Қазақ грамматикасы: фонетика, сөзжасам, морфология, синтаксис (академиялық грамматика, 2002)

kk-KZ · official · sha256:2ead42ff456de27f44f7c9336d855286ebd1e7ec35e94a4744dc3ee68da6da0bKK-KZ

§ 101. Шылау Дереккөзі: ҚАЗАҚ ГРАММАТИКАСЫ. Фонетика, сөзжасам, морфология, синтаксис. - Астана, 2002. - 784 б. (556, 557-беттен алынды) Авторы: Ұжымдық еңбек Мәтін типі: академиялық грамматика Жылы: 2002 Мысалы: мен (бен, пен), және, да, де, та, те, бірақ, алайда, дегенмен, әйтпесе, сонда да, әлде, біресе, кейде, яки, не, немесе, не, немесе, болмаса, я, яки, өйткені, себебі, неге десең, сондықтан, сол себепті, егер, егер де, онда. Толық лексикалық мағынасы жоқ, тек сөз бен сөзді, сөйлем мен сөйлемді байланыстырып немесе белгілі бір сөздердің жетегінде қолданылып, оған әртүрлі грамматикалық мағына үстеу үшін қолданылатын көмекші сөздер шылау деп аталады.

Ссылаются нормы: QgShylauBailanystyrady, QgShylauZhetekte, QgZhalgaulyqShylau

kk-KZ · official · sha256:3d1d71226fb17e590b752c2d3bb9ad57bd77539369f3f5a0c3be534e183bd8f3KK-KZ

§ 102. Септеуліктер Дереккөзі: ҚАЗАҚ ГРАММАТИКАСЫ. Фонетика, сөзжасам, морфология, синтаксис. - Астана, 2002. - 784 б. (559-беттен алынды) Авторы: Ұжымдық еңбек Мәтін типі: академиялық грамматика Жылы: 2002 Мысалы: Ел үшін еңбек етсең, халқың сүймек, Біз үшін отқа, суға түсіп жүр деп (Торайғыров). Ана тілі халық болып жасалғаннан бері жан дүниесінің айнасы (Аймауытов). Септеуліктер септік жалғаудың мағынасы мен атқаратын қызметіне ұқсайды. Олар сөйлемде мынадай қызмет атқарады. Біріншіден, түбір тұлғалы сөз бен барыс, шығыс, көмектес септіктеріндегі есім сөздермен тіркесіп келіп, оларды екінші сөзге сабақтастыра байланыстырып, мезгілдік, мекендік, себептік, мақсаттық қатынастағы сөз тіркестерін жасайды.

Ссылаются нормы: QgSepteulikSeptiktiEsimmen, QgSepteulikTubirTulgamen

kk-KZ · official · sha256:4d5729ee16942bc6ec5308ccfd1a5646ed76003bb86ba9a0674eaa0a48db393bKK-KZ

§ 103. Демеуліктер Дереккөзі: ҚАЗАҚ ГРАММАТИКАСЫ. Фонетика, сөзжасам, морфология, синтаксис. - Астана, 2002. - 784 б. (562-беттен алынды) Авторы: Ұжымдық еңбек Мәтін типі: академиялық грамматика Жылы: 2002 Мысалы: 1. Сұраулық демеуліктер: ма/ме, ба/бе, па/пе, ше; 2. Күшейтпелі демеуліктер: -ақ, -ай, -ау, әсіресе, да/де, та/те. 3. Шектеу (тежеу) демеуліктері: ғана (қана), тек, -ақ;. 4. Болжалдық демеуліктер: -мыс/-міс, -ау. 5. Болымсыздық, қарсы мәнді, салыстыру мағынасындағы демеуліктер: түгіл, тұрсын, тұрмақ, құрылым. 6. Нақтылау мәнді демеуліктер: қой/ ғой, -ды/-ді, -ты/-ті. 7. Қомсыну мәнді демеуліктер: екеш. Демеуліктер - өз шылауында тұрған сөздерге әртүрлі грамматикалық мағына, реңк үстейтін сөздер. Демеуліктердің білдіретін мағыналары сан алуан. Олар өзі қатысты сөздерге я сөйлемге сұраулық, шектік, нақтылық, күшейту, тежеу, болжалдық, күмән сияқты грамматикалық мағыналар үстейді.

Ссылаются нормы: QgBolymsyzdyqDemeulikDemeulik, QgBolymsyzdyqDemeulikQurylym, QgBolymsyzdyqDemeulikTugil, QgBolymsyzdyqDemeulikTurmaq, QgBolymsyzdyqDemeulikTursyn, QgBolzhaldyqDemeulikAu, QgBolzhaldyqDemeulikDemeulik, QgBolzhaldyqDemeulikMysMis, QgKusheitkishDemeulikAi, QgKusheitkishDemeulikAq, QgKusheitkishDemeulikAsirese, QgKusheitkishDemeulikAu, QgKusheitkishDemeulikDaDeTaTe, QgKusheitkishDemeulikDemeulik, QgNaqtylauDemeulikDemeulik, QgNaqtylauDemeulikDyDi, QgNaqtylauDemeulikQoiGoi, QgNaqtylauDemeulikTyTi, QgQomsynuDemeulikDemeulik, QgQomsynuDemeulikEkesh, QgQyzmetiBarBayandauyshtyNaqtylau, QgQyzmetiBarBolzhal, QgQyzmetiBarBolzhalBasymdau, QgQyzmetiBarKusheitu, QgQyzmetiBarNaqtylau, QgQyzmetiBarQarsyQoyu, QgQyzmetiBarQomsynu, QgQyzmetiBarSalystyru, QgQyzmetiBarSuraulyq, QgQyzmetiBarTezheu, QgShekteuDemeulikAq, QgShekteuDemeulikDemeulik, QgShekteuDemeulikGana, QgShekteuDemeulikTek, QgSuraulyqDemeulikDemeulik, QgSuraulyqDemeulikMaMeBaBePaPe, QgSuraulyqDemeulikShe

kk-KZ · official · sha256:d3ed5f6aa9aff7dc4026c6b24c3e6e735f65e72bf6d35416bb5725df71d71304KK-KZ

§ 104. Сұраулық демеуліктер Дереккөзі: ҚАЗАҚ ГРАММАТИКАСЫ. Фонетика, сөзжасам, морфология, синтаксис. - Астана, 2002. - 784 б. (562-беттен алынды) Авторы: Ұжымдық еңбек Мәтін типі: академиялық грамматика Жылы: 2002 Мысалы: Е, сендер ме? Сендер беріп жібересіңдер ме? (Әуезов). - Бозбалалар неге өлең айтпайды? - Қыздар ше? (Майлин). Сұраулық демеуліктер кһбіне баяндауыш құрамында келіп, сұраулық мағына береді.

Ссылаются нормы: QgBayandauyshEmesBolsaTuzhyrymZhengiledi, QgQyzmetiBarSuraulyq, QgSuraulyqDemeulikBayandauyshta, QgSuraulyqDemeulikSuraulyqMagyna

kk-KZ · official · sha256:425010234c6568aabd4c63ba9fa2bc5d8f22318687e4e9a2b0837b0c206f683eKK-KZ

§ 105. Күшейткіш демеуліктер Дереккөзі: ҚАЗАҚ ГРАММАТИКАСЫ. Фонетика, сөзжасам, морфология, синтаксис. - Астана, 2002. - 784 б. (562-беттен алынды) Авторы: Ұжымдық еңбек Мәтін типі: академиялық грамматика Жылы: 2002 Мысалы: Өлеңге әркімнің-ақ бар таласы (Абай). Жарасбай әсіресе, мол шығынмен, әупіріммен орнында қалды (Әуезов). Тыныштықты бұзып жау тисе, жауға біз де тиеміз (Жамбыл). Бай ауылда жоқ мінез көріп, таңданып та қояды (Мүсірепов). Сары алтын, сопы меруерт, қарағым-ай (Ақан сері). Қалай апарамыз, қарағым-ау, біздің қолымыздан не келеді? (Мүсірепов). Күшейткіш демеуліктердің қатарына -ақ, -ау, -ай, әсіресе, да/де, та/те шылаулары жатады. Күшейткіш демеуліктері сөйлемге, айтылған ойға күшейту мәнін қосу үшін қолданылады.

Ссылаются нормы: QgKusheitkishDemeulikAi, QgKusheitkishDemeulikAq, QgKusheitkishDemeulikAsirese, QgKusheitkishDemeulikAu, QgKusheitkishDemeulikDaDeTaTe, QgKusheitkishDemeulikKusheitedi, QgQyzmetiBarKusheitu

kk-KZ · official · sha256:b5ab610ff563442299141a54c65748748d18a66aaa4c36837b0e7b1f0b315ba9KK-KZ

§ 106. Шектеу демеуліктері Дереккөзі: ҚАЗАҚ ГРАММАТИКАСЫ. Фонетика, сөзжасам, морфология, синтаксис. - Астана, 2002. - 784 б. (563-беттен алынды) Авторы: Ұжымдық еңбек Мәтін типі: академиялық грамматика Жылы: 2002 Мысалы: Ермекбай тек түнере берді (Әбішев). Абайлар үй ішімен ақырын ғана амандасты (Әуезов). Тек қана түс артынан болған жүрек құйынын аңғарды (Әуезов); Мен тентек пе, түбінде кім жазалы, Қайғыны жіберуші өзі-ақ сынар (Абай). Шектік (тежеу) демеуліктері -ғана (қана), тек, ақ тіркескен сөздеріне шек қойып, тежеу мағынасын үстеу үшін қолданылады.

Ссылаются нормы: QgQyzmetiBarTezheu, QgShekteuDemeulikAq, QgShekteuDemeulikGana, QgShekteuDemeulikTek, QgShekteuDemeulikTezheidi

kk-KZ · official · sha256:f5f2a09c6a4f5bf17c56ba1d60a7cdca4ef84c8649ff17af2f37eacb4634e685KK-KZ

§ 107. Нақтылау мәнді демеуліктер Дереккөзі: ҚАЗАҚ ГРАММАТИКАСЫ. Фонетика, сөзжасам, морфология, синтаксис. - Астана, 2002. - 784 б. (563-беттен алынды) Авторы: Ұжымдық еңбек Мәтін типі: академиялық грамматика Жылы: 2002 Мысалы: Енді көрісер-көріспесіміз екіталай ғой (Сейфуллин). Ақылсыз достан ақылды дұшпан артық-ты (Шалкиіз). Кешегі Ұзақ ауылында болған тінту осы сөздің салдарынан туған-ды (Әуезов). Нақтылау сәнді демеуліктеріне қой/ғой, ды/ді, ты/ті шылаулары жатады. Қой/ғой демеуліктері тіркескен сөздеріне нақтылау тұжырымдау мағынасын үстеу үшін қолданылады. ды/ді, ты/ті демеуліктері сөйлемде баяндауыш болып тұрған сөзге тіркесіп, оның мағынасын нақтылай түсу үшін қолданылады.

Ссылаются нормы: QgDyDiBayandauyshtyNaqtylaidy, QgNaqtylauDemeulikDyDi, QgNaqtylauDemeulikQoiGoi, QgNaqtylauDemeulikTyTi, QgQoiGoiNaqtylaidy, QgQyzmetiBarBayandauyshtyNaqtylau, QgQyzmetiBarNaqtylau, QgTyTiBayandauyshtyNaqtylaidy

kk-KZ · official · sha256:163a09a3f743a8b6ac906ef48e902ebb159f47f09a7a9d7af032d983e4f61ac7KK-KZ

§ 108. Болжалдық демеуліктер Дереккөзі: ҚАЗАҚ ГРАММАТИКАСЫ. Фонетика, сөзжасам, морфология, синтаксис. - Астана, 2002. - 784 б. (563-беттен алынды) Авторы: Ұжымдық еңбек Мәтін типі: академиялық грамматика Жылы: 2002 Мысалы: Жас келіншек те ол десе жанын қоярға жер таппайды-мыс (Есенберлин). Жиналған халық осыны тілейді-ау деймін (Әуезов). Болжалдық демеуліктерге -мыс (-міс) және -ау шылаулары жатады. -мыс (-міс) демеулігі сөйлеушінің айтылған ойға күмәндануын, сенімсіздікті білдіру үшін қолданылады. -ау демеулігі болжалдық келер шақ есімшеге тіркесіп, солмағынаны басымдау етіп көрсету үшін қолданылады.

Ссылаются нормы: QgAuBolzhaldyqtyBasymdaidy, QgBolzhaldyqDemeulikAu, QgBolzhaldyqDemeulikMysMis, QgMysMisKumandanudyBildiredi, QgQyzmetiBarBolzhal, QgQyzmetiBarBolzhalBasymdau

kk-KZ · official · sha256:d3d472da0303a66dce626599cf2e5644350334775e54401716fb90399db47551KK-KZ

§ 109. Болымсыздық, салыстыру және қарсы мәнді демеуліктер Дереккөзі: ҚАЗАҚ ГРАММАТИКАСЫ. Фонетика, сөзжасам, морфология, синтаксис. - Астана, 2002. - 784 б. (563-беттен алынды) Авторы: Ұжымдық еңбек Мәтін типі: академиялық грамматика Жылы: 2002 Мысалы: Бұл шырақ өшпес түгіл, лаулап жанар (Дөнентаев). Байтал түгіл бас қайғы (Мақал). Сол ғұрлым жоқпын ба (Әбішев). Жанымның сол ғұрлым болмағанына өкінемін ("Ана тілі"). Болымсыздық, қарсы мәнді, салыстыру мағынасындағы демеуліктерге түгіл, тұрсын, тұрмақ, құрылым сөздері жатады. Түгіл, тұрсын, тұрмақ демеуліктері есім сөз, үстеу, етістіктермен тіркесіп келіп, болымсыздық, қарсы қою мағынасын білдіреді. Ғұрлым демеулігі салыстыру мәнін білдіру үшін қолданылады.

Ссылаются нормы: QgBolymsyzdyqDemeulikQurylym, QgBolymsyzdyqDemeulikTugil, QgBolymsyzdyqDemeulikTurmaq, QgBolymsyzdyqDemeulikTursyn, QgGurlymSalystyrady, QgQyzmetiBarQarsyQoyu, QgQyzmetiBarSalystyru, QgTugilQarsyQoyady, QgTurmaqQarsyQoyady, QgTursynQarsyQoyady

kk-KZ · official · sha256:8a1c816d3b5540e6067ec5850d961e82640a69060bb7de1fce449556d91d63f4KK-KZ

§ 110. Қомсыну мәнді демеуліктер Дереккөзі: ҚАЗАҚ ГРАММАТИКАСЫ. Фонетика, сөзжасам, морфология, синтаксис. - Астана, 2002. - 784 б. (563-беттен алынды) Авторы: Ұжымдық еңбек Мәтін типі: академиялық грамматика Жылы: 2002 Мысалы: Түйе екеш түйесіне дейін егін көрсе, таптап беріп тұрса керек (Кекілбаев). Қожа екеш қожасына дейін бір ауыз бірдемені орысшалаған болып ... (Мүсірепов). Қомсыну мәнді демеулігіне екеш шылауы жатады. Бұл шылау тіркескен сөзіне қомсыну, менсінбеу мағынасын үстейді.

Ссылаются нормы: QgEkeshQomsynady, QgQomsynuDemeulikEkesh, QgQyzmetiBarQomsynu

kk-KZ · official · sha256:39f937e569fd2ee7efef499a908255088ae36b75bed5c7b20acd46844dc86c14KK-KZ

§ 111. Жалғаулықтар Дереккөзі: ҚАЗАҚ ГРАММАТИКАСЫ. Фонетика, сөзжасам, морфология, синтаксис. - Астана, 2002. - 784 б. (557-беттен алынды) Авторы: Ұжымдық еңбек Мәтін типі: академиялық грамматика Жылы: 2002 Мысалы: наданның түсінгені көп пен дүрмек (Абай). Қадірдің киімі жұқа, әрі денсаулығы да мықты емес (Мұқанов). Әй, ол жеңер сені, себебі келешек онікі ғой (Сонда). Жалғаулықтар - лексикалық мағынасы жоқ, сөз бен сөзді, сөйлем мен сөйлемді әртүрлі ыңғайды (мағыналық қатынаста) салаластыра байланыстыратын сөздер. Мағыналық қатынастарымен байланысты олар бірнеше топқа бөлінеді: 1. Ыңғайластық жалғаулықтар: мен (бен, пен), және, да, де, та, те, әрі; 2. Қарсылықты жалғаулықтар: бірақ, алайда, дегенмен, әйтпесе, сонда да, әйткенмен; 3. Талғаулықты жалғаулықтар: әлде, біресе, не, немесе, болмаса, я, яки, кейде; 4. Себептік жалғаулықтар: себебі, өйткені, неге десең; 5. Себеп-салдарлық жалғаулықтар: сондықтан, сол себепті, себебі, өйткені; 6. Шарттық жалғаулықтар: егер, егер де, онда.

Ссылаются нормы: QgQarsylyqty111Zhalgaulyq, QgQarsylyqtyZhalgaulyq111Aitkenmen, QgQarsylyqtyZhalgaulyq111Aitpese, QgQarsylyqtyZhalgaulyq111Alaida, QgQarsylyqtyZhalgaulyq111Biraq, QgQarsylyqtyZhalgaulyq111Degenmen, QgQarsylyqtyZhalgaulyq111SondaDa, QgSebepSaldarlyq111Zhalgaulyq, QgSebepSaldarlyqZhalgaulyq111Oitkeni, QgSebepSaldarlyqZhalgaulyq111Sebebi, QgSebepSaldarlyqZhalgaulyq111SolSebepti, QgSebepSaldarlyqZhalgaulyq111Sondyqtan, QgSebeptik111Zhalgaulyq, QgSebeptikZhalgaulyq111NegeDesen, QgSebeptikZhalgaulyq111Oitkeni, QgSebeptikZhalgaulyq111Sebebi, QgSharttyq111Zhalgaulyq, QgSharttyqZhalgaulyq111Eger, QgSharttyqZhalgaulyq111EgerDe, QgSharttyqZhalgaulyq111Onda, QgTalgaulyqty111Zhalgaulyq, QgTalgaulyqtyZhalgaulyq111Alde, QgTalgaulyqtyZhalgaulyq111Birese, QgTalgaulyqtyZhalgaulyq111Bolmasa, QgTalgaulyqtyZhalgaulyq111Keide, QgTalgaulyqtyZhalgaulyq111Ne, QgTalgaulyqtyZhalgaulyq111Nemese, QgTalgaulyqtyZhalgaulyq111Ya, QgTalgaulyqtyZhalgaulyq111Yaki, QgYnggailastyq111Zhalgaulyq, QgYnggailastyqZhalgaulyq111Ari, QgYnggailastyqZhalgaulyq111DaDeTaTe, QgYnggailastyqZhalgaulyq111MenBenPen, QgYnggailastyqZhalgaulyq111Zhane, QgZhalgaulyqSalalastyrady, QgZhalgaulyqShylau

kk-KZ · official · sha256:951e4423d8e8d2b105e0b2172b92cd9df8e216daddbbd0f311753a054862b61cKK-KZ

§ 112. Қарсылықты мәнді жалғаулықтар Дереккөзі: ҚАЗАҚ ГРАММАТИКАСЫ. Фонетика, сөзжасам, морфология, синтаксис. - Астана, 2002. - 784 б. (558-беттен алынды) Авторы: Ұжымдық еңбек Мәтін типі: академиялық грамматика Жылы: 2002 Мысалы: Әрине, көп үй мәселесі оңай шешілген жоқ, бірақ оңай шешілмеуінің өзінде үлкен дұрыстық бар еді (Мұстафин). Қарсылықты жалғаулықтар салаласа байланысатын сөйлемдер арасындағы қарсылық мәнді білдіру үшін қолданылады. Қарсылық мәнді жалғаулықтарға бірақ, алайда, әйтсе де, әйткенмен, сөйтсе де, онда да, дегенмен шылаулары жатады.

Ссылаются нормы: QgQarsylyq112Bildiredi, QgQarsylyqty112Zhalgaulyq, QgQarsylyqtyZhalgaulyq112Aitkenmen, QgQarsylyqtyZhalgaulyq112AitseDe, QgQarsylyqtyZhalgaulyq112Alaida, QgQarsylyqtyZhalgaulyq112Biraq, QgQarsylyqtyZhalgaulyq112Degenmen, QgQarsylyqtyZhalgaulyq112OndaDa, QgQarsylyqtyZhalgaulyq112SoitseDe

kk-KZ · official · sha256:523b55e85c713850042ccea924c6375ca00b8a48ddbf60f9a97d11c3b731380aKK-KZ

§ 113. Себеп мәнді жалғаулықтар Дереккөзі: ҚАЗАҚ ГРАММАТИКАСЫ. Фонетика, сөзжасам, морфология, синтаксис. - Астана, 2002. - 784 б. (559-беттен алынды) Авторы: Ұжымдық еңбек Мәтін типі: академиялық грамматика Жылы: 2002 Мысалы: Ешкім үндемейді, өйткені бұндағы кісілердің бәрі де қарт әйелдің даусын білетін (Нұрпейісов). Әй, ол жеңер сені, себебі келешек оныкі ғой (Мұқанов). Себептік қатынасты білдіретін жалғаулықтарға өйткені, себебі шылаулары жатады. Бұл шылаулар салалас құрмаластың жай сөйлемдерін байланыстырып, соңғы сөйлем алдыңғы сөйлемдегі іс-әрекеттің себебін білдіреді.

Ссылаются нормы: QgSebep113Bildiredi, QgSebep113Zhalgaulyq, QgSebepZhalgaulygy113Oitkeni, QgSebepZhalgaulygy113Sebebi

kk-KZ · official · sha256:9fcb46a4023af8f29f349e9a0c9758ee06d9b18d16beebd5ff977e0c3819f378KK-KZ

§ 114. Салдар мәнді жалғаулықтар Дереккөзі: ҚАЗАҚ ГРАММАТИКАСЫ. Фонетика, сөзжасам, морфология, синтаксис. - Астана, 2002. - 784 б. (559-беттен алынды) Авторы: Ұжымдық еңбек Мәтін типі: академиялық грамматика Жылы: 2002 Мысалы: Оңай алдаймын дейтін, сондықтан оңай алданатын анайы мінездері жоқ емес (Мүсірепов). Ал мынау өз бетімен тәрбиеленген, сондықтан ол қисық болып өскен (Алтынсарин). Салдар мәнді шылауларға сондықтан, сол себепті жалғаулықтары жатады. Олар құрмаластың жай сөйлемдердің арасында қолданылып, соңғы сөйлем құрамына енеді. Бұлар болған іс-әрекеттің нәтижесін, салдарын білдіру үшін қолданылады.

Ссылаются нормы: QgSaldar114Bildiredi, QgSaldar114SongySoilemde, QgSaldar114Zhalgaulyq, QgSaldarZhalgaulygy114SolSebepti, QgSaldarZhalgaulygy114Sondyqtan

kk-KZ · official · sha256:ab28d7754a9bbd7369e0e577c1c2207b35c84936588096ff107a84d307e926a1KK-KZ

§ 115. Шарт мәнді жалғаулықтар Дереккөзі: ҚАЗАҚ ГРАММАТИКАСЫ. Фонетика, сөзжасам, морфология, синтаксис. - Астана, 2002. - 784 б. (559-беттен алынды) Авторы: Ұжымдық еңбек Мәтін типі: академиялық грамматика Жылы: 2002 Мысалы: Сонау бақша ішінен табылармын, Егер мені іздесең, көңіліңе алып (Абай). Сөйлемдер арасында шарттық қатынасты білдіруге егер, онда шылаулары қызмет етеді.

Ссылаются нормы: QgShart115Bildiredi, QgShart115Zhalgaulyq, QgShartZhalgaulygy115Eger, QgShartZhalgaulygy115Onda

kk-KZ · official · sha256:4c02bd5cc33901607ec8e5a8659102cddb1c59ccd3bab4c1d0e32557dfbb6895KK-KZ

§ 116. Талғау мәнді жалғаулықтар Дереккөзі: ҚАЗАҚ ГРАММАТИКАСЫ. Фонетика, сөзжасам, морфология, синтаксис. - Астана, 2002. - 784 б. (558-беттен алынды) Авторы: Ұжымдық еңбек Мәтін типі: академиялық грамматика Жылы: 2002 Мысалы: Біреудің бағына, малына күндестік қылып, я көрсе қызарлық қылып, көз алартпақ лайық па? (Абай). Әлде көштен қалғандықтан ба, әлде Жабайға жаны ауыра ма, әйтеуір жүзінде едәуір қуаңдық бар (Мүсірепов). Кейде бұзақылыққа, кейде дұрыстыққа еріп кететіндігі бар (Сонда). Не билікті, не ауылнайлықты бермей отыр (Шәріпов). Қосқа бір кірдім, бір шықтым (Мұқанов). Жалғаулықтың талғау мәнді білдіретін түрлеріне мына шылаулар жатады: біресе, болмаса, әлде, не, немес, я, яки, мейлі, бір.

Ссылаются нормы: QgTalgau116Bildiredi, QgTalgau116Zhalgaulyq, QgTalgauZhalgaulygy116Alde, QgTalgauZhalgaulygy116Bir, QgTalgauZhalgaulygy116Birese, QgTalgauZhalgaulygy116Bolmasa, QgTalgauZhalgaulygy116Meili, QgTalgauZhalgaulygy116Ne, QgTalgauZhalgaulygy116Nemes, QgTalgauZhalgaulygy116Ya, QgTalgauZhalgaulygy116Yaki

kk-KZ · official · sha256:e246b0e400573f8a61bb43c4e1a1824c0e8389bf218c37ee333f28200fe63422KK-KZ

§ 117. Ыңғайластық жалғаулықтар Дереккөзі: ҚАЗАҚ ГРАММАТИКАСЫ. Фонетика, сөзжасам, морфология, синтаксис. - Астана, 2002. - 784 б. (557-беттен алынды) Авторы: Ұжымдық еңбек Мәтін типі: академиялық грамматика Жылы: 2002 Мысалы: Балаға тең көрінер бай мен кедей (Торайғыров); Сені ойда орыс, қырда қазақ түгел біледі және сыйлайды (Әуезов); Қазақ тілі әрі бай, әрі көркем тіл (М.Әуезов). Өзі де, баласы да үндемейді. Ыңғайластық жалғаулықтар бірыңғай салаласа байланысатын сөйлем мен тең дәрежедегі сөздер, сөз тіркестерін байланыстырып, ыңғайластық қатынасты білдіреді. Жалғаулықтың бұл тобына мен (бен, пен), және, да, де, та, те, әрі шылаулары жатады.

Ссылаются нормы: QgYnggailastyq117Bildiredi, QgYnggailastyq117Zhalgaulyq, QgYnggailastyqZhalgaulyq117Ari, QgYnggailastyqZhalgaulyq117DaDeTaTe, QgYnggailastyqZhalgaulyq117MenBenPen, QgYnggailastyqZhalgaulyq117Zhane