e66ca30LA

Ad secundum dicendum quod philosophus dicit artis esse virtutem, quia non importat rectitudinem appetitus, et ideo ad hoc quod homo recte utatur arte, requiritur quod habeat virtutem, quae faciat rectitudinem appetitus. Prudentia autem non habet locum in his quae sunt artis, tum quia ars ordinatur ad aliquem particularem finem; tum quia ars habet determinata media per quae pervenitur ad finem. Dicitur tamen aliquis prudenter operari in his quae sunt artis per similitudinem quandam, in quibusdam enim artibus, propter incertitudinem eorum quibus pervenitur ad finem, necessarium est consilium, sicut in medicinali et in navigatoria, ut dicitur in III Ethic.

Ссылаются нормы: Q47A4Ad2, assert-h5b7acf40e95120348e71c352fc70e6ba0d38333dffcaea51cb525571d6ee9d26

la · official · sha256:bd7a7239e6d336690cc639bbc686f5d46cd3d1593e949ddd7a22914de8a4bfdbLA

Ad tertium dicendum quod illud dictum sapientis non est sic intelligendum quasi ipsa prudentia sit moderanda, sed quia secundum prudentiam est aliis modus imponendus.

Ссылаются нормы: Q47A4Ad3, assert-h029757129e22edaf0c89b8a9b32f4e8f2e4acf0d33718d0b15341b616ecd05db

la · official · sha256:ac618466d36847cb3e5e3581ae3ff3c347573c39248dc03facb4742adacbdf3fLA

Ad quartum sic proceditur. Videtur quod prudentia non sit virtus. Dicit enim Augustinus, in I de Lib. Arb., quod prudentia est appetendarum et vitandarum rerum scientia. Sed scientia contra virtutem dividitur; ut patet in praedicamentis. Ergo prudentia non est virtus.

Ссылаются нормы: Q47A4Obiectio1, assert-h0637d196fc9fcf526d38bac7abe70375844eef1f4ab2dd1e296a244ad0f02ac3, assert-h3bf3bf890f8e74cb181cf00998f432280ad2619f511f57aff2548dc412abb972

la · official · sha256:da2ec21d3b71f26389d8e034b674e9828a127017f95ae5ac990a692520ab53afLA

Praeterea, virtutis non est virtus. Sed artis est virtus; ut philosophus dicit, in VI Ethic. Ergo ars non est virtus. Sed in arte est prudentia, dicitur enim II Paral. II de Hiram quod sciebat caelare omnem sculpturam, et adinvenire prudenter quodcumque in opere necessarium est. Ergo prudentia non est virtus.

Ссылаются нормы: Q47A4Obiectio2, assert-h77a2ffd37a399cb1fa4ece7abc73432d204688a47709698300eb6375bcc994f3, assert-h79cf5018889cfd9fcf64749f97138d59ad6f4ed42aeba937607d5db3628760d2, assert-h84986e7714968767003dfabb984a95572c83b7c637acfd0692f5f79c7dbf7986, assert-hbcfa9e7bcef44cf71f2d6e2eee75204fc5e35295957ba89ed20f2409bb67fe30

la · official · sha256:f9c568accbf4b58e3c9d2ad09a8788ff2b16302bebab9a8a4535c4d449cab67fLA

Praeterea, nulla virtus potest esse immoderata. Sed prudentia est immoderata, alioquin frustra diceretur in Prov. XXIII, prudentiae tuae pone modum. Ergo prudentia non est virtus.

Ссылаются нормы: Q47A4Obiectio3, assert-h5b3af9e63f90d79da5dfee237009dcbc4ab1156eadf100c0b77113b389bc12e7, assert-hd73eb68485e4e73d26f6447ec4ea0ddf26ab7aa4bcbbfd772f1a4c5b2e80f245

la · official · sha256:60faba0074b6d79be6418eecd39314983238c74cca2817fa952ecd74d3fe3e02LA

Respondeo dicendum quod, sicut supra dictum est cum de virtutibus in communi ageretur, virtus est quae bonum facit habentem et opus eius bonum reddit. Bonum autem potest dici dupliciter, uno modo, materialiter, pro eo quod est bonum; alio modo, formaliter, secundum rationem boni. Bonum autem, inquantum huiusmodi, est obiectum appetitivae virtutis. Et ideo si qui habitus sunt qui faciant rectam considerationem rationis non habito respectu ad rectitudinem appetitus, minus habent de ratione virtutis, tanquam ordinantes ad bonum materialiter, idest ad id quod est bonum non sub ratione boni, plus autem habent de ratione virtutis habitus illi qui respiciunt rectitudinem appetitus, quia respiciunt bonum non solum materialiter, sed etiam formaliter, idest id quod est bonum sub ratione boni. Ad prudentiam autem pertinet, sicut dictum est, applicatio rectae rationis ad opus, quod non fit sine appetitu recto. Et ideo prudentia non solum habet rationem virtutis quam habent aliae virtutes intellectuales; sed etiam habet rationem virtutis quam habent virtutes morales, quibus etiam connumeratur.

Ссылаются нормы: Q47A4Respondeo, assert-hf4dd73f850608f9b4fb3ffe51a841dc5f7f15a7bf8e7a70667537355e0564b82

la · official · sha256:ec7963e48cca231e94e5915b9c63bd0746a9468d638b5e680a2971d8cfe049a0LA

Sed contra est quod Gregorius, in II Moral., prudentiam, temperantiam, fortitudinem et iustitiam dicit esse quatuor virtutes.

Ссылаются нормы: assert-h15f09a2ae4ce11afb0ce5891eb2e10ce9f411d4402bd564f65bf85bad765650c

la · official · sha256:bb1e1961c50df3354344c552cd7ea25cdbbc8d8a3852ac0a66e078c47938d9feLA

Ad primum ergo dicendum quod illa definitio non datur de virtute in communi, sed de virtute morali. In cuius definitione convenienter ponitur virtus intellectualis communicans in materia cum ipsa, scilicet prudentia, quia sicut virtutis moralis subiectum est aliquid participans ratione, ita virtus moralis habet rationem virtutis inquantum participat virtutem intellectualem.

Ссылаются нормы: Q47A5Ad1, assert-he126611ccea443cee15db777222108f5c136ef0acd53f556258cb214fd217d24

la · official · sha256:2920db7ad53fd60c056371154aabaa4d84db70a6745fb801e03f0785169b2108LA

Ad secundum dicendum quod ex illa ratione habetur quod prudentia adiuvet omnes virtutes, et in omnibus operetur. Sed hoc non sufficit ad ostendendum quod non sit virtus specialis, quia nihil prohibet in aliquo genere esse aliquam speciem quae aliqualiter operetur in omnibus speciebus eiusdem generis; sicut sol aliqualiter influit in omnia corpora.

Ссылаются нормы: Q47A5Ad2, assert-hc1f6e1608579cfb1cfc8edf241f55959e1deae6acb2e3e9ff6f09d6c68925873

la · official · sha256:bb62eee27706571db54a87a8836d99a278ce1515067f111e1010a2df79591c3eLA

Ad tertium dicendum quod agibilia sunt quidem materia prudentiae secundum quod sunt obiectum rationis, scilicet sub ratione veri. Sunt autem materia moralium virtutum secundum quod sunt obiectum virtutis appetitivae, scilicet sub ratione boni.

Ссылаются нормы: Q47A5Ad3, assert-ha8122fc26f3478a4fae84abf9d1655e876acd3bcc9fac32e7fb64d192e148be6

la · official · sha256:f994dd8935ea63891c3d2dc4bf837fa1d27ed020290f78c134ba18bf7895c37eLA

Ad quintum sic proceditur. Videtur quod prudentia non sit specialis virtus. Nulla enim specialis virtus ponitur in communi definitione virtutis. Sed prudentia ponitur in communi definitione virtutis, quia in II Ethic. definitur virtus habitus electivus in medietate existens determinata ratione quoad nos, prout sapiens determinabit; recta autem ratio intelligitur secundum prudentiam, ut dicitur in VI Ethic. Ergo prudentia non est specialis virtus.

Ссылаются нормы: Q47A5Obiectio1, assert-h05941dbf69e6ab5c7f80ce614b1931f6a5858b36598826c2b89eae537746c9b6, assert-h682bd62f60a8b8b59a9083e7ed092343c3bbd243a068375c4ee9bb7929b7ae14

la · official · sha256:8831f1d703bef6d36a7f78b4383f0311dd37cb80a577efac23bb345b35d8004fLA

Praeterea, philosophus dicit, in VI Ethic., quod virtus moralis recte facit operari finem, prudentia autem ea quae sunt ad finem. Sed in qualibet virtute sunt aliqua operanda propter finem. Ergo prudentia est in qualibet virtute. Non est ergo virtus specialis.

Ссылаются нормы: Q47A5Obiectio2, assert-h588c5cb1392c055cdf9992243654b291d3a8e90c93c1b0f77e48631fe7c1185d, assert-he903028c46e9cbbc123c06fee77320d55d92d926d650b2c83ce7ecdb7bf173fc

la · official · sha256:48018378c579de46711c2f8d50e52ff0fbfa78e59d825995749bb85de6efc8b9LA

Praeterea, specialis virtus habet speciale obiectum. Sed prudentia non habet speciale obiectum, est enim recta ratio agibilium, ut dicitur in VI Ethic.; agibilia autem sunt omnia opera virtutum. Ergo prudentia non est specialis virtus.

Ссылаются нормы: Q47A5Obiectio3, assert-h2195ba6a2d352267a03c2bd289ff359acaf0070d87bccdf71d68b0a4f1b8fb79, assert-h5af93ba9516734fbc341a84fb8523c7570da721f2654b04e552ab5ac08a2651b

la · official · sha256:d7043a3c560ea8971874374774ee4990b184b75b19a1e91118375a2112886abaLA

Respondeo dicendum quod cum actus et habitus recipiant speciem ex obiectis, ut ex supradictis patet, necesse est quod habitus cui respondet speciale obiectum ab aliis distinctum specialis sit habitus, et si est bonus, est specialis virtus. Speciale autem obiectum dicitur non secundum materialem considerationem ipsius, sed magis secundum rationem formalem, ut ex supradictis patet, nam una et eadem res cadit sub actu diversorum habituum, et etiam diversarum potentiarum, secundum rationes diversas. Maior autem diversitas obiecti requiritur ad diversitatem potentiae quam ad diversitatem habitus, cum plures habitus inveniantur in una potentia, ut supra dictum est. Diversitas ergo rationis obiecti quae diversificat potentiam, multo magis diversificat habitum. Sic igitur dicendum est quod cum prudentia sit in ratione, ut dictum est, diversificatur quidem ab aliis virtutibus intellectualibus secundum materialem diversitatem obiectorum. Nam sapientia, scientia et intellectus sunt circa necessaria; ars autem et prudentia circa contingentia; sed ars circa factibilia, quae scilicet in exteriori materia constituuntur, sicut domus, cultellus et huiusmodi; prudentia autem est circa agibilia, quae scilicet in ipso operante consistunt, ut supra habitum est. Sed a virtutibus moralibus distinguitur prudentia secundum formalem rationem potentiarum distinctivam, scilicet intellectivi, in quo est prudentia; et appetitivi, in quo est virtus moralis. Unde manifestum est prudentiam esse specialem virtutem ab omnibus aliis virtutibus distinctam.

Ссылаются нормы: Q47A5Respondeo, assert-h9078e9e3094f9267f3d362958be07b6b9689b5211e537a3ae8bab806c9118673

la · official · sha256:c1b6d6d3b52cc92ddd1aeffa5fa1884b522674acb1921323027e6bbc74bbd65dLA

Sed contra est quod condividitur et connumeratur aliis virtutibus, dicitur enim Sap. VIII. Sobrietatem et prudentiam docet, iustitiam et virtutem.

Ссылаются нормы: assert-hcff37ddfb4f1de11eb469f70a3283f3780c8785c52a37da0c16a2957432525eb

la · official · sha256:477abc063d32967d5917a3d630ac16b3e81167e0a6572ee1286d99c266c423ddLA

Ad primum ergo dicendum quod virtutibus moralibus praestituit finem ratio naturalis quae dicitur synderesis, ut in primo habitum est, non autem prudentia, ratione iam dicta.

Ссылаются нормы: Q47A6Ad1, assert-h272f12acb1c7663436c203b8ce2abc9a55295714451793614a60653ae43cc53c

la · official · sha256:6888c73356434cd586c5717a225d103bf61914b15a94cb82d47b0ce5b536e718LA

Et per hoc etiam patet responsio ad secundum.

Ссылаются нормы: Q47A6Ad2, assert-h8bf81291fca649752742e8875d153474d8d1cf1d7d5afba07e8d87f0c4ad7c37

la · official · sha256:4b8858321b220f1568285dfd6db1b81312d3a861f9db4f35617121bb782792cdLA

Ad tertium dicendum quod finis non pertinet ad virtutes morales tanquam ipsae praestituant finem, sed quia tendunt in finem a ratione naturali praestitutum. Ad quod iuvantur per prudentiam, quae eis viam parat, disponendo ea quae sunt ad finem. Unde relinquitur quod prudentia sit nobilior virtutibus moralibus, et moveat eas. Sed synderesis movet prudentiam, sicut intellectus principiorum scientiam.

Ссылаются нормы: Q47A6Ad3, assert-h1fc231a4cca9f279359e6835afa3eeb7ac328a51a044769f7cd385f04fe5962f

la · official · sha256:a94aca8dfaa68aa95b28d58eac65e415b921aec520fb746e4ddacac9da579687LA

Ad sextum sic proceditur. Videtur quod prudentia praestituat finem virtutibus moralibus. Cum enim prudentia sit in ratione, virtus autem moralis in vi appetitiva, videtur quod hoc modo se habeat prudentia ad virtutem moralem sicut ratio ad vim appetitivam. Sed ratio praestituit finem potentiae appetitivae. Ergo prudentia praestituit finem virtutibus moralibus.

Ссылаются нормы: Q47A6Obiectio1, assert-hab948f80fd217320ee916d05c08fa1a0112e9114f5ad59c8284e6a4884fd80c9, assert-hb77da44747356a6e462548ec6cb4ed235216f17768314bf2e2a63bb2ff33ee2a

la · official · sha256:1de78146ada11351835809dd52afa901ab4835603f58f8b9e5cffbe95c521eaaLA

Praeterea, homo excedit res irrationales secundum rationem, sed secundum alia cum eis communicat. Sic igitur se habent aliae partes hominis ad rationem sicut se habent creaturae irrationales ad hominem. Sed homo est finis creaturarum irrationalium ut dicitur in I Politic. ergo omnes aliae partes hominis ordinantur ad rationem sicut ad finem. Sed prudentia est recta ratio agibilium, ut dictum est. Ergo omnia agibilia ordinantur ad prudentiam sicut ad finem. Ipsa ergo praestituit finem omnibus virtutibus moralibus.

Ссылаются нормы: Q47A6Obiectio2, assert-h016b6b70f68b469e12e693cfce6cd53913fbed229cebcd0434a266e44921d004, assert-h8b66b3191a4f1d422b65b249633a3deb06711e72485cc0da5864b2916d8dbc7b, assert-had9a17107fdc8b03feaa1e619b07633830a73a08386e89153c6558618da3edba

la · official · sha256:424f60263630d4eedb8aeda2bd7a26191096773330ee0332d4a5883f15d062f2LA

Praeterea, proprium est virtutis vel artis seu potentiae ad quam pertinet finis ut praecipiat aliis virtutibus seu artibus ad quas pertinent ea quae sunt ad finem. Sed prudentia disponit de aliis virtutibus moralibus et praecipit eis. Ergo praestituit eis finem.

Ссылаются нормы: Q47A6Obiectio3, assert-h418478ab2be3f76caa27365d807f0619575b09d71e7bdb2e4892bcf7a016b59f, assert-hb6c1206738bd4d85831e045572447d589020dd509e03d88ac6a0202884436867

la · official · sha256:0149f945caba33a590ca1b666e0400d814c74a8848c88f5a78dc772dea786c94LA

Respondeo dicendum quod finis virtutum moralium est bonum humanum. Bonum autem humanae animae est secundum rationem esse; ut patet per Dionysium, IV cap. de Div. Nom. Unde necesse est quod fines moralium virtutum praeexistant in ratione. Sicut autem in ratione speculativa sunt quaedam ut naturaliter nota, quorum est intellectus; et quaedam quae per illa innotescunt, scilicet conclusiones, quarum est scientia, ita in ratione practica praeexistunt quaedam ut principia naturaliter nota, et huiusmodi sunt fines virtutum moralium, quia finis se habet in operabilibus sicut principium in speculativis, ut supra habitum est; et quaedam sunt in ratione practica ut conclusiones, et huiusmodi sunt ea quae sunt ad finem, in quae pervenimus ex ipsis finibus. Et horum est prudentia, applicans universalia principia ad particulares conclusiones operabilium. Et ideo ad prudentiam non pertinet praestituere finem virtutibus moralibus, sed solum disponere de his quae sunt ad finem.

Ссылаются нормы: Q47A6Respondeo, assert-h7b9ffe026eefff82588e81049de776c503b06ba2632a735760507ff7a6a37168

la · official · sha256:94755f41032f1bdc6f403615e6799003c8f729aba8215e4b699f3b92327eaf87LA

Sed contra est quod philosophus dicit, in VI Ethic., quod virtus moralis intentionem finis facit rectam, prudentia autem quae ad hanc. Ergo ad prudentiam non pertinet praestituere finem virtutibus moralibus, sed solum disponere de his quae sunt ad finem.

Ссылаются нормы: assert-h463540d98f04c91f469194cba32922d40d332f19ff9a971569992dc3eaaf4ac0

la · official · sha256:253f149aba54909a724fb1dfac6d9f95f3f8fa55c4c42fb3bb7c7ba2ac27dabaLA

Et per hoc patet responsio ad primum.

Ссылаются нормы: Q47A7Ad1, assert-h040bb07b22758502226b974f7ba8a8cdd4c2beb08cc5c0d65a68dfba655a5ab2

la · official · sha256:d5793e2b77149f41a4cc680ea6945b045d240ffd2594f42cb90888f7d1d20050LA

Ad secundum dicendum quod sicut agens naturale facit ut forma sit in materia, non tamen facit ut formae conveniant ea quae per se ei insunt; ita etiam prudentia medium constituit in passionibus et operationibus, non tamen facit quod medium quaerere conveniat virtuti.

Ссылаются нормы: Q47A7Ad2, assert-h999a2fba9c119b666b75d610b76f98a8504ab40ab7b7a4ad93dc5409e2453614

la · official · sha256:52b7ed11b6979d5b30ad53de553b0b98c460d446d861afaabab9f656fa4f3014LA

Ad tertium dicendum quod virtus moralis per modum naturae intendit pervenire ad medium. Sed quia medium non eodem modo invenitur in omnibus, ideo inclinatio naturae, quae semper eodem modo operatur, ad hoc non sufficit, sed requiritur ratio prudentiae.

Ссылаются нормы: Q47A7Ad3, assert-h4f1d44bd7c50b8cbc3117005164bd1c111be12f1dc6311eb2148871dc81694be

la · official · sha256:318ba3b3dbc3fe59e93c52b90845b40b92909f1a5e5632b43feab4d877da8bf8LA

Ad septimum sic proceditur. Videtur quod ad prudentiam non pertineat invenire medium in virtutibus moralibus. Consequi enim medium est finis moralium virtutum. Sed prudentia non praestituit finem moralibus virtutibus, ut ostensum est. Ergo non invenit in eis medium.

Ссылаются нормы: Q47A7Obiectio1, assert-h13d35cbddf37b3736d3814d71d9cbb9e030fa43520eeef1b234e33c9802dc443, assert-hd515907968d0be85717ce6cbd851a59a70771295ef99f40d92e0af4eb390d5ae

la · official · sha256:bcc8310c951e6c11721d017833340fc14600bdd96af25ead262bdf4dc8e88963LA

Praeterea, illud quod est per se non videtur causam habere, sed ipsum esse est sui ipsius causa, quia unumquodque dicitur esse per causam suam. Sed existere in medio convenit virtuti morali per se, quasi positum in eius definitione, ut ex dictis patet. Non ergo prudentia causat medium in virtutibus moralibus.

Ссылаются нормы: Q47A7Obiectio2, assert-h2a0d4de25f52fb2cd3ae71809e9953d7b08bb371a7651ece31eb5395fbcc18db, assert-hb4478a54ecee4656d2dc49222c6ed9e565835231ecc5c61152c3eba020d976cc

la · official · sha256:738e5d5fbd0109318a94c90df75a5df742f53c5b3b2d3bce72355833a3345ed7LA

Praeterea, prudentia operatur secundum modum rationis. Sed virtus moralis tendit ad medium per modum naturae, quia ut Tullius dicit, in II Rhet., virtus est habitus per modum naturae rationi consentaneus. Ergo prudentia non praestituit medium virtutibus moralibus.

Ссылаются нормы: Q47A7Obiectio3, assert-h21d3891e8628bbb9e9b1537e2361bbf794d50ee768a17be21ff765437bda54f9, assert-hc151849b0b635a6e27bddc07f6e52ae737a3e4868b10887aaf4bb8b141bf66ba

la · official · sha256:fe52bd9ac5dd879bb51227cab2eb3f9976c46147e0f69aeb67e446792c578b16LA

Respondeo dicendum quod hoc ipsum quod est conformari rationi rectae est finis proprius cuiuslibet moralis virtutis, temperantia enim hoc intendit, ne propter concupiscentias homo divertat a ratione; et similiter fortitudo ne a recto iudicio rationis divertat propter timorem vel audaciam. Et hic finis praestitutus est homini secundum naturalem rationem, naturalis enim ratio dictat unicuique ut secundum rationem operetur. Sed qualiter et per quae homo in operando attingat medium rationis pertinet ad dispositionem prudentiae. Licet enim attingere medium sit finis virtutis moralis, tamen per rectam dispositionem eorum quae sunt ad finem medium invenitur.

Ссылаются нормы: Q47A7Respondeo, assert-hffd78817e452cbd978677af43619209be76c8ee4f009ae75dabff4e0462b2aac

la · official · sha256:522a17f0ba9e42182d9817d1dc0428f5cd90c035ce024adecb1d77d3225dfcd8LA

Sed contra est quod in supraposita definitione virtutis moralis dicitur quod est in medietate existens determinata ratione prout sapiens determinabit.

Ссылаются нормы: assert-h1d919919336a360f9aaeff3936015f2972f17e51ff66454b21e22c1fceb1e7c1

la · official · sha256:b2155843f818c5502d370cb50c5619c8aa779dcad994d37563294c81e16b007dLA

Ad primum ergo dicendum quod actus praecipiendi se extendit et ad bona prosequenda et ad mala cavenda. Et tamen praecavere insidias non attribuit Augustinus prudentiae quasi principalem actum ipsius, sed quia iste actus prudentiae non manet in patria.

Ссылаются нормы: Q47A8Ad1, assert-h84604432576b921b7567a4c846b45e1c9ebcbc0f8bffabb011a6e38c06f66d60

la · official · sha256:fc66b0e1adfd4694edfaeaddc1e58681276dd95a36fd1d05e4a346aa097941a6LA

Ad secundum dicendum quod bonitas consilii requiritur ut ea quae sunt bene inventa applicentur ad opus. Et ideo praecipere pertinet ad prudentiam, quae est bene consiliativa.

Ссылаются нормы: Q47A8Ad2, assert-h019fb6b28a0dee51ed64733feec3e8c1a892b5795be37a6df08b99d67372aa54

la · official · sha256:ddf328572ff9375028b10d3d751766a1c9be9afff3633ec290dde2babc881d1dLA

Ad tertium dicendum quod movere absolute pertinet ad voluntatem. Sed praecipere importat motionem cum quadam ordinatione. Et ideo est actus rationis, ut supra dictum est.

Ссылаются нормы: Q47A8Ad3, assert-h249551251ab3af46fad0069d66ea6ce4c11aa725b67bb05b837fd2c39d874fe3

la · official · sha256:76a5e539bf372d5d0a47ca7be8b90e7172c31bb8fd899a5196e7cb479da0dfe9LA

Ad octavum sic proceditur. Videtur quod praecipere non sit principalis actus prudentiae. Praecipere enim pertinet ad bona quae sunt fienda. Sed Augustinus, XIV de Trin., ponit actum prudentiae praecavere insidias. Ergo praecipere non est principalis actus prudentiae.

Ссылаются нормы: Q47A8Obiectio1, assert-h5c0449e5472eb9b220ad4488010fb5e775a75ba0239d95d8b44ed41df355d510, assert-hec966e561757ee06d2e8d5a2cd919de20807b65b6410b280915e0da6bf4e5c66

la · official · sha256:61a7b84fc84a236e6d49ee18f46b994e9fe4a1ea27539f3e26575804c1ac1b2cLA

Praeterea, philosophus dicit, in VI Ethic., quod prudentis videtur esse bene consiliari. Sed alius actus videtur esse consiliari et praecipere, ut ex supradictis patet. Ergo prudentiae principalis actus non est praecipere.

Ссылаются нормы: Q47A8Obiectio2, assert-h98e703ab6fd563110d3b80ba96f26555f4275eaf758402674809dd2a54a973e8, assert-h9d2107b0d1da3d4669646e3949ffe36c8cdcf8d291e3d4f7f1a23c6f3f48e16c

la · official · sha256:87a715fecc18bf94f4a53a74e0e2916a00f7b94e7d80c950bb5a9a401216d305LA

Praeterea, praecipere, vel imperare, videtur pertinere ad voluntatem, cuius obiectum est finis et quae movet alias potentias animae. Sed prudentia non est in voluntate, sed in ratione. Ergo prudentiae actus non est praecipere.

Ссылаются нормы: Q47A8Obiectio3, assert-h09bf44c19a5179b4b726f75c6f1c80e1967b3ae699c4de1de3006264b012f469, assert-he516764426d1d828d0090e78e5f8b017ca6d1b086e1b2c2680d0bf7ad905ad55

la · official · sha256:536a9dc57094b6b1b9e1480fe5da5dc68dc0ccd68f3c6468bf41925ddb3268d3LA

Respondeo dicendum quod prudentia est recta ratio agibilium, ut supra dictum est. Unde oportet quod ille sit praecipuus actus prudentiae qui est praecipuus actus rationis agibilium. Cuius quidem sunt tres actus. Quorum primus est consiliari, quod pertinet ad inventionem, nam consiliari est quaerere, ut supra habitum est. Secundus actus est iudicare de inventis, et hic sistit speculativa ratio. Sed practica ratio, quae ordinatur ad opus, procedit ulterius et est tertius actus eius praecipere, qui quidem actus consistit in applicatione consiliatorum et iudicatorum ad operandum. Et quia iste actus est propinquior fini rationis practicae, inde est quod iste est principalis actus rationis practicae, et per consequens prudentiae. Et huius signum est quod perfectio artis consistit in iudicando, non autem in praecipiendo. Ideo reputatur melior artifex qui volens peccat in arte, quasi habens rectum iudicium, quam qui peccat nolens, quod videtur esse ex defectu iudicii. Sed in prudentia est e converso, ut dicitur in VI Ethic., imprudentior enim est qui volens peccat, quasi deficiens in principali actu prudentiae, qui est praecipere, quam qui peccat nolens.

Ссылаются нормы: Q47A8Respondeo, assert-h1888df665044da70acffad3e8a82718baa3aef787d1d5b6b06330015eda7bf1d

la · official · sha256:eac0937bdfaf4b21b05a2784852fafdaafcaf1f00290fa5257a736ecb0aee5d2LA

Sed contra est quod philosophus dicit, in VI Ethic., quod prudentia praeceptiva est.

Ссылаются нормы: assert-ha0fb1d2f227fdc1a51139c8f09bc92ba812df0c709fad97beccdccd49f7291a0

la · official · sha256:da594d6e239fad78f73d871c4526b75918d830af7ccd3fec40f9274d4071693aLA

Ad primum ergo dicendum quod motus pertinet quidem ad vim appetitivam sicut ad principium movens, tamen secundum directionem et praeceptum rationis, in quo consistit ratio sollicitudinis.

Ссылаются нормы: Q47A9Ad1, assert-h2362f17c09ff84b3ce8213521094bffb4d3c977288a1a0b38072e60db1c2978a

la · official · sha256:abb2b65186ee8d15ce3ca99a4aa2ff10487d0af66101cd120a0166c3579a6331LA

Ad secundum dicendum quod, secundum philosophum, in I Ethic., certitudo non est similiter quaerenda in omnibus, sed in unaquaque materia secundum proprium modum. Quia vero materiae prudentiae sunt singularia contingentia, circa quae sunt operationes humanae, non potest certitudo prudentiae tanta esse quod omnino sollicitudo tollatur.

Ссылаются нормы: Q47A9Ad2, assert-h44d28e42ab570c1e2edf3eb10b54644936367bcf480338573cf1ecbf64efbe13

la · official · sha256:26211db08a4a81160cde7ae20db1a02c892273fedc4f9f3ae26aa0f92afa2ed8LA

Ad tertium dicendum quod magnanimus dicitur esse piger et otiosus, non quia de nullo sit sollicitus, sed quia non est superflue sollicitus de multis, sed confidit in his de quibus confidendum est, et circa illa non superflue sollicitatur. Superfluitas enim timoris et diffidentiae facit superfluitatem sollicitudinis, quia timor facit consiliativos, ut supra dictum est cum de passione timoris ageretur.

Ссылаются нормы: Q47A9Ad3, assert-he632d6969889ccc9724f13a142ac93e243d4a7d56948fce30bdac42e1552c1de

la · official · sha256:c45e8c275283dc346bd5844a9d32c7508d33fe4f63bae5d0e691c3ee8e2fda68LA

Ad nonum sic proceditur. Videtur quod sollicitudo non pertineat ad prudentiam. Sollicitudo enim inquietudinem quandam importat, dicit enim Isidorus, in libro Etymol., quod sollicitus dicitur qui est inquietus. Sed motio maxime pertinet ad vim appetitivam. Ergo et sollicitudo. Sed prudentia non est in vi appetitiva, sed in ratione, ut supra habitum est. Ergo sollicitudo non pertinet ad prudentiam.

Ссылаются нормы: Q47A9Obiectio1, assert-h4de83aabf8721b7fb35c435c719a7525a6babe476f7ec7dbd812089474b3b24c, assert-h93745686100fdbd609277f4bb20a351053bbf591fede6118c20d372f1b48570e, assert-hcdf03fd94813dc807363f63cd4cdd55cbafb13a9ad3339187e7b6ddf5d28a887, assert-hd2b2a0a66c60c2ab587885ab23fef7985511f9db14ae9df9d0b1f4025123d2ff

la · official · sha256:1832274a5af461637cfa112f0cc31e0c1ac5e3f8645959bfdf12995ae329d6eeLA

Praeterea, sollicitudini videtur opponi certitudo veritatis, unde dicitur I Reg. IX quod Samuel dixit ad Saul, de asinis quas nudiustertius perdidisti ne sollicitus sis, quia inventae sunt. Sed certitudo veritatis pertinet ad prudentiam, cum sit virtus intellectualis. Ergo sollicitudo opponitur prudentiae, magis quam ad eam pertineat.

Ссылаются нормы: Q47A9Obiectio2, assert-h84e2aea59b10b8cdbad923be838cb7022d59dc98eef15f61726abdd5ae672929, assert-hd06dd6f6b9c6eece2de8a88d7782ab7a1c5f93bcf68259b9efea42335282c54d

la · official · sha256:0ee456480227b074a55637852c5fef36940420ea30a03733ccd7ead398ebc107LA

Praeterea, philosophus dicit, in IV Ethic., quod ad magnanimum pertinet pigrum esse et otiosum. Pigritiae autem opponitur sollicitudo. Cum ergo prudentia non opponatur magnanimitati, quia bonum non est bono contrarium, ut dicitur in Praedic.; videtur quod sollicitudo non pertineat ad prudentiam.

Ссылаются нормы: Q47A9Obiectio3, assert-h6d5227534bda15fc7b4b20c4d2dabbb90c850135319ea69485494b219796e86d

la · official · sha256:042a0fb4ff797315007ff21e3e1cbcfcc9fca0db3e41b8c9013b485b25854282LA

Respondeo dicendum quod, sicut dicit Isidorus, in libro Etymol., sollicitus dicitur quasi solers citus, inquantum scilicet aliquis ex quadam solertia animi velox est ad prosequendum ea quae sunt agenda. Hoc autem pertinet ad prudentiam, cuius praecipuus actus est circa agenda praecipere de praeconsiliatis et iudicatis. Unde philosophus dicit, in VI Ethic., quod oportet operari quidem velociter consiliata, consiliari autem tarde. Et inde est quod sollicitudo proprie ad prudentiam pertinet. Et propter hoc Augustinus dicit, in libro de moribus Eccles., quod prudentiae sunt excubiae atque diligentissima vigilantia ne, subrepente paulatim mala suasione, fallamur.

Ссылаются нормы: Q47A9Respondeo, assert-h9d0c80ef36449e0c1c5031623fdd4892bda5f9721c7ead75681b115fe191a3b7

la · official · sha256:eee36a851ab65a5127b8c20c35f1b52cd9a06970f4e84b8319f6c4ec77dfa5a3LA

Sed contra est quod dicitur I Pet. IV, estote prudentes, et vigilate in orationibus. Sed vigilantia est idem sollicitudini. Ergo sollicitudo pertinet ad prudentiam.

Ссылаются нормы: assert-hac2d96ece020ce510f571f1f46668ef198f18e0bd1dcd59e99829e96e1232991

la · official · sha256:4ee5beea3a46cb1ba0ff8fc48124225edbcb5b00eae7d303608aea5f083b038bLA

Consequenter, post virtutes theologicas, primo considerandum est, circa virtutes cardinales, de prudentia. Et primo, de prudentia secundum se; secundo, de partibus eius; tertio, de dono ei correspondente; quarto, de vitiis oppositis; quinto, de praeceptis ad hoc pertinentibus. Circa primum quaeruntur sexdecim. Primo, utrum prudentia sit in voluntate, vel in ratione. Secundo, si est in ratione, utrum in practica tantum, vel etiam in speculativa. Tertio, utrum sit cognoscitiva singularium. Quarto, utrum sit virtus. Quinto, utrum sit virtus specialis. Sexto, utrum praestituat finem virtutibus moralibus. Septimo, utrum constituat medium in eis. Octavo, utrum praecipere sit proprius actus eius. Nono, utrum sollicitudo vel vigilantia pertineat ad prudentiam. Decimo, utrum prudentia se extendat ad regimen multitudinis. Undecimo, utrum prudentia quae est respectu boni proprii sit eadem specie cum ea quae se extendit ad bonum commune duodecimo, utrum prudentia sit in subditis, an solum in principibus. Tertiodecimo, utrum inveniatur in malis. Quartodecimo, utrum inveniatur in omnibus bonis. Quintodecimo, utrum insit nobis a natura. Sextodecimo, utrum perdatur per oblivionem.

la · official · sha256:af56abbd9063f616fd2ea649ed4848c31404d8a3be8410048e73afed8106a3b2LA

[41056] IIª-IIae q. 48 ad 1 Ad primum ergo dicendum quod diversae assignationes differunt secundum quod diversa genera partium ponuntur; vel secundum quod sub una parte unius assignationis includuntur multae partes alterius assignationis. Sicut Tullius sub providentia includit cautionem et circumspectionem; sub intelligentia autem rationem, docilitatem et solertiam.

Ссылаются нормы: Q48A1Ad1, assert-hca02c44fc84b64440e42234dfcf2e294f89427c2effd7190a44542c6280c2c2e

la · official · sha256:177e612023e668cd3fee07e868d409d1820ae8e489d2c1988975cbcfa0aca930LA

[41057] IIª-IIae q. 48 ad 2 Ad secundum dicendum quod oeconomica et politica non accipiuntur hic secundum quod sunt scientiae; sed secundum quod sunt prudentiae quaedam. De aliis autem tribus patet responsio ex dictis.

Ссылаются нормы: Q48A1Ad2, assert-h6cf4af77f782ff761bebc9ef63b1a64c1315a3d69296fd8f6bb1985d1a38da2a

la · official · sha256:a40360482b71475ac8a110efc8089e5f63e15f34fb5627449bd2a18e13ee519bLA

[41058] IIª-IIae q. 48 ad 3 Ad tertium dicendum quod omnia illa ponuntur partes prudentiae non secundum suam communitatem; sed secundum quod se habent ad ea quae pertinent ad prudentiam.

Ссылаются нормы: Q48A1Ad3, assert-ha77fdf72a7448365bf78e98b8a48efa47c49aa080964461a567423ffc92ec0af

la · official · sha256:864d257557c8881262ed218aab26c80629304e5c4f865450fb8feafffd69f247LA

[41059] IIª-IIae q. 48 ad 4 Ad quartum dicendum quod recte praecipere et recte uti semper se comitantur, quia ad praeceptum rationis sequitur obedientia inferiorum virium, quae pertinent ad usum.

Ссылаются нормы: Q48A1Ad4, assert-h8b9a06128de574c3d4573db6872f0759efd5208593a2218efae1509bf64ef78d

la · official · sha256:0eb5437defec164666e45ad0d1d00b94e98f3a6ddce0de68186db38e6eea1d4fLA

[41060] IIª-IIae q. 48 ad 5 Ad quintum dicendum quod sollicitudo includitur in ratione providentiae.

Ссылаются нормы: Q48A1Ad5, assert-hc1c016d172f3dab442e3a1385c95fd727e5b66af67e04c2b57e039ba374a17d3

la · official · sha256:45b1fb1801f119a306234be625363427f50d5165d6422934dc532fc0bdfeae23LA

[41050] IIª-IIae q. 48 arg. 1 Ad primum sic proceditur. Videtur quod inconvenienter assignentur partes prudentiae. Tullius enim, in II Rhet., ponit tres partes prudentiae, scilicet memoriam, intelligentiam et providentiam. Macrobius autem, secundum sententiam Plotini, attribuit prudentiae sex, scilicet rationem, intellectum, circumspectionem, providentiam, docilitatem et cautionem. Aristoteles autem, in VI Ethic., dicit ad prudentiam pertinere eubuliam, synesim et gnomen. Facit etiam mentionem circa prudentiam de Eustochia et solertia, sensu et intellectu. Quidam autem alius philosophus Graecus dicit quod ad prudentiam decem pertinent, scilicet eubulia, solertia, providentia, regnativa, militaris, politica, oeconomica, dialectica, rhetorica, physica. Ergo videtur quod vel una assignatio sit superflua, vel alia diminuta.

Ссылаются нормы: Q48A1Obiectio1, assert-heb55cf1b549ad62d712f30c1470e49434eb18174c5bc934cd621bd1c3ca6118a

la · official · sha256:a374c700b18372eb99b47014467bafcfc842649b78761943c1893c32919502c5LA

[41051] IIª-IIae q. 48 arg. 2 Praeterea, prudentia dividitur contra scientiam. Sed politica, oeconomica, dialectica, rhetorica, physica sunt quaedam scientiae. Non ergo sunt partes prudentiae.

Ссылаются нормы: Q48A1Obiectio2, assert-h01d037175447426f043060474596896efee518a10d749c523175e3bf1d8ba8ea, assert-ha359c744cd61cc9dcf8f442c68905d03367c239ab66669b8192f534c364a593f

la · official · sha256:f0fc66285b9eb97fa9d09cfe1fc2df4510acdbf7134f14c6fd467915db3febe2LA

[41052] IIª-IIae q. 48 arg. 3 Praeterea, partes non excedunt totum. Sed memoria intellectiva, vel intelligentia, ratio, sensus et docilitas non solum pertinent ad prudentiam, sed etiam ad omnes habitus cognoscitivos. Ergo non debent poni partes prudentiae.

Ссылаются нормы: Q48A1Obiectio3, assert-h0cf85b3a3d429299c1be5b790b9d3b04b6aef8a93e564538b30da66ebb9e7349, assert-h20be48bbef405a37fbb6980227781fee99b7dff9291974f89358e24b2e43a0d0

la · official · sha256:17f272a85ca5f333f5c307bc25fdce36011d88f69f7be6be85c77dee2b366c93LA

[41053] IIª-IIae q. 48 arg. 4 Praeterea, sicut consiliari et iudicare et praecipere sunt actus rationis practicae, ita etiam et uti, sicut supra habitum est. Sicut ergo eubulia adiungitur prudentiae, quae pertinet ad consilium, et synesis et gnome, quae pertinent ad iudicium; ita etiam debuit poni aliquid pertinens ad usum.

Ссылаются нормы: Q48A1Obiectio4, assert-h35414e84ef8c731fdadf2dbae1394edc3b887790edabc9f8ee5d49eeecef68a2

la · official · sha256:2c558416bf5d7413c43df60ba40545886d19942aaa2eedbd9d5bf42fec55eef6LA

[41054] IIª-IIae q. 48 arg. 5 Praeterea, sollicitudo ad prudentiam pertinet, sicut supra habitum est. Ergo etiam inter partes prudentiae sollicitudo poni debuit.

Ссылаются нормы: Q48A1Obiectio5, assert-hbc1ea0c73ec873a17015584ae931038bcecdef63af9907a1f0d82ce3a39330ec

la · official · sha256:544ad0ed35e955d848ed84933158a1caa3beaa52d962cf42efb19986363d3fd0LA

[41055] IIª-IIae q. 48 co. Respondeo dicendum quod triplex est pars, scilicet integralis, ut paries, tectum et fundamentum sunt partes domus; subiectiva, sicut bos et leo sunt partes animalis; et potentialis, sicut nutritivum et sensitivum sunt partes animae. Tribus ergo modis possunt assignari partes alicui virtuti. Uno modo, ad similitudinem partium integralium, ut scilicet illa dicantur esse partes virtutis alicuius quae necesse est concurrere ad perfectum actum virtutis illius. Et sic ex omnibus enumeratis possunt accipi octo partes prudentiae, scilicet sex quas enumerat Macrobius; quibus addenda est septima, scilicet memoria, quam ponit Tullius; et Eustochia sive solertia, quam ponit Aristoteles (nam sensus prudentiae etiam intellectus dicitur, unde philosophus dicit, in VI Ethic., horum igitur oportet habere sensum, hic autem est intellectus). Quorum octo quinque pertinent ad prudentiam secundum id quod est cognoscitiva, scilicet memoria, ratio, intellectus, docilitas et solertia, tria vero alia pertinent ad eam secundum quod est praeceptiva, applicando cognitionem ad opus, scilicet providentia, circumspectio et cautio. Quorum diversitatis ratio patet ex hoc quod circa cognitionem tria sunt consideranda. Primo quidem, ipsa cognitio. Quae si sit praeteritorum, est memoria, si autem praesentium, sive contingentium sive necessariorum, vocatur intellectus sive intelligentia. Secundo, ipsa cognitionis acquisitio. Quae fit vel per disciplinam, et ad hoc pertinet docilitas, vel per inventionem, et ad hoc pertinet Eustochia, quae est bona coniecturatio. Huius autem pars, ut dicitur in VI Ethic., est solertia, quae est velox coniecturatio medii, ut dicitur in I Poster. Tertio considerandus est usus cognitionis, secundum scilicet quod ex cognitis aliquis procedit ad alia cognoscenda vel iudicanda. Et hoc pertinet ad rationem. Ratio autem, ad hoc quod recte praecipiat, tria debet habere. Primo quidem, ut ordinet aliquid accommodum ad finem, et hoc pertinet ad providentiam. Secundo, ut attendat circumstantias negotii, quod pertinet ad circumspectionem. Tertio, ut vitet impedimenta, quod pertinet ad cautionem. Partes autem subiectivae virtutis dicuntur species eius diversae. Et hoc modo partes prudentiae, secundum quod proprie sumuntur, sunt prudentia per quam aliquis regit seipsum, et prudentia per quam aliquis regit multitudinem, quae differunt specie, ut dictum est, et iterum prudentia quae est multitudinis regitiva dividitur in diversas species secundum diversas species multitudinis. Est autem quaedam multitudo adunata ad aliquod speciale negotium, sicut exercitus congregatur ad pugnandum, cuius regitiva est prudentia militaris. Quaedam vero multitudo est adunata ad totam vitam, sicut multitudo unius domus vel familiae, cuius regitiva est prudentia oeconomica; et multitudo unius civitatis vel regni, cuius quidem directiva est in principe regnativa, in subditis autem politica simpliciter dicta. Si vero prudentia sumatur large, secundum quod includit etiam scientiam speculativam, ut supra dictum est; tunc etiam partes eius ponuntur dialectica, rhetorica et physica, secundum tres modos procedendi in scientiis. Quorum unus est per demonstrationem ad scientiam causandam, quod pertinet ad physicam; ut sub physica intelligantur omnes scientiae demonstrativae. Alius modus est ex probabilibus ad opinionem faciendam, quod pertinet ad dialecticam. Tertius modus est ex quibusdam coniecturis ad suspicionem inducendam, vel ad aliqualiter persuadendum, quod pertinet ad rhetoricam. Potest tamen dici quod haec tria pertinent ad prudentiam etiam proprie dictam, quae ratiocinatur interdum quidem ex necessariis, interdum ex probabilibus, interdum autem ex quibusdam coniecturis. Partes autem potentiales alicuius virtutis dicuntur virtutes adiunctae quae ordinantur ad aliquos secundarios actus vel materias, quasi non habentes totam potentiam principalis virtutis. Et secundum hoc ponuntur partes prudentiae eubulia, quae est circa consilium; et synesis, quae est circa iudicium eorum quae communiter accidunt; et gnome, quae est circa iudicium eorum in quibus oportet quandoque a communi lege recedere. Prudentia vero est circa principalem actum, qui est praecipere.

Ссылаются нормы: Q48A1Respondeo, assert-h17612729f5b01e6d7bdd3d101d9c6d2761ab7a7e064c1ed09817cef2850cd3ba, assert-h2f8dbbb3119927e7a125d9651c0814d2033e87cd31854e03291b4a65790a176c

la · official · sha256:9eac3efa3792e3c4753cdab4e7d3d173a8f7b4d18addb01d59159c3a08ae594aLA

Deinde considerandum est de partibus prudentiae. Et circa hoc quaeruntur quatuor, primo, quae sint partes prudentiae; secundo, de partibus quasi integralibus eius; tertio, de partibus subiectivis eius; quarto, de partibus potentialibus.

la · official · sha256:38545603d84f5603e7e763da8e0ece6514ff0c4cb09b1459156ce34158ebea0cLA

Ad primum ergo dicendum quod quia, sicut dictum est, prudentia applicat universalem cognitionem ad particularia, quorum est sensus, inde multa quae pertinent ad partem sensitivam requiruntur ad prudentiam. Inter quae est memoria.

Ссылаются нормы: Q49A1Ad1, assert-h59b9821486ea5efcf213bd1514d68a52818aebbcdd5fd9821e1614d5f35182ab

la · official · sha256:45098dc05e6479884cea97f86b33f60eb75dcb5b57fab48d6b538ca524e43041LA

Ad secundum dicendum quod sicut prudentia aptitudinem quidem habet ex natura, sed eius complementum est ex exercitio vel gratia ita etiam, ut Tullius dicit, in sua rhetorica, memoria non solum a natura proficiscitur, sed etiam habet plurimum artis et industriae. Et sunt quatuor per quae homo proficit in bene memorando. Quorum primum est ut eorum quae vult memorari quasdam similitudines assumat convenientes, nec tamen omnino consuetas, quia ea quae sunt inconsueta magis miramur, et sic in eis animus magis et vehementius detinetur; ex quo fit quod eorum quae in pueritia vidimus magis memoremur. Ideo autem necessaria est huiusmodi similitudinum vel imaginum adinventio, quia intentiones simplices et spirituales facilius ex anima elabuntur nisi quibusdam similitudinibus corporalibus quasi alligentur, quia humana cognitio potentior est circa sensibilia. Unde et memorativa ponitur in parte sensitiva. Secundo, oportet ut homo ea quae memoriter vult tenere sua consideratione ordinate disponat, ut ex uno memorato facile ad aliud procedatur. Unde philosophus dicit, in libro de Mem., a locis videntur reminisci aliquando, causa autem est quia velociter ab alio in aliud veniunt. Tertio, oportet ut homo sollicitudinem apponat et affectum adhibeat ad ea quae vult memorari, quia quo aliquid magis fuerit impressum animo, eo minus elabitur. Unde et Tullius dicit, in sua rhetorica, quod sollicitudo conservat integras simulacrorum figuras. Quarto, oportet quod ea frequenter meditemur quae volumus memorari. Unde philosophus dicit, in libro de Mem., quod meditationes memoriam salvant, quia, ut in eodem libro dicitur, consuetudo est quasi natura; unde quae multoties intelligimus cito reminiscimur, quasi naturali quodam ordine ab uno ad aliud procedentes.

Ссылаются нормы: Q49A1Ad2, assert-h5f2c3b49635166eaafb54105fb1dcfbb5fc5283c63a310ddd637d0863490c652

la · official · sha256:acb41bd58f6208ab5e8d2a13a2c28d792ef344bffe29fd83510c38f28887a213LA

Ad tertium dicendum quod ex praeteritis oportet nos quasi argumentum sumere de futuris. Et ideo memoria praeteritorum necessaria est ad bene consiliandum de futuris.

Ссылаются нормы: Q49A1Ad3, assert-hc7e6e69fe4a7408511765b153bfc6c92901ea7144f426ff262d13193b940b0b6

la · official · sha256:de4f61ec99090425efe739f2f69b7a41cb3bfe8e05f139e7c14d4c87ab372789LA

Ad primum sic proceditur. Videtur quod memoria non sit pars prudentiae. Memoria enim, ut probat philosophus, est in parte animae sensitiva. Prudentia autem est in ratiocinativa; ut patet in VI Ethic. Ergo memoria non est pars prudentiae.

Ссылаются нормы: Q49A1Obiectio1, assert-he8b15cca5d6ab384ff766fd9b03db162e7ee15f1cbd91497d5b660c09c9ab2a3

la · official · sha256:7c3330e7b222ddc177a18263e860581a61ce95019e91cd0a8e2c07cabeb7e823LA

Praeterea, prudentia per exercitium acquiritur et proficit. Sed memoria inest nobis a natura. Ergo memoria non est pars prudentiae.

Ссылаются нормы: Q49A1Obiectio2, assert-h181a1b8493075c24fc2bedc3bfd1f570e49e7634ac2cc36168b739b8d7add50b, assert-h60d00ee296a8b97b80893bd138a1c9b131eabd5fc4a8b1c5c4bcdf0a3e3037e2

la · official · sha256:d69f0cba9e9e996a781bd444e00f1476967a61d0197a143bc468ed9bc890eee8LA

Praeterea, memoria est praeteritorum. Prudentia autem futurorum operabilium, de quibus est consilium, ut dicitur in VI Ethic. Ergo memoria non est pars prudentiae.

Ссылаются нормы: Q49A1Obiectio3, assert-hecad56f53f07fdc9eb8d4faf1b378a8c4d1e8cfa86e1302dd1909c842505860d

la · official · sha256:59a75e6502c26182eaef39cad38510293a5a4804d19612bcebcc72aaaa88ddf5LA

Respondeo dicendum quod prudentia est circa contingentia operabilia, sicut dictum est. In his autem non potest homo dirigi per ea quae sunt simpliciter et ex necessitate vera, sed ex his quae ut in pluribus accidunt, oportet enim principia conclusionibus esse proportionata, et ex talibus talia concludere, ut dicitur in VI Ethic. Quid autem in pluribus sit verum oportet per experimentum considerare, unde et in II Ethic. philosophus dicit quod virtus intellectualis habet generationem et augmentum ex experimento et tempore. Experimentum autem est ex pluribus memoriis; ut patet in I Metaphys. Unde consequens est quod ad prudentiam requiritur plurium memoriam habere. Unde convenienter memoria ponitur pars prudentiae.

Ссылаются нормы: IntegralParts, Q49A1Respondeo, assert-h827a3c8ee693cedc983aef5fc10d65829b710980a605c10868d5f92e5df946b7

la · official · sha256:ba459b2bc5a4378d4f37472a7c234c5d4b992e9eefb378911505868096ea796fLA

Sed contra est quod Tullius, in II Rhet., ponit memoriam inter partes prudentiae.

Ссылаются нормы: assert-h4d27c1326f8c07bb46e0979fdb192658ca717ea7b9d2171760172b989b988930

la · official · sha256:2c8991c0ace5401316dfd4f283ab8c7c3cc3075305f8235a0e0b61c82b09676cLA

Ad primum ergo dicendum quod ratio prudentiae terminatur, sicut ad conclusionem quandam, ad particulare operabile, ad quod applicat universalem cognitionem, ut ex dictis patet. Conclusio autem singularis syllogizatur ex universali et singulari propositione. Unde oportet quod ratio prudentiae ex duplici intellectu procedat. Quorum unus est qui est cognoscitivus universalium. Quod pertinet ad intellectum qui ponitur virtus intellectualis, quia naturaliter nobis cognita sunt non solum universalia principia speculativa, sed etiam practica, sicut nulli esse malefaciendum, ut ex dictis patet. Alius autem intellectus est qui, ut dicitur in VI Ethic., est cognoscitivus extremi, idest alicuius primi singularis et contingentis operabilis, propositionis scilicet minoris, quam oportet esse singularem in syllogismo prudentiae, ut dictum est. Hoc autem primum singulare est aliquis singularis finis, ut ibidem dicitur. Unde intellectus qui ponitur pars prudentiae est quaedam recta aestimatio de aliquo particulari fine.

Ссылаются нормы: Q49A2Ad1, assert-hb870204cbba86e05a3c1154402eb43f5d379633935628e0ef6c533f1bb3eb51b

la · official · sha256:06176a9be4bc3bbec44827b0ee62cc960f9122a0af0d75db7c48e1c521d42015LA

Ad secundum dicendum quod intellectus qui ponitur donum spiritus sancti est quaedam acuta perspectio divinorum, ut ex supradictis patet. Aliter autem ponitur intellectus pars prudentiae, ut dictum est.

Ссылаются нормы: Q49A2Ad2, assert-h713754dbf22b62895ea1ce124ed4f3a668d90d89623d7e650a2fd2f72f8a37da

la · official · sha256:5355856e72f2464086f087562883c0e30336edf1112c4dbd37ef6e848519d87dLA

Ad tertium dicendum quod ipsa recta aestimatio de fine particulari et intellectus dicitur, inquantum est alicuius principii; et sensus, inquantum est particularis. Et hoc est quod philosophus dicit, in VI Ethic., horum, scilicet singularium, oportet habere sensum, hic autem est intellectus. Non autem hoc est intelligendum de sensu particulari quo cognoscimus propria sensibilia, sed de sensu interiori quo de particulari iudicamus.

Ссылаются нормы: Q49A2Ad3, assert-h97e10adda21cdfde9513aed4514c492d63f693769a0e8aad91ec1e12b13eaee4

la · official · sha256:a8afc2985b1b1084ceb0590413af361d42dc1562deab535e19c3b34f586bc742LA

Ad secundum sic proceditur. Videtur quod intellectus non sit pars prudentiae. Eorum enim quae ex opposito dividuntur unum non est pars alterius. Sed intellectus ponitur virtus intellectualis condivisa prudentiae, ut patet in VI Ethic. Ergo intellectus non debet poni pars prudentiae.

Ссылаются нормы: Q49A2Obiectio1, assert-h73eb36549713fcbbf5380eda2660a53b6c4e81bea349a280ad6c586999918569, assert-hd2fa29109f177f757a2bbf8c0297e9df915050516439d28da80fd8099117610d

la · official · sha256:1e832e5a1a60f4cf51c11580a6b5adacc6c50fcb7e9219261afcb3a5500d55c9LA

Praeterea, intellectus ponitur inter dona spiritus sancti, et correspondet fidei, ut supra habitum est. Sed prudentia est alia virtus a fide, ut per supradicta patet. Ergo intellectus non pertinet ad prudentiam.

Ссылаются нормы: Q49A2Obiectio2, assert-h01a5fcebe951b21044aacf3bd3157e02a68d8fd9b13080cb4b2cf50856b55ab8, assert-h46b36f472b780aafa7d9bd93cc5cad763b2a9dc34809afa09f6833a1591e3b67

la · official · sha256:e23524ccf2b45e7f02688818d811243d106e0da9bd80736d9b539ac642fdd95cLA

Praeterea, prudentia est singularium operabilium, ut dicitur in VI Ethic. Sed intellectus est universalium cognoscitivus et immaterialium; ut patet in III de anima. Ergo intellectus non est pars prudentiae.

Ссылаются нормы: Q49A2Obiectio3, assert-h8c32bee962516819d921350d9d0695709c1a26ecb603d7f03cee99efc31c79af, assert-hf1c08ad72594328f40f05db838800d5a1fa0d8dbe9e559c1df836937c6d19bed

la · official · sha256:ee498d485e2b9ad7cd1db593c5b85bdb12892cb65a9d0e3d3d19fd878412fc7aLA

Respondeo dicendum quod intellectus non sumitur hic pro potentia intellectiva, sed prout importat quandam rectam aestimationem alicuius extremi principii quod accipitur ut per se notum, sicut et prima demonstrationum principia intelligere dicimur. Omnis autem deductio rationis ab aliquibus procedit quae accipiuntur ut prima. Unde oportet quod omnis processus rationis ab aliquo intellectu procedat. Quia igitur prudentia est recta ratio agibilium, ideo necesse est quod totus processus prudentiae ab intellectu derivetur. Et propter hoc intellectus ponitur pars prudentiae.

Ссылаются нормы: Q49A2Respondeo, assert-h6fa31a44dfb07b7f2c2d6c24f2f54cd444a7d8e0f7ccdc1707f02d8424c76cfe

la · official · sha256:bfd59adf2dac1775b2631ffc23a2c9f577e5a9013222ea5cd8ff26da61c785d0LA

Sed contra est quod Tullius ponit intelligentiam partem prudentiae, et Macrobius intellectum, quod in idem redit.

Ссылаются нормы: assert-habdfe89a76a0959528cef0a739a5d62f48ba25e361d265937f76468a72840842

la · official · sha256:48a62f9dff17ac76869c149371623c8b433125ffcdbda1268885a2602df870cbLA

Ad primum ergo dicendum quod etsi docilitas utilis sit ad quamlibet virtutem intellectualem, praecipue tamen ad prudentiam, ratione iam dicta.

Ссылаются нормы: Q49A3Ad1, assert-hc37249f4f2d7deb70484ecee76b29b75307f3c4267ceecb8311a580cfcaf939d

la · official · sha256:b6187625b656884a31fe76a9a964884726ba3ef7e58267387620469f0b3ef913LA

Ad secundum dicendum quod docilitas, sicut et alia quae ad prudentiam pertinent, secundum aptitudinem quidem est a natura, sed ad eius consummationem plurimum valet humanum studium, dum scilicet homo sollicite, frequenter et reverenter applicat animum suum documentis maiorum, non negligens ea propter ignaviam, nec contemnens propter superbiam.

Ссылаются нормы: Q49A3Ad2, assert-hee88ed2e4fc90c2ba088c792fcb09b42d5832b4f20c5ce41aa5f4af887f50f7a

la · official · sha256:410c94cf3b1b9e7e7b2f6d016a34ea6c981f07d3702646269d6c1bbd555ad5c4LA

Ad tertium dicendum quod per prudentiam aliquis praecipit non solum aliis, sed etiam sibi ipsi, ut dictum est. Unde etiam in subditis locum habet, ut supra dictum est, ad quorum prudentiam pertinet docilitas. Quamvis etiam ipsos maiores oporteat dociles quantum ad aliqua esse, quia nullus in his quae subsunt prudentiae sibi quantum ad omnia sufficit, ut dictum est.

Ссылаются нормы: Q49A3Ad3, assert-h0f4e864ebb3d40d76cf0252e518b8c233693fec93e923589872c1d0bcf618da6

la · official · sha256:e913e31719fb3656977dae29ef57751db6d8702f14a457a4f4d98117a0dcd579LA

Ad tertium sic proceditur. Videtur quod docilitas non debeat poni pars prudentiae. Illud enim quod requiritur ad omnem virtutem intellectualem non debet appropriari alicui earum. Sed docilitas necessaria est ad quamlibet virtutem intellectualem. Ergo non debet poni pars prudentiae.

Ссылаются нормы: Q49A3Obiectio1, assert-h242ef2164fe7392ce40a2428ba664868920f91797327058326f98d2bf46582ea, assert-h3d9bee8a129dcebe5b166aa964e95dad2f820c6c847a2951eb78b47090422b1a

la · official · sha256:4ab26248be0dc167f67bd70b05c9fe5eaa8dc89881c009bfa199c7d12e78f7c0LA

Praeterea, ea quae ad virtutes humanas pertinent sunt in nobis, quia secundum ea quae in nobis sunt laudamur vel vituperamur. Sed non est in potestate nostra quod dociles simus, sed hoc ex naturali dispositione quibusdam contingit. Ergo non est pars prudentiae.

Ссылаются нормы: Q49A3Obiectio2, assert-h489cf95dd5808d04390f469736b1872594cb0abcec1b24e11948a64b17714f99, assert-h708f8505ccdda82199645a5b5485add8c84aed8cbdcbeb3a77262dedfdf4d726

la · official · sha256:6c926e6c34eefa55e1e89fdcbc825bcd7cd6bcfd9fc367d2133a64743e79e727LA

Praeterea, docilitas ad discipulum pertinet. Sed prudentia, cum sit praeceptiva, magis videtur ad magistros pertinere, qui etiam praeceptores dicuntur. Ergo docilitas non est pars prudentiae.

Ссылаются нормы: Q49A3Obiectio3, assert-h04d48ce079222e050159b3be0de01fb307fbfa131da37c2b21e2713fbdf5451b, assert-h17feca34dc0633b2caffee3402331411a904eff3c6a88ec23eafbf7112575dfe

la · official · sha256:c0c0cd2399986c1cc351679c2fc9f35445bd19a8bc4f5f83a5fc9ec8bdc03669LA

Respondeo dicendum quod, sicut supra dictum est, prudentia consistit circa particularia operabilia. In quibus cum sint quasi infinitae diversitates, non possunt ab uno homine sufficienter omnia considerari, nec per modicum tempus, sed per temporis diuturnitatem. Unde in his quae ad prudentiam pertinent maxime indiget homo ab alio erudiri, et praecipue ex senibus, qui sanum intellectum adepti sunt circa fines operabilium. Unde philosophus dicit, in VI Ethic., oportet attendere expertorum et seniorum et prudentium indemonstrabilibus enuntiationibus et opinionibus non minus quam demonstrationibus, propter experientiam enim vident principia. Unde et Prov. III dicitur, ne innitaris prudentiae tuae; et Eccli. VI dicitur, in multitudine presbyterorum, idest seniorum, prudentium sta, et sapientiae illorum ex corde coniungere. Hoc autem pertinet ad docilitatem, ut aliquis sit bene disciplinae susceptivus. Et ideo convenienter ponitur docilitas pars prudentiae.

Ссылаются нормы: Q49A3Respondeo, assert-h723ffa12b4a649077f5ad5ec2f0bdfde6829483944b2328f4b9b6fd1f6f57de4

la · official · sha256:8ee755a1648d7eb539f1c08f5ff65a691005840b0117361804b5e813e8a05b0aLA

Sed contra est quod Macrobius, secundum sententiam Plotini, ponit docilitatem inter partes prudentiae.

Ссылаются нормы: assert-h6d223dc36a80e721e6fed1b430bf1b10e7b6795c69eebfe3afe89194746f7948

la · official · sha256:d9142abf93d02c50eaba054e8ad61c0df825b1da5a0e4e51a4465117ecaaa994LA

Ad primum ergo dicendum quod solertia non solum se habet circa inventionem medii in demonstrativis, sed etiam in operativis, puta cum aliquis videns aliquos amicos factos coniecturat eos esse inimicos eiusdem, ut ibidem philosophus dicit. Et hoc modo solertia pertinet ad prudentiam.

Ссылаются нормы: Q49A4Ad1, assert-h45c5d35a2a20a46149e1b7e60afb99bd0b51d8b15dac447df538eeb6e3f0b92c

la · official · sha256:183ee8a8c92767e456c22c9a4b732e09ad28358023f89b97357da41b99197617LA

Ad secundum dicendum quod philosophus veram rationem inducit in VI Ethic. ad ostendendum quod eubulia, quae est bene consiliativa, non est Eustochia, cuius laus est in veloci consideratione eius quod oportet, potest autem esse aliquis bene consiliativus etiam si diutius consilietur vel tardius. Nec tamen propter hoc excluditur quin bona coniecturatio ad bene consiliandum valeat. Et quandoque necessaria est, quando scilicet ex improviso occurrit aliquid agendum. Et ideo solertia convenienter ponitur pars prudentiae.

Ссылаются нормы: Q49A4Ad2, assert-ha7ed6a21b54f2afe37f1aff248415351894cdd1589815125de6626573a708063

la · official · sha256:b7236b43880c8cdab3dd288bced34f2bb87d16525c0026031c22e87fc020f73bLA

Ad tertium dicendum quod rhetorica etiam ratiocinatur circa operabilia. Unde nihil prohibet idem ad rhetoricam et prudentiam pertinere. Et tamen coniecturatio hic non sumitur solum secundum quod pertinet ad coniecturas quibus utuntur rhetores, sed secundum quod in quibuscumque dicitur homo coniicere veritatem.

Ссылаются нормы: Q49A4Ad3, assert-haf6689dda645f1decbc73d8590c30f1aa13a6fc93432186319108aa94b6e3f51

la · official · sha256:99fae1ada2cb8abe37194ae47bac65ed731f28af1f0b96821bfc64fca5c760adLA

Ad quartum sic proceditur. Videtur quod solertia non sit pars prudentiae. Solertia enim se habet ad facile invenienda media in demonstrationibus; ut patet in I Poster. Sed ratio prudentiae non est demonstrativa, cum sit contingentium. Ergo ad prudentiam non pertinet solertia.

Ссылаются нормы: Q49A4Obiectio1, assert-h4c815a6b9259bf22ab127a68053bf8508db9ac745f00bb57fe4ed73d3e1c69f8, assert-heacecbe230060db9f97c63055dd79ec53eeaab007804de85618b9de878c5de56

la · official · sha256:26b2fc0fea8f2c950ef03b688801ea2cd61bce4362cead8628b2fb3119712d06LA

Praeterea, ad prudentiam pertinet bene consiliari, ut dicitur in VI Ethic. Sed in bene consiliando non habet locum solertia, quae est Eustochia quaedam, idest bona coniecturatio, quae est sine ratione et velox; oportet autem consiliari tarde; ut dicitur in VI Ethic. Ergo solertia non debet poni pars prudentiae.

Ссылаются нормы: Q49A4Obiectio2, assert-ha7f47aa131ccc014d12dffe837a7a352c20518a20c01b2e8c78dce8314aa478a, assert-hac5e07c7e90540bf43643e87786f15a877b7e580641b9ee44661b28e41049710

la · official · sha256:0eaa1cb5bd91cb8a2a2d9ee11945c201ed09c2bd756a85b76641bf194c5bbdf4LA

Praeterea, solertia, ut dictum est, est quaedam bona coniecturatio. Sed coniecturis uti est proprie rhetorum. Ergo solertia magis pertinet ad rhetoricam quam ad prudentiam.

Ссылаются нормы: Q49A4Obiectio3, assert-h4183568b69020b8334c34d1eafd23561661e31e9c06b96643a17c42857a0b08d, assert-h5080a4cb165d0fee03cf0f21219f21030671f61c90b7e98d214176d94fe0bb70

la · official · sha256:c46292e52b1246bf5c179bdd8e93fe4146d1a62f632c1753de4d1041a1cd6c17LA

Respondeo dicendum quod prudentis est rectam aestimationem habere de operandis. Recta autem aestimatio sive opinio acquiritur in operativis, sicut in speculativis, dupliciter, uno quidem modo, per se inveniendo; alio modo, ab alio addiscendo. Sicut autem docilitas ad hoc pertinet ut homo bene se habeat in acquirendo rectam opinionem ab alio; ita solertia ad hoc pertinet ut homo bene se habeat in acquirendo rectam existimationem per seipsum. Ita tamen ut solertia accipiatur pro Eustochia, cuius est pars. Nam Eustochia est bene coniecturativa de quibuscumque, solertia autem est facilis et prompta coniecturatio circa inventionem medii, ut dicitur in I Poster. Tamen ille philosophus qui ponit solertiam partem prudentiae, accipit eam communiter pro omni Eustochia, unde dicit quod solertia est habitus qui provenit ex repentino, inveniens quod convenit.

Ссылаются нормы: Q49A4Respondeo, assert-h5031ccdb4d35cdaedd80017521a5e4ce84aee2bc50680435216d8aaac316815f

la · official · sha256:03a4cb039b5dc9fb7203bee0f1f46cc81ed2e6cf4aefbe406a63a31b2d9ee5a8LA

Sed contra est quod Isidorus dicit, in libro Etymol., sollicitus dicitur quasi solers et citus. Sed sollicitudo ad prudentiam pertinet, ut supra dictum est. Ergo et solertia.

Ссылаются нормы: assert-h659dfd245c7532dcd7109ead0fcd8aa8e20ce9a39eb0672414e91fb612651d6c

la · official · sha256:dd1b59bdb32ba35958d5c9da3336bf3d01b373c13fe2da05aa8651fa738b174eLA

Ad primum ergo dicendum quod ratio non sumitur hic pro ipsa potentia rationis, sed pro eius bono usu.

Ссылаются нормы: Q49A5Ad1, assert-h88f8f34c360712fb51d6061015127ff25bc571923a807eaa6a08eb3f118652a4

la · official · sha256:752e85500fa00cd6bafec7675edf3e97c7b2343b7d8ad468973d0d8b955a3051LA

Ad secundum dicendum quod certitudo rationis est ex intellectu, sed necessitas rationis est ex defectu intellectus, illa enim in quibus vis intellectiva plenarie viget ratione non indigent, sed suo simplici intuitu veritatem comprehendunt, sicut Deus et Angeli. Particularia autem operabilia, in quibus prudentia dirigit, recedunt praecipue ab intelligibilium conditione, et tanto magis quanto minus sunt certa seu determinata. Ea enim quae sunt artis, licet sint singularia, tamen sunt magis determinata et certa, unde in pluribus eorum non est consilium, propter certitudinem, ut dicitur in III Ethic. Et ideo quamvis in quibusdam aliis virtutibus intellectualibus sit certior ratio quam prudentia, tamen ad prudentiam maxime requiritur quod sit homo bene ratiocinativus, ut possit bene applicare universalia principia ad particularia, quae sunt varia et incerta.

Ссылаются нормы: Q49A5Ad2, assert-h3ed5a96ad6b71208211f16aa9fc07aa3d905ad74feb01dcc57f43f238f568bf8

la · official · sha256:70aeac7c3f15674c82b72a0409708d87fc41cb91ac2f6d9c399e037ad771fd11LA

Ad tertium dicendum quod etsi intellectus et ratio non sunt diversae potentiae, tamen denominantur ex diversis actibus, nomen enim intellectus sumitur ab intima penetratione veritatis; nomen autem rationis ab inquisitione et discursu. Et ideo utrumque ponitur pars prudentiae, ut ex dictis patet.

Ссылаются нормы: Q49A5Ad3, assert-h13ac638f6db384e247f8eafdeabd7b43569da5cc56aa3c26ba6651cde23b87de

la · official · sha256:93900f9035a67704f39c56e61471d3e1b2d447be3b17ad5bccfd3ff72cd05d2bLA

Ad quintum sic proceditur. Videtur quod ratio non debeat poni pars prudentiae. Subiectum enim accidentis non est pars eius. Sed prudentia est in ratione sicut in subiecto, ut dicitur in VI Ethic. Ergo ratio non debet poni pars prudentiae.

Ссылаются нормы: Q49A5Obiectio1, assert-h33af2959d72ce6a9e6daecd898231f5487a9736711bd4f81ad82092c00dcec97, assert-h8bc59b2f242d952322ec7c110455fcd46983653118065cbfb79b49f23fd97d37

la · official · sha256:d0b183bb726da00db6743611cb66e34f983cb366b2484e59db75b181c5a3944eLA

Praeterea, illud quod est multis commune non debet alicuius eorum poni pars, vel, si ponatur, debet poni pars eius cui potissime convenit. Ratio autem necessaria est in omnibus virtutibus intellectualibus, et praecipue in sapientia et scientia, quae utuntur ratione demonstrativa. Ergo ratio non debet poni pars prudentiae.

Ссылаются нормы: Q49A5Obiectio2, assert-ha1bde611b59d5810f994cf0ed4e58ed9a88abaa2ac6949b06663df9b12c4d70c

la · official · sha256:cebed35634592f30d71acde9e2835069b4838430523a25222c8885c948bd1429LA

Praeterea, ratio non differt per essentiam potentiae ab intellectu, ut prius habitum est. Si ergo intellectus ponitur pars prudentiae, superfluum fuit addere rationem.

Ссылаются нормы: Q49A5Obiectio3, assert-h0f7b43a76571af9e2b7ee1c480ac5aa82ff86e8fb68b43f68417df55974898e4

la · official · sha256:edb76b0962c51a6149328a5f4fdd9b5f9d27b4f903381e93b6bf0771742b7fc3LA

Respondeo dicendum quod opus prudentis est esse bene consiliativum, ut dicitur in VI Ethic. Consilium autem est inquisitio quaedam ex quibusdam ad alia procedens. Hoc autem est opus rationis. Unde ad prudentiam necessarium est quod homo sit bene ratiocinativus. Et quia ea quae exiguntur ad perfectionem prudentiae dicuntur exigitivae vel quasi integrales partes prudentiae, inde est quod ratio inter partes prudentiae connumerari debet.

Ссылаются нормы: Q49A5Respondeo, assert-hcacbb4ee5080f97a8effee496f2030bfbbb173288b0dea3051eae4d26fe3b4c0

la · official · sha256:04a342ba22908fc63593864a67284258f7d7dac83051a9d48a790f424109c0b2LA

Sed contra est quod Macrobius, secundum sententiam Plotini, rationem numerat inter partes prudentiae.

Ссылаются нормы: assert-h06f190e734a197c7386e00ea2eaff54ed90428747c3d9ea3860c4708270d7952

la · official · sha256:39fe0ada4da5d8b4f52fea700f8e15c698bc2ffde083b4591f9ec349b2d3a809LA

Ad primum ergo dicendum quod quandocumque multa requiruntur ad unum, necesse est unum eorum esse principale, ad quod omnia alia ordinantur. Unde et in quolibet toto necesse est esse unam partem formalem et praedominantem, a qua totum unitatem habet. Et secundum hoc providentia est principalior inter omnes partes prudentiae, quia omnia alia quae requiruntur ad prudentiam ad hoc necessaria sunt ut aliquid recte ordinetur ad finem. Et ideo nomen ipsius prudentiae sumitur a providentia, sicut a principaliori sua parte.

Ссылаются нормы: Q49A6Ad1, assert-h46229f7b46f41b34af5aa0d69a4e0f2c16f97da0b75320f27ad144b39ba70ed7

la · official · sha256:32ef00f299312b756e328f2d3606c319f599f0fe6efa88779ef54f8359693f9bLA

Ad secundum dicendum quod speculatio est circa universalia et circa necessaria, quae secundum se non sunt procul, cum sint ubique et semper, etsi sint procul quoad nos, inquantum ab eorum cognitione deficimus. Unde providentia non proprie dicitur in speculativis, sed solum in practicis.

Ссылаются нормы: Q49A6Ad2, assert-h3fb1e2abfc446467a8ac4de684ec5edd403a2b600a32042fb31eb80336d5d7f5

la · official · sha256:a8866c2a764f55712eef653ef4f2220f04fa5b2a6a3896c8781182cb98d35818LA

Ad tertium dicendum quod in recta ordinatione ad finem, quae includitur in ratione providentiae, importatur rectitudo consilii et iudicii et praecepti, sine quibus recta ordinatio ad finem esse non potest.

Ссылаются нормы: Q49A6Ad3, assert-hcc37d99cd5db4d4ca5fc1fc6a0e6431f1b60c76c3c6e53f6e1098f43f23778c5

la · official · sha256:178620159f719b9444f7e117eed560dcc0386b378442572def2e1ac25c6db226LA

Ad sextum sic proceditur. Videtur quod providentia non debeat poni pars prudentiae. Nihil enim est pars sui ipsius. Sed providentia videtur idem esse quod prudentia, quia ut Isidorus dicit, in libro Etymol., prudens dicitur quasi porro videns, et ex hoc etiam nomen providentiae sumitur, ut Boetius dicit, in fine de Consol. Ergo providentia non est pars prudentiae.

Ссылаются нормы: Q49A6Obiectio1, assert-h06f51f33d41b36071ef93ea112488b1f23d1293ab6bdc02d2ae130bf029c126f, assert-hba693744ebe0e12e1ac99d8602c2100521eae0751907a4c2a5a6c892a763e1ee

la · official · sha256:be219a8ee611a332d0e5087820585a1c0f22d756c1a00a008534fa56a98d2090LA

Praeterea, prudentia est solum practica. Sed providentia potest etiam esse speculativa, quia visio, ex qua sumitur nomen providentiae, magis pertinet ad speculativam quam ad operativam. Ergo providentia non est pars prudentiae.

Ссылаются нормы: Q49A6Obiectio2, assert-h37f77710bb2103aac913b66632a0df9239d34f3dffe9297bd1da5cc2be69ebd7, assert-hc0224d2216d9a5947d0d678bd4d6d0c185b531c60950c40a0187fb0386bebeef

la · official · sha256:a69f4f319098fdaba62e3635b3a5156b25774ea348a4c4e7625bf642d0539ca3LA

Praeterea, principalis actus prudentiae est praecipere, secundarii autem iudicare et consiliari. Sed nihil horum videtur importari proprie per nomen providentiae. Ergo providentia non est pars prudentiae.

Ссылаются нормы: Q49A6Obiectio3, assert-h30c4f323d6c1fdb2367b5eb0b07507c2144bba0a3b28ac16c1cbe47c37148283, assert-h3bd643c21c5966dae46824b311a9ceb1a0f27a522676a2e4c6608e49f2a610cf

la · official · sha256:2051d63b192fde51a25426300913ce55950749946a4a69023b67327da25d7dbdLA

Respondeo dicendum quod, sicut supra dictum est, prudentia proprie est circa ea quae sunt ad finem; et hoc ad eius officium proprie pertinet, ut ad finem debite ordinentur. Et quamvis aliqua necessaria sint propter finem quae subiiciuntur divinae providentiae, humanae tamen prudentiae non subiiciuntur nisi contingentia operabilia quae per hominem possunt fieri propter finem. Praeterita autem in necessitatem quandam transeunt, quia impossibile est non esse quod factum est. Similiter etiam praesentia, inquantum huiusmodi, necessitatem quandam habent, necesse est enim Socratem sedere dum sedet. Unde consequens est quod contingentia futura, secundum quod sunt per hominem in finem humanae vitae ordinabilia, pertineant ad prudentiam. Utrumque autem horum importatur in nomine providentiae, importat enim providentia respectum quendam alicuius distantis, ad quod ea quae in praesenti occurrunt ordinanda sunt. Unde providentia est pars prudentiae.

Ссылаются нормы: Q49A6Respondeo, assert-h7ffd2e5b7161cc708639617d8235e53742d31ba91e6c0fe0121556843f931d1b

la · official · sha256:ebf7f932667ab131aacb98b50eb88550a0ea9646e6dd12c5dca99f28a75299d8LA

Sed contra est auctoritas Tullii et Macrobii, qui ponunt providentiam partem prudentiae, ut ex dictis patet.

Ссылаются нормы: assert-hce121ec373bbc0d8f092951e530e04dfa43aa7423655cc6b90d578935cd172ae

la · official · sha256:72aa6e7e3d46545f651dfaf3b8428cc4f052f1234a33e10601511c57886ccec2LA

Ad primum ergo dicendum quod licet ea quae possunt circumstare sint infinita, tamen ea quae circumstant in actu non sunt infinita, sed pauca quaedam sunt quae immutant iudicium rationis in agendis.

Ссылаются нормы: Q49A7Ad1, assert-h95333d833d15272247aa4371354fbaaf3166bac20abb31a9805dfba4bae2ce30

la · official · sha256:cf053bf44ca0548c3186b7aa48317f0767f13a9e5a051165c0c30c13ff2d9c9bLA

Ad secundum dicendum quod circumstantiae pertinent ad prudentiam quidem sicut ad determinandum eas, ad virtutes autem morales inquantum per circumstantiarum determinationem perficiuntur.

Ссылаются нормы: Q49A7Ad2, assert-h357cdb2b8fd8c21747b2c85e54af7e23e7cea506fda57ea9ffd805b6fedffe19

la · official · sha256:138f3fcc962e0bd1b9279619890b1f727264a222c0c1507f8c47934ec458ca6eLA

Ad tertium dicendum quod sicut ad providentiam pertinet prospicere id quod est per se conveniens fini, ita ad circumspectionem pertinet considerare an sit conveniens fini secundum ea quae circumstant. Utrumque autem horum habet specialem difficultatem. Et ideo utrumque eorum seorsum ponitur pars prudentiae.

Ссылаются нормы: Q49A7Ad3, assert-h2618486a75bd9ad9a17a2c96dcfd870203aed0d204f579b53d9a90b56048cdaf

la · official · sha256:dc10f32713846d1d5d3bba8c861126c599c2ff0d3c4880456196744f09e6b707LA

Ad septimum sic proceditur. Videtur quod circumspectio non possit esse pars prudentiae. Circumspectio enim videtur esse consideratio quaedam eorum quae circumstant. Huiusmodi autem sunt infinita, quae non possunt comprehendi ratione, in qua est prudentia. Ergo circumspectio non debet poni pars prudentiae.

Ссылаются нормы: Q49A7Obiectio1, assert-h546df9a087c9a2295a06da253ae832a3f3315475a9dff12a6882d0ba57d7a2ab

la · official · sha256:d5183052653db047d5616723524e76dd6a7cceaf3479ba06bde45c22ca7e9a98LA

Praeterea, circumstantiae magis videntur pertinere ad virtutes morales quam ad prudentiam. Sed circumspectio nihil aliud esse videtur quam respectus circumstantiarum. Ergo circumspectio magis videtur pertinere ad morales virtutes quam ad prudentiam.

Ссылаются нормы: Q49A7Obiectio2, assert-h1d4e691b85a6fe21ce5c7d5154b6d4a3637909b9972e9c33426b66c56065771a, assert-hf6e75b81adfa61703fab68570afe3f71a81c26ea5b9d0f9a4e1758ee8ee1a822

la · official · sha256:a0481356251f64cc67f9c766825abb43ee9a8b88d65cc2c7a3fda5356b0d84a7LA

Praeterea, qui potest videre quae procul sunt multo magis potest videre quae circa sunt. Sed per providentiam homo est potens prospicere quae procul sunt. Ergo ipsa sufficit ad considerandum ea quae circumstant. Non ergo oportuit, praeter providentiam, ponere circumspectionem partem prudentiae.

Ссылаются нормы: Q49A7Obiectio3, assert-h169de40d740919971929464179aed536c62eb94be75b1085c3cb313caf49f0b3, assert-h3feda9063833aa831d200fd77408057c66b7a09066b21977490db66fdcf25a80, assert-hc8bcb0d0a87069c9a837a43b0303beed6c8f6aa3d6cd536ca37bbfcbae1ad717

la · official · sha256:9945d92feadf393d99b2d8f09d98c17e1b0ec2595e7af4148944ac2d5d991ce3LA

Respondeo dicendum quod ad prudentiam, sicut dictum est, praecipue pertinet recte ordinare aliquid in finem. Quod quidem recte non fit nisi et finis sit bonus, et id quod ordinatur in finem sit etiam bonum et conveniens fini. Sed quia prudentia, sicut dictum est, est circa singularia operabilia, in quibus multa concurrunt, contingit aliquid secundum se consideratum esse bonum et conveniens fini, quod tamen ex aliquibus concurrentibus redditur vel malum vel non opportunum ad finem. Sicut ostendere signa amoris alicui, secundum se consideratum, videtur esse conveniens ad alliciendum eius animum ad amorem, sed si contingat in animo illius superbia vel suspicio adulationis, non erit hoc conveniens ad finem. Et ideo necessaria est circumspectio ad prudentiam, ut scilicet homo id quod ordinatur in finem comparet etiam cum his quae circumstant.

Ссылаются нормы: Q49A7Respondeo, assert-hcce44176cb9f94487b44ccd76be21b0326310e67fdd9a007fc622e1d59ac32e3

la · official · sha256:e55a28079d86291f65dc86fb53c04845f03da073d8b819aac94775974b3f72b7LA

Sed contra est auctoritas Macrobii, ut supra dictum est.

Ссылаются нормы: assert-hbcfd0fb142db5b77e6e49b7d1f8480f0bd8fbc1d467091aad527c94fb7aa9211

la · official · sha256:905935af2e0dcb8743f556d82f5405327d9d11744e584e3f3748ebe1070179a0LA

Ad primum ergo dicendum quod cautio non est necessaria in moralibus actibus ut aliquis sibi caveat ab actibus virtutum, sed ut sibi caveat ab eis per quae actus virtutum impediri possunt.

Ссылаются нормы: Q49A8Ad1, assert-he425fd539da9f0440661071850ab45d7092c9fe2eacc7fa5222a3f8894de01be

la · official · sha256:89a25a8b5ad1c85c0bb20ff33f25b3f91c6c45ecd130c2368f3b5bae1cd5148fLA

Ad secundum dicendum quod opposita mala cavere eiusdem rationis est et prosequi bona. Sed vitare aliqua impedimenta extrinseca, hoc pertinet ad aliam rationem. Et ideo cautio distinguitur a providentia, quamvis utrumque pertineat ad unam virtutem prudentiae.

Ссылаются нормы: Q49A8Ad2, assert-h440e10811666b334906c6ee6b585d12087c486cf6d0825d5bac7e914771a0939

la · official · sha256:4fef4638688f198f29fb7316f976299f58b43913d471e7fe3d887156f6327410LA

Ad tertium dicendum quod malorum quae homini vitanda occurrunt quaedam sunt quae ut in pluribus accidere solent. Et talia comprehendi ratione possunt. Et contra haec ordinatur cautio, ut totaliter vitentur, vel ut minus noceant. Quaedam vero sunt quae ut in paucioribus et casualiter accidunt. Et haec, cum sint infinita, ratione comprehendi non possunt, nec sufficienter homo potest ea praecavere, quamvis per officium prudentiae homo contra omnes fortunae insultus disponere possit ut minus laedatur.

Ссылаются нормы: Q49A8Ad3, assert-hcf2e60447d8f0950fdfd97d04282da124bc0072f372d7aae797ff5fa0d7c0384

la · official · sha256:566cdd86ae0ca62b82d87c8402afe86a28caf282e85c100b08f35a2004f23ae0LA

Ad octavum sic proceditur. Videtur quod cautio non debeat poni pars prudentiae. In his enim in quibus non potest malum esse non est necessaria cautio. Sed virtutibus nemo male utitur, ut dicitur in libro de Lib. Arb. Ergo cautio non pertinet ad prudentiam, quae est directiva virtutum.

Ссылаются нормы: Q49A8Obiectio1, assert-h382d0e115fb2d1ef1ec75ac5aacd7534e1da90dd6da3e14152aafabb35a4926e, assert-he86576c04195b9eba154a27beeee0ef92658c196c6a080af6ace8243996e0356

la · official · sha256:5c4ffc03c45e29a3951e3030d2c79d9a6a445e5a143d95aa755efad824c94a21LA

Praeterea, eiusdem est providere bona et cavere mala, sicut eiusdem artis est facere sanitatem et curare aegritudinem. Sed providere bona pertinet ad providentiam. Ergo etiam cavere mala. Non ergo cautio debet poni alia pars prudentiae a providentia.

Ссылаются нормы: Q49A8Obiectio2, assert-h4a8a8ca0a820e1767307424c95660fdf394d694b41e73094c7d41725a6aff404, assert-h7d4b041c9d9eaf70bc11bcdd612388d178a9d563e313f34734eb1bffd7bce9b9, assert-he373b513ae28dfffdddf31f6a399e2c12281d22ab68c5fa53ee551f410e8fec7

la · official · sha256:2495f4c111bfb314f51eb5a7c3be0efb58bb3fb295ead26688acb424155d670cLA

Praeterea, nullus prudens conatur ad impossibile. Sed nullus potest praecavere omnia mala quae possunt contingere. Ergo cautio non pertinet ad prudentiam.

Ссылаются нормы: Q49A8Obiectio3, assert-h58809b180fe4d886fd1be4f6cc2974f067e91932229527df7aa490ee69cb7ea4, assert-had766a25fc1d559a67b47650505ab2aac4de4d6cc599b206a94b120e5d78b9b4

la · official · sha256:0b739c08f285da0892239b75cad9797019fca7b8cf20238ff3dc0aa5c10c3823LA

Respondeo dicendum quod ea circa quae est prudentia sunt contingentia operabilia, in quibus, sicut verum potest admisceri falso, ita et malum bono, propter multiformitatem huiusmodi operabilium, in quibus bona plerumque impediuntur a malis, et mala habent speciem boni. Et ideo necessaria est cautio ad prudentiam, ut sic accipiantur bona quod vitentur mala.

Ссылаются нормы: Q49A8Respondeo, assert-ha687d16cad63f5b29be305761a97ee9961648aa5b918ae1da56f28adc28973b4

la · official · sha256:fea11bb42065f5edd7785df549cea3dbab529e02796d4aa78dc93787eb599db5LA

Sed contra est quod apostolus dicit, ad Ephes. V, videte quomodo caute ambuletis.

Ссылаются нормы: assert-h6baba810733491e60bda7dfd3deaa6ed93f0de4896a7e6024a86e574fb6fb883

la · official · sha256:9f6fbcf4e1c93125ce9cc50c7e2cc2d3bdd4797e0af6da418ce0a67fd578d107LA

Deinde considerandum est de singulis prudentiae partibus quasi integralibus. Et circa hoc quaeruntur octo. Primo, de memoria. Secundo, de intellectu vel intelligentia. Tertio, de docilitate. Quarto, de solertia. Quinto, de ratione. Sexto, de providentia. Septimo, de circumspectione. Octavo, de cautione.

la · official · sha256:10faf04197c991b96fc752d4de0e8cb57c0a77e292942d47c1b3bd74d9f8a93bLA

Ad primum ergo dicendum quod omnia quae sunt virtutum moralium pertinent ad prudentiam sicut ad dirigentem, unde et ratio recta prudentiae ponitur in definitione virtutis moralis, ut supra dictum est. Et ideo etiam executio iustitiae, prout ordinatur ad bonum commune, quae pertinet ad officium regis, indiget directione prudentiae. Unde istae duae virtutes sunt maxime propriae regi, scilicet prudentia et iustitia, secundum illud Ierem. XXIII, regnabit rex, et sapiens erit et faciet iudicium et iustitiam in terra. Quia tamen dirigere magis pertinet ad regem, exequi vero ad subditos, ideo regnativa magis ponitur species prudentiae, quae est directiva, quam iustitiae, quae est executiva.

Ссылаются нормы: Q50A1Ad1, assert-hc6d3b46fe474ed7ca9d31a1654c26cd5f5608e90501eb8c2c93918593fac8fb2

la · official · sha256:ec3a6deae749641a4aaa01c018d092297731fcf4a419a3de070161a422f31f99LA

Ad secundum dicendum quod regnum inter alias politias est optimum regimen, ut dicitur in VIII Ethic. Et ideo species prudentiae magis debuit denominari a regno. Ita tamen quod sub regnativa comprehendantur omnia alia regimina recta, non autem perversa, quae virtuti opponuntur, unde non pertinent ad prudentiam.

Ссылаются нормы: Q50A1Ad2, assert-h5ae35470f20cf4e24029aa9ee84c98e4f5d373b86bb3ce3444f9687646f3b199

la · official · sha256:c9e7fa456c29c6e18bcf5e2803163cb211d019907f87c465f23f127c6751ceb0LA

Ad tertium dicendum quod philosophus denominat regnativam a principali actu regis, qui est leges ponere. Quod etsi conveniat aliis, non convenit eis nisi secundum quod participant aliquid de regimine regis.

Ссылаются нормы: Q50A1Ad3, assert-had92f146f7d98e6cce7cb7eb6dd90236e32b769df80a687268cbc1783e9efebe

la · official · sha256:c921c91237b63e2436f20c0013596137c09b276407bc2372ebe141709640db51LA

Ad primum sic proceditur. Videtur quod regnativa non debeat poni species prudentiae. Regnativa enim ordinatur ad iustitiam conservandam, dicitur enim in V Ethic. quod princeps est custos iusti. Ergo regnativa magis pertinet ad iustitiam quam ad prudentiam.

Ссылаются нормы: Q50A1Obiectio1, assert-h1360abbec92d5bdc4b789dbbd0b8daa9b75e8c0dc4a894a486c00b20b8237bd2

la · official · sha256:c2fc367c6675e0fced412c4c9d3802cc5e65705c368ab28a04623eba720ccc29LA

Praeterea, secundum philosophum, in III Polit., regnum est una sex politiarum. Sed nulla species prudentiae sumitur secundum alias quinque politias, quae sunt aristocratia, politia (quae alio nomine dicitur timocratia), tyrannis, oligarchia, democratia. Ergo nec secundum regnum debet sumi regnativa.

Ссылаются нормы: Q50A1Obiectio2, assert-h392fa7dde19019c3beadd9f73a093c4ab50e8579dc1eebce455b499bb98b8380, assert-h816283f7245b2660fbb008ea44627907eaca9179c609521788aa551d51ab7d0e

la · official · sha256:5a5ae0faa51cdfed28cec5ef6b142d43eedea8f54b8c8e630997582e9b6cc147LA

Praeterea, leges condere non solum pertinet ad reges, sed etiam ad quosdam alios principatus, et etiam ad populum; ut patet per Isidorum, in libro Etymol. Sed philosophus, in VI Ethic., ponit legispositivam partem prudentiae. Inconvenienter igitur loco eius ponitur regnativa.

Ссылаются нормы: Q50A1Obiectio3, assert-h43136d70baea55645936ba3424cdae85240a0036346c8cd14101ef187490c781, assert-h92d6d7650d69a7ed4db51f374614d748a6e69bf9b657a71074f678fe857925cf

la · official · sha256:0213edf82b7de37e1296cc062f49722ac3680d2adb60aaeabc250ef37355d4d6LA

Respondeo dicendum quod sicut ex supradictis patet, ad prudentiam pertinet regere et praecipere. Et ideo ubi invenitur specialis ratio regiminis et praecepti in humanis actibus, ibi etiam invenitur specialis ratio prudentiae. Manifestum est autem quod in eo qui non solum seipsum habet regere, sed etiam communitatem perfectam civitatis vel regni, invenitur specialis et perfecta ratio regiminis, tanto enim regimen perfectius est quanto est universalius, ad plura se extendens et ulteriorem finem attingens. Et ideo regi, ad quem pertinet regere civitatem vel regnum, prudentia competit secundum specialem et perfectissimam sui rationem. Et propter hoc regnativa ponitur species prudentiae.

Ссылаются нормы: Q50A1Respondeo, assert-h4fad384c58fe64a9091bccb6df7e0a0a8c3a35f172f401cb6bff43801949370e

la · official · sha256:eeb6b25947e20093f7f2616957432554b2e25f3fca6c890f047002bbbb1aadddLA

Sed contra est quod philosophus dicit, in III Polit., quod prudentia est propria virtus principis. Ergo specialis prudentia debet esse regnativa.

Ссылаются нормы: assert-h4d650216385bcbd0a5d0c1ed13bde9965e97b633752d12966bf4a523cac08baf

la · official · sha256:b41c51a97218f855959b61f0969dd4f6d0a3f77399c757e0753f7c08c7ef50b0LA

Ad primum ergo dicendum quod sicut dictum est, regnativa est perfectissima species prudentiae. Et ideo prudentia subditorum, quae deficit a prudentia regnativa, retinet sibi nomen commune, ut politica dicatur, sicut in logicis convertibile quod non significat essentiam retinet sibi commune nomen proprii.

Ссылаются нормы: Q50A2Ad1, assert-hec84b1c8886b3ff01c3de6684394fe4f94cbdcd4f0f2f1934fbc5d8c1b6a4fd3

la · official · sha256:f8b618fa14a7ef14a878f83e52d08982ebef27dbef9c38e166012900f2d2702dLA

Ad secundum dicendum quod diversa ratio obiecti diversificat habitum secundum speciem, ut ex supradictis patet. Eadem autem agenda considerantur quidem a rege secundum universaliorem rationem quam considerentur a subdito, qui obedit, uni enim regi in diversis officiis multi obediunt. Et ideo regnativa comparatur ad hanc politicam de qua loquimur sicut ars architectonica ad eam quae manu operatur.

Ссылаются нормы: Q50A2Ad2, assert-hf1078f6329215edab36508ac019efd17b2338a1fa97e41d6bd3761066ae7d72f

la · official · sha256:69e67d18a38488ad7011bdaaa6fe17a3092e895ae551d0162c90090b00dea434LA

Ad tertium dicendum quod per prudentiam communiter dictam regit homo seipsum in ordine ad proprium bonum, per politicam autem de qua loquimur, in ordine ad bonum commune.

Ссылаются нормы: Q50A2Ad3, assert-hedecf2fea9f5e5121d8c302c59eec6c5421f8d6411ce2247b622be63dfa6025f

la · official · sha256:01d3de32b6473bf8aa9f8d177c74f620d8805208dd9ef8390cc20aa6b518342cLA

Ad secundum sic proceditur. Videtur quod politica inconvenienter ponatur pars prudentiae. Regnativa enim est pars politicae prudentiae, ut dictum est. Sed pars non debet dividi contra totum. Ergo politica non debet poni alia species prudentiae.

Ссылаются нормы: Q50A2Obiectio1, assert-h76f0d7bfa0b5700017552afe68d8d5e525e5393a5b8d7521c766391a9a426a8d, assert-hbc3245070be7ac5db75d0024160311cdf811ce9a06e607b2e2d56a44b433d293

la · official · sha256:b6debc92613cf2fb1908ee01cc10af496cb824812dbdb009f9df9f16a59089f3LA

Praeterea, species habituum distinguuntur secundum diversa obiecta. Sed eadem sunt quae oportet regnantem praecipere et subditum exequi. Ergo politica, secundum quod pertinet ad subditos, non debet poni species prudentiae distincta a regnativa.

Ссылаются нормы: Q50A2Obiectio2, assert-h435ea8643c7764124ab98239b5510800d57918d793bfde88b2157368bb1844f5, assert-hfe27c3256477cca7f9e70ff7af81b2bf0f745a9eb9d66b7474f7d354a809c1b4

la · official · sha256:488497d993f0f3b206b542857fd2523becde0a9bdc2ed8a2744795c26ec2270fLA

Praeterea, unusquisque subditorum est singularis persona. Sed quaelibet singularis persona seipsam sufficienter dirigere potest per prudentiam communiter dictam. Ergo non oportet poni aliam speciem prudentiae quae dicatur politica.

Ссылаются нормы: Q50A2Obiectio3, assert-h17d096f529f324ddc37685c09d86ecedcd2da394a8e55689dc18173673393ba6, assert-ha2b531f4ed1f3f9cd46ff6e96a79f88eb6bf00d88c2a729659dd4463d3417b52

la · official · sha256:8da83d3800f5d6ea5fd496ddadc2a079e4e55a046ec6376f956321e7306f612dLA

Respondeo dicendum quod servus per imperium movetur a domino et subditus a principante, aliter tamen quam irrationalia et inanimata moveantur a suis motoribus. Nam inanimata et irrationalia aguntur solum ab alio, non autem ipsa agunt seipsa quia non habent dominium sui actus per liberum arbitrium. Et ideo rectitudo regiminis ipsorum non est in ipsis, sed solum in motoribus. Sed homines servi, vel quicumque subditi, ita aguntur ab aliis per praeceptum quod tamen agunt seipsos per liberum arbitrium. Et ideo requiritur in eis quaedam rectitudo regiminis per quam seipsos dirigant in obediendo principatibus. Et ad hoc pertinet species prudentiae quae politica vocatur.

Ссылаются нормы: Q50A2Respondeo, assert-h55596f8735dd572918670292a1df03a447d9f961b16d59bc4bee22cdab01c204

la · official · sha256:d7e1aff9628a95d622b9be24a623de923b9f97c3f2f6e8240a79bdf28c392b1fLA

Sed contra est quod philosophus dicit, in VI Ethic., eius autem quae circa civitatem haec quidem ut architectonica prudentia legispositiva; haec autem commune nomen habet politica, circa singularia existens.

Ссылаются нормы: assert-h8905b20235e0d455fc5e8b4f9c4162746c088018fe54ccf504c1319c2e1f1cf1

la · official · sha256:339bea530cd736f74a95c24348930d9aaf5f67f1dbf9408c5506108aa2c4295bLA

Ad primum ergo dicendum quod divitiae comparantur ad oeconomicam non sicut finis ultimus, sed sicut instrumenta quaedam, ut dicitur in I Polit. Finis autem ultimus oeconomicae est totum bene vivere secundum domesticam conversationem. Philosophus autem I Ethic. ponit exemplificando divitias finem oeconomicae secundum studium plurimorum.

Ссылаются нормы: Q50A3Ad1, assert-hd8f2d1798d3b3895c1a4da26529f547b5e1752a9d333b9e5ba11736306d17dd5

la · official · sha256:106dc6c662c7ef246a14b5abee7f3612521ab402da1844fecc8dde228d9224f5LA

Ad secundum dicendum quod ad aliqua particularia quae sunt in domo disponenda possunt aliqui peccatores provide se habere, sed non ad ipsum totum bene vivere domesticae conversationis, ad quod praecipue requiritur vita virtuosa.

Ссылаются нормы: Q50A3Ad2, assert-h2b340374c9439463fd92baad1dd0ae18cbfae49237275091266c191d2d418a4e

la · official · sha256:7b66a2582ee1e38fe34435db805c857e966f731b06ad1ff11137d3c35cbfe566LA

Ad tertium dicendum quod pater in domo habet quandam similitudinem regii principatus, ut dicitur in VIII Ethic., non tamen habet perfectam potestatem regiminis sicut rex. Et ideo non ponitur separatim paterna species prudentiae, sicut regnativa.

Ссылаются нормы: Q50A3Ad3, assert-h0adc6cebc37dbb8dc4734cb7221a3af5ec7209f9ad5494211d988107b6a2c389

la · official · sha256:227678b5e713b63c8ee9ad3f0ca6c45a6a71612f78ece9a49ece59c3f7c87c22LA

Ad tertium sic proceditur. Videtur quod oeconomica non debeat poni species prudentiae. Quia ut philosophus dicit, in VI Ethic., prudentia ordinatur ad bene vivere totum. Sed oeconomica ordinatur ad aliquem particularem finem, scilicet ad divitias, ut dicitur in I Ethic. Ergo oeconomica non est species prudentiae.

Ссылаются нормы: Q50A3Obiectio1, assert-h5b0fdd3305a00faacaa5c65522fc93d1fdeddb0cb8d962e50e36161125130825, assert-h63ee5495f325aee85c6551ea21950e9c022e959e3457f40efd60c5d2d3f447da

la · official · sha256:f942b6fe2ce124a17800e5a301d2ed55d0010e6f6f1e1edad6cbed6a886d3723LA

Praeterea, sicut supra habitum est, prudentia non est nisi bonorum. Sed oeconomica potest esse etiam malorum, multi enim peccatores providi sunt in gubernatione familiae. Ergo oeconomica non debet poni species prudentiae.

Ссылаются нормы: Q50A3Obiectio2, assert-hb5481fde7c1d86774061725afb0cb81a3b7a774cc2d617d9a4d6cc005642fe0b, assert-hff74d2c09ff2b23f48259be5a722b5826bb1ae9ad7e9459b2edf2dc2e0821434

la · official · sha256:ee27f194888d6d8dcacb7848e9e06b41b75e5c8ce3bddc3d0ca9430aa3424b20LA

Praeterea, sicut in regno invenitur principans et subiectum, ita etiam in domo. Si ergo oeconomica est species prudentiae sicut et politica, deberet etiam paterna prudentia poni, sicut et regnativa. Non autem ponitur. Ergo nec oeconomica debet poni species prudentiae.

Ссылаются нормы: Q50A3Obiectio3, assert-h83f6c39d3f1dc0b750024f57597d811064b85ae1b5946e2f29b268a87f6d6442

la · official · sha256:37786225141ab700914268fffa79c09cf1e34b5414c0dc357678aa37700bcd18LA

Respondeo dicendum quod ratio obiecti diversificata secundum universale et particulare, vel secundum totum et partem, diversificat artes et virtutes, secundum quam diversitatem una est principalis respectu alterius. Manifestum est autem quod domus medio modo se habet inter unam singularem personam et civitatem vel regnum, nam sicut una singularis persona est pars domus, ita una domus est pars civitatis vel regni. Et ideo sicut prudentia communiter dicta, quae est regitiva unius, distinguitur a politica prudentia, ita oportet quod oeconomica distinguatur ab utraque.

Ссылаются нормы: Q50A3Respondeo, assert-he687b90d0c413c62ce2e16f587e94504df8ab2e9a7008605978eaf72a0cc8553

la · official · sha256:e5cbc0b2d70092c53b07481ec95c53c10f560655ce5ad4d65de30c89ecf4bcc9LA

Sed contra est quod philosophus dicit, in VI Ethic., quod illarum, scilicet prudentiarum quae se habent ad regimen multitudinis, haec quidem oeconomica, haec autem legispositiva, haec autem politica.

Ссылаются нормы: assert-ha79aedeb22a4469ac294d0bb4202a20fdfd1ea1c228fb459285f8ee5ec996798

la · official · sha256:889c5f071f6bdeaf3f8c53e5ca7d0ca5208d8f9becd115d7a85045f9ebdbedc3LA

Ad primum ergo dicendum quod militaris potest esse ars secundum quod habet quasdam regulas recte utendi quibusdam exterioribus rebus, puta armis et equis, sed secundum quod ordinatur ad bonum commune, habet magis rationem prudentiae.

Ссылаются нормы: Q50A4Ad1, assert-hd2f462c683ad8cff415f78f6046a1ffe630650ecda411c9a6ed05253cb759a30

la · official · sha256:88f2421b7a15655d48a68dbbf850f0f30eb3b10478de1bf5a5dbfcf9a7c7ac39LA

Ad secundum dicendum quod alia negotia quae sunt in civitate ordinantur ad aliquas particulares utilitates, sed militare negotium ordinatur ad tuitionem totius boni communis.

Ссылаются нормы: Q50A4Ad2, assert-hc0492727ffeec4fa53159c32c8b304f8bb7d694ef18513d5c03221b24a2488f5

la · official · sha256:aadb6a9e35be79e9711beb9a60ea6739c2b931fd53fe106b2e0b9510db695233LA

Ad tertium dicendum quod executio militiae pertinet ad fortitudinem, sed directio ad prudentiam, et praecipue secundum quod est in duce exercitus.

Ссылаются нормы: Q50A4Ad3, assert-h81a9cd36f44e62ab839715000285f186dd4616da283fa2de17a0a6c2ecb676fd

la · official · sha256:0a4551c5bb5e87b19745bed188bdfd3d26f461030661cc61add3228a1bf39026LA

Ad quartum sic proceditur. Videtur quod militaris non debeat poni species prudentiae. Prudentia enim contra artem dividitur, ut dicitur in VI Ethic. Sed militaris videtur esse quaedam ars in rebus bellicis; sicut patet per philosophum, in III Ethic. Ergo militaris non debet poni species prudentiae.

Ссылаются нормы: Q50A4Obiectio1, assert-h412f45a10d9883411df13272ad0247cb3d6633ebb8b1c5c3b9fa2f54e91be342, assert-hf0c20c75e91987193b4554e42fb129292ebb88b8ff539e448f74a28fca1d9b7e

la · official · sha256:944afeb1f99c2f5a89c9051a7c8b8fab474da64f3ae12887501270e1ad523749LA

Praeterea, sicut militare negotium continetur sub politico, ita etiam et plura alia negotia, sicut mercatorum, artificum et aliorum huiusmodi. Sed secundum alia negotia quae sunt in civitate non accipiuntur aliquae species prudentiae. Ergo etiam neque secundum militare negotium.

Ссылаются нормы: Q50A4Obiectio2, assert-h3e2229044a9c242529465950014f3ae48904aead7e5b28006d492aae104bdca0, assert-he646d2fff37e9506697a5213e66458950fea39f9e41b87bebaf82bb67726f72d

la · official · sha256:e2e29447ccd9292257fcc137082e6c2f7d208adbff69f2ba09a865558fad091bLA

Praeterea, in rebus bellicis plurimum valet militum fortitudo. Ergo militaris magis pertinet ad fortitudinem quam ad prudentiam.

Ссылаются нормы: Q50A4Obiectio3, assert-h5060a3582c33009049f4509c6751140472daf932f28d71b276fa4a4819d4869c

la · official · sha256:2ad363d922c45d60ba9f72c6dcc78413a17473d1048b4514ffc427cf15ba6160LA

Respondeo dicendum quod ea quae secundum artem et rationem aguntur conformia esse oportet his quae sunt secundum naturam, quae a ratione divina sunt instituta. Natura autem ad duo intendit primo quidem, ad regendum unamquamque rem in seipsa; secundo vero, ad resistendum extrinsecis impugnantibus et corruptivis. Et propter hoc non solum dedit animalibus vim concupiscibilem, per quam moveantur ad ea quae sunt saluti eorum accommoda; sed etiam vim irascibilem, per quam animal resistit impugnantibus. Unde et in his quae sunt secundum rationem non solum oportet esse prudentiam politicam, per quam convenienter disponantur ea quae pertinent ad bonum commune; sed etiam militarem, per quam hostium insultus repellantur.

Ссылаются нормы: Q50A4Respondeo, assert-h78ddcf236f06a6f98533b94da8edb391bb5432440903eba63e44ce619ce8f742

la · official · sha256:271a47a880e4eca7592950df8d43008429e3ae9a6010eb323c2173ad0ddf3a3eLA

Sed contra est quod dicitur Prov. XXIV, cum dispositione initur bellum, et erit salus ubi sunt multa consilia. Sed consiliari pertinet ad prudentiam. Ergo in rebus bellicis maxime necessaria est aliqua species prudentiae quae militaris dicitur.

Ссылаются нормы: assert-hf0b21b6eddd7218928bf2bc431752a5cec0153bf681708b2581caa953a0b94d5

la · official · sha256:5267ee3cf5ef0d80d0d443187d03f81de3460cad12dacbafb15238ae22ff12feLA

Deinde considerandum est de partibus subiectivis prudentiae. Et quia de prudentia per quam aliquis regit seipsum iam dictum est, restat dicendum de speciebus prudentiae quibus multitudo gubernatur. Circa quas quaeruntur quatuor. Primo, utrum legispositiva debeat poni species prudentiae. Secundo, utrum politica. Tertio, utrum oeconomica. Quarto, utrum militaris.

la · official · sha256:72ba1652ac865af3c31b35e6a657ab60d585dac97dd1d27def590c0b00f5eafcLA

Ad primum ergo dicendum quod non est bonum consilium sive aliquis malum finem sibi in consiliando praestituat, sive etiam ad bonum finem malas vias adinveniat. Sicut etiam in speculativis non est bona ratiocinatio sive aliquis falsum concludat, sive etiam concludat verum ex falsis, quia non utitur convenienti medio. Et ideo utrumque praedictorum est contra rationem eubuliae, ut philosophus dicit, in VI Ethic.

Ссылаются нормы: Q51A1Ad1, assert-h3f5e7016892de7b3a1cfdefb1efd8ff02e05206f2f697f38baf8b129c10bb241

la · official · sha256:9ddd9fb1c8bd303f6bc4cfe495263f29bbd736a938572dfdea3a9b647b53a6dfLA

Ad secundum dicendum quod etsi virtus sit essentialiter perfectio quaedam, non tamen oportet quod omne illud quod est materia virtutis perfectionem importet. Oportet enim circa omnia humana perfici per virtutes, et non solum circa actus rationis, inter quos est consilium; sed etiam circa passiones appetitus sensitivi, quae adhuc sunt multo imperfectiores. Vel potest dici quod virtus humana est perfectio secundum modum hominis, qui non potest per certitudinem comprehendere veritatem rerum simplici intuitu; et praecipue in agibilibus, quae sunt contingentia.

Ссылаются нормы: Q51A1Ad2, assert-h30a8145c85d7dff154a5030a79c0c4b2fcee71205c05b4725346924b53ed67f5

la · official · sha256:33656c51d3c6271beccd931fb0de038b07802951618b08c8a8b229338077cd8aLA

Ad tertium dicendum quod in nullo peccatore, inquantum huiusmodi, invenitur eubulia. Omne enim peccatum est contra bonam consiliationem. Requiritur enim ad bene consiliandum non solum adinventio vel excogitatio eorum quae sunt opportuna ad finem, sed etiam aliae circumstantiae, scilicet tempus congruum, ut nec nimis tardus nec nimis velox sit in consiliis; et modus consiliandi, ut scilicet sit firmus in suo consilio; et aliae huiusmodi debitae circumstantiae, quae peccator peccando non observat. Quilibet autem virtuosus est bene consiliativus in his quae ordinantur ad finem virtutis, licet forte in aliquibus particularibus negotiis non sit bene consiliativus, puta in mercationibus vel in rebus bellicis vel in aliquo huiusmodi.

Ссылаются нормы: Q51A1Ad3, assert-hedcdb853406fa5de8539595e6a72d983a216a86d1c31057f44b70228c958318b

la · official · sha256:8e64a445671990e76c279d650702569fc62d0f539df7da251df7c724cd4e27e2LA

Ad primum sic proceditur. Videtur quod eubulia non sit virtus. Quia secundum Augustinum, in libro de Lib. Arb., virtutibus nullus male utitur. Sed eubulia, quae est bene consiliativa, aliqui male utuntur, vel quia astuta consilia excogitant ad malos fines consequendos; aut quia etiam ad bonos fines consequendos aliqua peccata ordinant, puta qui furatur ut eleemosynam det. Ergo eubulia non est virtus.

Ссылаются нормы: Q51A1Obiectio1, assert-h55b5beef24b096535738efc3e7e3397daa2954220516d8b82bd9c2b174b09754, assert-h7a9542c2000a11078741a31c122998ca100b7c41eacb25243de2d2d5f663b269

la · official · sha256:4a8914889db9cafd9eb697fae0de7116e54360c5553308dd050bb4c42016ae17LA

Praeterea, virtus perfectio quaedam est, ut dicitur in VII Phys. Sed eubulia circa consilium consistit, quod importat dubitationem et inquisitionem, quae imperfectionis sunt. Ergo eubulia non est virtus.

Ссылаются нормы: Q51A1Obiectio2, assert-h05a7ac2c1e3c6261343aa92e673cf7f685df93bfbd6e94e9b707c7290d187c6b, assert-h852523cdc4546c1cfe5ac6d3c708a786b87d803f67d204f57cb19ed85b0e7a76

la · official · sha256:3e48abe5c6f1e619d6a91b9e9e4cd77b0ef318bcd12c56626b90d2abad065917LA

Praeterea, virtutes sunt connexae ad invicem, ut supra habitum est. Sed eubulia non est connexa aliis virtutibus multi enim peccatores sunt bene consiliativi, et multi iusti sunt in consiliis tardi. Ergo eubulia non est virtus.

Ссылаются нормы: Q51A1Obiectio3, assert-h9b69c3ea5e0230d36b3d817e4a6c9e5a152e2a3ddd7f5f0ffead847a99b5809f, assert-hbb1c7c30fa401dade5cd200613b65a3aaeffe6c71a1ca3e7efd1544babacbf7f

la · official · sha256:0966a389c2afb5b3039b9f9bbdfbbbb3ffb72e2c5633edccd8c18921d97acdb4LA

Respondeo dicendum quod, sicut supra dictum est, de ratione virtutis humanae est quod faciat actum hominis bonum. Inter ceteros autem actus hominis proprium est ei consiliari, quia hoc importat quandam rationis inquisitionem circa agenda, in quibus consistit vita humana; nam vita speculativa est supra hominem, ut dicitur in X Ethic. Eubulia autem importat bonitatem consilii, dicitur enim ab eu, quod est bonum, et boule, quod est consilium, quasi bona consiliatio, vel potius bene consiliativa. Unde manifestum est quod eubulia est virtus humana.

Ссылаются нормы: Q51A1Respondeo, assert-hc14a4207c079b4f86a91cb1828ed78a3e22bcff40cf9a71986bbb292a66ef68b

la · official · sha256:b098e67c364900e55696e3247efb01ca533e9c8c54a29c6b56e2bd156c40ff89LA

Sed contra est quod eubulia est rectitudo consilii, ut philosophus dicit, in VI Ethic. Sed recta ratio perficit rationem virtutis. Ergo eubulia est virtus.

Ссылаются нормы: assert-hbc5b3c861a4f44891284d2f8d6212938cfb11b5431f927c1d28c831527a881a8

la · official · sha256:61ae3cdd0de991d3516ff262dd91335d7f835d93db9907c28b79380ef4ffb0e5LA

Ad primum ergo dicendum quod ad prudentiam pertinet bene consiliari imperative, ad eubuliam autem elicitive.

Ссылаются нормы: Q51A2Ad1, assert-h67a9cfa6d9ec7a9c311e37d49e3b842b5e88e7d653c088a3cbacc7e6e1cd78a1

la · official · sha256:90e924ff4a6406fea8e976d3fbb10a76bbd3b0ba628f085935e23c148f79777cLA

Ad secundum dicendum quod ad unum finem ultimum, quod est bene vivere totum, ordinantur diversi actus secundum quendam gradum, nam praecedit consilium, sequitur iudicium, et ultimum est praeceptum, quod immediate se habet ad finem ultimum, alii autem duo actus remote se habent. Qui tamen habent quosdam proximos fines, consilium quidem inventionem eorum quae sunt agenda; iudicium autem certitudinem. Unde ex hoc non sequitur quod eubulia et prudentia non sint diversae virtutes, sed quod eubulia ordinetur ad prudentiam sicut virtus secundaria ad principalem.

Ссылаются нормы: Q51A2Ad2, assert-hdaf41c0eba8187a0bc2eea0e58974bd1ce2e19c26c8505b0c6b8f9d3f7ee3a95

la · official · sha256:69f0823cc4d13eb3c1e24c7629d1e08b3f42bd707a0cc6eea554936f2144d1e0LA

Ad tertium dicendum quod etiam in speculativis alia rationalis scientia est dialectica, quae ordinatur ad inquisitionem inventivam; et alia scientia demonstrativa, quae est veritatis determinativa.

Ссылаются нормы: Q51A2Ad3, assert-h9e0391932205020cea7c6795433770c395ca438bbd1f5d6ffafcd97591af2b21

la · official · sha256:6fbe2f226bef747342040dd7e52df73c9d6f2d5f02b60205a0c72ae5f625cdcbLA

Ad secundum sic proceditur. Videtur quod eubulia non sit virtus distincta a prudentia. Quia ut philosophus dicit, in VI Ethic., videtur prudentis esse bene consiliari. Sed hoc pertinet ad eubuliam, ut dictum est. Ergo eubulia non distinguitur a prudentia.

Ссылаются нормы: Q51A2Obiectio1, assert-h85223a36ade3086d12972c642c2629cac3601882fafd65883fb487420fadb062, assert-h867051475132b25cc98337fd4b28cbca82bcc97d1aa719a76f1ef526a5cbd683

la · official · sha256:2380f6d9d76f7bfb01577af01d2c9501067ea61261c53ca3ce22b69c60d4d6afLA

Praeterea, humani actus, ad quos ordinantur humanae virtutes, praecipue specificantur ex fine, ut supra habitum est. Sed ad eundem finem ordinantur eubulia et prudentia, ut dicitur VI Ethic., idest non ad quendam particularem finem, sed ad communem finem totius vitae. Ergo eubulia non est virtus distincta a prudentia.

Ссылаются нормы: Q51A2Obiectio2, assert-h6284dfd8d16e53ce97978117564a31bcf35a871f8adcf09a698f0d3a6dcbde5f, assert-hfbac95061c4e82feed5a864b8c48d818f0afb2f9cc541a623c64d6a0d8c6e3a0

la · official · sha256:bd53ae6bd36df83a5c9a1f4a2087b9b253e487a987cebd30adff9545d926ad68LA

Praeterea, in scientiis speculativis ad eandem scientiam pertinet inquirere et determinare. Ergo pari ratione in operativis hoc pertinet ad eandem virtutem. Sed inquirere pertinet ad eubuliam, determinare autem ad prudentiam. Ergo eubulia non est alia virtus a prudentia.

Ссылаются нормы: Q51A2Obiectio3, assert-h7812c772e9b41854543dfc50d42e699a367669555f90ce6aeba9807a9ec90b99, assert-ha831b73b36a9e95d7f4820250786c193fff37df7c9b8d00b6eecd2862fba1376, assert-hb55a25c13cdeafe252485dbbc84d58756c0ca883c45e452e5c7d334e51b1dfc6

la · official · sha256:3f7aa3f9960a669022d5239379ff2310e32e291e04cd44d63bc98b50aa35dce5LA

Respondeo dicendum quod, sicut dictum est supra, virtus proprie ordinatur ad actum, quem reddit bonum. Et ideo oportet secundum differentiam actuum esse diversas virtutes, et maxime quando non est eadem ratio bonitatis in actibus. Si enim esset eadem ratio bonitatis in eis, tunc ad eandem virtutem pertinerent diversi actus, sicut ex eodem dependet bonitas amoris, desiderii et gaudii, et ideo omnia ista pertinent ad eandem virtutem caritatis. Actus autem rationis ordinati ad opus sunt diversi, nec habent eandem rationem bonitatis, ex alia enim efficitur homo bene consiliativus, et bene iudicativus, et bene praeceptivus; quod patet ex hoc quod ista aliquando ab invicem separantur. Et ideo oportet aliam esse virtutem eubuliam, per quam homo est bene consiliativus; et aliam prudentiam, per quam homo est bene praeceptivus. Et sicut consiliari ordinatur ad praecipere tanquam ad principalius, ita etiam eubulia ordinatur ad prudentiam tanquam ad principaliorem virtutem; sine qua nec virtus esset, sicut nec morales virtutes sine prudentia, nec ceterae virtutes sine caritate.

Ссылаются нормы: Q51A2Respondeo, assert-h647d67e66e63aa577984b0627823c2fcfe1525d7f399130e49dc3fa937f91e72

la · official · sha256:af2ea9469eb870451bda58c1024bf8583c50f683f8d8dc9bae94cc41e4dd5096LA

Sed contra, prudentia est praeceptiva, ut dicitur in VI Ethic. Hoc autem non convenit eubuliae. Ergo eubulia est alia virtus a prudentia.

Ссылаются нормы: assert-hfd25ba33b1a1dc3a87cfd63c0d7898a9f37bd191fb00f164ec6d274042c2cb0a

la · official · sha256:978639960f165b94d7850350a65adfb7ac9cf66111c014e2eb3d0bb79621ed24LA

Ad primum ergo dicendum quod rectum iudicium in hoc consistit quod vis cognoscitiva apprehendat rem aliquam secundum quod in se est. Quod quidem provenit ex recta dispositione virtutis apprehensivae, sicut in speculo, si fuerit bene dispositum, imprimuntur formae corporum secundum quod sunt; si vero fuerit speculum male dispositum, apparent ibi imagines distortae et prave se habentes. Quod autem virtus cognoscitiva sit bene disposita ad recipiendum res secundum quod sunt, contingit quidem radicaliter ex natura, consummative autem ex exercitio vel ex munere gratiae. Et hoc dupliciter. Uno modo, directe ex parte ipsius cognoscitivae virtutis, puta quia non est imbuta pravis conceptionibus, sed veris et rectis, et hoc pertinet ad synesim secundum quod est specialis virtus. Alio modo, indirecte, ex bona dispositione appetitivae virtutis, ex qua sequitur quod homo bene iudicet de appetibilibus. Et sic bonum virtutis iudicium consequitur habitus virtutum moralium, sed circa fines, synesis autem est magis circa ea quae sunt ad finem.

Ссылаются нормы: Q51A3Ad1, assert-hda1dfd70588053d3579aac34f1b0adb93f8f2ac3ab764b1503aed4c6c49cc535

la · official · sha256:52a594a8f02d748ab80cf56a39af8fff0779645cb763d8119143507504e4d137LA

Ad secundum dicendum quod in malis potest quidem iudicium rectum esse in universali, sed in particulari agibili semper eorum iudicium corrumpitur, ut supra habitum est.

Ссылаются нормы: Q51A3Ad2, assert-h9d54dbddb93a67b3c3289114c48188430bf58b94a46fac5dd47dedf92abd2b4f

la · official · sha256:8325a0351bf9115f5af88751e273ac11385c6f9a344aa311152f2813ce8cf796LA

Ad tertium dicendum quod contingit quandoque id quod bene iudicatum est differri, vel negligenter agi aut inordinate. Et ideo post virtutem quae est bene iudicativa necessaria est finalis virtus principalis quae sit bene praeceptiva, scilicet prudentia.

Ссылаются нормы: Q51A3Ad3, assert-hf10ec979350c45304b8e6589af116cfc7103578661478e94a71c015e409eb527

la · official · sha256:07214a09222bad62031397d2cd6b9637e2121a4be2ae6746c6012866d15cd741LA

Ad tertium sic proceditur. Videtur quod synesis non sit virtus. Virtutes enim non insunt nobis a natura, ut dicitur in II Ethic. Sed synesis inest aliquibus a natura, ut dicit philosophus, in VI Ethic. Ergo synesis non est virtus.

Ссылаются нормы: Q51A3Obiectio1, assert-h0f26a89745b089ad225a98bcb8349affeede8d11604b4e8b08094a5cef7c9eb6, assert-h5c472f2e915370ff7dd04dc452cec30dae0b247a93059676195d56629a311b86

la · official · sha256:352f5a413b0d2c89166a8448e650c3594fad85326f969f5f1f182fedc8888d13LA

Praeterea, synesis, ut in eodem libro dicitur, est solum iudicativa. Sed iudicium solum, sine praecepto, potest esse etiam in malis. Cum ergo virtus sit solum in bonis, videtur quod synesis non sit virtus.

Ссылаются нормы: Q51A3Obiectio2, assert-h5eea3e8e9ffe07903524507469bbae145ce6c9afa28f45a5948be036b56cf5f3, assert-h65d08ad4a5c81a2f8f34b745b3d5828cfb3a3a08850339b344fa5824d7bd5b76

la · official · sha256:d9b9475fe2178b8e8a57dabf5c3e9829192dab298c6ecd470616d0c27eac2942LA

Praeterea, nunquam est defectus in praecipiendo nisi sit aliquis defectus in iudicando, saltem in particulari operabili, in quo omnis malus errat. Si ergo synesis ponitur virtus ad bene iudicandum, videtur quod non sit necessaria alia virtus ad bene praecipiendum. Et ideo prudentia erit superflua, quod est inconveniens. Non ergo synesis est virtus.

Ссылаются нормы: Q51A3Obiectio3, assert-h4a8fe8368074c8233557f0b609e7b989b12323c0dd18583317181644a224c08c

la · official · sha256:2b0e30a70897c6de3f6040e42ef91e885cc7ae51ad0ec0e21f69e5b701ee4361LA

Respondeo dicendum quod synesis importat iudicium rectum non quidem circa speculabilia, sed circa particularia operabilia, circa quae etiam est prudentia. Unde secundum synesim dicuntur in Graeco aliqui syneti, idest sensati, vel eusyneti, idest homines boni sensus, sicut e contrario qui carent hac virtute dicuntur asyneti, idest insensati. Oportet autem quod secundum differentiam actuum qui non reducuntur in eandem causam sit etiam diversitas virtutum. Manifestum est autem quod bonitas consilii et bonitas iudicii non reducuntur in eandem causam, multi enim sunt bene consiliativi qui tamen non sunt bene sensati, quasi recte iudicantes. Sicut etiam in speculativis aliqui sunt bene inquirentes, propter hoc quod ratio eorum prompta est ad discurrendum per diversa, quod videtur provenire ex dispositione imaginativae virtutis, quae de facili potest formare diversa phantasmata, et tamen huiusmodi quandoque non sunt boni iudicii, quod est propter defectum intellectus, qui maxime contingit ex mala dispositione communis sensus non bene iudicantis. Et ideo oportet praeter eubuliam esse aliam virtutem quae est bene iudicativa. Et haec dicitur synesis.

Ссылаются нормы: Q51A3Respondeo, assert-h0468d9e0a29ab5bddb604878f839e30ba8670de32f8fbf544cfc8b66d26055e4

la · official · sha256:df6fe4ff81ff5b5dca95b68672c36a7bc4fd89b34d43101a7374d630c5325718LA

Sed contra, iudicium est perfectius quam consilium. Sed eubulia, quae est bene consiliativa, est virtus. Ergo multo magis synesis, quae est bene iudicativa, est virtus.

Ссылаются нормы: assert-h172d025cca809fc3d784ac010e224e895391f9ae835c5eb03e50a6d93ef1a871

la · official · sha256:5dc3067c1d7572ca59fa70be1a818ab2c3a7ccb235cd36f0fd76e4689c33a6b8LA

Ad primum ergo dicendum quod synesis est vere iudicativa de omnibus quae secundum communes regulas fiunt. Sed praeter communes regulas sunt quaedam alia diiudicanda, ut iam dictum est.

Ссылаются нормы: Q51A4Ad1, assert-h9ad9314f16a6144a84352810b3ac235e7c38e7d3928c10d45af71294cbcb2fc8

la · official · sha256:6b91b5ae2f256e6302096525b8668750f665c53ac689aaa6d9e543775b4ef58cLA

Ad secundum dicendum quod iudicium debet sumi ex propriis principiis rei, inquisitio autem fit etiam per communia. Unde etiam in speculativis dialectica, quae est inquisitiva, procedit ex communibus, demonstrativa autem, quae est iudicativa, procedit ex propriis. Et ideo eubulia, ad quam pertinet inquisitio consilii, est una de omnibus, non autem synesis, quae est iudicativa. Praeceptum autem respicit in omnibus unam rationem boni. Et ideo etiam prudentia non est nisi una.

Ссылаются нормы: Q51A4Ad2, assert-h12e75cc59f07f282f333a3f4d0b318680f68131baef50090254e252493acfac2

la · official · sha256:6d620e0609480842586f9164db481db64c2efeb531c8fc296f4b360838434ed9LA

Ad tertium dicendum quod omnia illa quae praeter communem cursum contingere possunt considerare pertinet ad solam providentiam divinam, sed inter homines ille qui est magis perspicax potest plura horum sua ratione diiudicare. Et ad hoc pertinet gnome, quae importat quandam perspicacitatem iudicii.

Ссылаются нормы: Q51A4Ad3, assert-hce7526fac4495b4eae5da9b5d04598e9c888a8c116a6b1f59b2aa44250004df1

la · official · sha256:8f64f4adce0a7e7a56b80f143bdace9d4eaba1d66591801d91b2a9c75ddfd805LA

Ad quartum sic proceditur. Videtur quod gnome non sit specialis virtus a synesi distincta. Quia secundum synesim dicitur aliquis bene iudicativus. Sed nullus potest dici bene iudicativus nisi in omnibus bene iudicet. Ergo synesis se extendit ad omnia diiudicanda. Non est ergo aliqua alia virtus bene iudicativa quae gnome vocatur.

Ссылаются нормы: Q51A4Obiectio1, assert-h176874ad9d9f094629f7f66c378e64f89b3b394eee7f600d7d1f1faf99eab750, assert-h80db3b342484841d821ed7bcbabe159a4e624a35be5db636b6222902bcbb949a

la · official · sha256:200b940fd4d01832e2fb0a1147bab95f8a5a1adf1eac5fb9ed67ab25236f3957LA

Praeterea, iudicium medium est inter consilium et praeceptum. Sed una tantum virtus est bene consiliativa, scilicet eubulia; et una tantum virtus est bene praeceptiva, scilicet prudentia. Ergo una tantum est virtus bene iudicativa, scilicet synesis.

Ссылаются нормы: Q51A4Obiectio2, assert-h5ba3159a486c271ba1c229a3dc0d606af49a083b4768e2b6738f2d8aca6eb26b, assert-h69ba1d546d2ff4afa4c2d8ff1d1127041476202abc2b31b458cd0bbb1b60c038

la · official · sha256:f3b0b103924961513a2ea6e359512701feeb01412f623fd2724bb0c2f55dcb6dLA

Praeterea, ea quae raro accidunt, in quibus oportet a communibus legibus discedere, videntur praecipue casualia esse, quorum non est ratio, ut dicitur in II Phys. Omnes autem virtutes intellectuales pertinent ad rationem rectam. Ergo circa praedicta non est aliqua virtus intellectualis.

Ссылаются нормы: Q51A4Obiectio3, assert-h2467f7f21102e61eba0594ecaab667d1b309a6fb6ee23912fa39b82eb9d43212

la · official · sha256:9f858f517ada11418fc0616769476d6d9ff19f26f06c9b30d95cb1bcd3b0d5d4LA

Respondeo dicendum quod habitus cognoscitivi distinguuntur secundum altiora vel inferiora principia, sicut sapientia in speculativis altiora principia considerat quam scientia, et ideo ab ea distinguitur. Et ita etiam oportet esse in activis. Manifestum est autem quod illa quae sunt praeter ordinem inferioris principii sive causae reducuntur quandoque in ordinem altioris principii, sicut monstruosi partus animalium sunt praeter ordinem virtutis activae in semine, tamen cadunt sub ordine altioris principii, scilicet caelestis corporis, vel ulterius providentiae divinae. Unde ille qui consideraret virtutem activam in semine non posset iudicium certum ferre de huiusmodi monstris, de quibus tamen potest iudicari secundum considerationem divinae providentiae. Contingit autem quandoque aliquid esse faciendum praeter communes regulas agendorum, puta cum impugnatori patriae non est depositum reddendum, vel aliquid aliud huiusmodi. Et ideo oportet de huiusmodi iudicare secundum aliqua altiora principia quam sint regulae communes, secundum quas iudicat synesis. Et secundum illa altiora principia exigitur altior virtus iudicativa, quae vocatur gnome, quae importat quandam perspicacitatem iudicii.

Ссылаются нормы: Q51A4Respondeo, assert-hd69b7821f6572a3472fe21518712d97554f2f9e51ec1f1561547ce529ff104c0

la · official · sha256:2b37b0a36760844c3e01622080e7ab08382eaa31bbf5fa9035c990f3f34cd251LA

Sed contra est quod philosophus determinat, in VI Ethic., gnomen esse specialem virtutem.

Ссылаются нормы: assert-he8dd61121e80850be89c43866d9c68751710ac05348ea552d028a0f47ed04855

la · official · sha256:8fb51b8245783fc01851aecedb71cc8086cea6cb659a777575fc6a70218f8542LA

Deinde considerandum est de virtutibus adiunctis prudentiae, quae sunt quasi partes potentiales ipsius. Et circa hoc quaeruntur quatuor. Primo, utrum eubulia sit virtus. Secundo, utrum sit specialis virtus a prudentia distincta. Tertio, utrum synesis sit specialis virtus. Quarto, utrum gnome sit specialis virtus.

la · official · sha256:c7a8f7900e5271740a1d38a11e37696fa108b2c41cf0fd6307c976510daa86c7LA

Ad primum ergo dicendum quod prudentia vel eubulia, sive sit acquisita sive infusa, dirigit hominem in inquisitione consilii secundum ea quae ratio comprehendere potest, unde homo per prudentiam vel eubuliam fit bene consilians vel sibi vel alii. Sed quia humana ratio non potest comprehendere singularia et contingentia quae occurrere possunt, fit quod cogitationes mortalium sunt timidae, et incertae providentiae nostrae, ut dicitur Sap. IX. Et ideo indiget homo in inquisitione consilii dirigi a Deo, qui omnia comprehendit. Quod fit per donum consilii, per quod homo dirigitur quasi consilio a Deo accepto. Sicut etiam in rebus humanis qui sibi ipsis non sufficiunt in inquisitione consilii a sapientioribus consilium requirunt.

Ссылаются нормы: Q52A1Ad1, assert-hec438146243403cc86a86ab4bfaa89070219fba98f6697486d57e24b159cbb2d

la · official · sha256:69d74ad3460ed1ecdd3a511115458de612bd4220e8a69ada81e1e41ef5637dfeLA

Ad secundum dicendum quod hoc potest pertinere ad gratiam gratis datam quod aliquis sit ita boni consilii quod aliis consilium praebeat. Sed quod aliquis a Deo consilium habeat quid fieri oporteat in his quae sunt necessaria ad salutem, hoc est commune omnium sanctorum.

Ссылаются нормы: Q52A1Ad2, assert-h13d23f52265e7fc429e950fcc818e55f27c99076612c6e8d2cccf69122c64748

la · official · sha256:94282ffbe94ef766bb821f03d2bbd81254e8dbe93ea43798e07f10f838814dcaLA

Ad tertium dicendum quod filii Dei aguntur a spiritu sancto secundum modum eorum, salvato scilicet libero arbitrio, quae est facultas voluntatis et rationis. Et sic inquantum ratio a spiritu sancto instruitur de agendis, competit filiis Dei donum consilii.

Ссылаются нормы: Q52A1Ad3, assert-ha7dbf2fc3859fd0a5b2c02bddaf90b04dedb0d12ab4ad6dc50b0c33206ecb19d

la · official · sha256:5584400f507d4d41512f7b7e7f32d511616f1003af0f72569535d96fc44c4629LA

Ad primum sic proceditur. Videtur quod consilium non debeat poni inter dona spiritus sancti. Dona enim spiritus sancti in adiutorium virtutum dantur; ut patet per Gregorium, in II Moral. Sed ad consiliandum homo sufficienter perficitur per virtutem prudentiae, vel etiam eubuliae, ut ex dictis patet. Ergo consilium non debet poni inter dona spiritus sancti.

Ссылаются нормы: Q52A1Obiectio1, assert-ha5293660bee7a6ecf749d493a6e0691cf05a989d459be4134c695d238319f8ac, assert-ha85a6e472d2191bb9378eb9c562c38b7738a5824f50c0456f15baed348bc8c7c

la · official · sha256:0aa08e659f29e5393a37bc3067782a2f9c3f66fa1d97f764ad98528ec36d1198LA

Praeterea, haec videtur esse differentia inter septem dona spiritus sancti et gratias gratis datas, quod gratiae gratis datae non dantur omnibus, sed distribuuntur diversis; dona autem spiritus sancti dantur omnibus habentibus spiritum sanctum. Sed consilium videtur esse de his quae specialiter aliquibus a spiritu sancto dantur, secundum illud I Machab. II, ecce Simon, frater vester, ipse vir consilii est. Ergo consilium magis debet poni inter gratias gratis datas quam inter septem dona spiritus sancti.

Ссылаются нормы: Q52A1Obiectio2, assert-h198f7a218bf23d6a6972ac21bb04fe1f627f399a6cc7bd6d31a4252ae2bbfee3, assert-hc5e32b5ac75975eaa1d704902d61e105c126e9dedb62edb6a3e15f2d2b6dc651

la · official · sha256:2a3dca2c0f2b7412358950d5f2387a91ba7986c5be716ca512d2c3847abad97dLA

Praeterea, Rom. VIII dicitur, qui spiritu Dei aguntur, hi filii Dei sunt. Sed his qui ab alio aguntur non competit consilium. Cum igitur dona spiritus sancti maxime competant filiis Dei, qui acceperunt spiritum adoptionis filiorum, videtur quod consilium inter dona spiritus sancti poni non debeat.

Ссылаются нормы: Q52A1Obiectio3, assert-h80ea7fa598a2ac898e5a5ddaa7ff8cdb9e6592c7819bf87fe668d24ed1f8f271, assert-h918b980ea08ad037399a18b44d8b487e7b4e63ab4afca625324c7f4ef8272aa4

la · official · sha256:8911b2c9bc3fca80aabc18cd816499fa286db96c899b82ec9bbbebf096645a2eLA

Respondeo dicendum quod dona spiritus sancti, ut supra dictum est, sunt quaedam dispositiones quibus anima redditur bene mobilis a spiritu sancto. Deus autem movet unumquodque secundum modum eius quod movetur, sicut creaturam corporalem movet per tempus et locum, creaturam autem spiritualem per tempus et non per locum, ut Augustinus dicit, VIII super Gen. ad Litt. Est autem proprium rationali creaturae quod per inquisitionem rationis moveatur ad aliquid agendum, quae quidem inquisitio consilium dicitur. Et ideo spiritus sanctus per modum consilii creaturam rationalem movet. Et propter hoc consilium ponitur inter dona spiritus sancti.

Ссылаются нормы: Q52A1Respondeo, assert-h72d2e18579c678b674764c3b434c6ce28c9675871329aa1e66de983c4b304e6a

la · official · sha256:d0aa8274b194132891ee01cbb850e04fc0c3b0077340308858d6de94ec08bb8cLA

Sed contra est quod Isaiae XI dicitur, requiescet super eum spiritus consilii et fortitudinis.

Ссылаются нормы: assert-hd4e090f59abb1115ba67866ebbc84807894056f6f178180096e6cde926814786

la · official · sha256:8a108e5df8238a4a77061a041873699deaee4d57d6f0c4653f976c61a87d9021LA

Ad primum ergo dicendum quod iudicare et praecipere non est moti, sed moventis. Et quia in donis spiritus sancti mens humana non se habet ut movens, sed magis ut mota, ut supra dictum est; inde est quod non fuit conveniens quod donum correspondens prudentiae praeceptum diceretur vel iudicium, sed consilium, per quod potest significari motio mentis consiliatae ab alio consiliante.

Ссылаются нормы: Q52A2Ad1, assert-haff9513216025e137c72e65f54446e52e60f4434e8f63df956ac085155a50317

la · official · sha256:7f89025ad6e0c1e3299013f61e55c3042baf5077516cda02e9b7f58316e8d60dLA

Ad secundum dicendum quod scientiae donum non directe respondet prudentiae, cum sit in speculativa, sed secundum quandam extensionem eam adiuvat. Donum autem consilii directe respondet prudentiae, sicut circa eadem existens.

Ссылаются нормы: Q52A2Ad2, assert-hc0cb4961365b9436f538377c67b0d18d6b7e68e4bccf53b9e3e1209d0730cd3c

la · official · sha256:45d5b0c4b5926a4b6fdfcf59907f6e35e69ef7abf2967cf2bb6518bff2e920f6LA

Ad tertium dicendum quod movens motum ex hoc quod movetur movet. Unde mens humana ex hoc ipso quod dirigitur a spiritu sancto, fit potens dirigere se et alios.

Ссылаются нормы: Q52A2Ad3, assert-he40e3fc2c4365bba18e9cedceed7db6cce4a5fa56a4d115a9382e215fb53af38

la · official · sha256:22c91237e53ae316c9574ea843b3e98727829d755cce607c2b065feae48d0d04LA

Ad secundum sic proceditur. Videtur quod donum consilii non respondeat convenienter virtuti prudentiae. Inferius enim in suo supremo attingit id quod est superius, ut patet per Dionysium, VII cap. de Div. Nom., sicut homo attingit Angelum secundum intellectum. Sed virtus cardinalis est inferior dono, ut supra habitum est. Cum ergo consilium sit primus et infimus actus prudentiae, supremus autem actus eius est praecipere, medius autem iudicare; videtur quod donum respondens prudentiae non sit consilium, sed magis iudicium vel praeceptum.

Ссылаются нормы: Q52A2Obiectio1, assert-h28a9c48db8240d9c4075fb38a0bee38347b2ceb3f619027c73f92eb408f7cbca, assert-hd870ad53912367a72ed6f0393f4386ee58a737a30df68ccf73891a194a153932

la · official · sha256:fdc9833edbd9e7148756f6226da95d9cd151dc9e485106289cddce54762959aaLA

Praeterea, uni virtuti sufficienter auxilium praebetur per unum donum, quia quanto aliquid est superius tanto est magis unitum, ut probatur in libro de causis. Sed prudentiae auxilium praebetur per donum scientiae, quae non solum est speculativa, sed etiam practica, ut supra habitum est. Ergo donum consilii non respondet virtuti prudentiae.

Ссылаются нормы: Q52A2Obiectio2, assert-hb5e8730215ada3eb63c9d84e329bfe83b9aea83e44f596ad0adc384792e5a946, assert-hdd262e104e5f3c55f73f085bbc7869ed2fd7e2a9aefd594333263a42edbe7d20

la · official · sha256:e5c5be295d328da4cb413f28f8b49d692aba10ea4fabcd2b51ca460277b3b554LA

Praeterea, ad prudentiam proprie pertinet dirigere, ut supra habitum est. Sed ad donum consilii pertinet quod homo dirigatur a Deo, sicut dictum est. Ergo donum consilii non pertinet ad virtutem prudentiae.

Ссылаются нормы: Q52A2Obiectio3, assert-ha79824e939dda0138d57dfadf316954d99682f8fa5f1d9c9034f73226f0059a0, assert-hfe230bbded7d3ef2704f0d07920112f71f98d0b5b16fc2e354bd04a814898047

la · official · sha256:653f93cc2233635758cf71952636c57e056aa369c799fca82a93cc1e44be83c1LA

Respondeo dicendum quod principium motivum inferius praecipue adiuvatur et perficitur per hoc quod movetur a superiori motivo principio, sicut corpus in hoc quod movetur a spiritu. Manifestum est autem quod rectitudo rationis humanae comparatur ad rationem divinam sicut principium motivum inferius ad superius, ratio enim aeterna est suprema regula omnis humanae rectitudinis. Et ideo prudentia, quae importat rectitudinem rationis, maxime perficitur et iuvatur secundum quod regulatur et movetur a spiritu sancto. Quod pertinet ad donum consilii, ut dictum est. Unde donum consilii respondet prudentiae, sicut ipsam adiuvans et perficiens.

Ссылаются нормы: Q52A2Respondeo, assert-hc827114302b2cfb6caf6df9ef20c7d4720cda8f85e8e60f6eda9c1e303734148

la · official · sha256:6d1f3c4f7445302797d331bc3b7e7aa08ba558a0ff1f9dedfdbeb39fce7e4f0fLA

Sed contra est quod donum consilii est circa ea quae sunt agenda propter finem. Sed circa haec etiam est prudentia. Ergo sibi invicem correspondent.

Ссылаются нормы: assert-h6ec6db05fa1c066ad311670654181ee82f96aab127baf12b510a6170cee25599

la · official · sha256:8fc4282ed218a8e61af0297681b3d8c071eaf857fb5981a9460c21a6ff35c261LA

Ad primum ergo dicendum quod etiam in beatis sunt aliqui actus ordinati ad finem, vel quasi procedentes ex consecutione finis, sicut quod Deum laudant; vel quibus alios pertrahunt ad finem quem ipsi sunt consecuti, sicut sunt ministeria Angelorum et orationes sanctorum. Et quantum ad hoc habet in eis locum donum consilii.

Ссылаются нормы: Q52A3Ad1, assert-h63c292c2d2085263daf7eb28b1eaceda90df452fe84dbc251c3670402c10d963

la · official · sha256:8189a4c745201855f9ffc13d19e13f4b9f8b8a647366f736c1c94bffc29bd7f0LA

Ad secundum dicendum quod dubitatio pertinet ad consilium secundum statum vitae praesentis, non autem pertinet secundum quod est consilium in patria. Sicut etiam virtutes cardinales non habent omnino eosdem actus in patria et in via.

Ссылаются нормы: Q52A3Ad2, assert-h1a35013058a82455d83e0b0235ae48d770a60e08a7847f60402e95d57467756d

la · official · sha256:0e33b384843690ac91353fcd4e8473717fbf87778deb810e682980f736343da4LA

Ad tertium dicendum quod consilium non est in Deo sicut in recipiente, sed sicut in dante. Hoc autem modo conformantur Deo sancti in patria, sicut recipiens influenti.

Ссылаются нормы: Q52A3Ad3, assert-h3ef7058ebf577cd394f8948e2f13220655fbbae9f0d10ac54dff3dd4e16bb7da

la · official · sha256:bda432009d43836bde17cca40f265aaf1a4ff324ac84c37a9385191825340bccLA

Ad tertium sic proceditur. Videtur quod donum consilii non maneat in patria. Consilium enim est eorum quae sunt agenda propter finem. Sed in patria nihil erit agendum propter finem, quia ibi homines ultimo fine potiuntur. Ergo in patria non est donum consilii.

Ссылаются нормы: Q52A3Obiectio1, assert-h5983816c956e4218b72c25e533338a01a7419748322a2309eed52bd6abbf55a3, assert-hb85d10665570ba513edbfaad87978344d2fd27dcb2b641b7ca54f80612eb7e6a

la · official · sha256:f6c8857ffcfa4765db0113197e893cfb3272b4808233c65d93c04e7caa1eb992LA

Praeterea, consilium dubitationem importat, in his enim quae manifesta sunt ridiculum est consiliari, sicut patet per philosophum, in III Ethic. In patria autem tolletur omnis dubitatio. Ergo in patria non erit consilium.

Ссылаются нормы: Q52A3Obiectio2, assert-h443f6e4a760feb0c31cfcd166f3d8d21d729fe01926c8e6fb5c9d2e9a9e64b15

la · official · sha256:72032c885a5cf606a79a8a30a8714d5a9dd322f1fd87ff5f48edea1c0fb39c2bLA

Praeterea, in patria sancti maxime Deo conformantur, secundum illud I Ioan. III, cum apparuerit, similes ei erimus. Sed Deo non convenit consilium, secundum illud Rom. XI, quis consiliarius eius fuit? Ergo etiam neque sanctis in patria competit donum consilii.

Ссылаются нормы: Q52A3Obiectio3, assert-h87bb453a469145acba49f6ab11098af47ce13705e7522f6f7f8b25c4c5eff8de, assert-h9fdf0a007549bd4e719c81191ecd5a7c2add0beff3635d79137331596e2eb03a

la · official · sha256:e5a92a1ee96d7add19a97ae11089d3e8f232441ed17cc06beb57a2aa38136fc2LA

Respondeo dicendum quod, sicut dictum est, dona spiritus sancti ad hoc pertinent quod creatura rationalis movetur a Deo. Circa motionem autem humanae mentis a Deo duo considerari oportet. Primo quidem, quod alia est dispositio eius quod movetur dum movetur; et alia dum est in termino motus. Et quidem quando movens est solum principium movendi, cessante motu cessat actio moventis super mobile, quod iam pervenit ad terminum, sicut domus, postquam aedificata est, non aedificatur ulterius ab aedificatore. Sed quando movens non solum est causa movendi, sed etiam est causa ipsius formae ad quam est motus, tunc non cessat actio moventis etiam post adeptionem formae, sicut sol illuminat aerem etiam postquam est illuminatus. Et hoc modo Deus causat in nobis et virtutem et cognitionem non solum quando primo acquirimus, sed etiam quandiu in eis perseveramus. Et sic cognitionem agendorum causat Deus in beatis, non quasi in ignorantibus, sed quasi continuando in eis cognitionem eorum quae agenda sunt. Tamen quaedam sunt quae beati, vel Angeli vel homines, non cognoscunt, quae non sunt de essentia beatitudinis, sed pertinent ad gubernationem rerum secundum divinam providentiam. Et quantum ad hoc est aliud considerandum, scilicet quod mens beatorum aliter movetur a Deo, et aliter mens viatorum. Nam mens viatorum movetur a Deo in agendis per hoc quod sedatur anxietas dubitationis in eis praecedens. In mente vero beatorum circa ea quae non cognoscunt est simplex nescientia, a qua etiam Angeli purgantur, secundum Dionysium, VI cap. Eccl. Hier., non autem praecedit in eis inquisitio dubitationis, sed simplex conversio ad Deum. Et hoc est Deum consulere, sicut Augustinus dicit, V super Gen. ad Litt., quod Angeli de inferioribus Deum consulunt. Unde et instructio qua super hoc a Deo instruuntur consilium dicitur. Et secundum hoc donum consilii est in beatis, inquantum in eis a Deo continuatur cognitio eorum quae sciunt; et inquantum illuminantur de his quae nesciunt circa agenda.

Ссылаются нормы: Q52A3Respondeo, assert-hdefa9fb4420c904ae9c876aedab9d93737c5d26844f1e196d8223316cebe228a

la · official · sha256:3197f424c7d06670d462e038f34231ed1f5613284b3183c65c94931b6cf6047fLA

Sed contra est quod dicit Gregorius, XVII Moral., cumque uniuscuiusque gentis vel culpa vel iustitia ad supernae curiae consilium ducitur, eiusdem gentis praepositus vel obtinuisse in certamine vel non obtinuisse perhibetur.

Ссылаются нормы: assert-he583eb9a6b754710847dfd70f69fd43f4a67ef7bf305f91630a22e25862cb75e

la · official · sha256:dbc26e802f17a1ecdb68dbaaa48bde4ada6d9e5f9076ef08eb64975cbb271da5LA

Ad primum ergo dicendum quod etsi consilium dirigat in omnibus actibus virtutum, specialiter tamen dirigit in operibus misericordiae, ratione iam dicta.

Ссылаются нормы: Q52A4Ad1, assert-h743094c7383ad8637e36e119555910f715907d37fb42da6d72d52eb725387461

la · official · sha256:36b4645e7b66883f4f2c2161e2f200f2736abc8b0593e01b7e01c23bca00af5aLA

Ad secundum dicendum quod consilium, secundum quod est donum spiritus sancti, dirigit nos in omnibus quae ordinantur in finem vitae aeternae, sive sint de necessitate salutis sive non. Et tamen non omne opus misericordiae est de necessitate salutis.

Ссылаются нормы: Q52A4Ad2, assert-he57e9da3b0ecd61e22c1bfea3aa6eb019616ab4fdc3f1a02ee779f31951bd410

la · official · sha256:52e6738bced938848dca2611b45ac32f91faee87c7d28a0e694a2db56df293e8LA

Ad tertium dicendum quod fructus importat quoddam ultimum. In practicis autem non est ultimum in cognitione, sed in operatione, quae est finis. Et ideo inter fructus nihil ponitur quod pertineat ad cognitionem practicam, sed solum ea quae pertinent ad operationes, in quibus cognitio practica dirigit. Inter quae ponitur bonitas et benignitas, quae respondent misericordiae.

Ссылаются нормы: Q52A4Ad3, assert-h935db1781e1a632fd48a1260b01a422e1d9f3e29761c539724ed6fc25ae704b8

la · official · sha256:f259e402350a9d0f9892d6d625f7150b73134e40e3270b734f2c28eed81b6b92LA

Ad quartum sic proceditur. Videtur quod quinta beatitudo, quae est de misericordia, non respondeat dono consilii. Omnes enim beatitudines sunt quidam actus virtutum, ut supra habitum est. Sed per consilium in omnibus virtutum actibus dirigimur. Ergo consilio non respondet magis quinta beatitudo quam alia.

Ссылаются нормы: Q52A4Obiectio1, assert-h1b8ccc331e44600699b7cbb697a221eba33fb3fb9a60a9bc4f61e278bbdfe553, assert-h833fc4b269cdb937d090103da1bf11409f8e06a86df3348755d35f64aea69db2

la · official · sha256:da9c03dd20b094ff9539573bcb773e440daf9b24d0b38abc4b83da5adab5bc15LA

Praeterea, praecepta dantur de his quae sunt de necessitate salutis, consilium autem datur de his quae non sunt de necessitate salutis. Misericordia autem est de necessitate salutis, secundum illud Iac. II, iudicium sine misericordia ei qui non fecit misericordiam, paupertas autem non est de necessitate salutis, sed pertinet ad perfectionem vitae, ut patet Matth. XIX. Ergo dono consilii magis respondet beatitudo paupertatis quam beatitudo misericordiae.

Ссылаются нормы: Q52A4Obiectio2, assert-h9355f566ce37c0e7a7302a924155d694d97f3f34326cab542a424719e417a91a

la · official · sha256:a72e71c18f443c5c5e1db8b3055de83c3265035f95930cbb4ae74f42c3452649LA

Praeterea, fructus consequuntur ad beatitudines, important enim delectationem quandam spiritualem quae consequitur perfectos actus virtutum. Sed inter fructus non ponitur aliquid respondens dono consilii, ut patet Gal. V. Ergo etiam beatitudo misericordiae non respondet dono consilii.

Ссылаются нормы: Q52A4Obiectio3, assert-h939be40fd906dc2dce388fdd1740e4fce142a7bfe7357cea9add78e3a731766b, assert-h9a375d9f599f48c0bbcc78c76db5ac69c86b2aeef4209549bf5e53155f6a60e1

la · official · sha256:17adb8f3a7afcfbff6edea1972a0465a39c68f4256e816d063715ce367a6c2c9LA

Respondeo dicendum quod consilium proprie est de his quae sunt utilia ad finem. Unde ea quae maxime sunt utilia ad finem maxime debent correspondere dono consilii. Hoc autem est misericordia, secundum illud I ad Tim. IV, pietas ad omnia utilis est. Et ideo specialiter dono consilii respondet beatitudo misericordiae, non sicut elicienti, sed sicut dirigenti.

Ссылаются нормы: Q52A4Respondeo, assert-h023d9aec83561091bb97906cb0addb804c4ebf808b03f9ad0a67f89fad900fe0

la · official · sha256:3a653083e9da502fcbcfcabfcb90cca0b62d9d6cc64284454e06998ae182377cLA

Sed contra est quod Augustinus dicit, in libro de Serm. Dom. in monte, consilium convenit misericordibus, quia unicum remedium est de tantis malis erui, dimittere aliis et dare.

Ссылаются нормы: assert-h9d62d23e3a729727ea523f6e24f0fcda861d551e33dc6af2d9a3d840d83a202d

la · official · sha256:63c06a0227f85f6a06a99c1e7c4c4f201059ecdb0f1a75217a6ddeacc70c4d3dLA

Deinde considerandum est de dono consilii, quod respondet prudentiae. Et circa hoc quaeruntur quatuor. Primo, utrum consilium debeat poni inter septem dona spiritus sancti. Secundo, utrum donum consilii respondeat virtuti prudentiae. Tertio, utrum donum consilii maneat in patria. Quarto, utrum quinta beatitudo, quae est, beati misericordes, respondeat dono consilii.

la · official · sha256:74ced9c4e62fda4caaf201f5d5ac902c32a5a6a8d3795d68e49b5f4b128b77fbLA

Ad primum ergo dicendum quod deformitatem imprudentiae nullus vult, sed actum imprudentiae vult temerarius, qui vult praecipitanter agere. Unde et philosophus dicit, VI Ethic., quod ille qui circa prudentiam peccat volens, minus acceptatur.

Ссылаются нормы: Q53A1Ad1, assert-he2c6ef4ee4836dfc2126074cf83ce4e1705ab29f01454c49e9b9a2d037078903

la · official · sha256:f8f4301f7dc829bd716813288521c0be4bdcda2062a233691ea2df639626ade4LA

Ad secundum dicendum quod ratio illa procedit de imprudentia secundum quod sumitur negative. Sciendum tamen quod carentia prudentiae et cuiuslibet virtutis includitur in carentia originalis iustitiae, quae totam animam perficiebat. Et secundum hoc omnes isti defectus virtutum possunt reduci ad originale peccatum.

Ссылаются нормы: Q53A1Ad2, assert-hbe71ac858fb3fd278e899f34b18b154965a20927d8e2ce1641265f80f177a62e

la · official · sha256:1aaf3a0f5de61912a49274e695e14bd79ab6ec224c2737a9c930ba8fc8f93135LA

Ad tertium dicendum quod per poenitentiam restituitur prudentia infusa, et sic cessat carentia huius prudentiae. Non tamen restituitur prudentia acquisita quantum ad habitum, sed tollitur actus contrarius, in quo proprie consistit peccatum imprudentiae.

Ссылаются нормы: Q53A1Ad3, assert-h9c3946d11ee5ad69ebc9e4bfe54d09b135864d4ada3cedf2d35e9d14932da43e

la · official · sha256:b1e00e779436013236a4a31eed445e449a9578af682107b3043b76ea6137a96cLA

Ad primum sic proceditur. Videtur quod imprudentia non sit peccatum. Omne enim peccatum est voluntarium, ut Augustinus dicit. Imprudentia autem non est aliquid voluntarium, nullus enim vult esse imprudens. Ergo imprudentia non est peccatum.

Ссылаются нормы: Q53A1Obiectio1, assert-hef7c7c4a86b818749a86685d4385917a01970f0e709d7a1b665dd9a30cfffdfc

la · official · sha256:8d36e56f9b98f8e2e26241b8c96adb20537e3f71d7cc9e8cc06642848a3e3bb5LA

Praeterea, nullum peccatum nascitur cum homine nisi originale. Sed imprudentia nascitur cum homine, unde et iuvenes imprudentes sunt. Nec est originale peccatum, quod opponitur originali iustitiae. Ergo imprudentia non est peccatum.

Ссылаются нормы: Q53A1Obiectio2, assert-h51482a0ec20a3e3d5f625ba975c6653214e597da8ff174bcb252aa39745b4e2b, assert-h5bc358056be2689783bddc6d7d72f451b1aa01039ab5fb352c1ddfa466fc566d

la · official · sha256:988333f983f1490e1f01e5517a2aa6bf20dfddafaf558faf73ea15da8446584cLA

Praeterea, omne peccatum per poenitentiam tollitur. Sed imprudentia non tollitur per poenitentiam. Ergo imprudentia non est peccatum.

Ссылаются нормы: Q53A1Obiectio3, assert-hd8372be99e35038c83e9574587c7dbea710178027e3244d4187125df2703c404, assert-hf8ab064454d6ac902b848937f314c9cc35a8d6f51bdef51c01658bd8522497c5

la · official · sha256:5412c9f119e6782d9a290cc4b791479836e2b741ca232e39531765d49a5407a9LA

Respondeo dicendum quod imprudentia dupliciter accipi potest, uno modo, privative; alio modo, contrarie. Negative autem non proprie dicitur, ita scilicet quod importet solam carentiam prudentiae, quae potest esse sine peccato. Privative quidem imprudentia dicitur inquantum aliquis caret prudentia quam natus est et debet habere. Et secundum hoc imprudentia est peccatum ratione negligentiae, qua quis non adhibet studium ad prudentiam habendam. Contrarie vero accipitur imprudentia secundum quod ratio contrario modo movetur vel agit prudentiae. Puta, si recta ratio prudentiae agit consiliando, imprudens consilium spernit, et sic de aliis quae in actu prudentis observanda sunt. Et hoc modo imprudentia est peccatum secundum rationem propriam prudentiae. Non enim potest hoc contingere quod homo contra prudentiam agat, nisi divertens a regulis quibus ratio prudentiae rectificatur. Unde si hoc contingat per aversionem a regulis divinis, est peccatum mortale, puta cum quis quasi contemnens et repudians divina documenta, praecipitanter agit. Si vero praeter eas agat absque contemptu, et absque detrimento eorum quae sunt de necessitate salutis, est peccatum veniale.

Ссылаются нормы: ImprudenceVice, Q53A1Respondeo, assert-h2a5574c7aefa583a330c1425b9cda5e5ee81ccd448216584ba4ef1af898c5c0e

la · official · sha256:ed33b17c7b4bf64e06681895aa9e6be5da12973447f2f814f9d0e2a2a2b7c2afLA

Sed contra, spiritualis thesaurus gratiae non tollitur nisi per peccatum. Tollitur autem per imprudentiam, secundum illud Prov. XXI, thesaurus desiderabilis et oleum in habitaculo iusti, et homo imprudens dissipabit illud.

Ссылаются нормы: assert-h1c4b6f427fde9a3a98ece8ed29785b88eb4f4bb85703aa2c10fd1aa7f62871d5

la · official · sha256:3206c33b15b3f0ae13821a4ad71dc92acf7fe672242d154dd11176e7fe802878LA

Ad primum ergo dicendum quod ratio illa procedit de generalitate quae est secundum participationem.

Ссылаются нормы: Q53A2Ad1, assert-h7537737006f597fb76f6bf92226ede9bd54f68c24fdedc59d7d8f3f9f786a770

la · official · sha256:e3b2459448d09f4f22a34a9d8ad7bb3a875da6ab1a5297078eda218b985c5edcLA

Ad secundum dicendum quod quia scientia est magis remota a moralibus quam prudentia secundum propriam rationem utriusque, inde est quod ignorantia non habet de se rationem peccati moralis, sed solum ratione negligentiae praecedentis vel effectus sequentis. Et propter hoc ponitur inter generales causas peccati. Sed imprudentia secundum propriam rationem importat vitium morale. Et ideo magis potest poni speciale peccatum.

Ссылаются нормы: Q53A2Ad2, assert-hf8618d6c887d54d3f9ea31fbd8dd6837d7916b0694b1709824418b2fd042c6c4

la · official · sha256:957500ddfed13a6738f978ddaa6e7acca4d13766bd261843af13922b16e63fceLA

Ad tertium dicendum quod quando corruptio diversarum circumstantiarum habet idem motivum, non diversificatur peccati species, sicut eiusdem speciei est peccatum ut aliquis accipiat non sua ubi non debet, et quando non debet. Sed si sint diversa motiva, tunc essent diversae species, puta si unus acciperet unde non deberet ut faceret iniuriam loco sacro, quod faceret speciem sacrilegii; alius quando non debet propter solum superfluum appetitum habendi, quod esset simplex avaritia. Et ideo defectus eorum quae requiruntur ad prudentiam non diversificant species nisi quatenus ordinantur ad diversos actus rationis, ut dictum est.

Ссылаются нормы: Q53A2Ad3, assert-hcb2707ad4fb40098d0047dac2045acceeea67b6f32a1abdf0e9868fc148381bc

la · official · sha256:97168663113c81b645fc1ba73610b415d79fd0a8737de065e83bfe1885667b02LA

Ad secundum sic proceditur. Videtur quod imprudentia non sit speciale peccatum. Quicumque enim peccat agit contra rationem rectam, quae est prudentia. Sed imprudentia consistit in hoc quod aliquis agit contra prudentiam, ut dictum est. Ergo imprudentia non est speciale peccatum.

Ссылаются нормы: Q53A2Obiectio1, assert-h3d56abc71577eadbfcf1759517b036eed17a9c136bb692fbf706a7ba6cbcf14c, assert-hd946be477d9fd4ff3f013771e6483a9d59db5006ccf6325275c00de371c48d7d

la · official · sha256:dbca02b6c7f993393b75ba787db1bd5c901194d84f117875aaac156082425ef2LA

Praeterea, prudentia magis est affinis moralibus actibus quam scientia. Sed ignorantia, quae opponitur scientiae, ponitur inter generales causas peccati. Ergo multo magis imprudentia.

Ссылаются нормы: Q53A2Obiectio2, assert-h3c68ad0fd15860bb46564c73e8668b2146737d167186fdff453e22e39bf2eba8, assert-hc13007aa83a903bee94fea685462e27da4260a6d9afcf311ce243bcdf251cdec

la · official · sha256:fe9133279af04556242faf594fe71778cabfdbd4a404e92a4df36b7c367cb940LA

Praeterea, peccata contingunt ex hoc quod virtutum circumstantiae corrumpuntur, unde et Dionysius dicit, IV cap. de Div. Nom., quod malum contingit ex singularibus defectibus. Sed multa requiruntur ad prudentiam, sicut ratio, intellectus, docilitas, et cetera quae supra posita sunt. Ergo multae sunt imprudentiae species. Ergo non est peccatum speciale.

Ссылаются нормы: Q53A2Obiectio3, assert-h119185724730d8d59348b36ef5d2fc9357df416e907a58345d307a1bee9dbd1a, assert-h36bbd442dd154dfaeec7fa5840fd62fbe4b5167eddef84899e2209b30ced1aa2, assert-hc4b2ce1ff9a744768ebbf62d539b12bad3b325463e1822a2c32676f7bc87284e

la · official · sha256:6965522e0a62a906edd36a4adf12f5e61c83992e786f7409d820d3cd4156aee9LA

Respondeo dicendum quod aliquod vitium vel peccatum potest dici generale dupliciter, uno modo, absolute, quia scilicet est generale respectu omnium peccatorum; alio modo, quia est generale respectu quorundam vitiorum quae sunt species eius. Primo autem modo potest dici aliquod vitium generale dupliciter. Uno modo, per essentiam, quia scilicet praedicatur de omnibus peccatis. Et hoc modo imprudentia non est generale peccatum, sicut nec prudentia generalis virtus, cum sint circa actus speciales, scilicet circa ipsos actus rationis. Alio modo, per participationem. Et hoc modo imprudentia est generale peccatum. Sicut enim prudentia participatur quodammodo in omnibus virtutibus, inquantum est directiva earum, ita et imprudentia in omnibus vitiis et peccatis, nullum enim peccatum accidere potest nisi sit defectus in aliquo actu rationis dirigentis, quod pertinet ad imprudentiam. Si vero dicatur peccatum generale non simpliciter, sed secundum aliquod genus, quia scilicet continet sub se multas species; sic imprudentia est generale peccatum. Continet enim sub se diversas species tripliciter. Uno quidem modo, per oppositum ad diversas partes subiectivas prudentiae. Sicut enim distinguitur prudentia in monasticam, quae est regitiva unius, et in alias species prudentiae quae sunt multitudinis regitivae, ut supra habitum est; ita etiam imprudentia. Alio modo, secundum partes quasi potentiales prudentiae, quae sunt virtutes adiunctae, et accipiuntur secundum diversos actus rationis. Et hoc modo, quantum ad defectum consilii, circa quod est eubulia, est praecipitatio, sive temeritas, imprudentiae species. Quantum vero ad defectum iudicii, circa quod sunt synesis et gnome, est inconsideratio. Quantum vero ad ipsum praeceptum, quod est proprius actus prudentiae, est inconstantia et negligentia. Tertio modo possunt sumi per oppositum ad ea quae requiruntur ad prudentiam, quae sunt quasi partes integrales prudentiae. Sed quia omnia illa ordinantur ad dirigendum praedictos tres rationis actus, inde est quod omnes defectus oppositi reducuntur ad quatuor praedictas partes. Sicut incautela et incircumspectio includitur sub inconsideratione. Quod autem aliquis deficiat a docilitate vel memoria vel ratione, pertinet ad praecipitationem. Improvidentia vero et defectus intelligentiae et solertiae pertinent ad negligentiam et inconstantiam.

Ссылаются нормы: Q53A2Respondeo, assert-h765fd0d1159a9b904d4313dc6450332e102428da8d573990c0c6eca75dea7778

la · official · sha256:87b0fd05c938a8763d664a77c128cd481132fb4a3047726c86a972494665d12cLA

Sed contra, imprudentia est contrarium prudentiae, ut dictum est. Sed prudentia est una virtus specialis. Ergo imprudentia est unum vitium speciale.

Ссылаются нормы: assert-h98d3e80aa5c9ab2caaa3ece5607d332e6b60a178c383e882cae10a2fb5d0dea7

la · official · sha256:5905299e20cb142c604336e28d192b0c2ae4d3cbfa2e386404b209561cbf12b2LA

Ad primum ergo dicendum quod consilii rectitudo pertinet ad donum consilii et ad virtutem prudentiae, licet diversimode, ut supra dictum est. Et ideo praecipitatio utrique contrariatur.

Ссылаются нормы: Q53A3Ad1, assert-h0b5298d586609eeb451f486de066fc8666b435b552fe5a2a013fba6624731051

la · official · sha256:a815793f99d1f28d6e77c09295a6eee7804725bb3dad5a96c3e19c145d3b6c37LA

Ad secundum dicendum quod illa dicuntur fieri temere quae ratione non reguntur. Quod quidem potest contingere dupliciter. Uno modo, ex impetu voluntatis vel passionis. Alio modo, ex contemptu regulae dirigentis, et hoc proprie importat temeritas. Unde videtur ex radice superbiae provenire, quae refugit subesse regulae alienae. Praecipitatio autem se habet ad utrumque. Unde temeritas sub praecipitatione continetur, quamvis praecipitatio magis respiciat primum.

Ссылаются нормы: Q53A3Ad2, assert-h96cc573b80354fefae1cf0ceade503bf7f6e323edc7334966a9d5f60cf185e0e

la · official · sha256:6ceb636e4d1b113ac3d42f6351a00767910ea5bd1ad61a853fc025afb8bbbc75LA

Ad tertium dicendum quod in inquisitione consilii multa particularia sunt consideranda, et ideo philosophus dicit, in VI Ethic., oportet consiliari tarde. Unde praecipitatio directius opponitur rectitudini consilii quam tarditas superflua, quae habet quandam similitudinem recti consilii.

Ссылаются нормы: Q53A3Ad3, assert-h47cbfeda42a849ea53d5cd5cbd90ff81ff5c4a8fc2c085ab5f72774f29940aa9

la · official · sha256:f891c0da31223b7c9664049d161ff2f18cdff467aa8f6ddbb14d21067e955fe6LA

Ad tertium sic proceditur. Videtur quod praecipitatio non sit peccatum sub imprudentia contentum. Imprudentia enim opponitur virtuti prudentiae. Sed praecipitatio opponitur dono consilii, dicit enim Gregorius, in II Moral., quod donum consilii datur contra praecipitationem. Ergo praecipitatio non est peccatum sub imprudentia contentum.

Ссылаются нормы: Q53A3Obiectio1, assert-h569ac5a2018534e62cf2d4c9f8ebeb691b4e26a6d04ba813b5a1222c80fe2104, assert-h85a1929ae18a1e7c317925159bc986144394402ca82d5cc8b40dc7df01e06eea

la · official · sha256:cf6bcefd2b35c762def3e4946eb1b60267347fd74b399e016ac776b71b3c5f09LA

Praeterea, praecipitatio videtur ad temeritatem pertinere. Temeritas autem praesumptionem importat, quae pertinet ad superbiam. Ergo praecipitatio non est vitium sub imprudentia contentum.

Ссылаются нормы: Q53A3Obiectio2, assert-he152fcf033e5f0693ee85429f0ad6aecdcce73a1c7c59d2aa90536c49e577c05

la · official · sha256:3eb3d58019cdd32f6bbdba2ed5035493616602a71d180c38205ecde2729aa939LA

Praeterea, praecipitatio videtur importare quandam inordinatam festinationem. Sed in consiliando non solum contingit esse peccatum per hoc quod aliquis est festinus, sed etiam si sit nimis tardus, ita quod praetereat opportunitas operis; et etiam secundum inordinationes aliarum circumstantiarum, ut dicitur in VI Ethic. Ergo non magis praecipitatio debet poni peccatum sub imprudentia contentum quam tarditas, aut aliqua alia huiusmodi ad inordinationem consilii pertinentia.

Ссылаются нормы: Q53A3Obiectio3, assert-hccdd91c2d202464a38ac95fecf1aa9268fbe583663bfe7d006d8cb4f78b93227, assert-hcdbe61cf58409b91a65bed0750860cf85d52904a967adbfd8f95c46a3bda0e18

la · official · sha256:66f0136ffeb4cf5ce3b1a6c2eb61c5a452d5566d014f3dbae6ff99b49c50cac0LA

Respondeo dicendum quod praecipitatio in actibus animae metaphorice dicitur secundum similitudinem a corporali motu acceptam. Dicitur autem praecipitari secundum corporalem motum quod a superiori in ima pervenit secundum impetum quendam proprii motus vel alicuius impellentis, non ordinate incedendo per gradus. Summum autem animae est ipsa ratio. Imum autem est operatio per corpus exercita. Gradus autem medii, per quos oportet ordinate descendere, sunt memoria praeteritorum, intelligentia praesentium, solertia in considerandis futuris eventibus, ratiocinatio conferens unum alteri, docilitas, per quam aliquis acquiescit sententiis maiorum, per quos quidem gradus aliquis ordinate descendit recte consiliando. Si quis autem feratur ad agendum per impetum voluntatis vel passionis, pertransitis huiusmodi gradibus, erit praecipitatio. Cum ergo inordinatio consilii ad imprudentiam pertineat, manifestum est quod vitium praecipitationis sub imprudentia continetur.

Ссылаются нормы: Q53A3Respondeo, assert-h69ee870ecbf3376fe5b05408e3a06139c604d2824191d438bac2644be588ea71

la · official · sha256:c1349cf68858d6de757e82dee0c827649f981e90df892d344dc2ba7f2300e820LA

Sed contra est quod dicitur Prov. IV, via impiorum tenebrosa, nesciunt ubi corruant. Tenebrae autem viae impietatis pertinent ad imprudentiam. Ergo corruere, sive praecipitari, ad imprudentiam pertinet.

Ссылаются нормы: assert-he75b27a01fbf3c240c4788fc0b1e74a91b1840fd46fc6d54a19e7073333728e8

la · official · sha256:6f40bbb80e65dbac65e79b35317f39d374b2391c2942c2dd14878b6285f1868aLA

Ad primum ergo dicendum quod dominus non prohibet considerare ea quae sunt agenda vel dicenda, quando homo habet opportunitatem. Sed dat fiduciam discipulis in verbis inductis ut, deficiente sibi opportunitate vel propter imperitiam vel quia subito praeoccupantur, in solo divino confidant consilio, quia cum ignoramus quid agere debeamus, hoc solum habemus residui, ut oculos nostros dirigamus ad Deum, sicut dicitur II Paral. XX. Alioquin, si homo praetermittat facere quod potest, solum divinum auxilium expectans, videtur tentare Deum.

Ссылаются нормы: Q53A4Ad1, assert-hf256fd31228f6ac437082a9908b9d84aa9175ca9a5ab7145a203a6c13f0c205f

la · official · sha256:d5d4501ef0eb3a43a848863afcc64b23a57cbd8706eb88084b49cb31b7a7eddeLA

Ad secundum dicendum quod tota consideratio eorum quae in consilio attenduntur ordinatur ad recte iudicandum, et ideo consideratio in iudicio perficitur. Unde etiam inconsideratio maxime opponitur rectitudini iudicii.

Ссылаются нормы: Q53A4Ad2, assert-h33a2c627d2b732645db58ee4e440e89495ab79323b2d0b3df37611fab7ae5fad

la · official · sha256:2402376882db4c897f9b7ce0b2578f2faeb2bd483658c91d91dfc09127e3e940LA

Ad tertium dicendum quod inconsideratio hic accipitur secundum determinatam materiam, idest secundum agibilia humana, in quibus plura sunt attendenda ad recte iudicandum quam etiam in speculativis; quia operationes sunt in singularibus.

Ссылаются нормы: Q53A4Ad3, assert-h4301b436347d89e2e9f4d878109b00934d01170271c5208bf4606099e8d18bac

la · official · sha256:b18e08ab917759bb0d9760153ae820a0882ad80308faf3c399ab4820420c0484LA

Ad quartum sic proceditur. Videtur quod inconsideratio non sit peccatum speciale sub imprudentia contentum. Lex enim divina ad nullum peccatum nos inducit, secundum illud Psalm., lex domini immaculata. Inducit autem ad non considerandum, secundum illud Matth. X, nolite cogitare quomodo aut quid loquamini. Ergo inconsideratio non est peccatum.

Ссылаются нормы: Q53A4Obiectio1, assert-hba122899c0f1ead5b734233ccd4b22a87e563ce2c31dedb53ff0cb7066f20792

la · official · sha256:65c00700cb302d05b1f19ce42753b51587ca7c3a08f74207c87cdf162f7de330LA

Praeterea, quicumque consiliatur oportet quod multa consideret. Sed per defectum consilii est praecipitatio; et per consequens ex defectu considerationis. Ergo praecipitatio sub inconsideratione continetur. Non ergo inconsideratio est speciale peccatum.

Ссылаются нормы: Q53A4Obiectio2, assert-h181b0bb976b317d61c9b9785dc2ee2303d8bf194935821804beeb3ee952dbf6c, assert-hd54b482c77511b5c296d121a3450373e4665ed427120c1b8cf42aa13043c9208, assert-hdf3e70a62f72766b1c48060b4ed7789359ba0421152c7a5d711ddf33f13a9258

la · official · sha256:15ad2232e5897da20c139da25833903396ff9173414adf624ea815c4bba7dda5LA

Praeterea, prudentia consistit in actibus rationis practicae, qui sunt consiliari, iudicare de consiliatis, et praecipere. Sed considerare praecedit omnes istos actus, quia pertinet etiam ad intellectum speculativum. Ergo inconsideratio non est speciale peccatum sub imprudentia contentum.

Ссылаются нормы: Q53A4Obiectio3, assert-h953e28a3a5f8d902ab61e03417f19847f2cb5f77d3e52ccefd1c007a20c7aaa0, assert-hd52b9c40d2616505a48425042537cbfd9188d870434cccda0756597e04401a8f

la · official · sha256:22e3afc3bbc57837ac6a6909f92747b3611b31ff7b34ee7c4a255cc1b2c89fc9LA

Respondeo dicendum quod consideratio importat actum intellectus veritatem rei intuentis. Sicut autem inquisitio pertinet ad rationem, ita iudicium pertinet ad intellectum, unde et in speculativis demonstrativa scientia dicitur iudicativa, inquantum per resolutionem in prima principia intelligibilia de veritate inquisitorum diiudicatur. Et ideo consideratio maxime pertinet ad iudicium. Unde et defectus recti iudicii ad vitium inconsiderationis pertinet, prout scilicet aliquis in recte iudicando deficit ex hoc quod contemnit vel negligit attendere ea ex quibus rectum iudicium procedit. Unde manifestum est quod inconsideratio est peccatum.

Ссылаются нормы: Q53A4Respondeo, assert-h7401cad65236dfdcc63e0437286ecedd0b24508385af197ea9ddc24293d029f1

la · official · sha256:5d6b8d880bee5d8430c7c542f6107d25a0729930e97f3077c6011f75bbb557aaLA

Sed contra est quod dicitur Prov. IV, oculi tui videant recta, et palpebrae tuae praecedant gressus tuos, quod pertinet ad prudentiam. Sed contrarium huius agitur per inconsiderationem. Ergo inconsideratio est speciale peccatum sub imprudentia contentum.

Ссылаются нормы: assert-h1da380aebcfa54e7c7016b8346d1f03a5ecdd4aa032602220397b6c9124e3995

la · official · sha256:c0befb45275608738e12da24a9239ac87a702ddbf98bb020d693418c3ebfffdcLA

Ad primum ergo dicendum quod bonum prudentiae participatur in omnibus virtutibus moralibus, et secundum hoc persistere in bono pertinet ad omnes virtutes morales. Praecipue tamen ad fortitudinem, quae patitur maiorem impulsum ad contrarium.

Ссылаются нормы: Q53A5Ad1, assert-h97925fde0b16ed6aa64d18c72432eaf1881c5a41effdf08bc476e996c2938c7d

la · official · sha256:37838a5e87cf04ebe0ad3d46f30dff22e7ecc9cc636d56dadf89f0211e0da93eLA

Ad secundum dicendum quod invidia et ira, quae est contentionis principium, faciunt inconstantiam ex parte appetitivae virtutis, ex qua est principium inconstantiae, ut dictum est.

Ссылаются нормы: Q53A5Ad2, assert-h15ea44e0958f9b5cb4efd3e19f6a741dfa3060407f05915ad68d7e28fa723a62

la · official · sha256:909d82d9040fe83f78a6dac5ebae0bbc5bda5931c4f6fb4832ccd4c5e8909ad1LA

Ad tertium dicendum quod continentia et perseverantia non videntur esse in vi appetitiva, sed solum in ratione. Continens enim patitur quidem perversas concupiscentias, et perseverans graves tristitias, quod designat defectum appetitivae virtutis, sed ratio firmiter persistit, continentis quidem contra concupiscentias, perseverantis autem contra tristitias. Unde continentia et perseverantia videntur esse species constantiae ad rationem pertinentis, ad quam etiam pertinet inconstantia.

Ссылаются нормы: Q53A5Ad3, assert-h84c1df0a1cc32895cbb58063892d57d623d435cc0456e8f07be2719c9e9d025f

la · official · sha256:f4f4309ec4912f1bfaee53a046365ab3d825fee2236c6ca0d92954cf6eb53c7cLA

Ad quintum sic proceditur. Videtur quod inconstantia non sit vitium sub imprudentia contentum. Inconstantia enim videtur in hoc consistere quod homo non persistat in aliquo difficili. Sed persistere in difficilibus pertinet ad fortitudinem. Ergo inconstantia magis opponitur fortitudini quam prudentiae.

Ссылаются нормы: Q53A5Obiectio1, assert-h6914af411cd31caea66f37493e129079fa1fea4b75988ab33ed7dd0269a903f0, assert-hb03561cef6dcfd99cc2f86b753caf6973131143c156792214f55315254403fbf

la · official · sha256:6a6ca679964f9967442d73ab5d6ea1ce6facb8316b28f7f366a6a99f08f948ccLA

Praeterea, Iac. III dicitur, ubi zelus et contentio, ibi inconstantia et omne opus pravum. Sed zelus ad invidiam pertinet. Ergo inconstantia non pertinet ad imprudentiam, sed magis ad invidiam.

Ссылаются нормы: Q53A5Obiectio2, assert-hc3f23df08b4d37d8c8ab3183ef36194b7eb73d1b24bf23d270f5dbf7cffffc76, assert-hd894ba2307faf392de5797bc82406ce5cdc4b2fcc8035091473802a591b5de16

la · official · sha256:a69795159f5b7b46f89ad31dc0b0d2a46e1f6718e27865029f754daca6bfc152LA

Praeterea, ille videtur esse inconstans qui non perseverat in eo quod proposuerat. Quod quidem pertinet in delectationibus ad incontinentem, in tristitiis autem ad mollem sive delicatum, ut dicitur VII Ethic. Ergo inconstantia non pertinet ad imprudentiam.

Ссылаются нормы: Q53A5Obiectio3, assert-h21775b9d1636eab1bdbc7ab372566b60de5062f7e4873eaca5a33b8e662e3344

la · official · sha256:9699ce7aca82d78e9567d439037a250d95d89b06868880ed19a7ffd0e6edd3fbLA

Respondeo dicendum quod inconstantia importat recessum quendam a bono proposito definito. Huiusmodi autem recessus principium quidem habet a vi appetitiva, non enim aliquis recedit a priori bono proposito nisi propter aliquid quod sibi inordinate placet. Sed iste recessus non consummatur nisi per defectum rationis, quae fallitur in hoc quod repudiat id quod recte acceptaverat, et quia, cum possit resistere impulsui passionis, si non resistat, hoc est ex debilitate ipsius, quae non tenet se firmiter in bono concepto. Et ideo inconstantia, quantum ad sui consummationem, pertinet ad defectum rationis. Sicut autem omnis rectitudo rationis practicae pertinet aliqualiter ad prudentiam, ita omnis defectus eiusdem pertinet ad imprudentiam. Et ideo inconstantia, secundum sui consummationem, ad imprudentiam pertinet. Et sicut praecipitatio est ex defectu circa actum consilii, et inconsideratio circa actum iudicii, ita inconstantia circa actum praecepti, ex hoc enim dicitur aliquis esse inconstans quod ratio deficit in praecipiendo ea quae sunt consiliata et iudicata.

Ссылаются нормы: Q53A5Respondeo, assert-hb7345c503d0f9ea5f012ba2b6a34159f2654aa7f00cdc942f304fc011ad0f1ea

la · official · sha256:c641412cb9c9a144ae064de4ec75fc3cef3699f82f22cd9d8b9659b1efc80139LA

Sed contra est quod ad prudentiam pertinet praeferre maius bonum minus bono. Ergo desistere a meliori pertinet ad imprudentiam. Sed hoc est inconstantia. Ergo inconstantia pertinet ad imprudentiam.

Ссылаются нормы: assert-h7ce6ae13b17a5acbfb79bca2334563dfee8b9f74868758d322064a3eb4064553

la · official · sha256:86f27d99d4b596b15a1f50be8d22ea590aea83e61b174987723965227a45914dLA

Ad primum ergo dicendum quod invidia et ira causant inconstantiam pertrahendo rationem ad aliud, sed luxuria causat inconstantiam totaliter extinguendo iudicium rationis. Unde philosophus dicit, in VII Ethic., quod incontinens irae audit quidem rationem, sed non perfecte, incontinens autem concupiscentiae totaliter eam non audit.

Ссылаются нормы: Q53A6Ad1, assert-h102b09e3b521f453a71e3dd7019a7a460e066641f4e12e3e0c00a1fc94ed59ee

la · official · sha256:46788a29180e705396910d349ad78422685946ae2117a7185aa0f0ff28a0e628LA

Ad secundum dicendum quod etiam duplicitas animi est quoddam consequens ad luxuriam, sicut et inconstantia, prout duplicitas animi importat vertibilitatem animi ad diversa. Unde et Terentius dicit, in eunucho, quod in amore est bellum, et rursus pax et indutiae.

Ссылаются нормы: Q53A6Ad2, assert-hcbc3b2153473d94d4195825ddb34c9fa60866c865b8ee5626c280e8036decdf6

la · official · sha256:cbd74044f1d44c63d6c60fdbc938a56bebae6e776a177828c3746e295f4436c8LA

Ad tertium dicendum quod vitia carnalia intantum magis extinguunt iudicium rationis inquantum longius abducunt a ratione.

Ссылаются нормы: Q53A6Ad3, assert-hba5c29e2578f350518020149d97b235a088657dbd2e2073d9ab9e7438c8a5c6a

la · official · sha256:133dfe9ad950bfe2b6a226a85daf07836b8c2aa40a8425858dfb1b0d875653b8LA

Ad sextum sic proceditur. Videtur quod praedicta vitia non oriantur ex luxuria. Inconstantia enim oritur ex invidia, ut dictum est. Sed invidia est vitium distinctum a luxuria. Ergo praedicta vitia non oriuntur ex luxuria.

Ссылаются нормы: Q53A6Obiectio1, assert-h03fd63825c0c0f27784d1d03a3dd27c546b7100fba454e420523dfbc7f3e9914, assert-h6a68c10358ac42b3ba87ced13e274c837e2631e7555eabb1821106bf1de43ace

la · official · sha256:351c3570eb1070d75f944080c5ad1e0a3dd6e0a7ccd3ea78a22ac991ef930addLA

Praeterea, Iac. I dicitur, vir duplex animo inconstans est in omnibus viis suis. Sed duplicitas non videtur ad luxuriam pertinere, sed magis ad dolositatem, quae est filia avaritiae, secundum Gregorium, XXXI Moral. Ergo praedicta vitia non oriuntur ex luxuria.

Ссылаются нормы: Q53A6Obiectio2, assert-h0eb2006eab102bf0066c9aa893e138b206d82960ff0e89829b5566a25901b6c2, assert-h273a0ae17cf84b176d4d9d39bda0dd8acba4c8ed06dad0d76f98fbbd66235bdb

la · official · sha256:8cfba18567d0014b252197ff504d7da20208084f2db4ba8d228fabb5bf193fd4LA

Praeterea, praedicta vitia pertinent ad defectum rationis. Sed vitia spiritualia propinquiora sunt rationi quam vitia carnalia. Ergo praedicta vitia magis oriuntur ex vitiis spiritualibus quam ex vitiis carnalibus.

Ссылаются нормы: Q53A6Obiectio3, assert-h53b1a15eece4f4f4eb90c796bcc39a209e321084b54f7643a63ec54613905f2e, assert-hffc78809cd206fdc683a363180be5e268e5250132c9daafc732fee37ebd4aaa2

la · official · sha256:44750a014000b75c3b5f580744610626d763f402053f00cf94d8322d08e52159LA

Respondeo dicendum quod, sicut philosophus dicit, in VI Ethic., delectatio maxime corrumpit existimationem prudentiae, et praecipue delectatio quae est in venereis, quae totam animam absorbet et trahit ad sensibilem delectationem; perfectio autem prudentiae, et cuiuslibet intellectualis virtutis, consistit in abstractione a sensibilibus. Unde cum praedicta vitia pertineant ad defectum prudentiae et rationis practicae, sicut habitum est, sequitur quod ex luxuria maxime oriantur.

Ссылаются нормы: Q53A6Respondeo, assert-h03d491567d95cd20a79d48775fb6cc07a57091080b8456695cf7abd21f1af1e6

la · official · sha256:ec48cf9387caa81c0f4459aad257de30bcd614862417d15a93e375c760a9c9fbLA

Sed contra est quod Gregorius, XXXI Moral., ponit praedicta vitia ex luxuria oriri.

Ссылаются нормы: assert-h3db7475b81eb3dc6d8d757381b045c7fac30522d2060913d144c86606ed00306

la · official · sha256:e1da9bf6a063405c00eace9ec5d6b4f6d1a655bee7309e4c02c8d9caac6fb390LA

Deinde considerandum est de vitiis oppositis prudentiae. Dicit autem Augustinus, in IV contra Iulian., quod omnibus virtutibus non solum sunt vitia manifesta discretione contraria, sicut prudentiae temeritas, verum etiam vicina quodammodo, nec veritate, sed quadam specie fallente similia, sicut ipsi prudentiae astutia. Primo ergo considerandum est de vitiis quae manifeste contrarietatem habent ad prudentiam, quae scilicet vitia proveniunt ex defectu prudentiae vel eorum quae ad prudentiam requiruntur; secundo, de vitiis quae habent quandam similitudinem falsam cum prudentia quae scilicet contingunt per abusum eorum quae ad prudentiam requiruntur. Quia vero sollicitudo ad prudentiam pertinet, circa primum consideranda sunt duo, primo quidem, de imprudentia; secundo, de negligentia, quae sollicitudini opponitur. Circa primum quaeruntur sex. Primo, de imprudentia, utrum sit peccatum. Secundo, utrum sit speciale peccatum. Tertio, de praecipitatione, sive temeritate. Quarto, de inconsideratione. Quinto, de inconstantia. Sexto, de origine horum vitiorum.

la · official · sha256:3910c32ba6688f4b5a1086649fa3b26b3ca7899df4e288aa403b6fe5c93c6f15LA

Ad primum ergo dicendum quod diligentia videtur esse idem sollicitudini, quia in his quae diligimus maiorem sollicitudinem adhibemus. Unde diligentia, sicut et sollicitudo, requiritur ad quamlibet virtutem, inquantum in qualibet virtute requiruntur debiti actus rationis.

Ссылаются нормы: Q54A1Ad1, assert-h268380e02839f2ff0d7e312d37b0a385eb34bee2b8231a6099ba3324c66861fc

la · official · sha256:735b7a5012d0b4e30cac421372b5ab5ce94c14e0234c8e746f56fe5ea8a5a393LA

Ad secundum dicendum quod in quolibet peccato necesse est esse defectum circa aliquem actum rationis, puta defectum consilii et aliorum huiusmodi. Unde sicut praecipitatio est speciale peccatum propter specialem actum rationis qui praetermittitur, scilicet consilium, quamvis possit inveniri in quolibet genere peccatorum; ita negligentia est speciale peccatum propter defectum specialis actus rationis qui est sollicitudo, quamvis inveniatur aliqualiter in omnibus peccatis.

Ссылаются нормы: Q54A1Ad2, assert-h5c377ddec6eb57ed84c97c5edb984ddf21fab25e901f616a724b635c02d9b857

la · official · sha256:ef18cd2b33eb444d046e9d1fa46095d4eb8b41afa88819085c616a6a249b6c29LA

Ad tertium dicendum quod materia negligentiae proprie sunt bona quae quis agere debet, non quod ipsa sunt bona cum negligenter aguntur; sed quia per negligentiam accidit defectus bonitatis in eis, sive praetermittatur totaliter actus debitus propter defectum sollicitudinis, sive etiam aliqua debita circumstantia actus.

Ссылаются нормы: Q54A1Ad3, assert-h0ac3d283355576d98eabfeaa36936bae09055a152c236719e8ea4c5fc19e4007

la · official · sha256:f7c5188faa9953ef4c54a84cf497a46fe6ad2bdb47963a26a67ed367a6ff3b18LA

Ad primum sic proceditur. Videtur quod negligentia non sit peccatum speciale. Negligentia enim diligentiae opponitur. Sed diligentia requiritur in qualibet virtute, sicut et eligentia. Ergo negligentia non est peccatum speciale.

Ссылаются нормы: Q54A1Obiectio1, assert-h5f6cb34b1f00dd3ac62f404194ca27d6c0777b87054184cfefaa6a620dceeba5, assert-h98a4512c6b79c9c3f4f08d837673563f7cd20209fbfae7534785cff766ef72da

la · official · sha256:65cfbeafe0b95c8024d56a8bf8cc1f8dcfa022c1cd2f87ce7bd491bc8a2a6e2aLA

Praeterea, illud quod invenitur in quolibet peccato non est speciale peccatum. Sed negligentia invenitur in quolibet peccato, quia omnis qui peccat negligit ea per quae a peccato retraheretur; et qui in peccato perseverat negligit conteri de peccato. Ergo negligentia non est speciale peccatum.

Ссылаются нормы: Q54A1Obiectio2, assert-hbec5c4f0bcd03c7b80b8c27e1ead540b43376dc6c5a1b04edc9efcd2f05791e7, assert-hffb7dd2a45ed84bc80e1c3159346775f2f32d3e731e2ef8e6cd4b9f03c8f91fb

la · official · sha256:9012ec5601516ec8df4bfad98d2e5e2ba92236d4eb0c359cc83850443a8ee89dLA

Praeterea, omne peccatum speciale habet materiam determinatam. Sed negligentia non videtur habere determinatam materiam, neque enim est circa mala aut indifferentia, quia ea praetermittere nulli ad negligentiam deputatur; similiter etiam non est circa bona, quia si negligenter aguntur, iam non sunt bona. Ergo videtur quod negligentia non sit vitium speciale.

Ссылаются нормы: Q54A1Obiectio3, assert-ha80eba8c371c02b268088a8ab26b116948a88e72929be61a236a67c8f7184067, assert-he3c394b57de950d301b11d8a91cefa0523ad3f75296aeb0f34cbbf18bb560694

la · official · sha256:afa55eefd79868911033947de890c246504d93df60ba6127bd4f8641806b2813LA

Respondeo dicendum quod negligentia importat defectum debitae sollicitudinis. Omnis autem defectus debiti actus habet rationem peccati. Unde manifestum est quod negligentia habet rationem peccati, et eo modo quo sollicitudo est specialis virtutis actus, necesse est quod negligentia sit speciale peccatum. Sunt enim aliqua peccata specialia quia sunt circa aliquam materiam specialem, sicut luxuria est circa venerea, quaedam autem sunt vitia specialia propter specialitatem actus se extendentis ad omnem materiam. Et huiusmodi sunt omnia vitia quae sunt circa actum rationis, nam quilibet actus rationis se extendit ad quamlibet materiam moralem. Et ideo, cum sollicitudo sit quidam specialis actus rationis, ut supra habitum est, consequens est quod negligentia, quae importat defectum sollicitudinis, sit speciale peccatum.

Ссылаются нормы: Q54A1Respondeo, assert-h2cc95ade630b408c074d7b57736008e4015c2f7269009d02c9489c32b18c29ee

la · official · sha256:43f9d43b04e2335c14322383f3068832bf77005e78dc5d13992485bc4fb60c57LA

Sed contra est quod peccata quae committuntur ex negligentia distinguuntur contra peccata quae committuntur ex contemptu.

Ссылаются нормы: assert-hb13baadbf205653fbafc130f139dd0f9eabb434d988d6792e34b6f286c9b7f8b

la · official · sha256:89250cecae51a7b9912cb1627eb4c83490715e4f94761f87b965486b02ea1773LA

Ad primum ergo dicendum quod negligentia consistit in defectu interioris actus, ad quem pertinet etiam electio. Pigritia autem et torpor magis pertinent ad executionem, ita tamen quod pigritia importat tarditatem ad exequendum; torpor remissionem quandam importat in ipsa executione. Et ideo convenienter torpor ex acedia nascitur, quia acedia est tristitia aggravans, idest impediens animum ab operando.

Ссылаются нормы: Q54A2Ad1, assert-h4b688b2669df812d3de8d5246e7118dd09132f38df109b7e7c8a54f133ca9ea5

la · official · sha256:9ade91329b6bfbff38fbd8fd6f240e3420d399ff45376bbaa6e6b61c63d26168LA

Ad secundum dicendum quod omissio pertinet ad exteriorem actum, est enim omissio quando praetermittitur aliquis actus debitus. Et ideo opponitur iustitiae. Et est effectus negligentiae, sicut etiam executio iusti operis est effectus rationis rectae.

Ссылаются нормы: Q54A2Ad2, assert-hd6ef2ee2c088127fd9126b07d423f91e1474fdfd9a84e3d6b7dec2e489117e1d

la · official · sha256:de0f8e2be398894f37cc77350a36728f68a03aa7a51956aaa1fdc873182f97faLA

Ad tertium dicendum quod negligentia est circa actum praecipiendi ad quem etiam pertinet sollicitudo. Aliter tamen circa hunc actum deficit negligens, et aliter inconstans. Inconstans enim deficit in praecipiendo quasi ab aliquo impeditus, negligens autem per defectum promptae voluntatis.

Ссылаются нормы: Q54A2Ad3, assert-h1db04445088e518e13fa83f1ace67c24630672768a8811a0f0a8245beff1a1a4

la · official · sha256:25ab6b88b7fcafcfbba014b3b704f603ba1e7ba924b22f9072fe41b4a4732ecbLA

Ad quartum dicendum quod timor Dei operatur ad vitationem cuiuslibet peccati, quia ut dicitur Prov. XV, per timorem domini declinat omnis a malo. Et ideo timor facit negligentiam vitare. Non tamen ita quod directe negligentia timori opponatur, sed inquantum timor excitat hominem ad actus rationis. Unde etiam supra habitum est, cum de passionibus ageretur, quod timor facit consiliativos.

Ссылаются нормы: Q54A2Ad4, assert-hb404a27e054d407e822311a606eec5502d125180626ae491c073c783040cdca5

la · official · sha256:c5d66a728382ba98229ff8534075ce950b4a9fb99179e0a562933550a4fb2db7LA

Ad secundum sic proceditur. Videtur quod negligentia non opponatur prudentiae. Negligentia enim videtur esse idem quod pigritia vel torpor, qui pertinet ad acediam, ut patet per Gregorium, XXXI Moral. Acedia autem non opponitur prudentiae, sed magis caritati, ut supra dictum est. Ergo negligentia non opponitur prudentiae.

Ссылаются нормы: Q54A2Obiectio1, assert-h94850d28f86d27eb4153310eb7cd19c3f53fe9b011ac14320a985b756024fbae

la · official · sha256:388e32b2f0bcd0e2cbf5af8e3e7db86df1bcee2e6231775cbc42fa18daee1a53LA

Praeterea, ad negligentiam videtur pertinere omne peccatum omissionis. Sed peccatum omissionis non opponitur prudentiae, sed magis virtutibus moralibus executivis. Ergo negligentia non opponitur prudentiae.

Ссылаются нормы: Q54A2Obiectio2, assert-hc570f34c200875574a5d5f391bda07df5c955e803e6bb6a595b409df04dd0b94, assert-he73ce00819e9aaa5d39f4fc68f3611850283ca1703d02b4c68951ee31ccb1949

la · official · sha256:b61ac257f9e138fc6ae4ce6ac2d6ab247b7b4ed46aeb2a109de98a28297860d7LA

Praeterea, imprudentia est circa aliquem actum rationis. Sed negligentia non importat defectum neque circa consilium, in quo deficit praecipitatio; neque circa iudicium, in quo deficit inconsideratio; neque circa praeceptum, in quo deficit inconstantia. Ergo negligentia non pertinet ad imprudentiam.

Ссылаются нормы: Q54A2Obiectio3, assert-h9892f91762d6735e40caa3a1a1781e619a72a23f04e0bd8be42fb6c4f6c50f70, assert-hccf93cf6aa6024f1463fab4d3ddf97cc57be6b62412d4a7e7e8dfe33b0dd36f3

la · official · sha256:3912a2bdee32a2237899442e2faee13a236c1c750e26a13b4c1be1601b6590a3LA

Praeterea, dicitur Eccle. VII, qui timet Deum nihil negligit. Sed unumquodque peccatum praecipue excluditur per virtutem oppositam. Ergo negligentia magis opponitur timori quam prudentiae.

Ссылаются нормы: Q54A2Obiectio4, assert-h16c57dd751d9b1c9bf3ce2ceb1bc5092b44271ad5fe558f4fb50eacca3d882c1, assert-h7339165ee21bd417ec0e9d5679ae26953867c23ea38b239815a6f2d5c650db34

la · official · sha256:dacea707d6f220da8bbd9c98448a92e4e02464c8aba21744011c65d3d8fc8848LA

Respondeo dicendum quod negligentia directe opponitur sollicitudini. Sollicitudo autem ad rationem pertinet, et rectitudo sollicitudinis ad prudentiam. Unde, per oppositum, negligentia ad imprudentiam pertinet. Et hoc etiam ex ipso nomine apparet. Quia sicut Isidorus dicit, in libro Etymol., negligens dicitur quasi nec eligens. Electio autem recta eorum quae sunt ad finem ad prudentiam pertinet. Unde negligentia pertinet ad imprudentiam.

Ссылаются нормы: Q54A2Respondeo, assert-h96ea3571948b9ee95b7f4a28e54d2b32f646a6c3251078d795af501b8777e133

la · official · sha256:62fb5daa5a8aec431cafdea5ae96c864990618bec4caa0f3e213959c77713ee2LA

Sed contra est quod dicitur Eccli. XX, lascivus et imprudens non observant tempus. Sed hoc pertinet ad negligentiam. Ergo negligentia opponitur prudentiae.

Ссылаются нормы: assert-h6a26955edf0f4e3cb20c75c1cef8937f5a19af3b404aafd007deb8779f5909f0

la · official · sha256:bb64159a0699b4ae3176a56a3a97f4ff34ee1e3e1b99d11ba22b08813bb11277LA

Ad primum ergo dicendum quod minor amor Dei potest intelligi dupliciter. Uno modo, per defectum fervoris caritatis, et sic causatur negligentia quae est peccatum veniale. Alio modo, per defectum ipsius caritatis, sicut dicitur minor amor Dei quando aliquis diligit Deum solum amore naturali. Et tunc causatur negligentia quae est peccatum mortale.

Ссылаются нормы: Q54A3Ad1, assert-hb32a7b567414f4c22515d6f9666f547c223720d9e36969c908c9c1ea469a2ade

la · official · sha256:cdff50af5f1ff860df9f97019d808859983297a15d20e74f14b1300cf1d005e1LA

Ad secundum dicendum quod parva oblatio cum humili mente et pura dilectione facta, ut ibi dicitur, non solum purgat peccata venialia, sed etiam mortalia.

Ссылаются нормы: Q54A3Ad2, assert-h9e0d2fc72cdae5e352a832801c526c76659b3846373f4923306141a5d7bbe4e3

la · official · sha256:c185b807718947c3738d985e93c3194fb46bc6d9619aae79b39474c5a4f59314LA

Ad tertium dicendum quod quando negligentia consistit in praetermissione eorum quae sunt de necessitate salutis, tunc trahitur ad aliud genus peccati magis manifestum. Peccata enim quae consistunt in interioribus actibus sunt magis occulta. Et ideo pro eis certa sacrificia non iniungebantur in lege, quia sacrificiorum oblatio erat quaedam publica protestatio peccati, quae non est facienda de peccato occulto.

Ссылаются нормы: Q54A3Ad3, assert-hce39c526666ec8dd67c4665388e18f77d5f4f06fb6ee842ca37bba38ab811b1e

la · official · sha256:003704603775fd9a270e70d6d1eeb624bf256ee75b8097c2ed941bab607f0714LA

Ad tertium sic proceditur. Videtur quod negligentia non possit esse peccatum mortale. Quia super illud Iob IX, verebar opera mea etc., dicit Glossa Gregorii quod illam, scilicet negligentiam, minor amor Dei exaggerat. Sed ubicumque est peccatum mortale, totaliter tollitur amor Dei. Ergo negligentia non est peccatum mortale.

Ссылаются нормы: Q54A3Obiectio1, assert-h260c50069c53fff8f8b5b797b9953df9fa6652f0c9bf37a69a219522e4d441d9, assert-h3319f128d4966d7e22c27175095e15fe54122c7a18a078fedd030ed1faa6206f

la · official · sha256:c7285da0d4128019b4a6ed38c0c061f839b1cc2cab4c764ab5326706ac94d164LA

Praeterea, super illud Eccli. VII, de negligentia purga te cum paucis, dicit Glossa, quamvis oblatio parva sit, multorum delictorum purgat negligentias. Sed hoc non esset si negligentia esset peccatum mortale. Ergo negligentia non est peccatum mortale.

Ссылаются нормы: Q54A3Obiectio2, assert-h8585ca7c81b8f9c942e459387b1b55190ee44b2003d15f00feae9c53c42382ad, assert-h9b3858ba1c5a2463fa3b607db821811dcb7d58477c2c4a5387020243210e1f81

la · official · sha256:39aaa111eb16c5d1b3b42b363e2a97eec9a11fb21d2471ba8758a0ec6107e458LA

Praeterea, in lege fuerunt statuta sacrificia pro peccatis mortalibus, sicut patet in Levitico. Sed nullum fuit statutum sacrificium pro negligentia. Ergo negligentia non est peccatum mortale.

Ссылаются нормы: Q54A3Obiectio3, assert-h07ebb76b0267b00fb60ccf672868d2d3625be95ef8de138003d73d58963ba895, assert-he747b69651de1c56ea3cc69e96c22ef70e1e342cb8398d5c03002b9f9c41d4a0

la · official · sha256:a1f1cd7406536f2f7979708fa2121dd96cb8489500a8e003d6e191d48b15b445LA

Respondeo dicendum quod, sicut supra dictum est, negligentia provenit ex quadam remissione voluntatis, per quam contingit quod ratio non sollicitatur ut praecipiat ea quae debet vel eo modo quo debet. Potest ergo dupliciter contingere quod negligentia sit peccatum mortale. Uno modo, ex parte eius quod praetermittitur per negligentiam. Quod quidem si sit de necessitate salutis, sive sit actus sive circumstantia, erit peccatum mortale. Alio modo, ex parte causae. Si enim voluntas intantum sit remissa circa ea quae sunt Dei ut totaliter a Dei caritate deficiat, talis negligentia est peccatum mortale. Et hoc praecipue contingit quando negligentia sequitur ex contemptu. Alioquin, si negligentia consistat in praetermissione alicuius actus vel circumstantiae quae non sit de necessitate salutis; nec hoc fiat ex contemptu, sed ex aliquo defectu fervoris, qui impeditur interdum per aliquod veniale peccatum, tunc negligentia non est peccatum mortale, sed veniale.

Ссылаются нормы: Q54A3Respondeo, assert-he708d4b735a468ec6c9bfd42d68eaf3141937580ecfc4850cce49d1d665277a7

la · official · sha256:aab0433784ee72fbf2f0086e437950715871a3e47506afe801b326b8e0719fe5LA

Sed contra est quod habetur Prov. XIX, qui negligit vitam suam mortificabitur.

Ссылаются нормы: assert-h71b03633783b5b9481fe0fd6fa8a612b86530d6a638a42b31aa6fbe473284eca

la · official · sha256:1eb2520da161f77bfccd0ec2f99ea75f6652b914be80f57e414b8ff1ecc57464LA

Deinde considerandum est de negligentia. Et circa hoc quaeruntur tria. Primo, utrum negligentia sit peccatum speciale. Secundo, cui virtuti opponatur. Tertio, utrum negligentia sit peccatum mortale.

la · official · sha256:510833b03ba70ede8c30f5746d710d5c94a2e6d1e951bb92a30c67f096efed16LA

Ad primum ergo dicendum quod iustitia et temperantia in sui ratione important id unde virtus laudatur, scilicet aequalitatem et concupiscentiarum refrenationem, et ideo nunquam accipiuntur in malo. Sed nomen prudentiae sumitur a providendo, sicut supra dictum est, quod potest etiam ad mala extendi. Et ideo, licet prudentia simpliciter dicta in bono accipiatur, aliquo tamen addito potest accipi in malo. Et secundum hoc dicitur prudentia carnis esse peccatum.

Ссылаются нормы: Q55A1Ad1, assert-hed1a08f188e0716150db3773d12df091768a4160e561c99805d3f9538752dc98

la · official · sha256:253dd60d2096f6a57c5cfabebf2c943b25dc3d534873a72dcf0593c6da2eeacfLA

Ad secundum dicendum quod caro est propter animam sicut materia propter formam et instrumentum propter principale agens. Et ideo sic licite diligitur caro ut ordinetur ad bonum animae sicut ad finem. Si autem in ipso bono carnis constituatur ultimus finis, erit inordinata et illicita dilectio. Et hoc modo ad amorem carnis ordinatur prudentia carnis.

Ссылаются нормы: Q55A1Ad2, assert-ha684f76bac2d31371edc7a932de9f168afdc8394e296bedcb6d97296e46d375f

la · official · sha256:d07b2436eb810a6aa3b172d7f383e2119389c84937cf355c5b5f73738d76321dLA

Ad tertium dicendum quod Diabolus nos tentat non per modum appetibilis, sed per modum suggerentis. Et ideo, cum prudentia importet ordinem ad aliquem finem appetibilem, non ita dicitur prudentia Diaboli sicut prudentia respectu alicuius mali finis, sub cuius ratione tentat nos mundus et caro, inquantum scilicet proponuntur nobis ad appetendum bona mundi vel carnis. Et ideo dicitur prudentia carnis, et etiam prudentia mundi, secundum illud Luc. XVI, filii huius saeculi prudentiores sunt in generatione sua et cetera. Apostolus autem totum comprehendit sub prudentia carnis, quia etiam exteriores res mundi appetimus propter carnem. Potest tamen dici quod quia prudentia quodammodo dicitur sapientia, ut supra dictum est, ideo secundum tres tentationes potest intelligi triplex prudentia. Unde dicitur Iac. III sapientia esse terrena, animalis, diabolica, ut supra expositum est cum de sapientia ageretur.

Ссылаются нормы: Q55A1Ad3, assert-h5632fb2729ba252ca3dc2d0d688d2198d88652b3f63ecc7b6184c36806a2cec0

la · official · sha256:9e723d9a881a059212a9d9d6655f4aa8ce4f355f1e338112f772e37ded043550LA

Ad primum sic proceditur. Videtur quod prudentia carnis non sit peccatum. Prudentia enim est nobilior virtus quam aliae virtutes morales, utpote omnium regitiva. Sed nulla iustitia vel temperantia est peccatum. Ergo etiam neque aliqua prudentia est peccatum.

Ссылаются нормы: Q55A1Obiectio1, assert-h0b0fa0f758961e0d60ffc66489cdb950749ee399c5f151dc2007e46afd328588, assert-ha1b5a8d2cd5d4fcf298fdda8c93417f933afda9cf277bb8d7c8518275df3bb0c

la · official · sha256:69d5c78bd323780686c553d1883d6509c55555c854066772dfabd35a27d0a94dLA

Praeterea, prudenter operari ad finem qui licite amatur non est peccatum. Sed caro licite amatur, nemo enim unquam carnem suam odio habuit, ut habetur ad Ephes. V. Ergo prudentia carnis non est peccatum.

Ссылаются нормы: Q55A1Obiectio2, assert-h0529380e618a87ca2d3878ea653b0c7867299d0e32d45b9a49240775171da1ae, assert-h7e3cc533a9663952603e5752bb45cb0e42a435ba89e09fc361f7834879f59b15

la · official · sha256:a07447a9e9a51f368e0bc0c16bfbfe4f7c757b37e8e74d785999086a82a04288LA

Praeterea, sicut homo tentatur a carne, ita etiam tentatur a mundo, et etiam a Diabolo. Sed non ponitur inter peccata aliqua prudentia mundi, vel etiam Diaboli. Ergo neque debet poni inter peccata aliqua prudentia carnis.

Ссылаются нормы: Q55A1Obiectio3, assert-h1e86244d37fdb9c9eeae55097470fef7a11f8bf3fbd96bfce1914a86f06ed1a3, assert-hfd1b1f341b2b4b4fc369515008a87192c638c280ddd01f8d2efdc19c8041e9d4

la · official · sha256:5fd46939ff2774c9993ad65c7e19c7ca170386d50ce3863c208248806e9950f2LA

Respondeo dicendum quod, sicut supra dictum est, prudentia est circa ea quae sunt ad finem totius vitae. Et ideo prudentia carnis proprie dicitur secundum quod aliquis bona carnis habet ut ultimum finem suae vitae. Manifestum est autem quod hoc est peccatum, per hoc enim homo deordinatur circa ultimum finem, qui non consistit in bonis corporis, sicut supra habitum est. Et ideo prudentia carnis est peccatum.

Ссылаются нормы: Q55A1Respondeo, assert-h61a3ee980185eb62781957188942cdbf0e9ea5079549e935b1a73493230e5025

la · official · sha256:1b8a46687a45d503196d010add26e782e3049a1c68388af6709ac62f91c3318eLA

Sed contra, nullus est inimicus Deo nisi propter iniquitatem, secundum illud Sap. XIV, simul odio sunt Deo impius et impietas eius. Sed sicut dicitur ad Rom. VIII, prudentia carnis inimica est Deo. Ergo prudentia carnis est peccatum.

Ссылаются нормы: assert-hbc56d864580cf39764b74db8fa5174ced796046115024a8c0629d4d8adeb1fc8

la · official · sha256:4b6000a88e8e210d44ecf74660c982cc89bfeb6a4b35228f2b5faa54173ed85aLA

Ad primum ergo dicendum quod apostolus loquitur de prudentia carnis secundum quod finis totius vitae humanae constituitur in bonis carnis. Et sic est peccatum mortale.

Ссылаются нормы: Q55A2Ad1, assert-he35c6f5a476509830777d4ff99c02b5ad09bff9744b1c54d7f8533e35bd19833

la · official · sha256:618119daeb386ec80b54dc92ac201d176ec30c376e1e3f3cdf6fd9df59ee0327LA

Ad secundum dicendum quod prudentia carnis non importat peccatum in spiritum sanctum. Quod enim dicitur quod non potest esse subiecta legi Dei, non sic est intelligendum quasi ille qui habet prudentiam carnis non possit converti et subiici legi Dei, sed quia ipsa prudentia carnis legi Dei non potest esse subiecta, sicut nec iniustitia potest esse iusta, nec calor potest esse frigidus, quamvis calidum posset esse frigidum.

Ссылаются нормы: Q55A2Ad2, assert-h77b49a377c48de004341d3c9af1a59c510e357749370a89bb2bbbbe569227716

la · official · sha256:cbacb71896ad7e81654a567203078f5830fcf74d36bdc388b303c6d1b841a99bLA

Ad tertium dicendum quod omne peccatum opponitur prudentiae, sicut et prudentia participatur in omni virtute. Sed ideo non oportet quod quodlibet peccatum prudentiae oppositum sit gravissimum, sed solum quando opponitur prudentiae in aliquo maximo.

Ссылаются нормы: Q55A2Ad3, assert-he89792e8bfc0e485f2e890058ce89a895e54a2d3c2623c617591cfe69e9cd805

la · official · sha256:9f7245068cb5364ee94b352b620d1efa0add73c84b84e8a358b14c02bd4b1680LA

Ad secundum sic proceditur. Videtur quod prudentia carnis sit peccatum mortale. Rebellare enim divinae legi est peccatum mortale quia per hoc dominus contemnitur. Sed prudentia carnis non est subiecta legi Dei, ut habetur Rom. VIII. Ergo prudentia carnis est peccatum mortale.

Ссылаются нормы: Q55A2Obiectio1, assert-h408da63a63452aa9332336c034bbe61121d39fa1e0db19868d3ad5833922da97, assert-hbd72a398446a15ad7c14f7e5433417d25cc34d15e8e360248a757ee3dc13af07

la · official · sha256:e9d71cd79f1be023ed0a8bce68b9c46f792a00ba63daf1ef996295639ac00ba2LA

Praeterea, omne peccatum in spiritum sanctum est peccatum mortale. Sed prudentia carnis videtur esse peccatum in spiritum sanctum, non enim potest esse subiecta legi Dei, ut dicitur Rom. VIII; et ita videtur esse peccatum irremissibile, quod est proprium peccati in spiritum sanctum. Ergo prudentia carnis est peccatum mortale.

Ссылаются нормы: Q55A2Obiectio2, assert-h02bf54f51ab5d5521873cda7dedd4a8f2c8fbcafd12779e26e6b028d5810e39b, assert-hb36434100883dde430873817f56e2fc074b9b343f59a866b567dc47069b7d0ea

la · official · sha256:b736af7e346a2a535838a486257ce5bff427c6556f7fdf1fc59b70e27a44e807LA

Praeterea, maximo bono opponitur maximum malum; ut patet in VIII Ethic. Sed prudentia carnis opponitur prudentiae quae est praecipua inter virtutes morales. Ergo prudentia carnis est praecipuum inter peccata moralia. Et ita est peccatum mortale.

Ссылаются нормы: Q55A2Obiectio3, assert-h7d02db78906c3f32ababf780ced45b3744a9ae81f7d6a8c13356f1569de4be66, assert-hc1bd5b7f86fc0fdefda8d26f4ee932c0a0704e9b746a33fdc8e076727e551171

la · official · sha256:61af21cb89aa6638a79188b6ec36e7caf394b57a3bf9182ea5e984593688f295LA

Respondeo dicendum quod, sicut supra dictum est, prudens dicitur aliquis dupliciter, uno modo, simpliciter, scilicet in ordine ad finem totius vitae; alio modo, secundum quid, scilicet in ordine ad finem aliquem particularem, puta sicut dicitur aliquis prudens in negotiatione vel in aliquo huiusmodi. Si ergo prudentia carnis accipiatur secundum absolutam prudentiae rationem, ita scilicet quod in cura carnis constituatur ultimus finis totius vitae, sic est peccatum mortale, quia per hoc homo avertitur a Deo, cum impossibile sit esse plures fines ultimos, ut supra habitum est. Si vero prudentia carnis accipiatur secundum rationem particularis prudentiae, sic prudentia carnis est peccatum veniale. Contingit enim quandoque quod aliquis inordinate afficitur ad aliquod delectabile carnis absque hoc quod avertatur a Deo per peccatum mortale, unde non constituit finem totius vitae in delectatione carnis. Et sic adhibere studium ad hanc delectationem consequendam est peccatum veniale, quod pertinet ad prudentiam carnis. Si vero aliquis actu curam carnis referat in finem honestum, puta cum aliquis studet comestioni propter corporis sustentationem, non vocatur prudentia carnis, quia sic utitur homo cura carnis ut ad finem.

Ссылаются нормы: Q55A2Respondeo, assert-h004142d793e79ff5d90c538a420f67556e49142fc444c8eba06c58c5a628e04e

la · official · sha256:860da6abec89e392b954f19f04014e5ed587e03fc33c292493556dd503da6f2bLA

Sed contra, illud quod diminuit peccatum non importat de se rationem peccati mortalis. Sed caute prosequi ea quae pertinent ad curam carnis, quod videtur ad prudentiam carnis pertinere, diminuit peccatum. Ergo prudentia carnis de sui ratione non importat peccatum mortale.

Ссылаются нормы: assert-h08ef74f550352b11ea26c4a7172023951b0212f5255866d3799f5431e4cd68c5

la · official · sha256:2be4cd48c5f61f0a970fadb3c3dc65cdf1cf33cb5c572be1ce2e889098fe06a7LA

Ad primum ergo dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in IV contra Iulian., sicut prudentia abusive quandoque in malo accipitur, ita etiam astutia quandoque in bono, et hoc propter similitudinem unius ad alterum. Proprie tamen astutia in malo accipitur; sicut et philosophus dicit, in VI Ethic.

Ссылаются нормы: Q55A3Ad1, assert-hc517fe3713b100dbaa6e05b396bce5175f77ecc1e01563ac03e3cb970e54ccfa

la · official · sha256:1b5440fdc8891beb90f14d2b45d208853b2aa86ece8cf39c9b81b95be2027227LA

Ad secundum dicendum quod astutia potest consiliari et ad finem bonum et ad finem malum, nec oportet ad finem bonum falsis viis pervenire et simulatis, sed veris. Unde etiam astutia si ordinetur ad bonum finem, est peccatum.

Ссылаются нормы: Q55A3Ad2, assert-he7c2375d7aa19954d7df93fcc806a2fb0e2fd3f8b89b0b3b34def1948a554afb

la · official · sha256:c4482178663cabc8bff4b145d0b602771ffebcfcd8d39ff0cb0c792dfd2b0c70LA

Ad tertium dicendum quod Gregorius sub prudentia mundi accepit omnia quae possunt ad falsam prudentiam pertinere. Unde etiam sub hac comprehenditur astutia.

Ссылаются нормы: Q55A3Ad3, assert-h0d978bed8b028a77e846904402fd0b9a0b2994c2bd1f8303ce9a3c3359e6c3a7

la · official · sha256:d86dfe5c2de81a250487d5cf1b0b0590e7c0af4a3817916f13392b5a99d5a4ebLA

Ad tertium sic proceditur. Videtur quod astutia non sit speciale peccatum. Verba enim sacrae Scripturae non inducunt aliquem ad peccatum. Inducunt autem ad astutiam, secundum illud Prov. I, ut detur parvulis astutia. Ergo astutia non est peccatum.

Ссылаются нормы: Q55A3Obiectio1, assert-hd3a592b9231b7360b36f0cc6743869d54a5e6ee824355921d5786fe9e3492b69

la · official · sha256:a49cb4b0c7e8e4acba236467c2eeb3bc7e7856867fa80f3f01c3be87a7a13189LA

Praeterea, Prov. XIII dicitur, astutus omnia agit cum consilio. Aut ergo ad finem bonum; aut ad finem malum. Si ad finem bonum, non videtur esse peccatum. Si autem ad finem malum, videtur pertinere ad prudentiam carnis vel saeculi. Ergo astutia non est speciale peccatum a prudentia carnis distinctum.

Ссылаются нормы: Q55A3Obiectio2, assert-h80af2a8a95e4e4e0721430d2562f595c35aa4472447555aaa62e6418e49657af

la · official · sha256:e91d55f94da10aa57aed068fe31c636212ea06357a4b5f3502b57653edb835a7LA

Praeterea, Gregorius, X Moral., exponens illud Iob XII, deridetur iusti simplicitas, dicit, sapientia huius mundi est cor machinationibus tegere, sensum verbis velare, quae falsa sunt vera ostendere, quae vera sunt falsa demonstrare. Et postea subdit, haec prudentia usu a iuvenibus scitur, a pueris pretio discitur. Sed ea quae praedicta sunt videntur ad astutiam pertinere. Ergo astutia non distinguitur a prudentia carnis vel mundi; et ita non videtur esse speciale peccatum.

Ссылаются нормы: Q55A3Obiectio3, assert-h8dedfa1f59eea44871af721e671571f0233019c411e7f57b174d2ab7d060de1a, assert-ha0ed2fbfbe414db154b307b7cce680f81deb4f5c407a794fb1fdbd33e3fa02bd

la · official · sha256:3ba9f6811d15470e3469ecb2f9e074748c6f9008dbc00b0718235d3262b34512LA

Respondeo dicendum quod prudentia est recta ratio agibilium, sicut scientia est recta ratio scibilium. Contingit autem contra rectitudinem scientiae dupliciter peccari in speculativis, uno quidem modo, quando ratio inducitur ad aliquam conclusionem falsam quae apparet vera; alio modo, ex eo quod ratio procedit ex aliquibus falsis quae videntur esse vera, sive sint ad conclusionem veram sive ad conclusionem falsam. Ita etiam aliquod peccatum potest esse contra prudentiam habens aliquam similitudinem eius dupliciter. Uno modo, quia studium rationis ordinatur ad finem qui non est vere bonus sed apparens, et hoc pertinet ad prudentiam carnis. Alio modo, inquantum aliquis ad finem aliquem consequendum, vel bonum vel malum, utitur non veris viis, sed simulatis et apparentibus, et hoc pertinet ad peccatum astutiae. Unde est quoddam peccatum prudentiae oppositum a prudentia carnis distinctum.

Ссылаются нормы: Q55A3Respondeo, assert-hbacfedb5b0de54ed531e71153478bc815d9294d97a0beb16985d9c9fc178d9f6

la · official · sha256:112d31ba60e74f0e1be58ddda6705be820b1f0c4bd2904c95e4db2986e2b7a93LA

Sed contra est quod apostolus dicit, II ad Cor. IV, abdicamus occulta dedecoris, non ambulantes in astutia, neque adulterantes verbum Dei. Ergo astutia est quoddam peccatum.

Ссылаются нормы: assert-hda4fda6821ea3c4161d263e1e9358305aa9440fd20123788517dff22153e2e57

la · official · sha256:1025a782c2339076e48f819863bd0f66447cd4e441238ed2b7091bca029af003LA

Ad primum ergo dicendum quod sicut astutia proprie accipitur in malo, abusive autem in bono; ita etiam et dolus, qui est astutiae executio.

Ссылаются нормы: Q55A4Ad1, assert-h2f9cd6c32ff53518b3f5a73df3da348b3beca1125de84143a82627c123ced85b

la · official · sha256:afa705da3ed4be52429fc7db834cc38634f3da36332613e4222367984c4976dbLA

Ad secundum dicendum quod executio astutiae ad decipiendum primo quidem et principaliter fit per verba, quae praecipuum locum tenent inter signa quibus homo significat aliquid alteri, ut patet per Augustinum, in libro de Doct. Christ. Et ideo dolus maxime attribuitur locutioni. Contingit tamen esse dolum et in factis, secundum illud Psalm., et dolum facerent in servos eius. Est etiam et dolus in corde, secundum illud Eccli. XIX. Interiora eius plena sunt dolo. Sed hoc est secundum quod aliquis dolos excogitat, secundum illud Psalm., dolos tota die meditabantur.

Ссылаются нормы: Q55A4Ad2, assert-h632b407285e4e69e74ec04ada451e007e133d538ae2629474807568674e4dadf

la · official · sha256:4ff964ccf23d826f26916d345bba9c951f74964f44abc172ca4a534b40c0145eLA

Ad tertium dicendum quod quicumque cogitant aliquod malum facere, necesse est quod excogitent aliquas vias ad hoc quod suum propositum impleant, et ut plurimum excogitant vias dolosas, quibus facilius propositum consequantur. Quamvis contingat quandoque quod absque astutia et dolo aliqui aperte et per violentiam malum operentur. Sed hoc, quia difficilius fit, in paucioribus accidit.

Ссылаются нормы: Q55A4Ad3, assert-h8742851022a4f5293edb43e79b5b273de18c228ae0f919597b715377c4a3cee3

la · official · sha256:45b37f48082f9436daa1128d7c8889187a0db86007f9cd94be8e7716a11e94c4LA

Ad quartum sic proceditur. Videtur quod dolus non sit peccatum ad astutiam pertinens. Peccatum enim in perfectis viris non invenitur, praecipue mortale. Invenitur autem in eis aliquis dolus, secundum illud II ad Cor. XII, cum essem astutus, dolo vos cepi. Ergo dolus non est semper peccatum.

Ссылаются нормы: Q55A4Obiectio1, assert-h18041c48f4f16ea979f493a6980e5f6fc2e61afbd4cf254920a1daf25aaa6b52

la · official · sha256:a46cba5fd0923200d62b102ca818495053bcc9cda64eac277e5aeabf7c231f58LA

Praeterea, dolus maxime ad linguam pertinere videtur, secundum illud Psalm., linguis suis dolose agebant. Astutia autem, sicut et prudentia, est in ipso actu rationis. Ergo dolus non pertinet ad astutiam.

Ссылаются нормы: Q55A4Obiectio2, assert-hf0704264f9a888986252617f1cdd8cfa2475fedd7de77f7067cbf7f1da6148a5

la · official · sha256:3ebffa6ffa6a16e4aa6bf52f18a0215f00f241ef101af22c284d6cecac11d2a1LA

Praeterea, Prov. XII dicitur, dolus in corde cogitantium mala. Sed non omnis malorum cogitatio pertinet ad astutiam. Ergo dolus non videtur ad astutiam pertinere.

Ссылаются нормы: Q55A4Obiectio3, assert-hb895bb3f2aefcc69f8f1db59b532705176f7ea098a993fe3a1545a2f1631ec30, assert-hbec44221c06b1c58ca3854463a2e9b603a73f98e3bafd634a9773d9b0aadaf0e

la · official · sha256:0a7b4fadda2bdebc830cdd59d76f0fde3e57a0bf1e3c6381c764748025d5ad63LA

Respondeo dicendum quod, sicut supra dictum est, ad astutiam pertinet assumere vias non veras, sed simulatas et apparentes, ad aliquem finem prosequendum vel bonum vel malum. Assumptio autem harum viarum potest dupliciter considerari. Uno quidem modo, in ipsa excogitatione viarum huiusmodi, et hoc proprie pertinet ad astutiam, sicut etiam excogitatio rectarum viarum ad debitum finem pertinet ad prudentiam. Alio modo potest considerari talium viarum assumptio secundum executionem operis, et secundum hoc pertinet ad dolum. Et ideo dolus importat quandam executionem astutiae. Et secundum hoc ad astutiam pertinet.

Ссылаются нормы: Q55A4Respondeo, assert-hd7b50af1fc85fc206109bcefd8447689c8d9ab503bff6eaeae34dc53dca49ade

la · official · sha256:5f2fb48bcf3bc795940f9d8e08fa7c0720fb00fa2e2701bb3c149379a1d47067LA

Sed contra est quod astutia ad circumveniendum ordinatur, secundum illud apostoli, ad Ephes. IV, in astutia ad circumventionem erroris. Ad quod etiam dolus ordinatur. Ergo dolus pertinet ad astutiam.

Ссылаются нормы: assert-he92f37162c0327a2316000538d76270b084f6bc70d463d2c0082df3e26574707

la · official · sha256:c1f267d387ca548aad3d60017eec37856afd524d5e4547de4036e423d308742dLA

Ad primum ergo dicendum quod apostolus non inducit fideles ad hoc quod decipiantur in cognoscendo, sed ad hoc quod effectum deceptionis patienter tolerent in sustinendis iniuriis fraudulenter illatis.

Ссылаются нормы: Q55A5Ad1, assert-h774aa39e07f17edf9de265f011f3cd0a52d09800fa972c1f4f6a241d025f656c

la · official · sha256:6a9c0935171c9acc3945b05e0ca0d3b9acc559e4909ab4ef45fa475629993149LA

Ad secundum dicendum quod executio astutiae potest fieri per aliquod aliud vitium, sicut et executio prudentiae fit per virtutes. Et hoc modo nihil prohibet defraudationem pertinere ad avaritiam vel illiberalitatem.

Ссылаются нормы: Q55A5Ad2, assert-h5c8d61adfee5e0de948fafdda5490d965bb9ea45c2bb41f4fc1547426284a395

la · official · sha256:0238f24a1a99e03840023b2c7b786b90c1b2d1e4aed32cb0f3be0d0f3af5d204LA

Ad tertium dicendum quod illi qui fraudes faciunt ex eorum intentione non moliuntur aliquid contra seipsos vel contra animas suas, sed ex iusto Dei iudicio provenit ut id quod contra alios moliuntur contra eos retorqueatur; secundum illud Psalm., incidit in foveam quam fecit.

Ссылаются нормы: Q55A5Ad3, assert-h0ac4372591556b78e72437993cb0eabd3c744d74a1ac916cad3418026699ce91

la · official · sha256:5efb7a1bcf81e83b2c8cedc1958c8d4c8e1448a12bb248251827ba153cbe8033LA

Ad quintum sic proceditur. Videtur quod fraus ad astutiam non pertineat. Non enim est laudabile quod aliquis decipi se patiatur, ad quod astutia tendit. Est autem laudabile quod aliquis patiatur fraudem, secundum illud I ad Cor. VI, quare non magis fraudem patimini? Ergo fraus non pertinet ad astutiam.

Ссылаются нормы: Q55A5Obiectio1, assert-he07a8c0a1b698ba515f62a285b37c5d7c28d3148088ab5dfe8cf87ab38f17c62

la · official · sha256:c9ca8af8f76208141ba99c932f13fa3eba0e78827f330bf08a7ace3bf862cb9bLA

Praeterea, fraus pertinere videtur ad illicitam acceptionem vel receptionem exteriorum rerum, dicitur enim Act. V quod vir quidam nomine Ananias, cum Saphira uxore sua, vendidit agrum et fraudavit de pretio agri. Sed illicite usurpare vel retinere res exteriores pertinet ad iniustitiam vel illiberalitatem. Ergo fraus non pertinet ad astutiam, quae opponitur prudentiae.

Ссылаются нормы: Q55A5Obiectio2, assert-h1f5934bef88302042a5722ee07ae3eeb529bc36b6ca2413b5379884cfb2750cd, assert-he73020e18a7688f7cf4bd640e623c4eaba8ce12acbd6ea8fe66c61a26df7b355

la · official · sha256:7a8a4dfba7871b4f3b580392b390564541682ab27014aae50d540cd3513cc6beLA

Praeterea, nullus astutia utitur contra seipsum. Sed aliquorum fraudes sunt contra seipsos, dicitur enim Prov. I de quibusdam quod moliuntur fraudes contra animas suas. Ergo fraus non pertinet ad astutiam.

Ссылаются нормы: Q55A5Obiectio3, assert-h2309c3e3b20e0aea648569a330d806dc9261f86752b20679aa36a6a231d9e241, assert-ha5cfbe8e05ed71b1409fb7c80ec7ef6babb75082ab87cf677a55ab19020909e9

la · official · sha256:da8f9526d07e96603a3770e79a3d82b3cdf9547271247e7a7224f490b7617f3cLA

Respondeo dicendum quod sicut dolus consistit in executione astutiae, ita etiam et fraus, sed in hoc differre videntur quod dolus pertinet universaliter ad executionem astutiae, sive fiat per verba sive per facta; fraus autem magis proprie pertinet ad executionem astutiae secundum quod fit per facta.

Ссылаются нормы: Q55A5Respondeo, assert-hbd4597f3cffeb9f2dbe3b7f334eb4e984475c6bdcc5654e2b5c066f162919742

la · official · sha256:a4ab36f67afade900e3da954d00bdc05daed5953f6180aa486deb0b7f3071f46LA

Sed contra, fraus ad deceptionem ordinatur, secundum illud Iob XIII, numquid decipietur ut homo vestris fraudulentiis? Ad idem etiam ordinatur astutia. Ergo fraus ad astutiam pertinet.

Ссылаются нормы: assert-h99961ca31e32022bccb066eb665ca794af21e1a52f1c49231687bdd17e34a3ac

la · official · sha256:690cd26082e3e000495ea4c14a09612bbbc596b39b13f7bc40e69e12be3ce355LA

Ad primum ergo dicendum quod temporalia bona subiecta sunt homini ut eis utatur ad necessitatem, non ut in eis finem constituat, et superflue circa ea sollicitetur.

Ссылаются нормы: Q55A6Ad1, assert-hb857a517375837c536e741ee015355f341548ea7080225c2738438d20a0d45d6

la · official · sha256:b8ea106c1ecf36c32be103169fae1875246f5fea15270f52c2fe858b0aa19585LA

Ad secundum dicendum quod sollicitudo eius qui corporali labore panem acquirit non est superflua, sed moderata. Et ideo Hieronymus dicit quod labor exercendus est, sollicitudo tollenda, superflua scilicet, animum inquietans.

Ссылаются нормы: Q55A6Ad2, assert-h7afc2d1455a478598b74d84c084680b46bd2dedf55bf570dac53ecbe5ae7e505

la · official · sha256:a8fc76a9fd3bba14f5a2f458bee1bf7424ec340752fe1bdf1c6a3b2a86afc32cLA

Ad tertium dicendum quod sollicitudo temporalium in operibus misericordiae ordinatur ad finem caritatis. Et ideo non est illicita, nisi sit superflua.

Ссылаются нормы: Q55A6Ad3, assert-hafd78943417d3358fb362f5ae6cb39de7a0d402d77ddb846af93466c943a8c04

la · official · sha256:a30ff89cf250cfdd6311966171ba074b109e7115f5baf9530d8ac2b64b33bb59LA

Ad sextum sic proceditur. Videtur quod licitum sit sollicitudinem habere de temporalibus rebus. Ad praesidentem enim pertinet sollicitum esse de his quibus praeest, secundum illud Rom. XII, qui praeest in sollicitudine. Sed homo praeest ex divina ordinatione temporalibus rebus, secundum illud Psalm., omnia subiecisti sub pedibus eius, oves et boves et cetera. Ergo homo debet habere sollicitudinem de temporalibus rebus.

Ссылаются нормы: Q55A6Obiectio1, assert-h8b1872fa1d1957cd593e664bdadc4643aee5e1e5b30c59fd56b1c1964ff022f9, assert-h8ddbbaa5959c3b86aab74bf20f8d85f679dc8f8757759ad1772b0f4711228e81

la · official · sha256:6c5c6e60c3cab2145d8975ebe9bbd55377ee9c25776d6876ba7b59972f4067d3LA

Praeterea, unusquisque sollicitus est de fine propter quem operatur. Sed licitum est hominem operari propter temporalia, quibus vitam sustentet, unde apostolus dicit, II ad Thess. III, si quis non vult operari, non manducet. Ergo licitum est sollicitari de rebus temporalibus.

Ссылаются нормы: Q55A6Obiectio2, assert-h96095534b9d7cd5f998de18294602ed852a1d81abfb63690cec224c6ed47eca0, assert-h9d6b17a2636b2fe5ed547e0f88ca397c23f111aef1ef071252c910cfc7a52e7e

la · official · sha256:7af63287d2937db7df0ba3300d8452bf513344f58b2b08dbfd39751e4310edaeLA

Praeterea, sollicitudo de operibus misericordiae laudabilis est, secundum illud II ad Tim. I, cum Romam venisset, sollicite me quaesivit. Sed sollicitudo temporalium rerum quandoque pertinet ad opera misericordiae, puta cum quis sollicitudinem adhibet ad procurandum negotia pupillorum et pauperum. Ergo sollicitudo temporalium rerum non est illicita.

Ссылаются нормы: Q55A6Obiectio3, assert-h967c0551de6c5b9e806854ea5d5f5e31f70feb19f02d7129b9acb4a0355cbc0a, assert-hc510ad706b8e5374256416364d2941761c7a53fa43d9f398455159afd7e77cb5

la · official · sha256:dce8e1a32014bedc4b56e6c040661485ce734790a11734dba3768093acec0b6bLA

Respondeo dicendum quod sollicitudo importat studium quoddam adhibitum ad aliquid consequendum. Manifestum est autem quod maius studium adhibetur ubi est timor deficiendi, et ideo ubi est securitas consequendi, minor intervenit sollicitudo. Sic ergo sollicitudo temporalium rerum tripliciter potest esse illicita. Uno quidem modo, ex parte eius de quo sollicitamur, si scilicet temporalia tanquam finem quaeramus. Unde et Augustinus dicit, in libro de operibus Monach., cum dominus dicit, nolite solliciti esse etc., hoc dicit ut non ista intueantur, et propter ista faciant quidquid in Evangelii praedicatione facere iubentur. Alio modo potest esse temporalium sollicitudo illicita propter superfluum studium quod apponitur ad temporalia procuranda, propter quod homo a spiritualibus, quibus principalius inservire debet, retrahitur. Et ideo dicitur Matth. XIII quod sollicitudo saeculi suffocat verbum. Tertio modo, ex parte timoris superflui, quando scilicet aliquis timet ne, faciendo quod debet, necessaria sibi deficiant. Quod dominus tripliciter excludit. Primo, propter maiora beneficia homini praestita divinitus praeter suam sollicitudinem, scilicet corpus et animam. Secundo, propter subventionem qua Deus animalibus et plantis subvenit absque opere humano, secundum proportionem suae naturae. Tertio, ex divina providentia, propter cuius ignorantiam gentiles circa temporalia bona quaerenda principalius sollicitantur. Et ideo concludit quod principaliter nostra sollicitudo esse debet de spiritualibus bonis, sperantes quod etiam temporalia nobis provenient ad necessitatem, si fecerimus quod debemus.

Ссылаются нормы: Q55A6Respondeo, assert-hf5d956ef175ec85edbd0b0cd91086605d7c94154849a665bd3584efac1cb95c8

la · official · sha256:357647800dc0840a8293540536b718f38f77f3f0d6da5d867b8647279037ce55LA

Sed contra est quod dominus dicit, Matth. VI, nolite solliciti esse, dicentes, quid manducabimus aut quid bibemus, aut quo operiemur? Quae tamen sunt maxime necessaria.

Ссылаются нормы: assert-h592b8bb8bce3b69c48c24d7cd50d1c3aac8d9e6a0f2023f0eee8890ded9db4cc

la · official · sha256:57ce41dc11dde81eb6b0c53af9c860d11d1b7c4617e952a9bc5eec2eae46609aLA

Ad primum ergo dicendum quod formica habet sollicitudinem congruam tempori, et hoc nobis imitandum proponitur.

Ссылаются нормы: Q55A7Ad1, assert-hd466a9d9f4c35de4f3fc713b449c1b72e944dc11f063cd6ecd94e2f56162b05f

la · official · sha256:7b0d370bb8535fd1af739d8d308c4e4163af3e09b63fbdb4853a10aa0215b730LA

Ad secundum dicendum quod ad prudentiam pertinet providentia debita futurorum. Esset autem inordinata futurorum providentia vel sollicitudo si quis temporalia, in quibus dicitur praeteritum et futurum, tanquam fines quaereret; vel si superflua quaereret ultra praesentis vitae necessitatem; vel si tempus sollicitudinis praeoccuparet.

Ссылаются нормы: Q55A7Ad2, assert-h5da84b7c99602462b8ba4cb434a522ccca6d7815cf5bb6f428cd0f481d14f211

la · official · sha256:ef549f32435d45085a0d2bc3a4b1dba7f4b3e93b42997e31a18ed26e9988fb49LA

Ad tertium dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in libro de Serm. Dom. in monte, cum viderimus aliquem servum Dei providere ne ista necessaria sibi desint, non iudicemus eum de crastino sollicitum esse. Nam et ipse dominus propter exemplum loculos habere dignatus est; et in actibus apostolorum scriptum est ea quae ad victum sunt necessaria procurata esse in futurum propter imminentem famem. Non ergo dominus improbat si quis humano more ista procuret, sed si quis propter ista militet Deo.

Ссылаются нормы: Q55A7Ad3, assert-ha04bb7ccb734aa5d58992e4808e1a11785a02ddb96f4516ed74849083381cc5c

la · official · sha256:d43ee7dfc3fdb7663a2f56cb2c0bdbfbd3e47805ed86d33566c4e71eda8b755eLA

Ad septimum sic proceditur. Videtur quod aliquis debeat esse sollicitus in futurum. Dicitur enim Prov. VI, vade ad formicam, o piger, et considera vias eius, et disce sapientiam, quae cum non habeat ducem nec praeceptorem, parat in aestate cibum sibi, et congregat in messe quod comedat. Sed hoc est in futurum sollicitari. Ergo laudabilis est sollicitudo futurorum.

Ссылаются нормы: Q55A7Obiectio1, assert-h10d4ceb48044029683c3db991ac7091113187ccb5a35efbf0407e1f084237d57, assert-hc884996c46e86cee3923a435b9ea84c086bf69645975db427eee591bc74de952

la · official · sha256:324002241ab942f450ea7fd622fdbb21185b976bcfb7f916e4761621ecd52b6fLA

Praeterea, sollicitudo ad prudentiam pertinet. Sed prudentia praecipue est futurorum, praecipua enim pars eius est providentia futurorum, ut supra dictum est. Ergo virtuosum est sollicitari de futuris.

Ссылаются нормы: Q55A7Obiectio2, assert-h2b40a3a0159c7f10537f3a2de6b33612494ac84ffc6380917fa6afc6467151d4, assert-h6bd9296b0c2cbe10b120e1986c879a892a8d2e1525ad444da6fd83f7e1178cbb

la · official · sha256:4a1e86f71e745654bb82132ba2f1bc9389a462ae8c5c73a005f0873d04dbbbd2LA

Praeterea, quicumque reponit aliquid in posterum conservandum sollicitus est in futurum. Sed ipse Christus legitur, Ioan. XII, loculos habuisse ad aliquid conservandum, quos Iudas deferebat. Apostoli etiam conservabant pretia praediorum, quae ante pedes eorum ponebantur, ut legitur Act. IV. Ergo licitum est in futurum sollicitari.

Ссылаются нормы: Q55A7Obiectio3, assert-h77cc3373a56e52a1da3d1a1ebb7a46e66c5d9fb5eb595a308a6effac178c4aed, assert-hbf749b859d4a8c8cabd4e1c6598e294d9c4532ce9a3e7ff253a2fff918fbd6e2

la · official · sha256:005d9848d5afa71db8e2cde24176844568f1e503bd72035404d7052780158e59LA

Respondeo dicendum quod nullum opus potest esse virtuosum nisi debitis circumstantiis vestiatur; inter quas una est debitum tempus, secundum illud Eccle. VIII, omni negotio tempus est et opportunitas. Quod non solum in exterioribus operibus, sed etiam in interiori sollicitudine locum habet. Unicuique enim tempori competit propria sollicitudo, sicut tempori aestatis competit sollicitudo metendi, tempori autumni sollicitudo vindemiae. Si quis ergo tempore aestatis de vindemia iam esset sollicitus, superflue praeoccuparet futuri temporis sollicitudinem. Unde huiusmodi sollicitudinem tanquam superfluam dominus prohibet, dicens, nolite solliciti esse in crastinum. Unde subdit, crastinus enim dies sollicitus erit sibi ipsi, idest, suam propriam sollicitudinem habebit, quae sufficiet ad animum affligendum. Et hoc est quod subdit, sufficit diei malitia sua, idest afflictio sollicitudinis.

Ссылаются нормы: Q55A7Respondeo, assert-h0c58886860b646bfc0ddb60003af25373651eac4936bdde483f88afb7fcf6966

la · official · sha256:631de9dbf9f4570d60e4528350d1dc80c44cd77318e5ddb673fe3848976cc210LA

Sed contra est quod dominus dicit, Matth. VI, nolite solliciti esse in crastinum. Cras autem ibi ponitur pro futuro, sicut dicit Hieronymus.

Ссылаются нормы: assert-h311e338c2048ad2f816a9622c0a4d4aa733bbc293441917005157cdb3f8966b0

la · official · sha256:18ba4a8c9e528e44dfe05bfb4b285bfb40c8e43f4a4b85867215e5201d8458aeLA

Ad primum ergo dicendum quod luxuria, propter vehementiam delectationis et concupiscentiae, totaliter opprimit rationem, ne prodeat in actum. In praedictis autem vitiis aliquis usus rationis est, licet inordinatus. Unde praedicta vitia non oriuntur directe ex luxuria. Quod autem philosophus Venerem dolosam appellat, hoc dicitur secundum quandam similitudinem, inquantum scilicet subito hominem surripit, sicut et in dolis agitur; non tamen per astutias, sed magis per violentiam concupiscentiae et delectationis. Unde et subdit quod Venus furatur intellectum multum sapientis.

Ссылаются нормы: Q55A8Ad1, assert-hde4f5a0b13e3a435f338a957e5a026fb41d434d5b1c4469b7ebcc466902db31f

la · official · sha256:49a24aa48ec047f533ef204d957b4bf7c8810cf7acdd2caaddec8bdb5300feaaLA

Ad secundum dicendum quod ex insidiis agere ad quandam pusillanimitatem pertinere videtur, magnanimus enim in omnibus vult manifestus esse, ut philosophus dicit, in IV Ethic. Et ideo quia superbia quandam similitudinem magnanimitatis habet vel fingit, inde est quod non directe ex superbia huiusmodi vitia oriuntur, quae utuntur fraude et dolis. Magis autem hoc pertinet ad avaritiam, quae utilitatem quaerit, parvipendens excellentiam.

Ссылаются нормы: Q55A8Ad2, assert-h058dee4a171af303c0229109f043c1f56cdd9c34f41367e02559b82d01cd7602

la · official · sha256:335622e49749c606e7c09022f1c38643bedf3c79b5f2b18bc92e508b19b1804aLA

Ad tertium dicendum quod ira habet subitum motum, unde praecipitanter agit et absque consilio; quo utuntur praedicta vitia, licet inordinate. Quod autem aliqui insidiis utantur ad caedes aliorum, non provenit ex ira, sed magis ex odio, quia iracundus appetit esse manifestus in nocendo, ut dicit philosophus, in II Rhet.

Ссылаются нормы: Q55A8Ad3, assert-h62eb28363e963c0b509c67d9086e24a20d0391d96d5e3786a3fa46629414cc33

la · official · sha256:cb6517b42e034e11f870f9dec53b94f07afd46e9abc93fc57fc22ea936fd6cd5LA

Ad octavum sic proceditur. Videtur quod huiusmodi vitia non oriantur ex avaritia. Quia sicut dictum est, per luxuriam maxime ratio patitur defectum in sua rectitudine. Sed huiusmodi vitia opponuntur rationi rectae, scilicet prudentiae. Ergo huiusmodi vitia maxime ex luxuria oriuntur, praesertim cum philosophus dicat, in VII Ethic., quod Venus est dolosa, et eius corrigia est varia, et quod ex insidiis agit incontinens concupiscentiae.

Ссылаются нормы: Q55A8Obiectio1, assert-h035ffc57d4dd4eef9c7c2dca767f8902d9be1a8d306d9263cde705fadf0c4d87, assert-h3d8f22129a35e82169fb7bc4074fd83bb3967b4347b82b14150ad460361bffe2

la · official · sha256:d7760326a913e3eb627fb17b11bb677ae0b157e942774cf07ce9e62722f90db6LA

Praeterea, praedicta vitia habent quandam similitudinem prudentiae, ut dictum est. Sed ad prudentiam, cum sit in ratione, maiorem propinquitatem habere videntur vitia magis spiritualia, sicut superbia et inanis gloria. Ergo huiusmodi vitia magis videntur ex superbia oriri quam ex avaritia.

Ссылаются нормы: Q55A8Obiectio2, assert-h1194505f0207bc4a281f64c1a4bf20a4c70925e450392915aee9012f854fa61b, assert-hbad8ad670dfc062acee7828dfece0e6c3ce7c3492e4b275cf519dc6f8ccab6d1

la · official · sha256:f21441a9311c65ca3a97330df482b4915c56c228db39b8cc18cc5e728d989063LA

Praeterea, homo insidiis utitur non solum in diripiendis bonis alienis, sed etiam in machinando aliorum caedes, quorum primum pertinet ad avaritiam, secundum ad iram. Sed insidiis uti pertinet ad astutiam, dolum et fraudem. Ergo praedicta vitia non solum oriuntur ex avaritia, sed etiam ex ira.

Ссылаются нормы: Q55A8Obiectio3, assert-h1fe0354bfd990f0c163962ce9c3862cad83ff9eca75b9015daf95d27fb3718f0, assert-hd7c33599b84692cb45298c8d3805525edc5d1e9a118d253812e052403fedd5d9

la · official · sha256:68601987407dd9f1a6359becaefe5c304bc506f7afe4369a75996c69ba84b191LA

Respondeo dicendum quod, sicut dictum est, prudentia carnis et astutia, cum dolo et fraude, quandam similitudinem habent cum prudentia in aliquali usu rationis. Praecipue autem inter alias virtutes morales usus rationis rectae apparet in iustitia, quae est in appetitu rationali. Et ideo usus rationis indebitus etiam maxime apparet in vitiis oppositis iustitiae. Opponitur autem sibi maxime avaritia. Et ideo praedicta vitia maxime ex avaritia oriuntur.

Ссылаются нормы: Q55A8Respondeo, assert-h039ed16d39b16ef8cf6f5a1b68e9779bdd88ffe4c216cfb9759491d3511c543e

la · official · sha256:fc9bda8169c4535df0323992890d4c42b9f87b2a954af8628a2e29fdb92831b9LA

Sed contra est quod Gregorius, XXXI Moral., ponit fraudem filiam avaritiae.

Ссылаются нормы: assert-h3662903ca06258bed7b4d918bfadf10d75e76f96a148631a75711dcc7b6162e7

la · official · sha256:f2b32668759ad4d421e8fe242d9012edaac07c3de57cfc1d2fd407e727a5b1d2LA

Deinde considerandum est de vitiis oppositis prudentiae quae habent similitudinem cum ipsa. Et circa hoc quaeruntur octo. Primo, utrum prudentia carnis sit peccatum. Secundo, utrum sit peccatum mortale. Tertio, utrum astutia sit peccatum speciale. Quarto, de dolo. Quinto, de fraude. Sexto, de sollicitudine temporalium rerum. Septimo, de sollicitudine futurorum. Octavo, de origine horum vitiorum.

la · official · sha256:ad9cd24ed91bdfbddfe5279f85c6d4c0b726a940af6d99b3ab5beda813564f8fLA

Ad primum ergo dicendum quod licet prudentia sit simpliciter principalior virtus aliis virtutibus moralibus, iustitia tamen principalius respicit rationem debiti, quod requiritur ad praeceptum, ut supra dictum est. Et ideo principalia praecepta legis, quae sunt praecepta Decalogi, magis debuerunt ad iustitiam quam ad prudentiam pertinere.

Ссылаются нормы: Q56A1Ad1, assert-he4588c75ac0e2f5c440ab22a9976774574e0a8f11991412d5fca5cbdaa9f5cef

la · official · sha256:e8b86dbb6fd630b652885c76fc5bcc26d1844cd3c0bcfb37ff50f355937d3044LA

Ad secundum dicendum quod doctrina evangelica est doctrina perfectionis, et ideo oportuit quod in ipsa perfecte instrueretur homo de omnibus quae pertinent ad rectitudinem vitae, sive sint fines sive ea quae sunt ad finem. Et propter hoc oportuit in doctrina evangelica etiam de prudentia praecepta dari.

Ссылаются нормы: Q56A1Ad2, assert-h5aa11d8fa4a3e43737f15d7414f5489d7b08bfb11f6ea3bd91e9f4e3d6bee3e1

la · official · sha256:cf386251479c8f1f5a612f3ad54b542e73788503f7745065cb2f7e4a2ef6b1faLA

Ad tertium dicendum quod sicut alia doctrina veteris testamenti ordinatur ad praecepta Decalogi ut ad finem, ita etiam conveniens fuit ut in subsequentibus documentis veteris testamenti homines instruerentur de actu prudentiae, qui est circa ea quae sunt ad finem.

Ссылаются нормы: Q56A1Ad3, assert-h115ddc70a49a748e550b899f5eb66be1c7a735266fb3a841d073ce6ef71612e2

la · official · sha256:ef1af9d84ceaf17701006d2fc2b7b6141d4dca0e9323e4854e9847b79058c48fLA

Ad primum sic proceditur. Videtur quod de prudentia fuerit dandum aliquod praeceptum inter praecepta Decalogi. De principaliori enim virtute principaliora praecepta dari debent. Sed principaliora praecepta legis sunt praecepta Decalogi. Cum ergo prudentia sit principalior inter virtutes morales, videtur quod de prudentia fuerit dandum aliquod praeceptum inter praecepta Decalogi.

Ссылаются нормы: Q56A1Obiectio1, assert-h05ea9d6ff1409dc574e8c6778d6116dcb76cceffa43173ceec48c5111ff03190, assert-h774b3db8158886893a405d2d5f5c27cfbb04ca347f645d13e72fd08850ac8d55

la · official · sha256:a1f73cc332b8ee05a1447384c1228fb01c17ae0de35b21eebb45a2cd7dac8040LA

Praeterea, in doctrina evangelica continetur lex maxime quantum ad praecepta Decalogi. Sed in doctrina evangelica datur praeceptum de prudentia, ut patet Matth. X, estote prudentes sicut serpentes. Ergo inter praecepta Decalogi debuit praecipi actus prudentiae.

Ссылаются нормы: Q56A1Obiectio2, assert-h64b8ec970e10d2b281c441c312c50eace4cde8719dc68719f6f3871a874947b7, assert-ha111078549040b712e8303de5be8e1fb9a5c1ad8367d1f38b46f78143b280070

la · official · sha256:6a5b2d600e7b7408e46ed5a3c496932bfc7f89c8725e2ab4a39cd21dc03d6b2fLA

Praeterea, alia documenta veteris testamenti ad praecepta Decalogi ordinantur, unde et Malach. ult. dicitur, mementote legis Moysi, servi mei, quam mandavi ei in Horeb. Sed in aliis documentis veteris testamenti dantur praecepta de prudentia, sicut Prov. III, ne innitaris prudentiae tuae; et infra, IV cap., palpebrae tuae praecedant gressus tuos. Ergo et in lege debuit aliquod praeceptum de prudentia dari, et praecipue inter praecepta Decalogi.

Ссылаются нормы: Q56A1Obiectio3, assert-h6143199faaf04b8a02b32a3ef6246428c39a5390c7e351ce989f1263d0ce0162, assert-hac65bd82b2f05ab9d7bcb70d40d8dcbe6619428783d5bde4abfb59c839178271

la · official · sha256:4895d055eff6df6adc18890451580d49ce80d867b6e73895f9acfe0bf1c59c83LA

Respondeo dicendum quod, sicut supra dictum est cum de praeceptis ageretur, praecepta Decalogi, sicut data sunt omni populo, ita etiam cadunt in aestimatione omnium, quasi ad naturalem rationem pertinentia. Praecipue autem sunt de dictamine rationis naturalis fines humanae vitae, qui se habent in agendis sicut principia naturaliter cognita in speculativis, ut ex supradictis patet. Prudentia autem non est circa finem, sed circa ea quae sunt ad finem, ut supra dictum est. Et ideo non fuit conveniens ut inter praecepta Decalogi aliquod praeceptum poneretur ad prudentiam directe pertinens. Ad quam tamen omnia praecepta Decalogi pertinent secundum quod ipsa est directiva omnium virtuosorum actuum.

Ссылаются нормы: Q56A1Respondeo, assert-h790a1451c811f771bebe51affbe4b1fd68d28b504ab684d8fcb80387106ccec1

la · official · sha256:fca511c8a12a642f2a86c71b9bd3e7fad2766979dafbc44ca147e6c8aa95f29aLA

Sed contrarium patet enumeranti praecepta Decalogi.

Ссылаются нормы: assert-h245822f0fda34eabbd5369ba32a551346d10052339d54b656103cc4b22ace4af

la · official · sha256:e6b26f4e480e7eb0513ef8d8c9581f68bf79ea8aed97f568ea5ea01c88c065a7LA

Ad primum ergo dicendum quod illa vitia quae directe opponuntur prudentiae manifesta contrarietate non ita pertinent ad iniustitiam sicut executio astutiae. Et ideo non ita prohibentur in lege sicut fraus et dolus, quae ad iniustitiam pertinent.

Ссылаются нормы: Q56A2Ad1, assert-h19f6887e01d551a0530e56d0751e082bbe346ed01981f180642342db110bf204

la · official · sha256:299873e1e7a367b1a09b02630c8b88742fa312cd604969ce87a9aef738179430LA

Ad secundum dicendum quod omnis fraus vel dolus commissa in his quae ad iustitiam pertinent potest intelligi esse prohibita, Lev. XIX, in prohibitione calumniae. Praecipue autem solet fraus exerceri et dolus in emptione et venditione, secundum illud Eccli. XXVI, non iustificabitur caupo a peccato labiorum. Propter hoc specialiter praeceptum prohibitivum datur in lege de fraude circa emptiones et venditiones commissa.

Ссылаются нормы: Q56A2Ad2, assert-h1dbecd0c6fe5f3ba6059c5672bc4842cf32172d9f001a2ede1162d05560c4f91

la · official · sha256:d07c4f235b5f0f61e2284f29587daefa32a209ff468ea8a261c835979c32f532LA

Ad tertium dicendum quod omnia praecepta de actibus iustitiae in lege data pertinent ad executionem prudentiae, sicut et praecepta prohibitiva data de furto, calumnia et fraudulenta venditione pertinent ad executionem astutiae.

Ссылаются нормы: Q56A2Ad3, assert-h46230d773587facf116624503666b3f3642304ab87a178aa1f878f6325d70e9c

la · official · sha256:fa976931e51bc4d5874df3661fff713500171d1fbc890365fc659bc8ca82c889LA

Ad secundum sic proceditur. Videtur quod in veteri lege fuerint inconvenienter praecepta prohibitiva proposita de vitiis oppositis prudentiae. Opponuntur enim prudentiae non minus illa quae habent directam oppositionem ad ipsam, sicut imprudentia et partes eius, quam illa quae cum ipsa similitudinem habent, sicut astutia et quae ad ipsam pertinent. Sed haec vitia prohibentur in lege, dicitur enim Lev. XIX, non facies calumniam proximo tuo; et Deut. XXV, non habebis in sacculo tuo diversa pondera, maius et minus. Ergo et de illis vitiis quae directe opponuntur prudentiae aliqua praecepta prohibitiva dari debuerunt.

Ссылаются нормы: Q56A2Obiectio1, assert-h7b4b163763d3e710f83b241ddcb545181dc87d64863e8fc729530dd982f2a6ec, assert-h874c14c862d95516b17181132cf7ea42075cce3873bb47e4092b527319cab5ea

la · official · sha256:3017ad8b08d466c9572476efd407e49c200c6c3c4784fba2f6627f5f050e0ef8LA

Praeterea, in multis aliis rebus potest fraus fieri quam in emptione et venditione. Inconvenienter igitur fraudem in sola emptione et venditione lex prohibuit.

Ссылаются нормы: Q56A2Obiectio2, assert-h9144b70d02e6ea626f940c89b6d47932022a6b943cfbfacd4428e85e963679bc

la · official · sha256:40994671a4e9a278ea447085b8df917779fc64271bfd93fb0d94d2650e401764LA

Praeterea, eadem ratio est praecipiendi actum virtutis et prohibendi actum vitii oppositi. Sed actus prudentiae non inveniuntur in lege praecepti. Ergo nec aliqua opposita vitia debuerunt in lege prohiberi.

Ссылаются нормы: Q56A2Obiectio3, assert-h76e16c0c08123a1de56a0ba90bc33c0d6c15c953ed81f1be93c0b120dbd93ca8, assert-ha1abea1c0e8146c72e48a294d7747e1dc310fa482821f868930b537003d84384

la · official · sha256:4e13b1ed50a15d73c702efed6c5c4e193795a861111d9af96f2adae5ffeeaa39LA

Respondeo dicendum quod, sicut supra dictum est, iustitia maxime respicit rationem debiti, quod requiritur ad praeceptum, quia iustitia est ad reddendum debitum alteri, ut infra dicetur. Astutia autem quantum ad executionem maxime committitur in his circa quae est iustitia, ut dictum est. Et ideo conveniens fuit ut praecepta prohibitiva darentur in lege de executione astutiae inquantum ad iniustitiam pertinet, sicut cum dolo vel fraude aliquis alicui calumniam ingerit, vel eius bona surripit.

Ссылаются нормы: Q56A2Respondeo, assert-h20e7707e1039fa8de83c32fea32246c56043f6b8fdef29fe11624d36eedc7ec4

la · official · sha256:8f88daafbce99cbc5fa1577d4cb480c9b7352fed36a99513bacbea98ccd590cbLA

Sed contrarium patet per praecepta legis inducta.

Ссылаются нормы: assert-h15f40218d941079de6852e9f0171990bc16e0dc6856a6f52093c741c1b257da1

la · official · sha256:74fda8c32e8277ead2cdc67d48c80b4b60fe74ae8544b1f0aacc8fbddb6f1e19LA

Deinde considerandum est de praeceptis ad prudentiam pertinentibus. Et circa hoc quaeruntur duo. Primo, de praeceptis pertinentibus ad prudentiam. Secundo, de praeceptis pertinentibus ad vitia opposita.