Постановление Правления Агентства Республики Казахстан по регулированию и развитию финансового рынка от 29 сентября 2025 года № 61 «Об утверждении Правил создания провизий (резервов) в соответствии с международными стандартами финансовой отчетности и требованиями законодательства Республики Казахстан о бухгалтерском учете и финансовой отчетности»

kk-KZ · official · sha256:53ec9e40c73decd6add09199a1f1a20b2a80329c89ab71a7189fd65d1e8e5ad4KK-KZ

1. Осы Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес провизиялар (резервтер) құру қағидалары (бұдан әрі – Қағидалар) Қазақстан Республикасының Салық кодексі 323-бабының 1 және 3-тармақтарына, "Мемлекеттік статистика туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 16-бабы 3-тармағының 2) тармақшасына сәйкес әзірленді және банктер (ұлттық даму институты болып табылатын, акцияларының бақылау пакеті ұлттық басқарушы холдингке тиесілі банкті қоспағанда), Қазақстан Республикасының бейрезидент-банктерінің филиалдары және банктік қарыз операцияларын жүргізуге арналған лицензияның негізінде банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдар (бұдан әрі – қаржы ұйымдары) үшін халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес провизиялар (резервтер) құру тәртібін айқындайды.

kk-KZ · official · sha256:a8d519e1db2255f6a502bef7cbcfd1cf570bbe0f4dd982182ebc14c77aef7f86KK-KZ

10. Кредиттік тәуекелдің ұлғаюы мынадай түрде айқындалады: 1) Қағидалардың 7-тармағына сәйкес есептелген қаржы активі бойынша дефолттың басталу тәуекелін бастапқы тану күнгі дефолттың басталу тәуекелімен салыстыру арқылы қаржы активінің күтулі қолданылу мерзімі ішінде дефолттың басталу тәуекелінің өзгеруі бағаланады; 2) шамадан тыс шығындар мен күш-жігерсіз қолжетімді дәлелді және расталған ақпарат талданады, ол бастапқы тану сәтінен бастап кредиттік тәуекелдің айтарлықтай ұлғаюын көрсетеді. Төменде аталған бір немесе бірнеше жағдайдың басталуы жеке қаржы активі бойынша кредиттік тәуекелдің едәуір ұлғаюы болып табылады: қарыз алушыда (қоса қарыз алушыда) банктің ішкі әдістемесіне (ішкі модельдеріне) сәйкес кредиттік тәуекелдің ұлғаюына сәйкес келетін ішкі рейтингтің (баллдың) болуы; есепті күнге қаржы активінің қолданыс мерзімі ішінде (бірақ 9 ХҚЕС енгізілген күннен ерте емес) дефолт ықтималдығы (PD) бастапқы тану кезінде оның мәнінен расталған статистикалық деректер негізінде қаржы ұйымы айқындаған мөлшерде, ал статистикалық деректер болмаған жағдайда – кемінде 200 (екі жүз) пайызға асып түседі. Кредиттік тәуекелдің едәуір ұлғаюын бағалау үшін Провизияларды (резервтерді) есептеу әдістемесінің немесе ішкі рейтингтік модельдің айтарлықтай өзгеру жағдайларын қоспағанда, 12 (он екі) ай ішінде 5 (бес) пайыздан асатын дефолт ықтималдығы бар кредиттер есепке алынады. Кредиттік тәуекелдің едәуір ұлғаюын бағалау үшін Провизияларды (резервтерді) есептеу әдістемесі немесе ішкі рейтингтік модель айтарлықтай өзгерген жағдайда 12 (он екі) ай ішінде 10 (он) пайыздан асатын дефолт ықтималдығы бар қарыздар есепке алынады; қаржы ұйымы қаржы ұйымының расталған статистикасы негізінде айқындалған, статистика болмаған жағдайда, егер дефолттың он екі айлық ықтималдығының абсолюттік мәні 20 (жиырма) пайыздан асатын болса, дефолттың абсолюттік ықтималдығының шекті мәнін белгілейді; негізгі борыш және (немесе) сыйақы бойынша мерзімі күнтізбелік 30 (отыз) күннен асатын мерзімі өткен берешектің болуы; белгілі бір қаржы активі немесе осындай күтілетін қолданыс мерзімі бар ұқсас қаржы активтері үшін кредиттік тәуекелдің сыртқы нарықтық көрсеткіштерінің айтарлықтай өзгеруі; контрагент үшін шартта көзделген жоспарлы төлемдерді жүзеге асыруға экономикалық ынталандыруды ұсынатын міндеттеме немесе кепілдіктер немесе тетіктер сапасы бойынша қамтамасыз ету құнының айтарлықтай өзгеруі, олар контрагент үшін шартта көзделген жоспарлы төлемдерді жүзеге асыруға экономикалық ынталандыруды азайтады немесе өзгеше түрде дефолттың туындау ықтималдығына әсер етеді; 9 ХҚЕС-ке сәйкес келетін және Провизияларды (резервтерді) есептеу әдістемесінде көзделген кредиттік тәуекелдің айтарлықтай ұлғаюының өзге де белгілері. Төменде аталған бір немесе бірнеше жағдайдың басталуы біртекті қаржы активтері бойынша кредиттік тәуекелдің едәуір ұлғаюы болып табылады: есепті күнге қаржы активінің қолданыс мерзімі ішінде (бірақ 9 ХҚЕС енгізілген күннен ерте емес) дефолт ықтималдығы (PD) бастапқы тану кезінде оның мәнінен расталған статистикалық деректер негізінде қаржы ұйымы айқындаған мөлшерде, ал статистикалық деректер болмаған жағдайда – кемінде 200 (екі жүз) пайызға асып түседі. Кредиттік тәуекелдің едәуір ұлғаюын бағалау үшін Провизияларды (резервтерді) есептеу әдістемесінің айтарлықтай өзгеру жағдайларын қоспағанда, 12 (он екі) ай ішінде 5 (бес) пайыздан асатын дефолт ықтималдығы бар қарыздар есепке алынады. Кредиттік тәуекелдің едәуір ұлғаюын бағалау үшін Провизияларды (резервтерді) есептеу әдістемесі немесе ішкі рейтингтік модель айтарлықтай өзгерген жағдайда 12 (он екі) ай ішінде 10 (он) пайыздан асатын дефолт ықтималдығы бар қарыздар есепке алынады; қаржы ұйымы қаржы ұйымының расталған статистикасы негізінде айқындалған, статистика болмаған жағдайда, дефолттың он екі айлық ықтималдығының абсолюттік мәні 20 (жиырма) пайыздан асатын болса, дефолттың абсолюттік ықтималдығының шекті мәнін белгілейді; негізгі борыш және (немесе) сыйақы бойынша мерзімі күнтізбелік 30 (отыз) күннен асатын мерзімі өткен берешектің болуы; 9 ХҚЕС-ке сәйкес келетін және Провизияларды (резервтерді) есептеу әдістемесінде көзделген кредиттік тәуекелдің айтарлықтай ұлғаюының өзге де белгілері.

kk-KZ · official · sha256:c535483b77eacc7f966739b709644d74f1c3b24c78f4d76611bfd9e37866441aKK-KZ

11. Қаржы активі (қаржы активтері) бойынша күтілетін кредиттік зиян кредиттік зиянды бағалау мүмкіндігін ескере отырып сараланған, яғни қаржы активінің (қаржы активтерінің) бүкіл күтілетін қолданыс мерзімі ішінде барлық толық алынбаған ақшаның келтірілген құны болып табылады. Қаржы активі (қаржы активтері) бойынша күтілетін кредиттік зиян Қағидаларға 1-қосымшаға сәйкес күтілетін кредиттік зиянды есептеу формуласы бойынша есептеледі және төмендегілерді: 1) ықтимал нәтижелердің диапазонын бағалау арқылы айқындалған, ықтималдығы ескерілген бейтарап және сараланған соманы; 2) ақшаның уақытша құнын; 3) шамадан тыс шығындарсыз немесе күш-жігерсіз есепті күнде қолжетімді болатын болжамды макроэкономикалық ақпаратты қоса алғанда, өткен оқиғалар, ағымдағы сапалы және сандық көрсеткіштер және болашақ экономикалық сапалы және сандық көрсеткіштердің болжамы туралы негізделген және расталған ақпаратты көрсететін тәсілмен бағаланады. Қаржы ұйымының Қағидаларға 1-қосымшаға сәйкес күтілетін кредиттік зиянды есептеу формуласында көзделген көрсеткіштер Провизияларды (резервтерді) есептеу әдістемесіне сәйкес осы тармақтың бірінші және екінші бөліктерінің талаптарына сәйкес келген жағдайда, күтілетін кредиттік зиянды есептеу формуласын өзгертуіне және (немесе) толықтыруына жол беріледі. Қарызды қайта құрылымдау және мәжбүрлі қайта құрылымдау фактісімен, қарыз бойынша мерзімін өткізіп алу күндерінің санымен қоса, бірақ онымен шектелмей, дефолт ықтималдығына (PD) әсер ететін сандық және сапалық факторлар Провизияларды (резервтерді) есептеу әдістемесінде айқындалады. Қағидаларда, Провизияларды (резервтерді) есептеу әдістемесінде және 9 ХҚЕС-те белгіленген құнсыздануды объективті растау болып табылатын оқиғаларға сәйкес дефолт басталған жағдайда дефолт ықтималдығы (PD) 1-ге тең болып қабылданады. Дефолт (LGD) жағдайында шығындар деңгейін бағалау кезінде жаңа қарыз беру есебінен қарызды қайта қаржыландыру, сондай-ақ мемлекеттік бағдарламаларды іске асыру шеңберінде алынған қарыздар қарызды өтеу ретінде есепке алынбайды. LGD бағалау кезінде қаржы ұйымы мыналарды есепке алады: 1) шектеу факторларына (меншік құқығын үшінші тұлғаларға беру және басқа да факторлар) байланысты кепіл мүлкін өндіріп алудың мүмкін болмау ықтималдығы және (немесе) өндіріп алынғаннан кейін кепіл мүлкін өткізудің мүмкін болмау ықтималдығы (кепіл мүлкінің қолайсыз сипаттамалары және басқа да факторлар); 2) Қағидалардың 17-тармағына сәйкес өтімділік коэффициенттері не өткізудің нақты және бағаланған құны, өткізу мерзімі мен шығасылары туралы тарихи деректер негізінде статистикалық талдауды пайдалана отырып бағаланған өтімділік коэффициенттері; 3) қосымша дисконттарды қолданудың өзге де жағдайлары; 4) дисконтталған ақшалай қайтарымдардың есебі; 5) кепіл мүлкінің құны мен осы мүлік қайтарылуына қамтамасыз ету болып табылатын қарыз алушы берешегінің арақатынасы; 6) кепіл мүлкін өндіріп алу немесе сату мүмкіндігінің болмауының белгісі болып табылатын кепіл мүлкі болған кезде берешекті толық есептен шығару фактісі; 7) заңды тұлғаларға қарыз бойынша LTV бағаланатын сегменттің LTV-мен салыстырғанда айтарлықтай ауытқуының болуы; 8) кепіл мүлкі болған кезде берешекті толық есептен шығару фактісі кепіл мүлкін өндіріп алу немесе сату мүмкіндігінің болмауының және қайтару деңгейі негізінде LGD қайта бағалау қажеттілігінің белгісі болып табылады; 9) кепіл мүлкін өндіріп алу немесе сату мүмкіндігінің болмауының белгісі болып табылатын кепіл мүлкі болған кезде берешекті есептен шығару деңгейі бойынша негізделген шекті мәндер, бұл қайтару деңгейі негізінде жеке негізде LGD қайта бағалау қажеттілігіне әкеп соғады. Дефолт тәуекеліне ұшыраған талаптар (EAD) есептелген сыйақыны ескере отырып, баланстық міндеттемелерді және кредиттік конверсияның тиісті коэффициентін қолдана отырып, баланстан тыс міндеттемелерді ескереді. Банктің болашақта қарыздар мен салымдарды EAD есептеу мақсаттары үшін орналастыруы бойынша ықтимал (шартты) міндеттемелер бойынша кредиттік конверсия коэффициенті қаржы ұйымының тарихи деректері негізінде айқындалады. Өзге жағдайларда кредиттік желілер бойынша кредиттік конверсия коэффициенті 1-ді құрайды. 3 (үш) жылдан кем емес кезеңдегі статистикамен расталған қаржы институтымен тиісті түрде бақыланатын, кері қайтару құқығы бар кредиттік лимиттің пайдаланылмаған бөлігі бойынша кредиттік конверсия коэффициенті 0-ді құрайды. Мерзімі өткен берешекті толық өтегенге дейін (күнтізбелік 15 (он бес) күннен астам) лимитті автоматты түрде бұғаттау мүмкіндігі болған кезде кредиттік конверсия коэффициенті 0-ді құрайды. Банктің болашақта қарыздар мен салымдарды орналастыруы бойынша ықтимал (шартты) міндеттемелер бойынша кредиттік конверсия коэффициенті, егер әрбір жеке траншты ресімдеу кезінде банк қарыз алушының қаржылық жай-күйінің өзекті мониторингінің болуын ескере отырып, ішкі және сыртқы ақпарат көздерін тексеру жолымен кредиттік тәуекелдің, кредиттік құнсызданудың айтарлықтай ұлғаю белгілерінің жоқтығын растаса, 0-ді құрайды. Қаржы ұйымы талдамалық және статистикалық есептермен бекітілген макроэкономикалық факторлардың өзгеруінің негізделген сценарийлерін айқындайды және оларды күтілетін кредиттік зиянды бағалау кезінде есепке алады. Провизияларды (резервтерді) есептеу әдістемесінде макроэкономикалық сценарийлер мен көрсеткіштерді есептеудің жалпы тәсілдері, сондай-ақ макроэкономикалық сценарийлерді әзірлеу және бекіту кезеңдері қамтылады. Макроэкономикалық сценарийлер мен көрсеткіштерді есептеудің егжей-тегжейлі сипаты банктің ішкі құжаттарында қамтылған.

Ссылаются нормы: EstNeuchtennyeFaktory, NeuchtennyyFaktor, OcenkaLgdPolnaya, assert-h281229a967860ee8d3380d789b0b9d7b535bbcc9789b1886ff61f415cb77b559, assert-h406b71c596c8fd8408e154bbdd29eead724440cc0cc82399589127f133cac636, assert-h4fd6ba0acd2d902c1a2eaf0eeba33ca282a02410b2417a389dd0acc9490cefbd, assert-h516c937ebf0e399838306e0767ca43e4a9c0829dfbb4ca208249eecef346ae31, assert-h7af748f85a9738fd072091d36d4028c4d24dcbe0ab5f089980e0a5a24a3f3da1, assert-h7c19f454f5629a6cbc9cdea3dfe388719cb659f681e68d6e81df39ff67def30c, assert-h909c0058c23ebf0f84857b37fd6d7520bcc09574c45356550c5a2d09873f8bb7, assert-hdf8180d6efe4343de0a28ff88656bfe4f0c2ae17ebe63e57b5bb04b503f2fcd5, assert-he55d7e0e3758d80e994aa981175a718ba78ac4d98ffb29bb9de091a8347d719f

kk-KZ · official · sha256:1296ac79bb36750d19edcbba45ab5ba988a4ac96ce98fd9fa519040a617141f2KK-KZ

12. Қаржы активі (қаржы активтері) бойынша кредиттік зиян шартта көзделген қаржы ұйымына шарт бойынша тиесілі ақша ағындары мен қаржы ұйымы алуды күтіп отырған ақша ағындары арасындағы келтірілген құнды білдіреді.

kk-KZ · official · sha256:8307af3133b0d34ec9b8eaa979c110ef79b310b17625acbb1767d2a829752147KK-KZ

13. Он екі айлық күтілетін кредиттік зиян Қағидалардың 2-қосымшасына сәйкес он екі айлық күтілетін кредиттік зиянды есептеу формуласы бойынша есептеледі және бүкіл мерзімі ішіндегі күтілетін кредиттік зиянның бір бөлігі болып табылады және осындай дефолттың болу ықтималдығын ескере отырып сараланған, дефолт есепті күннен кейін он екі ай ішінде (не егер қаржы активінің күтілетін қолданыс мерзімі он екі айдан кем болса, неғұрлым қысқа кезең ішінде) болған кезде орын алатын ақшаны толық алмауды білдіреді. Қаржы ұйымының Қағидаларға 2-қосымшаға сәйкес он екі айлық күтілетін кредиттік зиянды есептеу формуласында көзделген көрсеткіштер Провизияларды (резервтерді) есептеу әдістемесіне сәйкес осы тармақтың бірінші бөлігінің талаптарына сәйкес келген жағдайда он екі айлық күтілетін кредиттік зиянды есептеу формуласын өзгертуіне және (немесе) толықтыруына жол беріледі.

kk-KZ · official · sha256:7f04064bcaf20a5557422fe34acf17d8702a3f61a2b6cf5b47e485c395333b3fKK-KZ

14. Иеленген немесе құрылған кредиттік-құнсызданған қаржы активі болып табылмайтын, есепті күндегі жағдай бойынша қолда бар кредиттік зиян қаржы активінің жалпы баланстық құны мен қаржы активі бойынша бастапқы тиімді пайыздық мөлшерлемені пайдалана отырып дисконтталған болашақ ақша ағындарының келтірілген құны арасындағы айырма ретінде және қаржы ұйымының ішкі құжаттарында айқындалған сценарийлерде "going-concern" әдісі мен "gone-concern" әдісі бойынша орташа алынған нәтиженің ықтималдығы ескеріле отырып бағаланады. "Going-concern" әдісі және "gone-concern" әдісі бойынша сценарийлер мен нәтиженің ықтималдығын айқындауға, "going-concern" әдісі және "gone-concern" әдісі бойынша келтірілген ағындарды есептеуге қойылатын талаптар Провизияларды (резервтерді) есептеу әдістемесінде белгіленеді. Болашақ ақша ағындарының келтірілген құны және болашақ ақша ағындарының таза келтірілген құны Қағидаларға 3-қосымшаға сәйкес болашақ ақша ағындарының келтірілген құнының формуласы немесе болашақ ақша ағындарының таза келтірілген құнының формуласы бойынша есептеледі.

Ссылаются нормы: ImeyushchiesyaUbytki

kk-KZ · official · sha256:aa39c5d7ce2ecf70209c599ccd73ce60b0ab60230059a7c935600aa9e3777d10KK-KZ

15. Кредиттік-құнсызданған қаржы активі контрагенттің провизияларды (резервтерді) қалыптастыру күніне қаржы активінің жалпы баланстық құнын қаржы активінің кредиттік-құнсызданған қаржы активтері санатына көшу сәтіндегі берешек сомасына тең немесе одан төмен деңгейге дейін төмендетуге әкеп соғатын кемінде 12 (он екі) ай кезең үшін берешекті өтеген жағдайда және бағалау күніне Провизияларды (резервтерді) есептеу әдістемесінде белгіленген қаржы активінің құнсыздану белгілері негізінде құнсыздануды объективті растау болып табылатын оқиғалар болмаған жағдайда, кредиттік тәуекелдің айтарлықтай ұлғаю белгілері бар қаржы активтері санатына өтеді. Кредиттік тәуекелдің айтарлықтай ұлғаю белгілері бар қаржы активі контрагенттің провизияларды (резервтерді) қалыптастыру күніне қаржы активінің жалпы баланстық құнын кредиттік тәуекелдің айтарлықтай ұлғаю белгілері бар және провизияларды (резервтердің) қалыптастыру күніне кредиттік тәуекелдің едәуір ұлғаюының болмау белгілері бар қаржы активтері санатына көшу сәтіндегі берешек сомасына тең немесе одан төмен деңгейге дейін төмендетуге әкеп соғатын берешекті өтеген жағдайда Қағидалардың 8-тармағына сәйкес олар бойынша күтілетін он екі айлық кредиттік зиянға тең сомада қалыптастырылатын қаржы активтері санатына өтеді. Құнсыздану сатылары арасындағы қарыздың ауысу (қайта сыныптау) талаптары мынадай талаптардың біреуін немесе бірнешеуін қамтиды, бірақ олармен шектелмейді: 1) оның ішінде қарыз алушының қаржылық жай-күйінің нашарлауы байқалмайтын мәжбүрлі қайта құрылымдау берілген күннен басталатын кезең қаржы ұйымының ішкі құжатында айқындалады және кемінде 12 (он екі) айды құрайды. Ұжымдық негізде бағаланатын жеке тұлғаларға берілген қарыздар бойынша жетінші төлемнен бастап мерзімін өткізіп алуға шығу серпінінің тұрақтанғанын растайтын, жеке тұлғаларға берілген қайта құрылымдалған қарыздарды өтеудің тарихи статистикасы болған кезде кемінде 6 (алты) ай кезеңін пайдалануға рұқсат етіледі. Қағидалардың 16-тармағында айқындалған құнсыздануды объективті растау болып табылатын өзге оқиғалар бойынша – кредиттік құнсыздану сатысының нашарлауына әкеп соққан осы оқиға алып тасталған кезден бастап; 2) құнсыздану кезеңі өзгермейтін жағдайлар (төлемдердің едәуір кейінге қалдырылуы және басқа да жағдайлар); 3) кредиттік құнсызданудан кейін қарыз алушы енгізген төлемдердің жалпы сомасы бұрын мерзімі өткен берешектің мөлшерінен көп немесе тең болады; 4) құнсыздану сатысын жақсарту үшін талап етілетін өзге де талаптар.

Ссылаются нормы: PerehodVStadiyuUvelicheniyaRiska

kk-KZ · official · sha256:089063caa357308c9690199fef36449f330ae0912ac80ed9d1e7da6b79c08b8eKK-KZ

16. Жеке қаржы активі бойынша құнсызданудың объективті растамасы болып табылатын мынадай бір немесе бірнеше оқиғаның болуы бағаланады: 1) қарыз алушының айтарлықтай қаржылық қиындықтары: Жеке тұлғалар үшін: қарыз алушыда (қоса қарыз алушыда) қаржы ұйымының ішкі әдістемесіне (ішкі модельдеріне) сәйкес құнсыздану деңгейіне сәйкес келетін ішкі рейтингтің (баллдың) болуы; қарыз алушының (қоса қарыз алушының) кірістері немесе төлем қабілеттілігі деңгейінің едәуір нашарлауы және (немесе) міндеттемелерді өтеу үшін кірістердің жеткіліксіздігі; еңбек немесе коммерциялық қызметінің болмауы; қарыз алушыға (қоса қарыз алушыға) материалдық зиян келтірген немесе оған өзге коммерциялық қызметті жалғастыруға мүмкіндік бермейтін факторлардың болуы; қарыз алушының қайтыс болуы; кредиттік досьенің болмауы. Заңды тұлғалар үшін: қарыз алушыда (қоса қарыз алушыда) банктің ішкі әдістемесіне (ішкі модельдеріне) сәйкес құнсыздану деңгейіне сәйкес келетін ішкі рейтингтің (баллдың) болуы; төменде атап көрсетілген екі және одан да көп жағдайлар басталған кезде қаржылық есептілікті, ақша қаражатының қозғалысы бойынша үзінді көшірмелерді, мониторингтік есептерді және жалпыға қолжетімді көздерден алынған өзге де ақпаратты талдау кезінде анықталған қарыз алушының елеулі қаржылық қиындықтары туралы негізделген және расталатын ақпараттың болуы: теріс меншікті капитал; соңғы 12 (он екі) айда меншікті капиталдың 50 (елу) пайыздан астам азаюы; соңғы 12 (он екі) айда түсімнің 30 (отыз) пайыздан астам төмендеуі. соңғы 12 (он екі) айда ірі клиентті жоғалту және алыстырудың болмауы; міндеттемелердің активтерге арақатынасы 0,8-ден астамды құрайды. Бұл коэффициент "Микроқаржылық қызмет туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 3-бабы 1-1-тармағының 3) тармақшасына сәйкес қызметін жүзеге асыратын микроқаржы ұйымдары болып табылатын қарыз алушыларға қолданылмайды; пайыздар бойынша шығыстарға EBIT (пайыздар мен салықтар шегерілгенге дейінгі пайда) қатынасы ретінде есептелетін пайыздарды өтеу коэффициенті 1,5-тен кем болады; ағымдағы активтердің ағымдағы міндеттемелерге қатынасы ретінде есептелетін ағымдағы өтімділіктің орташа жылдық коэффициенті соңғы 12 (он екі) айда 1-ден кем болады. соңғы 12 (он екі) айдағы ақша қаражатының қозғалысы туралы есепке сәйкес теріс орташа жылдық ақша операциялық ағыны; форс-мажорлық мән-жайлардың, сондай-ақ қарыз алушыға (қоса қарыз алушыға) материалдық залал келтірген, бірақ оның қызметін тоқтатуға әкеп соқпаған өзге де мән-жайлардың болуы; жаңа қол қойылған қаржылық есептіліктің болмауы (провизияларды есептеуге дейін 6 (алты) айдан ерте емес күнге); кредиттік досьенің болмауы; Инвестициялық саты кезеңінде Қағидалардың 3-тармағының 4) тармақшасының екінші бөлігінде көзделген талаптарға сәйкес келетін инвестициялық қарыздарға қатысты инвестициялық қарыздар бойынша құнсызданудың объективті растамасы болып табылатын мынадай: инвестициялық жобаны іске асыру мерзімдерінің бизнес-жоспардан 6 (алты) айдан астам артта қалуы болған; инвестициялық жоба бойынша нақты ағындар қарыз алушының бизнес-жоспарында көзделген ағындардан 30 (отыз) пайыздан астам төмен болған; қарыз алушының (кепілгердің, қоса қарыз алушының) қарыз шарты бойынша төлем мерзімін бұзудың жоғары тәуекелі туралы объективті ақпарат болған оқиғалар; инвестициялық жобаны іске асыруда тәуекелге әкеліп соғатын форс-мажорлық мән-жайлар танылады; 2) шарт талаптарын бұзу, оның ішінде: негізгі борыш және (немесе) сыйақы бойынша мерзімі күнтізбелік 60 (алпыс) күннен асатын мерзімі өткен берешектің болуы; айналым қаражатын толықтыруға арналған қаржыландыру жағдайларын қоспағанда, кредиттік желі мөлшерінің 25 (жиырма бес) пайызынан астам қарызды мақсатсыз пайдалану; 3) соңғы 12 (он екі) айдағы қарызды мәжбүрлі қайта құрылымдау; 4) қарыз алушының банкроттығы немесе өзге де қаржылық қайта ұйымдастырылуы ықтималдығының пайда болуы: қарыз алушының банкроттық туралы өтініш беруі; қарыз алушының төлем қабілетсіздігі басталған жағдайда оның берешегін өтеу бойынша қарыз алушымен оның берешегін өтеу бойынша шарттық міндеттемелері бар тұлғалар тобының шоғырландырылған қаржылық есептілігі активтерінің 10 (он) пайызынан астам активтерімен қарыз алушының берешегін өтеу бойынша шарттық міндеттемелері бар заңды тұлғаның қарыз алушының төлем қабілетсіздігі басталған жағдайда банкроттық туралы өтініш беруі; 5) Провизияларды (резервтерді) есептеу әдістемесінде белгіленген өзге жағдайлар; Қаржы ұйымы бір мезгілде мынадай талаптарды орындаған кезде қаржы активтерінің өзге санатына құнсыздану белгілері бар жеке қаржы активін айқындайды: қаржы ұйымының ішкі құжаттарына сәйкес негізделген дәлелдер мен тиісті есеп айырысуларды көрсете отырып, қаржы ұйымының тәуекелдерді басқару бөлімшесінің жеке қаржы активін кредиттік-құнсызданған қаржы активтері санатына енгізбеу жөніндегі қорытындысының болуы; қаржыландыру туралы шешім қабылдаған қаржы ұйымының уәкілетті алқалы органының жеке қаржы активінің кредиттік-құнсызданған қаржы активтері санатына жатқызылмауы жөніндегі шешімінің болуы; қаржы активтерінің өзге санатына жатқызылуы тиіс, құнсыздану белгілері бар жеке қаржы активтерінің жиынтық жалпы баланстық құны қаржы ұйымының меншікті капиталының 5 (бес) пайызынан аспайды. Рейтингтік бағалаудың үлгісін жасау саласындағы халықаралық ұйымдардың (сарапшылардың) не (немесе) олардың мамандандырылған бөлімшелерінің қатысуымен әзірленген және тестілеуден өткен немесе Standard & Poor’s (Стандард энд Пурс) агенттігінің "А-"-тен төмен емес рейтингі немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар бас қаржы ұйымымен әзірлеген ішкі рейтинг үлгісі болған кезде, қаржы ұйымы қарыз алушының айтарлықтай қаржылық қиындықтарының бар екендігін анықтау мақсаты үшін ішкі рейтингті пайдаланады. Рейтингтік бағалаудың үлгісін жасау саласындағы халықаралық ұйымдар (сарапшылар) мыналар болып табылады: Standard & Poor’s Financial Services LLC (Стандард энд Пурс Файнэншл Сервисез); Fitch Ratings Inc. (Фич Рейтингс); Moody’s Investors Service (Мудис Инвесторс Сервис); Oliver Wyman (Оливер Вайман); Boston Consulting Group (Бостон консалтинг групп); McKinsey & Company (Маккинзи энд компани); Fair, Isaac and Company (FICO) (Фэйр, Исаак энд Компани); Experian plc. (Экспириан); Deloitte Touche Tohmatsu Limited (Делойт Туш Томацу Лимитед); Ernst & Young Global Limited (Эрнст энд Янг Глобал Лимитед); KPMG (КиПиЭмДжи); PricewaterhouseCoopers International Limited (ПрайсуотерхаусКуперс Интернэшнл Лимитед). Рейтингтік модельдердің кемсітушілік қабілетін зерттеу үшін келесі статистикалық құралдардың бірі қолданылады: GINI-index (Джини-индекс); AUC (Area Under the Curve – "қисықпен көрсетілген алаң"); Kendall Tau’s (Кендалл Тау); басқа статистикалық әдістер. Рейтингтік модель жарамды және келесі өлшемшарттар сақталған кезде пайдалануға рұқсат етіледі: статистикалық өлшемшарттар келесі мәндердің бірін қабылдаған кезде жақсы кемсітушілік қабілетке ие болады: AUC қисығы > 70 (жетпіс) пайыз, GINI-index > 40 (қырық) пайыз, Kendall Tau's > 60 (алпыс) пайыз; модельді құру үшін пайдаланылатын статистикалық деректердің маңыздылығы кемінде 3 (үш) жылды құрайды; сандық көрсеткіштердің салмағы кемінде 40 (қырық) пайызды құрайды. Валидацияны қаржы ұйымының тәуелсіз бөлімшесі не тәуелсіз үшінші тарапты тарта отырып, 2 (екі) жылда кемінде 1 (бір) рет жүзеге асырады. Рейтингтік модельді валидациялауға жауапты тәуелсіз бөлімше мынадай талаптарға сәйкес келеді: бөлімше модель құралдарын әзірлеуге және қолдауға, сондай-ақ кредиттік тәуекел процестері мен рәсімдерін өңдеуге арналған басқа функцияларға тәуелсіз; бөлімше рейтингтер беруге және кредиттеуге қатысатын тұлғаларға тәуелсіз; бөлімше рейтингтер беруге және кредит беруге жауапты тұлғаларға есеп бермейді; бөлімше ішкі аудит қызметіне тәуелсіз. Рейтингтік модель валидациясына қатысушылар мынадай талаптарға сәйкес келеді: статистика, математика, деректер туралы ғылым немесе онымен байланысты сандық салаларда магистр дәрежесінің (немесе баламасының) болуы; 4 (төрт) жылдан астам қаржы қызметтерінде модельдерді әзірлеу мен тексеру тәжірибесінің болуы; деректерді өңдеу және талдау құралдарымен және статистикалық құралдармен жұмыс істеудің 4 (төрт) жылдан астам практикалық тәжірибесінің болуы; 4 (төрт) жылдан астам статистикалық талдау, деректердің үлкен көлемін өңдеу және үрдістерді талдау тәжірибесінің болуы. Толық негіздемелер берілген валидация нәтижелері қаржы ұйымының немесе Қазақстан Республикасының бейрезидент-банкінің басқару органына (Қазақстан Республикасының бейрезидент-банкінің филиалы үшін) ұсынылады.

kk-KZ · official · sha256:70d1d43e18ff966afa273b9797b37ca17c902a5391ed684db6dee4f22c6779a9KK-KZ

17. Күтілетін кредиттік залалдарды есептеу кезінде қаржы ұйымы кепіл мүлкін кемінде екі жыл кезең ішінде өткізу туралы расталатын ақпаратты ескереді. Күтілетін кредиттік залалдарды есептеу үшін кепіл мүлкін өткізу туралы расталатын ақпарат болмаған кезде қаржы ұйымы қамтамасыз ету құнына өтімділік коэффициенттерін мынадай тәртіппен қолданады: 1) тұрғын үй және (немесе) коммерциялық жылжымайтын мүлік түріндегі қамтамасыз ету, оның ішінде жер учаскелері – 0,7; 2) жүк көлік құралдары түріндегі қамтамасыз ету – 0,5; 3) жеңіл көлік құралдары түріндегі қамтамасыз ету – 0,6; 4) жабдық түріндегі қамтамасыз ету – 0,55; 5) тауар-материалдық құндылықтар, сатуға дайын өнім түріндегі қамтамасыз ету – 0,4; 6) екінші деңгейдегі банк не Standard & Poor's (Стандард энд Пурс) рейтингтік агенттігінің Қазақстан Республикасының тәуелсіз рейтингінен төмен емес рейтингі немесе басқа рейтингтік агенттіктердің біреуінің ұқсас деңгейдегі рейтингі бар заңды тұлға не квазимемлекеттік сектор субъектісі берген кепілдіктерді қоспағанда, жеке және (немесе) заңды тұлғалардың кепілдіктері түріндегі қамтамасыз ету – 0; 7) мүлік түріндегі, оның ішінде болашақта түсетін ақша түріндегі қамтамасыз ету – 0; 8) талаптары (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 15886 болып тіркелген) "Пруденциалдық нормативтер мен өзге де сақталуы міндетті нормалар мен лимиттерді, банк капиталының мөлшерін және ашық валюталық позицияны есептеу қағидалары мен лимиттерін есептеудің нормативтік мәндері мен әдістемелерін белгілеу туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2017 жылғы 13 қыркүйектегі № 170 қаулысында (бұдан әрі – № 170 қаулы) көзделген банктік қарыз шарты бойынша кепіл болып табылатын Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жасалған мемлекеттік-жекешелік әріптестік шарты бойынша инвестициялық шығындардың өтемақысын есептеуге арналған шотқа аударылатын ақшалай түсімдер бойынша мемлекеттік әріптеске қойылатын талаптардың құқықтарын болашақта офтейк-келісімшарты бойынша түсетін ақша түріндегі қамтамасыз ету – 0,5; 9) өтімділігі жоғары бағалы қағаздар түріндегі қамтамасыз ету – 0,95; 10) екінші деңгейдегі банк, Standard & Poor's (Стандард энд Пурс) рейтингтік агенттігінің Қазақстан Республикасының тәуелсіз рейтингінен төмен емес рейтингі немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар заңды тұлға; квазимемлекеттік сектор субъектісі берген кепілдіктер түріндегі қамтамасыз ету - 1; 11) ақша түріндегі қамтамасыз ету - 1; 12) экспортты қолдау жөніндегі функцияларды жүзеге асыратын ұлттық компаниямен жасалған және Қазақстан Республикасы Үкіметінің мемлекеттік кепілдігі бар сақтандыру төлемі бойынша міндеттемелерді сөзсіз және қайтарып алынбайтын орындау туралы тармақтары бар сақтандыру шарттары түріндегі қамтамасыз ету – 1; 13) талаптары № 170 қаулыда көзделген астық қолхаттары бойынша талаптар құқықтары түрінде қамтамасыз ету – 0,5. Осы тармақтың бірінші бөлігінде көрсетілмеген, олар бойынша екі жылдан кем емес кезеңде кепіл мүлкін сату туралы растайтын ақпарат жоқ қамтамасыз етудің өзге де түрлері бойынша қаржы ұйымының күтілетін кредиттік шығындарды есептеу кезінде Провизияларды (резервтерді) есептеу әдістемесінде көзделген қамтамасыз ету құнына өтімділік коэффициенттерін, бірақ 0,5-тен аспайтын мөлшерде қолдануға рұқсат беріледі. Провизияларды (резервтерді) есептеу әдістемесінде көзделмеген қамтамасыз ету түрлері бойынша нөлге тең өтімділік коэффициенті қолданылады.

kk-KZ · official · sha256:acff1329e38b6603143e660b286950e7472dd5164de788f999af61e03953af8fKK-KZ

18. Шартты міндеттемелер бойынша күтілетін кредиттік шығындар қаржы ұйымы қаржы құралын ұстаушыдан, борышкерден не кез келген басқа тараптан алуды күтетін сомаларды шегергенде, қаржы құралын ұстаушы көтеретін кредиттік шығындарды оған өтейтін күтілетін төлемдерді білдіреді. Бұл тармақ активтері жеке негізде бағаланатын контрагенттердің шартты міндеттемелеріне қатысты қолданылады.

kk-KZ · official · sha256:2263c6f58a01a0e063949db8e4f0f4266fc595c1892f000d3b59e9f4b87737bcKK-KZ

19. Есепті күні сатып алынған немесе құрылған кредиттік-құнсызданған қаржы активі (қаржы активтері) бойынша қаржы ұйымы шығынға бағалау резерві ретінде тек барлық мерзімге күтілетін кредиттік шығындардың өзгерістерін бастапқы кезде таныған сәттен бастап жинақталғандарын ғана таниды. Мерзімі үш жылдан асатын және өтелуі бір мезгілде негізгі борыштың 50%-нан (елу пайызынан) астам және сыйақының 50%-нан (елу пайызынан) астам қарыздар қарыздың соңғы жылы жүзеге асырылып, сатып алынған немесе құрылған кредиттік-құнсызданған қаржы активтеріне жатады. Мұндай қарыздар өзара байланысты тараптардың не өзара байланысты тараптардың міндеттемелері бойынша үшінші тұлғалардың пайдасына берілген қаржы активі ретінде танылады.

kk-KZ · official · sha256:93e4df303adfe29282f0cfd4a3e6cf2aa3c0412c841bd8a9c3024b351e177fa2KK-KZ

2. Қағидаларда мынадай ұғымдар пайдаланылады: 1) ақшаны толық алмау – қарыз шартына сәйкес қаржы ұйымына тиесілі ақша ағындары және қаржы ұйымы алуды күтіп отырған ақша ағындары арасындағы айырма; 2) берешек – қарыз алушы өтемеген, қарыз шартының талаптарына сәйкес негізгі борыш, есептелген сыйақы және (немесе) өзге төлемдер түріндегі талаптың сомасы; 3) біртекті қаржы активтері – кредиттік тәуекелдің сипаттамаларына ұқсас сипаттамалары бар қаржы активтерінің тобы; 4) дефолт – төлеу мерзімі күнтізбелік 90 (тоқсан) күннен өтіп кеткен мерзімі өткен төлемнің (төлемдердің) болуы не осы тармақшада көзделген бір немесе одан көп жағдайдың болуы. Дефолтты айқындау мақсаттары үшін қаржы ұйымы мынадай ахуалдарды қабылдайды: қарыз алушының банктегі басқа қарыздары бойынша күнтізбелік 90 (тоқсан) күннен астам мерзімі бар мерзімі өткен берешектің болуы; қарыз алушының қаржылық жағдайының нашарлау көрсеткіші ретінде басқа банктердегі қарыздар бойынша күнтізбелік 90 (тоқсан) күннен астам мерзімі бар мерзімі өткен берешектің болуы; қарыз алушының қаржылық жағдайының нашарлауына байланысты қарыз бойынша сыйақыны есептеуді тоқтата тұру; қарыз берілген сәттен бастап кредиттік тәуекелдің айтарлықтай ұлғаюына байланысты қарыз алушы берешегінің бір бөлігін және (немесе) бүкіл сомасын есептен шығару; қарыздарды айтарлықтай дисконтпен сату; қарызды мәжбүрлеп қайта құрылымдау; "Оңалту және банкроттық туралы" Қазақстан Республикасының Заңына (бұдан әрі – Оңалту және банкроттық туралы заң) сәйкес қарыз алушыны банкрот деп тану туралы талап-арыз беру; Оңалту және банкроттық туралы заңға сәйкес қарыз алушының өзін банкрот деп тану туралы сотқа өтініш жасауы; "Қаржы құралдары" халықаралық қаржылық есептілік стандартына (бұдан әрі – 9-ХҚЕС) сәйкес келетін және Қағидаларға сәйкес бекітілген Провизияларды (резервтерді) есептеу әдістемесінде көзделген өзге жағдайлар; 5) жеке қаржы активі – жалпы баланстық құны есепті күні қаржылық есептіліктің деректеріне сәйкес меншікті капиталдың 0,2 (нөл бүтін оннан екі) пайызынан асатын, бірақ кемінде елу миллион теңге болатын қаржы активі немесе өзара байланысты тарапқа қойылатын талапты білдіретін қаржы активі. Қаржы ұйымының осы тармақшада көзделген өлшемшарттарға қосымша қаржы активін жеке активтерге жатқызуға арналған қосымша өлшемшарттарды белгілеуіне жол беріледі. Қаржы ұйымының қаржы активінің жалпы баланстық құнының меншікті капиталға өзге, бірақ меншікті капиталдың 0,2 (нөл бүтін оннан екі) пайызынан аспайтын арақатысын айқындауына жол беріледі. Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктерінің филиалдары үшін меншікті капитал деп бас офис шотының, резервтердің және Қазақстан Республикасы бейрезидент-банкінің филиалы қызметі нәтижелерінің сомасы түсініледі; 6) контрагент – шарт бойынша қаржы ұйымы болып табылмайтын, осы шарт бойынша провизиялар (резервтер) қалыптастыратын тұлға; 7) кредиттік-құнсызданған қаржы активі – 9-ХҚЕС өлшемшарттарына сәйкес келетін құнсыздану белгілері анықталған қаржы активі; 8) кредиттік скоринг – сапалық және сандық сипаттамаларға негізделген математикалық және (немесе) статистикалық модельдің көмегімен есептелетін қарыз алушының кредит қабілеттілігін және қарыз шарттары бойынша міндеттемелерді орындау ықтималдығын, күтілетін кредиттік шығындарды бағалау; 9) қаржы активінің амортизациялық құны – бастапқыда тану кезінде қаржы активі бағаланатын сома, минус қарыздың негізгі сомасының есебінен төлемдер, плюс (минус) дисконттың (сыйлықақының) жинақталған амортизациясының тиімді пайыздық мөлшерлеме әдісін пайдалана отырып есептелген және зиянға арналған бағалау резерві ескеріле отырып түзетілген өлшемі; 10) қаржы активінің жиынтық баланстық құны – қаржы активінің зиянға арналған бағалау резервінің көлеміне түзетілгенге дейінгі амортизацияланған құны; 11) қарызды қайта құрылымдау – қарыз шартының тәртібін және талаптарын кез келген өзгертуі; 12) қарызды мәжбүрлеп қайта құрылымдау – қарызды қайта құрылымдау және төменде аталған мынадай жағдайлардың бірі: негізгі борыш және (немесе) сыйақы төлемдері бойынша жеңілдікті кезең ұсыну не оны күнтізбелік 60 (алпыс) күннен астам мерзімге ұзарту болашақ ақша ағындарының таза келтірілген құнының 10 (он) пайыздан астам төмендеуіне әкеледі; кредит мерзімін ұзарту - кредит бойынша бір немесе бірнеше төлемді күнтізбелік 60 (алпыс) күннен астам мерзімге кейінге қалдыру болашақ ақша ағындарының таза келтірілген құнының 10 (он) пайыздан астам төмендеуіне әкеледі; қарыз бойынша негізгі борыштың және (немесе) сыйақының бір бөлігін есептен шығару немесе кешіру; сыйақы бойынша мерзімі өткен төлемдерді капиталдандыру; сыйақы бойынша мерзімі өткен берешекті капиталдандыра отырып, қарыз валютасын бір валютадан екінші валютаға өзгерту (айырбастау); банкте қарыз бойынша мерзімі өткен және (немесе) мерзімі өтпеген берешекті төлеу үшін жаңа қарыз беру; қарыз бойынша мерзімі өткен берешек болған жағдайда кредиттік лимитті ұлғайту; қарыз алушының қаржы ұйымына берілетін кепіл мүлкі есебінен берешек сомасын өтеу нәтижесінде қарыз бойынша берешекті азайту; ішкі рейтинг моделіне сәйкес қарыз алушының қаржылық жағдайының нашарлауының болуы; қаржы ұйымы ақша ағындары қарыз алушының қаржы ұйымы алдынған шарттық міндеттемелерін (негізгі борышты және сыйақыны қоса) өтеу үшін жеткіліксіз болады деп болжамдайды; негізгі борыш және (немесе) сыйақы бойынша күнтізбелік 30 (отыз) күннен асатын мерзімге мерзімі өткен берешектің болуы; қарыз алушыда мерзімі өткен міндеттемелердің болмауы және қаржы ұйымында қарыз алушының қарыз бойынша оған жеңілдік талаптарын бермей өзінің міндеттемелері бойынша төлем мерзімін бұзуға жол бергені туралы негізделген және расталған ақпарат болса; қарыз алушының құнсыздану белгілері бар борышының бір бөлігін аудару; қарыз алушының қаржы ұйымындағы, оның ішінде басқа қаржы ұйымдарындағы қарызы бойынша борыш жүктемесі төмендеген жағдайларды қоспағанда, мерзімі өткен берешекті қайта қаржыландыру; қарыз алушының қаржылық жағдайының нашарлауына байланысты соңғы қайта құрылымдау немесе қарыз беру сәтінен бастап банктің ішкі құжаттарына сәйкес пайыздық мөлшерлемені Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің базалық мөлшерлемесінен (ұлттық валютамен) төмендету; айналым қаражатын толықтыруға арналған қаржыландыру жағдайларын қоспағанда, кредиттік желінің мөлшерінен 25 (жиырма бес) пайыздан астам мөлшерде кредитті мақсатсыз пайдалану; қарыз алушыға және (немесе) қарыз алушымен оның берешегін өтеу бойынша шарттық міндеттемелері бар тұлғаларға қатысты Оңалту және банкроттық туралы заңға сәйкес оңалту рәсімдері қолданылады; нәтижесінде қарыз алушы қаржы ұйымының алдындағы өзінің міндеттемелеріне қызмет көрсету есебінен қарыз алушының активі жоғалған форс-мажор және (немесе) өзге жағдайларда қарыз алушының қайта құрылымдауға өтініш беруі. Қарызды қайта құрылымдау мынадай жағдайларда мәжбүрлеп жасалған деп табылмайды: қарыз бойынша есептен шығару, кешіру, төлеу мерзімін кейінге қалдыру, ұзарту, валютаны, өтеу кестесін, сыйақы мөлшерлемесін өзгерту, оның ішінде нарықтық талаптармен сыйақы мөлшерлемесін төмендету нысаналы мемлекеттік бағдарламалардың талаптары шеңберінде жүргізілді; берешекті ішінара жедел өтеу, бір айдың ішінде жоспарланған төлем күнін (қарыз мерзімін қоса) өзгерту, қарыз мерзімін қысқарту, өтеу әдісін өзгерту, қарыз бойынша базалық көрсеткіштің мөлшерін өзгермелі сыйақы мөлшерлемесімен өзгерту, төлем күнін сол ай шеңберінде кемінде күнтізбелік 30 (отыз) күнге ауыстыру, егер бұл шарттың мемлекеттік бағдарламалардың талаптарында көзделген болса; төлем мерзімін кейінге қалдыру Қазақстан Республикасының жергілікті атқарушы органдарының тізімдеріне сәйкес су тасқынынан зардап шеккен азаматтардың санатына жатқызылған адамның, сондай-ақ Қазақстан Республикасының бір немесе бірнеше әкімшілік-аумақтық бірліктерінің аумағында төтенше жағдай енгізу үшін негіз болған мән-жайлардың салдарынан зардап шеккен азаматтардың қарызы бойынша жүргізілді. Болашақ ақша ағындарының таза келтірілген құнын есептеу кезінде мыналар бойынша құнсыздануға тест жүргізілмейді: кредиттік-құнсызданған қаржы активтері санатына жатқызылған қарыздар бойынша; банк өзге себептер бойынша осындай қарыздардың құнсыздануы жөнінде шешім қабылдаған қарыздар бойынша; соңғы қайта құрылымдау немесе қарыз беру уақытынан бастап Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің базалық мөлшерлемесінің (ұлттық валютада) өзгерісіне сәйкес қарыз бойынша пайыздық мөлшерлеме азайған немесе артқан кезде; 13) негізделген және расталатын ақпарат – кемінде 5 (бес жыл) кезеңдегі өткен оқиғалар, ағымдағы сапалық және сандық көрсеткіштер және болашақтағы экономикалық сапалық және сандық көрсеткіштердің болжамдары туралы ақпаратты қоса алғанда, аса көп шығынсыз немесе күш салмай есепті күнгі жағдай бойынша негізделген түрде қолжетімді болып табылатын ақпарат. Кемінде 5 (бес жыл) кезеңдегі, есепті күнгі жағдай бойынша негізделген түрде қолжетімді болып табылатын ақпарат болмаған кезде қаржы ұйымына неғұрлым қысқа кезеңдегі ақпаратты кейіннен кемінде 5 (бес жыл) кезеңдегі өткен оқиғалар туралы ақпаратты жинақтау шартымен пайдалануына рұқсат етіледі. Жеке қаржы активтері бойынша соңғы 3 (үш жылдағы) не қаржы ұйымы операциялық қызметті 3 (үш жылдан) аз жүзеге асырған жағдайда одан аз кезеңдегі контрагенттің қаржылық жай-күйінің мониторингі негізінде болжамдық ағындарды құруға жол беріледі; 14) провизиялар (резервтер) – қаржы активінің амортизацияланған құны бойынша және басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қаржы активтері бойынша күтілетін және орын алып отырған кредиттік зиян үшін құрылатын бағалау резерві, сондай-ақ міндеттемелердің талаптары бойынша күтілетін кредиттік зиянға қатысты бағалау міндеттемесі; 15) сатып алынған немесе құрылған кредиттік-құнсызданған қаржы активі – бастапқы тану сәтінде құнсыздану туралы растамасы болған, сатып алынған немесе құрылған қаржы активі; 16) уәкілетті орган – қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті орган; 17) шартты міндеттемелер – өтелмеген, кепілдік берумен шығарылған немесе расталған ықтимал міндеттемелер; 18) ішкі рейтингтік модель – қарыз алушының кредитке қабілеттілігін бағалау моделі; 19) "going-concern" әдісі – қарыз алушы ақша ағындарын құруды жалғастыруы күтілетін "қолданыстағы бизнес" қағидаты негізінде бағалау әдісі (қызметтің үздіксіздігі туралы жорамал); 20) "gone-concern" әдісі – қарыз алушының операциялық ақша ағындарын тоқтату және кепілдікті қамтамасыз етуді іске асыру күтілетін кезде "тарату құны" қағидаты негізінде бағалау әдісі (операциялық қызметтен нөлдік ақша ағындары туралы жорамал); 21) форс-мажор жағдайлары – төтенше және алдын алуға болмайтын жағдайларды білдіретін еңсерілмейтін күш жағдайлары (табиғи апаттар, әскери іс-қимылдар, төтенше жағдай және т.б.). 2-тарау. Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес провизиялар (резервтер) құру

Ссылаются нормы: DefoltPoInoySituacii, DefoltPoProsrochke, DefoltPoSituacii, IndividualnyyPoPorogu, IndividualnyyPoVzaimosvyazi, IsklyuchenieSnimaetVynuzhdennost, VynuzhdennayaPoPriznaku, assert-h01b5731dd9155b029e305b66368ec76b011fe18a189afdcec2cd7f415c29038f, assert-h06145e894c8863bf4ab9a715ec8442a50388ddbe87bdc80be416b9bed1c24857, assert-h0ab5af4b17350b6d8d17e90466dea638edd0b018a3b81d6f53f518b812c0a43f, assert-h13c73321c8c8ab3a08b2801cc25169d6460a490a3310c4e6be6f443bf77e4e2a, assert-h149c75b43492a11c17cfd6e03c03621c5328d31a185741e5266befe44396bf4f, assert-h34d7d3aaa799e1e7266b6a77f534cfee720f661346a7033de5ac36b202e4ac2c, assert-h3932feeef104151e630f056255801f0ada0eea168bbe402d5fb82278f4c14f8f, assert-h54696fe9bd7d494b9538d66dcf690ed1c83cca93cdc79452e7b62ee41da49fd6, assert-h5b3f01705754dad37192c6d08fe0a861dbb85d22e238c42c8cfe700c701cd719, assert-h5d4cc79968465137b05ca4edbea7ca7b3c16409e223f07f89001ab7b9d6110c0, assert-h69125a533c7c05ec4dbc72e0427c5c6bbd26f4dcd62866e7bac5c4fe14ecc80c, assert-h72c0f44ffc2aa019cf8b926e6053a13ee000917e9f2a610e7861c6a6664be96f, assert-h805a52129091d1655fb4559d6b19e096ee8703f88a32066497ff422828d1c484, assert-h87debb6b2d3aa7a00160a53e78756b0189ea54843ec8d3b130f1ab0131d3c81a, assert-h8c207b18481abb91b22615d498786cc376794c1ba9cd77e49b5f601a5d60389e, assert-ha02d76a9b78c8edc7e9a5f34e855f89104c6687b56d57ac5798492d83d126f03, assert-ha11468d44cbdd92760da4103f777a7ec34adeb51b404e43757ec62dd4cbbbe9a, assert-ha2d4f58d32de1f4d2a65bc931f8fab890a25a330b75a83b2f4402d5b36899054, assert-ha38cf3dd5b9ebe80f68490c732542c069caded984bc558d824592efda622f8b1, assert-hb7017755d506bcb1f1ed96b61d56cab7d462c85441d593167386298d2a36a292, assert-hc1dceb4a9798892e6e5c2947bdf7bebc0633f26bae7f13146cf976c4e2857da9, assert-hd30f58414fb59fa3df690ca96a2e2430c1f5a6b79c7cc197e132af35e51ab438, assert-hd45a4dffe40fae8b1f4beb6e7bc54f2bee97980d912387d8bd97b591cd7d4697, assert-hd6c31f6f87b5aa53bd8bb382a964d2952dec9b920654ab2b15d2a15b5680b921, assert-he2668f09a76cec086d81c04330fa3a4a2fcef19182a325f3e4c1b07072eed112, assert-he6be00f46815e384728ac502d0ec11d27040737e785a23041cb3af619cc70816, assert-hed20a792141f4210f95d42cb6768c278f15030257830f7230ebf058d0a6fc3d7, assert-hf2f5828de83c27c9f7997d6e5f9fe89ce54628c94774ba3b3fe8649f313dc793, assert-hf85accbbe23a2d4f7255808d12bcffcd04cd5334ac6cd5a6c7ae71c466fb73e2

kk-KZ · official · sha256:218c910be47ed7e1da2c5374db125c1f633222502749c101fc4746daace08b07KK-KZ

20. Қарыздар бойынша провизиялардың (резервтердің) сомаларын анықтау қорытындысы бойынша салық кезеңінің соңында корпоративтік табыс салығы бойынша қаржы ұйымы Қағидаларға 4-қосымшаға сәйкес нысан бойынша провизиялардың (резервтердің) мөлшері жөніндегі тіркелімді жылына бір реттен көп емес толтырады. Салық кезеңі ішінде корпоративтік табыс салығы бойынша қаржы ұйымы Қағидаларға 4-қосымшаға сәйкес нысан бойынша провизиялардың (резервтердің) мөлшері жөніндегі тіркелімді электрондық түрде толтырады және сақтайды және мемлекеттік органдардың сұратуы бойынша қағаз және электрондық тасымалдағыштарда ұсынады.

kk-KZ · official · sha256:4e73522df18035eed43234c9a61824b830b9ba9d7b8dfb0307a117e262eec8ffKK-KZ

21. Қаржы ұйымы әрбір есепті күні қаржы активі және шартты міндеттеме бойынша провизиялардың (резервтердің) мөлшерін бағалайды.

kk-KZ · official · sha256:39df919b981166bc91b1bac703ec14087d4cbe62ff91a4cc060f8f48171672fbKK-KZ

22. Есепті күні есептелген Қағидаларға сәйкес құрылған провизиялар (резервтер) мөлшерін қаржы ұйымы әрбір айдың соңғы жұмыс күнінен кешіктірмей бухгалтерлік есепте және қаржылық есептілікте көрсетеді.

kk-KZ · official · sha256:0b84337301f11ca91c4504b7113f40e7bf616e955f2413c6d4faa01e5c2156f5KK-KZ

23. Кредиттік-құнсызданған қаржы активтерінің санатына жатқызылған қаржы активтері және 9 ХҚЕС-ке бастапқы өткен кезде кредиттік тәуекелдің айтарлықтай ұлғаюы орын алған қаржы активтері бойынша Қағидаларға сәйкес құрылатын провизиялардың (резервтердің) жиынтық мөлшері 39 "Қаржы құралдары: тану және өлшеу" халықаралық қаржылық есептілік стандартына сәйкес осы қаржы активтері бойынша провизиялардың (резервтердің) жиынтық деңгейінен асады немесе оған тең болады. 3-тарау. Провизияларды (резервтерді) есептеу әдістемесі

kk-KZ · official · sha256:a912c11ebbf550b76a4fe18c75ec329d4872cdfe34ecb2ae49c7e4e419013dc3KK-KZ

24. Қаржы ұйымы Провизияларды (резервтерді) есептеу әдістемесін Қағидаларға сәйкес әзірлейді. Провизияларды (резервтерді) есептеу әдістемесін, сондай-ақ Провизияларды (резервтерді) есептеу әдістемесіне енгізілетін өзгерістерді және (немесе) толықтыруларды қаржы ұйымының немесе Қазақстан Республикасының бейрезидент-банкінің (Қазақстан Республикасы бейрезидент-банкінің филиалы үшін) атқарушы органы бекітеді. Банктік және өзге де операцияларды жүргізуге лицензияны Қағидалар қолданысқа енгізілген күннен кейін алған қаржы ұйымдары банктік және өзге де операцияларды жүргізуге лицензия алған күннен бастап бір ай ішінде Провизияларды (резервтерді) есептеу әдістемесін әзірлейді және бекітеді.

kk-KZ · official · sha256:8240bf7a24b0ab990b429eb39bce812733cabba4c9bfc7e4e1e05ac5c66e6965KK-KZ

25. Провизияларды (резервтерді) есептеу әдістемесіне мыналар кіреді: 1) қаржы ұйымының провизиялардың (резервтердің) мөлшерін айқындау барысына қатысатын құрылымдық бөлімшелерінің, олардың функционалдық міндеттері сипаттала отырып, сондай-ақ қаржы ұйымының құрылымдық бөлімшелерінің өзара іс-әрекет етуі бизнес-процестерінің тізбесі; 2) қаржы активінің құнсыздану, оның ішінде төтенше жағдай және (немесе) өзге де жағдайлар салдарынан контрагентке келтірілген айтарлықтай материалдық зиянды айқындайтын белгілерінің нақты тізбесі; 3) қаржы активтерін, шартты міндеттемелерді жеке қаржы активтеріне, шартты міндеттемелерге жатқызудың қаржы ұйымы белгілейтін өлшемшарттары және оларды айқындау және есеп айырысуларын белгілеу тәртібінің толық сипаттамасы; 4) қаржы активтерін, шартты міндеттемелерді кредиттік тәуекелдің жалпы сипаттамалары бойынша топтастыру өлшемшарттары; 5) біртекті және жеке қаржы активтері, қамтамасыз етілген, сол сияқты қамтамасыз етілмеген шартты міндеттемелер бойынша провизиялар (резервтер) мөлшерін айқындаудың, оның ішінде дисконтымен қарыз сатудың маңыздылығы айқындалған дефолт ықтималдығын есептеудің егжей-тегжейлі тәртібі, дефолт болған жағдайда залал деңгейінің, тәуекелге ұшырағыш дефолт талаптарының, болашақ ақша ағындарының келтірілген құнын дисконттау факторының, болашақ ақша ағындары болжамының, қамтамасыз ету құнына өтімділік коэффициентінің және күтілетін және (немесе) бар кредиттік шығындарды есептеуге қатысатын басқа да құраушы формулалардың жан-жақты тәртібі; 6) провизиялар (резервтер) мөлшерін есептеу кезеңділігі; 7) кредит тәуекелі ұлғайған және (немесе) азайған және контрагенттің ықтимал банкрот болуын және қайта ұйымдастырылуын бағалаған кезде кредит тәуекелінің айтарлықтай ұлғаюын айқындау өлшемшарттары; 8) дефолтты айқындау және дефолттың туындау тәуекелін айқындау (есептеу) тәртібі; 9) күтілетін кредиттік шығындардың ықтимал сценарийлерінің диапазонына талдау жүргізу тәртібі; 10) күтілетін кредиттік шығындар бағаланатын кезеңді айқындау тәртібі; 11) контрагенттің айтарлықтай қаржылық қиындықтарын нақты айқындау және оларды белгілеу (есептеу) тәртібі; 12) кредиттік шығындарды бағалаған кезде пайдаланылатын статистикалық және макроэкономикалық ақпараттың дереккөздері; 13) провизияларды (резервтерді) есептеу кезінде пайдаланылатын статистикалық ақпаратты жинау тәртібі. Провизияларды (резервтерді) есептеу әдістемесінде осы тармақтың бірінші бөлігінде көзделген толық емес тізбелерді және (немесе) ақпаратты айқындауға жол берілмейді. Провизияларды (резервтерді) есептеу әдістемесінде көрсетілмеген өзге дереккөздерге, құжаттарға, ақпараттарға және (немесе) негіздемелерге сілтемелерді Провизияларды (резервтерді) есептеу әдістемесінде пайдалануға жол берілмейді.

Ссылаются нормы: EstOtsutstvuyushchieElementy, OtsutstvuyushchiyElement, SostavMetodikiPolnyy, assert-h027bbf316fb18f2ae91858d31262c21e9fba153d01b6451b6c115f49e50d1ddb, assert-h091a33f2368c9c343d58c69a0e0169363d8b2feafd6b39a61c516f5a18288f26, assert-h0a4798cda3fac82bbb3e2381b4a47eb8acdca6849ccbef7adc321730526f810d, assert-h0faa4c5e008c9168aac8daadd1d92268a39d3a5c1ea532ae5243763dd917631e, assert-h27e17446ade3b7d61775734e70a3a1ffd6834d83da38a652cd71e3b6278a56d2, assert-h3457a16e5b3c7fcd723b7e99824dddb588eeb2c4d7904c24ece2d84220993bc3, assert-h3fee17a98d3c22e1ad49e864d6a2a97c9d933fa9e51ef04f11a022cfb052a1dd, assert-h6aa82171deab0c7089778b427fda72d3d2365e7ec360cdbda5625a4ce11518e0, assert-h7019255143571d9c057f7f4a78cc7d0293036809e29794d8076275fdf699da7e, assert-h77885286635e78900ab1d21a310c5be28cf6b79c3caec430f0a8a9351eb83583, assert-hcf6e3d7c664676c4a033a72c5cc68c8ec9c95a290ba6e722917bcaf389f5296e, assert-hd1683bb084d5a6e8bf877420be18edd90451f565b27a637fcec4b8449ddccbdd, assert-hdf8b9ffed3a4691f474ceadbb5b6dc879ab9f6d987b920fec26ef995ceb6308a

kk-KZ · official · sha256:cfad23a040b2cb3bfb592e20db28a6b3d7ca96fbe02b40a1fd7dab56e5be4a77KK-KZ

26. Провизияларды (резервтерді) есептеу әдістемесіне өзгерістер және (немесе) толықтырулар енгізу мына бір немесе бірнеше негіз бойынша жүзеге асырылады: 1) қаржы ұйымының провизиялардың (резервтердің) мөлшерін айқындау барсына қатысатын құрылымдық бөлімшелерінің Провизияларды (резервтерді) есептеу әдістемесінде көрсетілген тізбесін және олардың функционалдық міндеттерін өзгерту; 2) бекітілген Провизияларды (резервтерді) есептеу әдістемесінің халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес келмеуі; 3) Провизияларды (резервтерді) есептеу әдістемесінің талаптарына сәйкес есептелген провизиялардың (резервтердің) шығындардың нақты сомаларына сәйкес келуіне жүргізілген тестінің нәтижелері; 4) статистикалық және макроэкономикалық деректердің дереккөздерінің оларды болашақта қолдануға мүмкін болмайтындай өзгеруі (болашақта алуға мүмкін болмау); 5) қаржы активтерінің, шартты міндеттемелердің қаржы ұйымы стратегиясының өзгеруіне байланысты кредиттік тәуекелдің ұқсас сипаттамалары бойынша топтастыруының өзгеруі; 6) провизияларды (резервтерді) нақты есептеудің артуы және олардың мөлшерін айқындау, оның ішінде оларды автоматтандыру тәртібінің жақсаруы.

Ссылаются нормы: MetodikaPodlezhitIzmeneniyu, assert-h150cfddda269438dbd16b4672248ceac3b5c095b415427b397af932d09404ca1, assert-h22f6ab91d60e00a2fcbfc4a1d73604af709e80b6f6ac8dc0aed9644c25985dec, assert-h9627a7441ce86879deab6f3d682689f5ef2ed6b5b709a02dad2ab63a00fa8a38, assert-hb4ce1162d901d85dac6b5d26698b8945c0b10773f3da015516f0c36a37e096fe, assert-he0b68b4efe07c1e96578f4b73a7a6b4788dbe4f8c0459aa431e2b5c102dd6e4f, assert-hf61819d6f7bbac5d29ba4da2deba88807720de8bbb390ab08a55802c2bdeebfa

kk-KZ · official · sha256:d7b31e99abb037d4e772cb596740c919fc562e63f40634cc81f145b39d892664KK-KZ

27. Қаржы ұйымының немесе Қазақстан Республикасының бейрезидент-банкінің (Қазақстан Республикасы бейрезидент-банкінің филиалы үшін) атқарушы органы бекіткен Провизияларды (резервтерді) есептеу әдістемесінің және (немесе) Провизияларды (резервтерді) есептеу әдістемесіне өзгерістердің және (немесе) толықтырулардың көшірмелерін және Қағидаларға 5-қосымшаға сәйкес нысан бойынша Провизияларды (резервтерді) есептеу әдістемесіне енгізілген өзгерістер және (немесе) толықтырулар туралы ақпаратты қаржы ұйымы қаржы ұйымының немесе Қазақстан Республикасының бейрезидент-банкінің (Қазақстан Республикасы бейрезидент-банкінің филиалы үшін) атқарушы органы Провизияларды (резервтерді) есептеу әдістемесін және (немесе) Провизияларды (резервтерді) есептеу әдістемесіне өзгерістерді және (немесе) толықтыруларды бекіткен күннен бастап бес жұмыс күнінен кешіктірмей уәкілетті органға ұсынады. Қаржы ұйымының немесе Қазақстан Республикасының бейрезидент-банкінің (Қазақстан Республикасы бейрезидент-банкінің филиалы үшін) атқарушы органы бекіткен Провизияларды (резервтерді) есептеу әдістемесінің және (немесе) Провизияларды (резервтерді) есептеу әдістемесіне өзгерістердің және (немесе) толықтырулардың көшірмелерін қарау нәтижелері бойынша уәкілетті орган осы тармақтың бірінші бөлігінде көрсетілген құжаттарды алған күннен бастап күнтізбелік алпыс күннен кешіктірмей қаржы ұйымына Қағидаларға 6-қосымшаға сәйкес нысан бойынша Провизияларды (резервтерді) есептеу әдістемесіне және (немесе) Провизияларды (резервтерді) есептеу әдістемесіне өзгерістерге және (немесе) толықтыруларға ескертулердің болмауы немесе болуы туралы хабарлама жібереді. Банк қызметі мәселелері бойынша бақылау мен қадағалауды жүзеге асыру барысында уәкілетті орган қаржы ұйымына Қағидаларға 6-қосымшаға сәйкес нысан бойынша Провизияларды (резервтерді) есептеу әдістемесіне және (немесе) Провизияларды (резервтерді) есептеу әдістемесіне өзгерістерге және (немесе) толықтыруларға ескертулердің болмауы немесе болуы туралы хабарлама жібереді. Уәкілетті органның ескертулерін қаржы ұйымы осы тармақтың екінші және үшінші бөліктерінде көзделген хабарламаларын алған күннен бастап 30 (отыз) жұмыс күнінен кешіктірмей жояды. Қағидалардың 26-тармағында көзделген бір немесе бірнеше негіз бойынша өзгертуге және (немесе) толықтыруға жататын Провизияларды (резервтерді) есептеу әдістемесінің ережелері қаржы ұйымы уәкілетті органның ескертулерін жойғанға дейін, сондай-ақ оны халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес келтіргенге дейін қолданылмайды.

Ссылаются нормы: KopiyaPredstavlenaVSrok, OrganizaciyaPredstavlyaetMetodiku, PolozheniyaNePrimenyayutsya, PredstavitKopiyuMetodiki, ZamechaniyaUstranenyVSrok

kk-KZ · official · sha256:f965b6428839b695f95b3f96117df65998e823aa9ba629cbfb1175461029d625KK-KZ

28. Уәкілетті орган салық органдарының сұратуы бойынша осындай сұрату алынған күннен бастап күнтізбелік он күн ішінде Провизияларды (резервтерді) есептеу әдістемесінің, оған өзгерістердің және (немесе) толықтырулардың келісілген көшірмелерін, сондай-ақ уәкілетті органның берілген ескертулері туралы ақпаратты ұсынады.

Ссылаются нормы: SvedeniyaNalogovomuOrganuVSrok

kk-KZ · official · sha256:fe52e41584ff25e76264f369ded882ac2d7f4ce209d685027f6ead8fcfb92a8cKK-KZ

29. Салықтық тексеру жүргізу кезінде уәкілетті орган салық органының сұратуы бойынша сұратуды алған күннен бастап күнтізбелік он күн ішінде Қағидаларға 6-қосымшаға сәйкес нысан бойынша Провизияларды (резервтерді) есептеу әдістемесіне және (немесе) Провизияларды (резервтерді) есептеу әдістемесіне өзгерістерге және (немесе) толықтыруларға ескертулердің болмауы немесе болуы туралы хабарламаны ұсынады.

kk-KZ · official · sha256:e27fab1012ced8552f61d2f510c0009b47261c457b56ac7ee0c1f171ce49db13KK-KZ

3. Провизиялар (резервтер) 9 ХҚЕС-ке және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес құрылады. Қаржы активін бастапқы тану кезінде амортизацияланған құны бойынша бағаланатын немесе басқа жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша бағаланатын қаржы активін жіктеу туралы шешім қабылдау үшін қаржы активі бойынша ақша ағындарының Solely Payments of Principal and Interest (Солли Пэйментс оф Принсипал энд Интерес) (бұдан әрі – SPPI) өлшемшартына сәйкестігін, яғни осы қаржы активі шартының талаптарында тек қана негізгі соманы және сыйақы төлеуді білдіретін ақша ағындарының белгіленген мерзімдерде пайда болуы көзделетіні тұрғысынан бағалау жүргізіледі. SPPI-тестінің сандық және сапалық өлшемшарттары қаржы ұйымының ішкі құжаттарында белгіленеді (бұдан әрі – SPPI жөніндегі әдістеме). SPPI жөніндегі әдістемеде мыналар қамтылады, бірақ олармен шектелмейді: 1) SPPI-тесттен өтуді анықтау және өлшемшарттар; 2) ақшаның түрлендірілген уақытша құнын бағалау тәсілі; 3) қаржы активінің жіктелуіне әсер етпейтін ең төменгі сипаттамаларды (de minimis) айқындау тәсілдері мен өлшемшарттары (шартта көзделген ақша ағындарына әсер ету елеусіз болып табылады); 4) регресс құқығынсыз активтерді айқындау және өлшемшарттар, олардың шартты ақша ағындары негізгі борышты және сыйақыны төлеу ретінде сипатталады, бірақ нақты активтерге немесе ақша ағындарына инвестициялар болып табылады. Қарыз беру кезіндегі қарыз алушының меншікті капиталының төмен немесе нөлдік деңгейі, қарыз беру кезіндегі қарыз алушының операциялық қызметінің төмен немесе нөлдік көрсеткіштері, қарыздың инвестициялық мақсаты, девелопер жобасын қаржыландыру, үшінші тараптың қарызды төлеуінің жоғары ықтималдылығы, басқа компанияның капиталындағы үлеске иелік етуді қаржыландыру, қарызды басқа банкте қайта қаржыландыру, қарыз алушының балансында негізгі бөлікті құрайтын қаржы құралдары осындай активтердің белгілері болып табылады; Осы тармақшада айқындалған регресс құқығынсыз активтердің белгілері мынадай талаптарға сәйкес келетін инвестициялық қарыздарға қолданылмайды: қарыз (кредит) мерзімі 3 (үш) және одан да көп жылды құрайды; қарыз (кредит) шартының талаптарында толық мерзімінен бұрын өтеуге тыйым салу белгіленген. Қарызды ішінара өтеу қарыз алушының бизнес-жоспарында көзделген мерзімдер мен тәртіппен жүзеге асырылады; қарыз (кредит) заңды тұлғаға материалдық өндірісті, өндірістік және көлік инфрақұрылымын құруға, кеңейтуге және жаңғыртуға бағытталған іс-шаралар кешенін іске асыруды көздейтін оның бизнес-жоспарына сәйкес беріледі; 5) егер қарыз Қағидалардың осы тармағының 4) тармақшасында көрсетілген белгілерге сәйкес келсе, SPPI-тесттен өту айқындалатын, дефолт тәуекеліне (EAD) ұшыраған талаптар сомасының кепілдік қамтамасыз ету құнына қатынасы ретінде есептелетін кепілмен қамтамасыз етуді жабу коэффицентінің шекті мәндерін (LTV) сақтауға тексеру жүзеге асырылады; 6) міндеттемелердің көп траншты құрылымы кезінде қамтамасыз етудің жеткіліктілігін есептеу тәртібі (кредиттік желі деңгейінде немесе әрбір транш бойынша жеке талдау); 7) Қағидалардың осы тармағының 1), 2, 3), 4), 5) және 6) тармақшаларында айқындалған ақпаратты бағалайтын SPPI-тест сауалнамасы, сондай-ақ SPPI-тесттен өту бойынша шешім қабылдау мақсаттары үшін қаржы активінің мынадай сипаттамаларын (бірақ олармен шектелмей) қамтиды: валюта және мөлшерлеме түрі; қарызды мерзімінен бұрын өтеу шарттары (мерзімін ұзарту).

kk-KZ · official · sha256:f74fdb321a8cfc5f6db88300413b0d2b71abc26e320932b630515af0f3079e36KK-KZ

4. 9 ХҚЕС-ке және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес құрылған провизиялар (резервтер) бойынша шығыстар Қағидаларға сәйкес уәкілетті органмен келісілген Провизияларды (резервтерді) есептеу әдістемесі негізінде айқындалады.

kk-KZ · official · sha256:29ddd3afb851266c5e56ec77e4639ca26afb15725a0a1631b6dafc268bf387a0KK-KZ

5. Қаржы активтері және шартты міндеттемелер біртекті және жеке болып жіктеледі. Жеке қаржы активтері бойынша провизиялар (резервтер) әрбір жеке қаржы активі бойынша бөлек есептеледі. Провизияларды (резервтерді) есептеу әдістемесіне сәйкес құнсыздану белгілері жоқ жеке қаржы активтері бойынша Провизияларды (резервтерді) есептеу әдістемесінде белгіленген кредиттік тәуекелдің жалпы сипаттамалары бойынша топтастырылу жүзеге асырылады және провизиялар (резервтер) Провизияларды (резервтерді) есептеу әдістемесінде белгіленген тәртіпке сәйкес есептеледі. Біртекті қаржы активтері, шартты міндеттемелер Провизияларды (резервтерді) есептеу әдістемесінде айқындалған кредиттік тәуекелдің жалпы сипаттамалары негізінде топтастырылады. Провизияларды (резервтерді) есептеу әдістемесі біртекті белгілері бар қарыздардың негізделген және статистикалық тұрғыдан расталған саралауды (статистика жеткілікті болмаған кезде, саралаудың сараптамалық негіздемесіне жол беріледі), сондай-ақ: 1) біртекті белгілері бар қарыздарды саралау үшін пайдаланылатын өлшемшарттар тізімін (өнім түрі, өтеуге дейінгі мерзім, сала және басқа да өлшемшарттар); 2) біртекті белгілері бар қарыздарды саралауды статистикалық тұрғыдан талдауға тәсілдер сипатын (оның ішінде біртектілікті, статистиканың жеткіліктілігін талдау және басқа да құрауыштар), сондай-ақ сараптамалық тәсілді қолдану кезінде сараптамалық тәсіл негізінде саралаудың сипаты мен негіздемесін; 3) әрбір өлшемшарт бойынша шекті мәндерді таңдау өлшемшарттарын; 4) портфельді одан әрі саралауды қажет етпейтін талаптарды (бұл қолданылатын жағдайлар үшін) қамтиды.

kk-KZ · official · sha256:d8edfdd526e062919136c7cf334a7230715aa21c9d3339c0a57ddbeeacc2b896KK-KZ

6. Кредиттік тәуекелдің өзгеруіне және қаржы активтері бойынша құнсыздану белгілерінің болуына байланысты провизиялар (резервтер): 1) Қағидалардың 8-тармағына сәйкес он екі айлық күтулі кредиттік зиянға тең сомада; 2) Қағидалардың 9-тармағына сәйкес қаржы активі бойынша бүкіл мерзімге күтулі кредиттік зиянға тең сомада; 3) Қағидалардың 14-тармағына сәйкес қолда бар кредиттік зиянға тең сомада қалыптастырылады.

kk-KZ · official · sha256:cca9610222831e418aeb08aee585b4eccb83eb6b001b18dc8e183ad585528d72KK-KZ

7. Қаржы активін, шартты міндеттемені бастапқы тану кезінде және бағалау күні (бірақ тоқсан сайын кемінде бір рет) жеке қаржы активтері, шартты міндеттемелер ретінде жіктелген қаржы активтері, шартты міндеттемелер бойынша жеке негізде және біртекті қаржы активтері, шартты міндеттемелер ретінде жіктелген қаржы активтері, шартты міндеттемелер бойынша топтастырылған негізде қаржы активінің, шартты міндеттеменің қолданылуының күтулі мерзімі ішінде дефолттың басталу тәуекелі айқындалады.

kk-KZ · official · sha256:62f8e9fe33f90788d658cc3c3c867a394376cf980825609bfb5db10f80ef49d7KK-KZ

8. Егер есепті күнгі жағдай бойынша Қағидалардың 7-тармағын ескере отырып есептелген қаржы активі, шартты міндеттеме бойынша кредиттік тәуекел бастапқы тану сәтінен бастап айтарлықтай ұлғаймаса, қаржы ұйымы осы қаржы активі, шартты міндеттеме бойынша провизиялардың (резервтердің) мөлшерін есепті күннен бастап он екі айлық күтулі кредиттік зиянға тең сомада бағалайды.

Ссылаются нормы: DvenadcatimesyachnyeUbytki

kk-KZ · official · sha256:02c84cae7fa7ca1d2570881df84f66f093608c9c47b56ad4423e0236cc77e878KK-KZ

9. Есепті күнгі жағдай бойынша қаржы ұйымы, егер Қағидалардың 7-тармағын ескере отырып есептелген дефолттың басталу тәуекелін қамтитын кредиттік тәуекел осы қаржы активі, шартты міндеттеме бойынша бастапқы тану сәтінен бастап айтарлықтай ұлғайса, қаржы активі, шартты міндеттеме бойынша провизиялардың (резервтердің) мөлшерін бүкіл мерзім үшін күтулі кредиттік зиянға тең сомада бағалайды.

Ссылаются нормы: UbytkiZaVesSrok

kk-KZ · official · sha256:f2844d66c30edfa6da78d3638aecd16df2760e53a816d38a29ce2203b709ba7dKK-KZ

1. Осы қаулыға 1-қосымшаға сәйкес Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес провизиялар (резервтер) құру қағидалары бекітілсін.

kk-KZ · official · sha256:d02cc620eed57283973e3533c9edf6fa5fdc55f5a04e1e03cf9e5ab1b1f7312fKK-KZ

2. Осы қаулыға 2-қосымшаға сәйкес тізбе бойынша Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің, сондай-ақ Қазақстан Республикасының кейбір нормативтік құқықтық актілерінің құрылымдық элементтерінің күші жойылды деп танылсын.

kk-KZ · official · sha256:fb1bcb7dc6b0c0fb2737ab102d4a89f136550cdb72d77baaea4a34f7ce8f6287KK-KZ

3. Қаржы ұйымдарының әдіснамасы және пруденциялық реттеу департаменті Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен: 1) Заң департаментімен бірлесіп осы қаулыны Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді; 2) осы қаулыны ресми жарияланғаннан кейін Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің ресми интернет-ресурсына орналастыруды; 3) осы қаулы мемлекеттік тіркелгеннен кейін он жұмыс күні ішінде Заң департаментіне осы тармақтың 2) тармақшасында көзделген іс-шараның орындалуы туралы мәліметтерді ұсынуды қамтамасыз етсін.

kk-KZ · official · sha256:c0af03a41dd574802767df2ba0c6072b52640902e2f9edaad9f35224a3fa2ecbKK-KZ

4. Осы қаулының орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі Төрағасының жетекшілік ететін орынбасарына жүктелсін.

kk-KZ · official · sha256:4e12765ca873aac2e789772f44474de4586fdd4db52279a23911293e6ea2a2d3KK-KZ

5. Осы қаулы ресми жариялануға тиіс және 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізіледі.

ru-KZ · official · sha256:acb4ff8a99f66699ec36c629dacc518d7d580ccb8780011242a043ad8e1d1048

1. Настоящие Правила создания провизий (резервов) в соответствии с международными стандартами финансовой отчетности и требованиями законодательства Республики Казахстан о бухгалтерском учете и финансовой отчетности (далее - Правила) разработаны в соответствии с пунктами 1 и 3 статьи 323 Налогового кодекса Республики Казахстан, подпунктом 2) пункта 3 статьи 16 Закона Республики Казахстан "О государственной статистике" и определяют порядок создания провизий (резервов) в соответствии с международными стандартами финансовой отчетности и требованиями законодательства Республики Казахстан о бухгалтерском учете и финансовой отчетности для банков (за исключением банка, являющегося национальным институтом развития, контрольный пакет акций которого принадлежит национальному управляющему холдингу), филиалов банков-нерезидентов Республики Казахстан и организаций, осуществляющих отдельные виды банковских операций на основании лицензии на проведение банковских заемных операций (далее - финансовые организации).

ru-KZ · official · sha256:36e84e529939db6ae645f5e6edc38a2b7c7f81d62569d0c093a67a75fa4bb7dd

10. Увеличение кредитного риска определяется следующим образом: 1) оценивается изменение риска наступления дефолта на протяжении ожидаемого срока действия финансового актива путем сравнения риска наступления дефолта по финансовому активу, определенному в соответствии с пунктом 7 Правил, с риском наступления дефолта на дату первоначального признания; 2) анализируется обоснованная и подтверждаемая информация, доступная без чрезмерных затрат и усилий, которая указывает на значительное увеличение кредитного риска с момента первоначального признания. Значительным увеличением кредитного риска по индивидуальному финансовому активу является наступление одного или нескольких нижеперечисленных случаев: наличие у заемщика (созаемщика) внутреннего рейтинга (балла), соответствующего увеличению кредитного риска согласно внутренней методике (внутренним моделям) банка; на отчетную дату вероятность дефолта (PD) в течение срока действия финансового актива превышает ее значение при первоначальном признании (но не ранее даты внедрения МСФО 9) в размере, определенном финансовой организацией на основании подтвержденных статистических данных, а в случае отсутствия статистики - не менее чем на 200 (двести) процентов. Для оценки значительного увеличения кредитного риска учитываются кредиты с вероятностью дефолта в течение 12 (двенадцати) месяцев, превышающей 5 (пять) процентов, за исключением случаев значительного изменения Методики расчета провизий (резервов) или внутренней рейтинговой модели. В случае значительного изменения Методики расчета провизий (резервов) или внутренней рейтинговой модели для оценки значительного увеличения кредитного риска учитываются займы с вероятностью дефолта в течение 12 (двенадцати) месяцев, превышающей 10 (десять) процентов; финансовая организация устанавливает пороговое значение абсолютной вероятности дефолта, определенное на основании подтвержденной статистики финансовой организации, в случае отсутствия статистики, если абсолютное значение двенадцатимесячной вероятности дефолта превышает 20 (двадцать) процентов; наличие просроченной задолженности по основному долгу и (или) вознаграждению сроком более 30 (тридцати) календарных дней; значительные изменения внешних рыночных показателей кредитного риска для определенного финансового актива или аналогичных финансовых активов с таким же ожидаемым сроком действия; значительные изменения стоимости обеспечения по обязательству или качества гарантий или механизмов, предоставляющих экономический стимул для контрагента осуществлять плановые платежи, предусмотренные договором, которые, как ожидается, уменьшат экономический стимул для контрагента осуществлять плановые платежи, предусмотренные договором, или иным образом повлияют на вероятность наступления дефолта; иные признаки значительного увеличения кредитного риска, соответствующие МСФО 9 и предусмотренные в Методике расчета провизий (резервов). Значительным увеличением кредитного риска по однородным финансовым активам является наступление одного или нескольких нижеперечисленных случаев: на отчетную дату вероятность дефолта (PD) в течение срока действия финансового актива превышает ее значение при первоначальном признании (но не ранее даты внедрения МСФО 9) в размере, определенном финансовой организацией на основании подтвержденных статистических данных, в случае отсутствия статистики не менее чем на 200 (двести) процентов. Для оценки значительного увеличения кредитного риска учитываются займы с вероятностью дефолта в течение 12 (двенадцати) месяцев, превышающей 5 (пять) процентов, за исключением случаев значительного изменения Методики расчета провизий (резервов). В случае значительного изменения Методики расчета провизий (резервов) или внутренней рейтинговой модели для оценки значительного увеличения кредитного риска учитываются займы с вероятностью дефолта в течение 12 (двенадцати) месяцев, превышающей 10 (десять) процентов; финансовая организация устанавливает пороговое значение абсолютной вероятности дефолта, определенное на основании собственной подтвержденной статистики, в случае отсутствия статистики, абсолютное значение двенадцатимесячной вероятности дефолта превышает 20 (двадцать) процентов; наличие просроченной задолженности по основному долгу и (или) вознаграждению сроком более 30 (тридцати) календарных дней; иные признаки значительного увеличения кредитного риска, соответствующие МСФО 9 и предусмотренные в Методике расчета провизий (резервов).

ru-KZ · official · sha256:9ac2d89c592ecba197bdb190eeba7875ed5e2d93f69fc16517ef4c1e2b34bfd3

11. Ожидаемые кредитные убытки по финансовому активу (финансовым активам) являются взвешенными с учетом вероятности оценки кредитных убытков, то есть являются приведенной стоимостью всех недополучений денег за весь ожидаемый срок действия финансового актива (финансовых активов). Ожидаемые кредитные убытки по финансовому активу (финансовым активам) рассчитываются по формуле расчета ожидаемых кредитных убытков согласно приложению 1 к Правилам и оцениваются способом, который отражает: 1) непредвзятую и взвешенную с учетом вероятности сумму, определенную путем оценки диапазона возможных результатов; 2) временную стоимость денег; 3) обоснованную и подтверждаемую информацию о прошлых событиях, текущих качественных и количественных показателях и прогнозах будущих экономических качественных и количественных показателей, включая прогнозную макроэкономичекую информацию, доступную на отчетную дату без чрезмерных затрат или усилий. Допускается изменение и (или) дополнение финансовой организацией формулы расчета ожидаемых кредитных убытков в случае соответствия показателей, предусмотренных формулой расчета ожидаемых кредитных убытков согласно приложению 1 к Правилам, требованиям частей первой и второй настоящего пункта в соответствии с Методикой расчета провизий (резервов). Количественные и качественные факторы, влияющие на вероятность дефолта (PD), включая, но не ограничиваясь фактом реструктуризации и вынужденной реструктуризации займа, количеством дней просрочек по займу, определяются в Методике расчета провизий (резервов). В случае наступления дефолта в соответствии с событиями, являющимися объективными подтверждениями обесценения, установленными Правилами, Методикой расчета провизий (резервов) и МСФО 9, вероятность дефолта (PD) принимается равным 1. При оценке уровня потерь в случае дефолта (LGD) рефинансирование займа за счет выдачи нового займа, а также займы, полученные в рамках реализации государственных программ, не учитываются в качестве погашения займа. При оценке LGD финансовая организация учитывает: 1) вероятность невозможности взыскания залогового имущества из-за ограничивающих факторов (передача права собственности третьим лицам и другие факторы) и (или) вероятность невозможности реализации залогового имущества после обращения взыскания (неблагоприятные характеристики залогового имущества и другие факторы); 2) коэффициенты ликвидности в соответствии с пунктом 17 Правил либо коэффициенты ликвидности, оцененные с использованием статистического анализа на основе исторических данных о фактической и оцененной стоимостям реализации, сроке и издержках реализации; 3) иные случаи применения дополнительных дисконтов; 4) расчет дисконтированных денежных возвратов; 5) соотношение стоимости залогового имущества и задолженности заемщика, обеспечением возвратности которого выступает данное имущество; 6) факт полного списания задолженности при наличии залогового имущества, который является признаком отсутствия возможности взыскания или продажи залогового имущества; 7) наличие существенного отклонения LTV по займу юридическим лицам по сравнению с LTV оцениваемого сегмента; 8) факт полного списания задолженности при наличии залогового имущества является признаком отсутствия возможности взыскания или продажи залогового имущества и необходимости переоценки LGD на основании уровня возвратов; 9) обоснованные пороговые значения по уровню списания задолженности при наличии залогового имущества, которые является признаком отсутствия возможности взыскания или продажи залогового имущества, что приводит к необходимости переоценки LGD на индивидуальной основе на основании уровня возвратов. Требования, подверженные риску дефолта (EAD), учитывают балансовые обязательства с учетом начисленного вознаграждения и внебалансовые обязательства с применением соответствующего коэффициента кредитной конверсии. Коэффициент кредитной конверсии по возможным (условным) обязательствам, по размещению банком в будущем займов и вкладов для целей расчета EAD определяется на основе исторических данных финансовой организации. В иных случаях коэффициент кредитной конверсии по кредитным линиям составляет 1. По неиспользованной части кредитной линии с правом отзыва, по которой финансовой организацией обеспечен надлежащий контроль, подтвержденный статистикой за период не менее 3 (трех) лет, коэффициент кредитной конверсии составляет 0. По кредитным картам при наличии возможности автоматической блокировки лимита до полного погашения просроченной задолженности (более 15 (пятнадцати) календарных дней), коэффициент кредитной конверсии составляет 0. Коэффициент кредитной конверсии по возможным (условным) обязательствам по размещению банком в будущем займов и вкладов, составляет 0, если при оформлении каждого отдельного транша банк подтверждает отсутствие признаков существенного увеличения кредитного риска, кредитного обесценения путем проверки внутренних и внешних источников информации с учетом наличия актуального мониторинга финансового состояния заемщика. Финансовая организация определяет обоснованные сценарии изменения макроэкономических факторов, подкрепленные аналитическими и статистическими отчетами, и учитывает их при оценке ожидаемых кредитных убытков. Методика расчета провизий (резервов) содержит общие подходы к расчету макроэкономических сценариев и показателей, а также этапы разработки и утверждения макроэкономических сценариев. Детальное описание расчетов макроэкономических сценариев и показателей содержатся во внутренних документах банка.

Ссылаются нормы: EstNeuchtennyeFaktory, NeuchtennyyFaktor, OcenkaLgdPolnaya, assert-h281229a967860ee8d3380d789b0b9d7b535bbcc9789b1886ff61f415cb77b559, assert-h406b71c596c8fd8408e154bbdd29eead724440cc0cc82399589127f133cac636, assert-h4fd6ba0acd2d902c1a2eaf0eeba33ca282a02410b2417a389dd0acc9490cefbd, assert-h516c937ebf0e399838306e0767ca43e4a9c0829dfbb4ca208249eecef346ae31, assert-h7af748f85a9738fd072091d36d4028c4d24dcbe0ab5f089980e0a5a24a3f3da1, assert-h7c19f454f5629a6cbc9cdea3dfe388719cb659f681e68d6e81df39ff67def30c, assert-h909c0058c23ebf0f84857b37fd6d7520bcc09574c45356550c5a2d09873f8bb7, assert-hdf8180d6efe4343de0a28ff88656bfe4f0c2ae17ebe63e57b5bb04b503f2fcd5, assert-he55d7e0e3758d80e994aa981175a718ba78ac4d98ffb29bb9de091a8347d719f

ru-KZ · official · sha256:4eed3362860adc1d12a3d7794a7389a4500454d5e61859c8ea81cec8912f5adc

12. Кредитный убыток по финансовому активу (финансовым активам) представляет собой приведенную стоимость разницы между предусмотренными договором денежными потоками, которые причитаются финансовой организации по договору, и денежными потоками, которые финансовая организация ожидает получить.

ru-KZ · official · sha256:68079ac987dc7d879656cc137bf26f7a0574a48fd80cbd0cb8441dbe8cce1743

13. Двенадцатимесячные ожидаемые кредитные убытки рассчитываются по формуле расчета двенадцатимесячных ожидаемых кредитных убытков согласно приложению 2 к Правилам и являются частью ожидаемых кредитных убытков за весь срок и представляют недополучение денег, которые будут иметь место при наступлении дефолта в течение двенадцати месяцев после отчетной даты (либо в течение более короткого периода, если ожидаемый срок действия финансового актива составляет менее двенадцати месяцев), взвешенные с учетом вероятности наступления такого дефолта. Допускается изменение и (или) дополнение финансовой организацией формулы расчета двенадцатимесячных ожидаемых кредитных убытков в случае соответствия показателей, предусмотренных формулой расчета двенадцатимесячных ожидаемых кредитных убытков согласно приложению 2 к Правилам, требованиям части первой настоящего пункта в соответствии с Методикой расчета провизий (резервов).

ru-KZ · official · sha256:5de24bdaa51647bacf5b6e579259a079cdfab1d866a781e3dec663684a987443

14. Имеющийся кредитный убыток по индивидуальному кредитно-обесцененному финансовому активу по состоянию на отчетную дату, который не является приобретенным или созданным кредитно-обесцененным финансовым активом, оценивается как разница между валовой балансовой стоимостью финансового актива и приведенной стоимостью будущих денежных потоков, дисконтированных с использованием первоначальной эффективной процентной ставки по финансовому активу и с учетом средневзвешенной вероятности исхода по методу "going-concern" и методу "gone-concern" в сценариях, определенных во внутренних документах финансовой организации. Требования к определению сценариев и вероятности исхода по методу "going-concern" и методу "gone-concern", расчету приведенных потоков по сценариям и вероятностям исходов по методу "going-concern" и методу "gone-concern" устанавливаются в Методике расчета провизий (резервов). Приведенная стоимость будущих денежных потоков и чистая приведенная стоимость будущих денежных потоков рассчитывается по формуле приведенной стоимости будущих денежных потоков или формуле чистой приведенной стоимости будущих денежных потоков согласно приложению 3 к Правилам.

Ссылаются нормы: ImeyushchiesyaUbytki

ru-KZ · official · sha256:2cc20bb6428f7435f95f985335505e8a47aa3875a1f86640f4470a25e0757fad

15. Кредитно-обесцененный финансовый актив переходит в категорию финансовых активов, имеющих признаки значительного увеличения кредитного риска, при условии погашения контрагентом задолженности за период не менее 12 (двенадцать) месяцев, которое приводит к снижению валовой балансовой стоимости финансового актива на дату формирования провизий (резервов) до уровня равного или ниже суммы задолженности на момент перехода финансового актива в категорию кредитно-обесцененных финансовых активов и в случае отсутствия на дату оценки событий, являющихся объективными подтверждениями обесценения на основе признаков обесценения финансового актива, установленных Методикой расчета провизий (резервов). Финансовый актив, имеющий признаки значительного увеличения кредитного риска, переходит в категорию финансовых активов, провизии (резервы) по которым формируются в сумме, равной двенадцатимесячным ожидаемым кредитным убыткам в соответствии с пунктом 8 Правил, при условии погашения контрагентом задолженности, которое приводит к снижению валовой балансовой стоимости финансового актива на дату формирования провизий (резервов) до уровня равной или ниже суммы задолженности на момент перехода финансового актива в категорию финансовых активов, имеющих признаки значительного увеличения кредитного риска и отсутствия на дату формирования провизий (резервов) значительного увеличения кредитного риска. Условия перехода (реклассификации) займа между стадиями обесценения содержат, но не ограничиваясь, одно или несколько из следующих условий: 1) период с даты предоставления вынужденной реструктуризации, в течение которого не наблюдается ухудшение финансового состояния заемщика, определяется во внутреннем документе финансовой организации и составляет не менее 12 (двенадцати) месяцев. По займам, выданным физическим лицам, оцениваемым на коллективной основе, допускается использовать период не менее 6 (шести) месяцев при наличии исторической статистики погашения реструктуризированных займов, выданных физическим лицам, свидетельствующей о стабилизации динамики выхода на просрочку, начиная с седьмого платежа. По иным событиям, являющимся объективным подтверждением обесценения, определенным пунктом 16 Правил - с момента исключения данного события, повлекшего ухудшение стадии кредитного обесценения; 2) условия, при которых стадия обесценения не меняется (значительная отсрочка платежей и другие условия); 3) общая сумма платежей, внесенных заемщиком после кредитного обесценения, больше или равна размеру ранее просроченной задолженности; 4) иные условия, требуемые для улучшения стадии обесценения.

Ссылаются нормы: PerehodVStadiyuUvelicheniyaRiska

ru-KZ · official · sha256:cfca88393683951888a3e716e1d44873a0dfecb0626c27311d29474c3829b54a

16. По индивидуальному финансовому активу оценивается наличие одного или нескольких следующих событий, являющихся объективными подтверждениями обесценения: 1) значительные финансовые затруднения заемщика: Для физических лиц: наличие у заемщика (созаемщика) внутреннего рейтинга (балла), соответствующего уровню обесценения согласно внутренней методике (внутренним моделям) финансовой организации; значительное ухудшение уровня доходов или платежеспособности заемщика (созаемщика) и (или) недостаточность доходов для погашения обязательств; отсутствие трудовой занятости или коммерческой деятельности; наличие факторов, нанесших заемщику (созаемщику) материальный ущерб или не позволяющих ему продолжать иную коммерческую деятельность; смерть заемщика; отсутствие кредитного досье. Для юридических лиц: наличие у заемщика (созаемщика) внутреннего рейтинга (балла), соответствующего уровню обесценения согласно внутренней методике (внутренним моделям) банка; наличие обоснованной и подтверждаемой информации о значительных финансовых затруднениях заемщика, выявленных при анализе финансовой отчетности, выписок по движениям денежных средств, мониторинговых отчетов и иной информации из общедоступных источников, при наступлении двух и более из нижеперечисленных случаев: отрицательный собственный капитал; уменьшение собственного капитала более чем на 50 (пятьдесят) процентов за последние 12 (двенадцать) месяцев; снижение выручки более чем на 30 (тридцать) процентов за последние 12 (двенадцать) месяцев. потеря и отсутствие замены крупного клиента за последние 12 (двенадцать) месяцев; соотношение обязательств на активы составляет более 0,8. Данное соотношение не распространяется на заемщиков, являющихся микрофинансовыми организациями, осуществляющими свою деятельность в соответствии с подпунктом 3) пункта 1-1 статьи 3 Закона Республики Казахстан "О микрофинансовой деятельности"; коэффициент покрытия процентов, который рассчитывается как отношение EBIT (прибыль до вычета процентов и налогов) на расходы по процентам, составляет менее 1,5; среднегодовой коэффициент текущей ликвидности, который рассчитывается как отношение текущих активов на текущие обязательства, составляет менее 1 за последние 12 (двенадцать) месяцев. отрицательный среднегодовой денежный операционный поток согласно отчету о движении денежных средств за последние 12 (двенадцать) месяцев; наличие форс-мажорных обстоятельств, а также иных обстоятельств, нанесших заемщику (созаемщику) материальный ущерб, но не повлекших прекращение его деятельности; отсутствие актуальной подписанной финансовой отчетности (на дату не ранее чем за 6 (шесть) месяцев до расчета провизий); отсутствие кредитного досье; На этапе инвестиционной стадии в отношении инвестиционных займов, соответствующих требованиям, предусмотренным частью второй подпункта 4) пункта 3 Правил признаются следующие события, являющиеся объективными подтверждениями обесценения по инвестиционным займам: отставание сроков реализации инвестиционного проекта от бизнес-плана более чем на 6 (шесть) месяцев; фактические потоки по инвестиционному проекту ниже потоков, предусмотренным бизнес-планом заемщика, более чем на 30 (тридцать) процентов; имеется объективная информация о высоком риске нарушения заемщиком (гарантом, созаемщиком) срока оплаты по договору займа; форс-мажорные обстоятельства, которые приведут к риску реализации инвестиционнного проекта. 2) нарушение условий договора, в том числе: наличие просроченной задолженности по основному долгу и (или) вознаграждению сроком свыше 60 (шестидесяти) календарных дней; нецелевое использование займа, более 25 (двадцати пяти) процентов от размера кредитной линии, за исключением случаев, финансирования на пополнение оборотных средств; 3) вынужденная реструктуризация займа за последние 12 (двенадцать) месяцев; 4) появление вероятности банкротства или иной финансовой реорганизации заемщика: заемщик подал заявление о банкротстве; юридическое лицо, имеющее договорные обязательства по погашению задолженности заемщика в случае наступления его неплатежеспособности, с активами более 10 (десяти) процентов от активов консолидированной финансовой отчетности группы лиц, имеющих договорные обязательства с заемщиком по погашению его задолженности в случае наступления его неплатежеспособности, подало заявление о банкротстве; 5) иные события, установленные Методикой расчета провизий (резервов). Финансовая организация определяет индивидуальный финансовый актив с признаками обесценения в иную категорию финансовых активов при одновременном выполнении следующих условий: наличие заключения подразделения по управлению рисками финансовой организации по не отнесению индивидуального финансового актива в категорию кредитно-обесцененных финансовых активов с указанием обоснованных доводов и соответствующих расчетов согласно внутренним документам финансовой организации; наличие решения уполномоченного коллегиального органа финансовой организации, принявшего решение о финансировании, по не отнесению индивидуального финансового актива в категорию кредитно-обесцененных финансовых активов; совокупная валовая балансовая стоимость индивидуальных финансовых активов с признаками обесценения, подлежащих отнесению в иную категорию финансовых активов, не превышает 5 (пять) процентов от собственного капитала финансовой организации. При наличии внутренней рейтинговой модели, разработанной и (или) протестированной с участием международных организаций (экспертов) в области моделирования рейтинговых оценок или их специализированных подразделений, либо разработанной материнской финансовой организацией, имеющей рейтинг не ниже "A-" рейтингового агентства Standard & Poor's (Стандард энд Пурс) или рейтинг аналогичного уровня одного из других рейтинговых агентств, финансовая организация для целей определения наличия значительных финансовых затруднений заемщика использует внутренний рейтинг. Международными организациями (экспертами) в области моделирования рейтинговых оценок признаются: Standard & Poor’s Financial Services LLC (Стандард энд Пурс Файнэншл Сервисез); Fitch Ratings Inc. (Фич Рейтингс); Moody’s Investors Service (Мудис Инвесторс Сервис); Oliver Wyman (Оливер Вайман); Boston Consulting Group (Бостон Консалтинг Групп); McKinsey & Company (Маккинзи энд Компани); Fair, Isaac and Company (FICO) (Фэйр, Исаак энд Компани); Experian plc. (Экспириан); Deloitte Touche Tohmatsu Limited (Делойт Туш Томацу Лимитед); Ernst & Young Global Limited (Эрнст энд Янг Глобал Лимитед); KPMG (КиПиЭмДжи); PricewaterhouseCoopers International Limited (ПрайсуотерхаусКуперс Интернэшнл Лимитед). Для обследования дискриминирующей способности рейтинговых моделей используется один из следующих статистических инструментариев: GINI-index (Джини-индекс); AUC (Area Under the Curve - "площадь под кривой"); Kendall Tau’s (Кендалл Тау); иные статистические методы. Рейтинговая модель валидна и допустима к использованию при соблюдении следующих критериев: обладает хорошей дискриминирующей способностью, когда статистические критерии принимают одно из следующих значений: кривая AUC > 70 (семидесяти) процентов, GINI-index > 40 (сорока) процентов, Kendall Tau’s > 60 (шестидесяти) процентов; глубина используемых статистических данных для построения модели составляет не менее 3 (трех) лет; вес количественных показателей составляет не менее 40 (сорока) процентов. Валидация осуществляется не реже 1 (одного) раза в 2 (два) года независимым подразделением финансовой организации либо с привлечением независимой третьей стороны. Независимое подразделение, ответственное за валидацию рейтинговой модели, соответствует следующим требованиям: подразделение независимо от других функций, предназначенных для разработки и поддержки инструментов моделей, а также для обработки процессов и процедур кредитного риска; подразделение независимо от лиц, участвующих в присвоении рейтингов и кредитовании; подразделение не подотчетно лицам, ответственным за присвоение рейтингов и кредитование; подразделение независимо от службы внутреннего аудита. Участники валидации рейтинговой модели соответствуют следующим требованиям: наличие степени магистра (или эквивалента) в областях статистики, математики, науки о данных или связанной с ней количественной области; наличие более 4 (четырех) лет опыта разработки и проверки моделей в финансовых услугах; наличие более 4 (четырех) лет практического опыта работы с инструментами обработки и анализа данных и статистическими инструментами; наличие более 4 (четырех) лет опыта работы в сфере статистического анализа, обработки больших объемов данных и анализа тенденций. Результаты валидации с подробным обоснованием предоставляются органу управления финансовой организации или банка-нерезидента Республики Казахстан (для филиала банка-нерезидента Республики Казахстан).

ru-KZ · official · sha256:5b9a2a98246ea22018ef9baad326fb6431d2c090a374894c83b4cde7acfb5fdc

17. При расчете ожидаемых кредитных убытков финансовая организация учитывает подтверждаемую информацию о реализации залогового имущества за период не менее двух лет. При отсутствии подтверждаемой информации о реализации залогового имущества для расчета ожидаемых кредитных убытков финансовая организация применяет коэффициенты ликвидности к стоимости обеспечения в следующем порядке: 1) обеспечение в виде жилой и (или) коммерческой недвижимости, в том числе земельные участки - 0,7; 2) обеспечение в виде грузовых транспортных средств - 0,5; 3) обеспечение в виде легковых транспортных средств - 0,6; 4) обеспечение в виде оборудования - 0,55; 5) обеспечение в виде товарно-материальных ценностей, продукции, готовой к реализации - 0,4; 6) обеспечение в виде гарантий физических и (или) юридических лиц, за исключением гарантий, выданных банком второго уровня либо юридическим лицом, имеющим рейтинг не ниже суверенного рейтинга Республики Казахстан рейтингового агентства Standard & Poor's (Стандард энд Пурс) или рейтинг аналогичного уровня одного из других рейтинговых агентств, либо субъектом квазигосударственного сектора - 0; 7) обеспечение в виде имущества, в том числе в виде денег, поступающего в будущем - 0; 8) обеспечение в виде денег, поступающих в будущем по офтейк-контракту, прав требований к государственному партнеру по денежным поступлениям, перечисляемым на счет, предназначенный для зачисления компенсации инвестиционных затрат, по договору государственно-частного партнерства, заключенному в соответствии с законодательством Республики Казахстан, являющимся залогом по договору банковского займа, условия которых предусмотрены постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 13 сентября 2017 года № 170 "Об установлении нормативных значений и методик расчетов пруденциальных нормативов и иных обязательных к соблюдению норм и лимитов, размера капитала банка и Правил расчета и лимитов открытой валютной позиции" (зарегистрированным в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 15886) (далее - Постановление № 170) - 0,5; 9) обеспечение в виде высоколиквидных ценных бумаг - 0,95; 10) обеспечение в виде гарантий, выданных банком второго уровня, юридическим лицом, имеющим рейтинг не ниже суверенного рейтинга Республики Казахстан рейтингового агентства Standard & Poor's (Стандард энд Пурс) или рейтинг аналогичного уровня одного из других рейтинговых агентств; субъектом квазигосударственного сектора - 1; 11) обеспечение в виде денег - 1; 12) обеспечение в виде договоров страхования, содержащих пункты о безусловном и безотзывном исполнении обязательств по страховой выплате, заключенных с национальной компанией, осуществляющей функции по поддержке экспорта, и имеющей государственную гарантию Правительства Республики Казахстан - 1; 13) обеспечение в виде прав требований по зерновым распискам, условия которых предусмотрены Постановлением № 170 - 0,5. По иным видам обеспечения, не указанным в части первой настоящего пункта, по которым отсутствует подтверждаемая информация о реализации залогового имущества за период не менее двух лет, допускается применение финансовой организацией при расчете ожидаемых кредитных убытков коэффициентов ликвидности к стоимости обеспечения, предусмотренных Методикой расчета провизий (резервов), но не более 0,5. По видам обеспечения, не предусмотренным в Методике расчета провизий (резервов), применяется коэффициент ликвидности равный нулю.

ru-KZ · official · sha256:e2225ca6611292a26bff1d3e2c58addf012cfe1030c6c9af9a29b11d7136a536

18. Ожидаемые кредитные убытки по условным обязательствам представляют собой ожидаемые выплаты, возмещающие держателю финансового инструмента кредитные убытки, которые он несет, за вычетом сумм, которые финансовая организация ожидает получить от держателя финансового инструмента, должника либо любой другой стороны. Настоящий пункт применим в отношении условных обязательств контрагентов, финансовые активы которых оцениваются на индивидуальной основе.

ru-KZ · official · sha256:79fbd7e0547b2e1aced55cba5cde61daf36bf0b0a05f9c8a65af55c16f4d06c7

19. По приобретенному (приобретенным) или созданному (созданным) кредитно-обесцененному (кредитно-обесцененным) финансовому активу (финансовым активам) на отчетную дату финансовая организация признает в качестве оценочного резерва под убытки только накопленные с момента первоначального признания изменения ожидаемых кредитных убытков за весь срок. Займы, срок которых составляет более трех лет, и по которым погашение одновременно более 50 % (пятидесяти процентов) основного долга и более 50 % (пятидесяти процентов) вознаграждения, осуществляется в последний год займа, относятся к приобретенным или созданным кредитно-обесцененным финансовым активам. Указанные займы в целях Правил признаются в качестве финансового актива, предоставленного в пользу взаимосвязанных сторон, либо третьим лицам по обязательствам взаимосвязанных сторон.

ru-KZ · official · sha256:11eaa161f6116a756ce85b6dcd0a560cd4961c3d4144295c9444bb5039813a5a

2. В Правилах используются следующие понятия: 1) недополучение денег - разница между денежными потоками, причитающимися финансовой организации в соответствии с договором займа, и денежными потоками, которые финансовая организация ожидает получить; 2) задолженность - сумма непогашенного заемщиком требования в виде основного долга, начисленного вознаграждения и (или) иных выплат в соответствии с условиями договора займа; 3) однородные финансовые активы - группа финансовых активов со сходными характеристиками кредитного риска; 4) дефолт - наличие просроченного (просроченных) платежа (платежей) сроком более 90 (девяноста) календарных дней, либо наличие одной или более ситуаций, предусмотренных настоящим подпунктом. Для целей определения дефолта финансовая организация принимает следующие ситуации: наличие просроченной задолженности сроком более 90 (девяноста) календарных дней по другим займам заемщика в банке; наличие просроченной задолженности сроком более 90 (девяноста) календарных дней по займам в других банках, как показатель ухудшения финансового состояния заемщика; приостановление начисления вознаграждения по займу в связи с ухудшением финансового состояния заемщика; списание части и (или) всей суммы задолженности заемщика, которое вызвано значительным увеличением кредитного риска с момента предоставления займа; продажа займов со значительным дисконтом; вынужденная реструктуризация займа; подача иска о признании заемщика банкротом в соответствии с Законом Республики Казахстан "О реабилитации и банкротстве" (далее - Закон о реабилитации и банкротстве); обращение заемщика в суд с заявлением о признании его банкротом в соответствии с Законом о реабилитации и банкротстве; иные ситуации, соответствующие международному стандарту финансовой отчетности 9 "Финансовые инструменты" (далее - МСФО 9) и предусмотренные Методикой расчета провизий (резервов), утвержденной в соответствии с Правилами; 5) индивидуальный финансовый актив - финансовый актив, валовая балансовая стоимость которого на отчетную дату превышает 0,2 (ноль целых две десятых) процента от собственного капитала согласно данным финансовой отчетности, но не менее пятидесяти миллионов тенге, или финансовый актив, который представляет собой требование к взаимосвязанной стороне. Допускается установление финансовой организацией в дополнение к критериям, предусмотренным настоящим подпунктом, дополнительных критериев для отнесения финансового актива к индивидуальным. Допускается определение финансовой организацией иного соотношения валовой балансовой стоимости финансового актива к собственному капиталу, но не более 0,2 (ноль целых две десятых) процента от собственного капитала. Для филиалов банков-нерезидентов Республики Казахстан под собственным капиталом подразумевается сумма счета головного офиса, резервов и результатов деятельности филиала банка-нерезидента Республики Казахстан; 6) контрагент - лицо по договору, не являющееся финансовой организацией, которая по этому договору формирует провизии (резервы); 7) кредитно-обесцененный финансовый актив - финансовый актив, по которому выявлены признаки обесценения, соответствующие критериям МСФО 9; 8) кредитный скоринг - оценка кредитоспособности заемщика и вероятности исполнения обязательств по договорам займа, ожидаемых кредитных потерь, рассчитываемая с помощью математической и (или) статистической модели, основанной на качественных и количественных характеристиках; 9) амортизированная стоимость финансового актива - сумма, в которой оценивается финансовый актив при первоначальном признании, минус платежи в счет основной суммы долга, плюс (минус) величина накопленной амортизации дисконта (премии), рассчитанной с использованием метода эффективной процентной ставки, и скорректированная с учетом оценочного резерва под убытки; 10) валовая балансовая стоимость финансового актива - амортизированная стоимость финансового актива до корректировки на величину оценочного резерва под убытки; 11) реструктуризация займа - любое изменение порядка и условий договора займа; 12) вынужденная реструктуризация - реструктуризация и одно из следующего: предоставление либо продление льготного периода по платежам основного долга и (или) вознаграждения на срок более 60 (шестидесяти) календарных дней приведет к снижению чистой приведенной стоимости будущих денежных потоков более чем на 10 (десять) процентов; продление срока кредита - отсрочка одного или нескольких платежей по кредиту на срок более 60 (шестидесяти) календарных дней приведет к снижению чистой приведенной стоимости будущих денежных потоков более чем на 10 (десять) процентов; списание или прощение части основного долга и (или) вознаграждения по займу; капитализация просроченных платежей по вознаграждению; изменение (конвертация) валюты займа с одной валюты на другую с капитализацией просроченной задолженности по вознаграждению; предоставление нового займа для оплаты просроченной и (или) непросроченной задолженности по займу в банке; увеличение кредитного лимита в случае наличия просроченной задолженности по займу; снижение задолженности по займу в результате погашения суммы задолженности, за счет передаваемого финансовой организации залогового имущества заемщика; наличие ухудшения финансового состояния заемщика в соответствии с внутренней рейтинговой моделью; финансовая организация прогнозирует, что денежные потоки заемщика будут недостаточны для покрытия договорных обязательств перед финансовой организацией (включая основной долг и вознаграждение); наличие просроченной задолженности по основному долгу и (или) вознаграждению сроком более 30 (тридцати) календарных дней; у заемщика отсутствуют просроченные обязательства и у финансовой организации имеется обоснованная и подтверждаемая информация о том, что заемщик допустит нарушение сроков оплаты по своим обязательствам без предоставления ему льготных условий по займу; перевод части долга заемщика, который содержит признаки обесценения; рефинансирование просроченной задолженности за исключением случаев, когда снижается долговая нагрузка заемщика по займу в финансовой организации, в том числе в других финансовых организациях; снижение процентной ставки ниже базовой ставки Национального Банка Республики Казахстан (в национальной валюте) с момента последней реструктуризации или выдачи займа, в связи с ухудшением финансового состояния заемщика в соответствии с внутренними нормативными документами банка; нецелевое использование кредита в размере более 25 (двадцати пяти) процентов от размера кредитной линии, за исключением случаев финансирования на пополнение оборотных средств; в отношении заемщика и (или) лиц, имеющих договорные обязательства с заемщиком по погашению его задолженности, применяются реабилитационные процедуры в соответствии с Законом о реабилитации и банкротстве; обращение заемщика за реструктуризацией в связи с форс-мажорными и (или) иными обстоятельствами, в результате которых утерян актив заемщика, за счет которого заемщик обслуживал свои обязательства перед финансовой организацией. Реструктуризация займа не является вынужденной в следующих случаях: списание, прощение, отсрочка, пролонгация, изменение валюты, графика погашения, ставки вознаграждения по займу проведено в рамках требований целевых государственных программ, в том числе снижение ставки вознаграждения на рыночных условиях; частичное досрочное погашение задолженности, изменение даты планового платежа (включая сроки займа) в течение месяца, сокращение срока займа, изменение метода погашения, изменение размера базового показателя по займу с плавающей ставкой вознаграждения, перенос даты платежа в рамках того же месяца менее чем на 30 (тридцать) календарных дней, если это предусмотрено условиями договора, государственных программ; отсрочка платежа произведена по займу лица, отнесенного к категории пострадавших от паводков согласно спискам местных исполнительных органов Республики Казахстан, а также пострадавших в результате обстоятельств, послуживших основанием для введения чрезвычайного положения на территории одной или нескольких административно-территориальных единиц Республики Казахстан. Тест на обесценение при расчете чистой приведенной стоимости будущих денежных потоков не проводится: по займам, отнесенным к категории кредитно-обесцененных финансовых активов; по займам, по которым банк по иным причинам принял решение по обесценению таких займов; при снижении или повышении процентной ставки по займу в соответствии с изменением базовой ставки Национального Банка Республики Казахстан (в национальной валюте) с момента последней реструктуризации или выдачи займа; 13) обоснованная и подтверждаемая информация - информация, которая является обоснованно доступной по состоянию на отчетную дату без чрезмерных затрат или усилий, включая информацию о прошлых событиях за период не менее 5 (пяти) лет, текущих качественных и количественных показателях и прогнозах будущих экономических качественных и количественных показателей. При отсутствии информации за период не менее 5 (пяти) лет, обоснованно доступной по состоянию на отчетную дату, допускается использование финансовой организацией информации за более короткий период при условии последующего накопления информации о прошлых событиях за период не менее 5 (пяти) лет. По индивидуальным финансовым активам допускается построение прогнозных потоков на основании мониторинга финансового состояния контрагента за последние 3 (три) года либо менее в случае осуществления финансовой организацией операционной деятельности менее 3 (трех) лет; 14) провизии (резервы) - оценочный резерв под ожидаемые и имеющиеся кредитные убытки по финансовым активам, учитываемым по амортизированной стоимости финансового актива и по справедливой стоимости через прочий совокупный доход, а также оценочное обязательство в отношении ожидаемых кредитных убытков по условным обязательствам; 15) приобретенный или созданный кредитно-обесцененный финансовый актив - приобретенный или созданный финансовый актив, по которому имелось подтверждение об обесценении на момент первоначального признания; 16) уполномоченный орган - уполномоченный орган по регулированию, контролю и надзору финансового рынка и финансовых организаций; 17) условные обязательства - возможные обязательства по непокрытым аккредитивам, выпущенным или подтвержденным гарантиям; 18) внутренняя рейтинговая модель - модель оценки кредитоспособности заемщика; 19) метод "going-concern" - метод оценки на основе принципа "действующего бизнеса", когда ожидается, что заемщик будет продолжать создавать денежные потоки (допущение о непрерывности деятельности); 20) метод "gone-concern" - метод оценки на основе принципа "ликвидационной стоимости", когда ожидается прекращение операционных денежных потоков заемщика и реализация залогового обеспечения (допущение о нулевых денежных потоках от операционной деятельности); 21) форс-мажорные обстоятельства - обстоятельства непреодолимой силы, представляющие собой чрезвычайные и непредотвратимые обстоятельства (стихийные явления, военные действия, чрезвычайное положение и т.п.) Глава 2. Создание провизий (резервов) в соответствии с международными стандартами финансовой отчетности и требованиями законодательства Республики Казахстан о бухгалтерском учете и финансовой отчетности

Ссылаются нормы: DefoltPoInoySituacii, DefoltPoProsrochke, DefoltPoSituacii, IndividualnyyPoPorogu, IndividualnyyPoVzaimosvyazi, IsklyuchenieSnimaetVynuzhdennost, VynuzhdennayaPoPriznaku, assert-h01b5731dd9155b029e305b66368ec76b011fe18a189afdcec2cd7f415c29038f, assert-h06145e894c8863bf4ab9a715ec8442a50388ddbe87bdc80be416b9bed1c24857, assert-h0ab5af4b17350b6d8d17e90466dea638edd0b018a3b81d6f53f518b812c0a43f, assert-h13c73321c8c8ab3a08b2801cc25169d6460a490a3310c4e6be6f443bf77e4e2a, assert-h149c75b43492a11c17cfd6e03c03621c5328d31a185741e5266befe44396bf4f, assert-h34d7d3aaa799e1e7266b6a77f534cfee720f661346a7033de5ac36b202e4ac2c, assert-h3932feeef104151e630f056255801f0ada0eea168bbe402d5fb82278f4c14f8f, assert-h54696fe9bd7d494b9538d66dcf690ed1c83cca93cdc79452e7b62ee41da49fd6, assert-h5b3f01705754dad37192c6d08fe0a861dbb85d22e238c42c8cfe700c701cd719, assert-h5d4cc79968465137b05ca4edbea7ca7b3c16409e223f07f89001ab7b9d6110c0, assert-h69125a533c7c05ec4dbc72e0427c5c6bbd26f4dcd62866e7bac5c4fe14ecc80c, assert-h72c0f44ffc2aa019cf8b926e6053a13ee000917e9f2a610e7861c6a6664be96f, assert-h805a52129091d1655fb4559d6b19e096ee8703f88a32066497ff422828d1c484, assert-h87debb6b2d3aa7a00160a53e78756b0189ea54843ec8d3b130f1ab0131d3c81a, assert-h8c207b18481abb91b22615d498786cc376794c1ba9cd77e49b5f601a5d60389e, assert-ha02d76a9b78c8edc7e9a5f34e855f89104c6687b56d57ac5798492d83d126f03, assert-ha11468d44cbdd92760da4103f777a7ec34adeb51b404e43757ec62dd4cbbbe9a, assert-ha2d4f58d32de1f4d2a65bc931f8fab890a25a330b75a83b2f4402d5b36899054, assert-ha38cf3dd5b9ebe80f68490c732542c069caded984bc558d824592efda622f8b1, assert-hb7017755d506bcb1f1ed96b61d56cab7d462c85441d593167386298d2a36a292, assert-hc1dceb4a9798892e6e5c2947bdf7bebc0633f26bae7f13146cf976c4e2857da9, assert-hd30f58414fb59fa3df690ca96a2e2430c1f5a6b79c7cc197e132af35e51ab438, assert-hd45a4dffe40fae8b1f4beb6e7bc54f2bee97980d912387d8bd97b591cd7d4697, assert-hd6c31f6f87b5aa53bd8bb382a964d2952dec9b920654ab2b15d2a15b5680b921, assert-he2668f09a76cec086d81c04330fa3a4a2fcef19182a325f3e4c1b07072eed112, assert-he6be00f46815e384728ac502d0ec11d27040737e785a23041cb3af619cc70816, assert-hed20a792141f4210f95d42cb6768c278f15030257830f7230ebf058d0a6fc3d7, assert-hf2f5828de83c27c9f7997d6e5f9fe89ce54628c94774ba3b3fe8649f313dc793, assert-hf85accbbe23a2d4f7255808d12bcffcd04cd5334ac6cd5a6c7ae71c466fb73e2

ru-KZ · official · sha256:c39fe278158c3c9cbb1594f2d70d8d8948b782b33acc7a789fa493248b61ea44

20. По результатам определения суммы провизий (резервов) по займам не реже одного раза в год на конец налогового периода по корпоративному подоходному налогу финансовая организация заполняет регистр по размерам провизий (резервов) по форме согласно приложению 4 к Правилам. В течение налогового периода по корпоративному подоходному налогу финансовая организация заполняет и хранит регистр по размерам провизий (резервов) по форме согласно приложению 4 к Правилам в электронном виде и по запросу государственных органов представляет на бумажном и электронном носителях.

ru-KZ · official · sha256:6e8e2a36a2f49daa3c2155b33a9957b91a5a7e37b93c15f05063dc9803aeea6a

21. Финансовая организация на каждую отчетную дату оценивает размер провизий (резервов) по финансовому активу и условному обязательству.

ru-KZ · official · sha256:59feb4ad1b0acee3c1398a7ab26fd5948208599d163b2618ad9fc115288647de

22. Рассчитанный на отчетную дату размер провизий (резервов), созданных в соответствии с Правилами, отражается финансовой организацией в бухгалтерском учете и финансовой отчетности не позднее последнего рабочего дня каждого месяца.

ru-KZ · official · sha256:1d2e841e27b5e08bd3c762f92ea72954bea05a9aecfb92aded05cb9609c773ed

23. Совокупный размер провизий (резервов), созданных в соответствии с Правилами, по финансовым активам, отнесенным к категории кредитно-обесцененных финансовых активов, и финансовым активам, имеющим значительное увеличение кредитного риска, при первоначальном переходе на МСФО 9 превышает или равняется совокупному уровню провизий (резервов) по этим же финансовым активам в соответствии с международным стандартом финансовой отчетности 39 "Финансовые инструменты: признание и измерение". Глава 3. Методика расчета провизий (резервов)

ru-KZ · official · sha256:2a688ef5dda6df92d12cd3fefacfdf9a0770f3c291352f60825202bcce50e2a3

24. Финансовая организация разрабатывает Методику расчета провизий (резервов) в соответствии с Правилами. Методика расчета провизий (резервов), а также изменения и (или) дополнения, вносимые в Методику расчета провизий (резервов), утверждаются исполнительным органом финансовой организации или банка-нерезидента Республики Казахстан (для филиала банка-нерезидента Республики Казахстан). Финансовые организации, получившие лицензию на проведение банковских и иных операций, разрабатывают и утверждают Методику расчета провизий (резервов) в течение одного месяца со дня получения лицензии на проведение банковских и иных операций.

ru-KZ · official · sha256:351ca238c76e4363997ad896e9421d39ff74dc7d86f6b5d55f943b10b07eb468

25. Методика расчета провизий (резервов) содержит: 1) перечень структурных подразделений финансовой организации, участвующих в процессе определения размера провизий (резервов) с описанием их функциональных обязанностей, а также бизнес-процессов взаимодействия структурных подразделений финансовой организации; 2) конкретный перечень признаков обесценения финансового актива, в том числе определяющий существенность материального ущерба, нанесенного контрагенту вследствие форс-мажорных и (или) иных обстоятельств; 3) устанавливаемые финансовой организацией критерии отнесения финансовых активов, условных обязательств к индивидуальным финансовым активам, условным обязательствам и подробное описание порядка их определения и установления расчета; 4) критерии группировки финансовых активов, условных обязательств по общим характеристикам кредитного риска; 5) детальный порядок определения размера провизий (резервов) по однородным и индивидуальным финансовым активам, условным обязательствам, как с обеспечением, так и без обеспечения, раскрывающий, в том числе подробный порядок расчета вероятности дефолта, в котором определена значительность дисконта при продаже займов, уровня потерь в случае дефолта, требований, подверженных риску дефолта, фактора дисконтирования, приведенной стоимости будущих денежных потоков, прогноза будущих денежных потоков, коэффициентов ликвидности к стоимости обеспечения и других составляющих формул, участвующих в расчете ожидаемых и (или) имеющихся кредитных убытков; 6) периодичность расчета размера провизий (резервов); 7) критерии определения значительного увеличения кредитного риска при его увеличении и (или) уменьшении и оценки вероятности банкротства и реорганизации контрагента; 8) определение дефолта и порядок определения (расчета) риска наступления дефолта; 9) порядок осуществления анализа диапазона возможных сценариев ожидаемых кредитных убытков; 10) порядок определения периода, на протяжении которого оцениваются ожидаемые кредитные убытки; 11) конкретное определение значительных финансовых затруднений контрагента и порядок их установления (расчета); 12) используемые при оценке кредитных убытков источники статистической и макроэкономической информации; 13) порядок сбора статистической информации, используемой при расчете провизий (резервов). Не допускается определение в Методике расчета провизий (резервов) неполных перечней и (или) информации, предусмотренных частью первой настоящего пункта. Не допускается использование в Методике расчета провизий (резервов) ссылок на иные источники, документы, информацию и (или) основания, которые не указаны в Методике расчета провизий (резервов).

Ссылаются нормы: EstOtsutstvuyushchieElementy, OtsutstvuyushchiyElement, SostavMetodikiPolnyy, assert-h027bbf316fb18f2ae91858d31262c21e9fba153d01b6451b6c115f49e50d1ddb, assert-h091a33f2368c9c343d58c69a0e0169363d8b2feafd6b39a61c516f5a18288f26, assert-h0a4798cda3fac82bbb3e2381b4a47eb8acdca6849ccbef7adc321730526f810d, assert-h0faa4c5e008c9168aac8daadd1d92268a39d3a5c1ea532ae5243763dd917631e, assert-h27e17446ade3b7d61775734e70a3a1ffd6834d83da38a652cd71e3b6278a56d2, assert-h3457a16e5b3c7fcd723b7e99824dddb588eeb2c4d7904c24ece2d84220993bc3, assert-h3fee17a98d3c22e1ad49e864d6a2a97c9d933fa9e51ef04f11a022cfb052a1dd, assert-h6aa82171deab0c7089778b427fda72d3d2365e7ec360cdbda5625a4ce11518e0, assert-h7019255143571d9c057f7f4a78cc7d0293036809e29794d8076275fdf699da7e, assert-h77885286635e78900ab1d21a310c5be28cf6b79c3caec430f0a8a9351eb83583, assert-hcf6e3d7c664676c4a033a72c5cc68c8ec9c95a290ba6e722917bcaf389f5296e, assert-hd1683bb084d5a6e8bf877420be18edd90451f565b27a637fcec4b8449ddccbdd, assert-hdf8b9ffed3a4691f474ceadbb5b6dc879ab9f6d987b920fec26ef995ceb6308a

ru-KZ · official · sha256:08cfeeaab9491dcdc10a0c98e0d5fbe17a2bd90cec89cde90bb1bd9d48a623a3

26. Внесение изменений и (или) дополнений в Методику расчета провизий (резервов) осуществляется по одному или нескольким следующим основаниям: 1) изменение перечня структурных подразделений финансовой организации, участвующих в процессе определения размера провизий (резервов) и их функциональных обязанностей, указанного в Методике расчета провизий (резервов); 2) несоответствие утвержденной Методики расчета провизий (резервов) международным стандартам финансовой отчетности и требованиям законодательства Республики Казахстан о бухгалтерском учете и финансовой отчетности; 3) результаты теста на соответствие провизий (резервов), рассчитанных согласно требованиям Методики расчета провизий (резервов), фактическим суммам убытков; 4) изменение источника (невозможность получения в будущем) статистических и макроэкономических данных, делающее невозможным применение их в будущем; 5) изменение группировки финансовых активов, условных обязательств по схожим характеристикам кредитного риска в связи с изменением стратегии финансовой организации; 6) повышение точности расчетов провизий (резервов) и улучшение порядка определения их размера, в том числе их автоматизация.

Ссылаются нормы: MetodikaPodlezhitIzmeneniyu, assert-h150cfddda269438dbd16b4672248ceac3b5c095b415427b397af932d09404ca1, assert-h22f6ab91d60e00a2fcbfc4a1d73604af709e80b6f6ac8dc0aed9644c25985dec, assert-h9627a7441ce86879deab6f3d682689f5ef2ed6b5b709a02dad2ab63a00fa8a38, assert-hb4ce1162d901d85dac6b5d26698b8945c0b10773f3da015516f0c36a37e096fe, assert-he0b68b4efe07c1e96578f4b73a7a6b4788dbe4f8c0459aa431e2b5c102dd6e4f, assert-hf61819d6f7bbac5d29ba4da2deba88807720de8bbb390ab08a55802c2bdeebfa

ru-KZ · official · sha256:17816dd3c56b1ff855f20bac185040f1412cce7021209165c87332f56bf294b0

27. Копии утвержденных исполнительным органом финансовой организации или банка-нерезидента Республики Казахстан (для филиала банка-нерезидента Республики Казахстан) Методики расчета провизий (резервов) и (или) изменений и (или) дополнений в Методику расчета провизий (резервов) и информация о внесенных изменениях и (или) дополнениях в Методику расчета провизий (резервов) по форме согласно приложению 5 к Правилам представляются финансовой организацией в уполномоченный орган не позднее пяти рабочих дней со дня утверждения исполнительным органом финансовой организации или банка-нерезидента Республики Казахстан (для филиала банка-нерезидента Республики Казахстан) Методики расчета провизий (резервов) и (или) изменений и (или) дополнений в Методику расчета провизий (резервов). По результатам рассмотрения копий утвержденных исполнительным органом финансовой организации или банка-нерезидента Республики Казахстан (для филиала банка-нерезидента Республики Казахстан) Методики расчета провизий (резервов) и (или) изменений и (или) дополнений в Методику расчета провизий (резервов) уполномоченный орган не позднее шестидесяти календарных дней со дня получения документов, указанных в части первой настоящего пункта, направляет финансовой организации уведомление об отсутствии или наличии замечаний к Методике расчета провизий (резервов) и (или) изменениям и (или) дополнениям в Методику расчета провизий (резервов) по форме согласно приложению 6 к Правилам. В ходе осуществления контроля и надзора по вопросам банковской деятельности уполномоченный орган направляет финансовой организации уведомление об отсутствии или наличии замечаний к Методике расчета провизий (резервов) и (или) изменениям и (или) дополнениям в Методику расчета провизий (резервов) по форме согласно приложению 6 к Правилам. Замечания уполномоченного органа устраняются финансовой организацией не позднее 30 (тридцати) рабочих дней со дня получения уведомлений, предусмотренных в частях второй и третьей настоящего пункта. Положения Методики расчета провизий (резервов), подлежащие изменению и (или) дополнению по одному или нескольким основаниям, предусмотренным пунктом 26 Правил, не применяются до устранения финансовой организацией замечаний уполномоченного органа, а также приведения ее в соответствие с международными стандартами финансовой отчетности и требованиями законодательства Республики Казахстан о бухгалтерском учете и финансовой отчетности.

Ссылаются нормы: KopiyaPredstavlenaVSrok, OrganizaciyaPredstavlyaetMetodiku, PolozheniyaNePrimenyayutsya, PredstavitKopiyuMetodiki, ZamechaniyaUstranenyVSrok

ru-KZ · official · sha256:18bebb23ff6a9a2755369b1d597ef8b7b1f0839e7111baf52b383bc98f4292f0

28. По запросу налоговых органов уполномоченный орган в течение десяти календарных дней со дня получения запроса представляет копии согласованных Методики расчета провизий (резервов), изменений и (или) дополнений к ней, а также информацию об имевшихся замечаниях уполномоченного органа.

Ссылаются нормы: SvedeniyaNalogovomuOrganuVSrok

ru-KZ · official · sha256:1f5881199d148866b9e6fe940a9285b8d232f1d3d8d076ae24981a57432dac8f

29. При проведении налоговой проверки уполномоченный орган по запросу налогового органа представляет в течение десяти календарных дней со дня получения запроса уведомление об отсутствии или наличии замечаний к Методике расчета провизий (резервов) и (или) изменениям и (или) дополнениям в Методику расчета провизий (резервов) по форме согласно приложению 6 к Правилам.

ru-KZ · official · sha256:a2bab09bfa3b18797ef34b18c850f733f5da955c79e2d0cbe7e0d99b04663e57

3. Провизии (резервы) создаются в соответствии с МСФО 9 и требованиями законодательства Республики Казахстан о бухгалтерском учете и финансовой отчетности. При первоначальном признании финансового актива для принятия решения о классификации финансового актива как оцениваемый по амортизированной стоимости или как оцениваемый по справедливой стоимости через прочий совокупный доход проводится оценка соответствия денежных потоков по финансовому активу критерию Solely Payments of Principal and Interest (Солли Пэйментс оф Принсипал энд Интерес) (далее – SPPI), то есть предусмотрено ли условиями договора данного финансового актива возникновение в установленные сроки денежных потоков, которые представляют собой выплату исключительно основной суммы и вознаграждения. Количественные и качественные критерии SPPI-теста устанавливаются во внутренних документах финансовой организации (далее - Методика по SPPI). Методика по SPPI содержит, но не ограничиваясь: 1) определение и критерии прохождения SPPI-теста; 2) подход к оценке модифицированной временной стоимости денег; 3) подходы и критерии определения минимальных характеристик (de minimis), которые не влияют на классификацию финансового актива (влияние на предусмотренные договором денежные потоки является несущественным); 4) определение и критерии активов без права регресса, договорные денежные потоки которых описываются как выплаты основного долга и вознаграждения, но являются инвестициями в конкретные активы или денежные потоки. Признаками таких активов являются в том числе низкий или нулевой уровень собственного капитала заемщика на момент выдачи займа, низкие или нулевые показатели операционной деятельности заемщика на момент выдачи займа, инвестиционная цель займа, финансирование девелоперского проекта, высокая вероятность того, что выплата займа будет производиться третьей стороной, финансирование приобретения доли в капитале другой компании, рефинансирование займа в другом банке, основную часть в балансе заемщика составляют финансовые инструменты. Признаки активов без права регресса, определенные настоящим подпунктом, не распространяются на инвестиционные займы, соответствующие следующим требованиям: срок займа (кредита) составляет 3 (три) и более года; условиями договора займа (кредита) установлен запрет на полное досрочное погашение. Частичное погашение займа осуществляется в сроки и порядке, предусмотренные бизнес-планом заемщика; заем (кредит) предоставляется юридическому лицу в соответствии с его бизнес-планом, предусматривающим реализацию комплекса мероприятий, направленных на создание, расширение и модернизацию материального производства, производственной и транспортной инфраструктуры; 5) пороговые значения коэффициента покрытия залоговым обеспечением (LTV), рассчитываемого как соотношение суммы требований, подверженных риску дефолта (EAD), к стоимости залогового обеспечения, при которых определяется прохождение SPPI-теста в отношении займов, подпадающих под признаки, указанные в подпункте 4) настоящего пункта Правил; 6) порядок прохождения SPPI-теста при многотраншевой структуре обязательств (анализ на уровне кредитной линии или отдельно по каждому траншу); 7) опросник SPPI-теста, оценивающий информацию, определенную в подпунктах 1), 2), 3), 4), 5) и 6) настоящего пункта Правил, а также следующие характеристики финансового актива (но не ограничиваясь ими) для целей принятия решения по прохождению SPPI-теста: вид валюты и ставки; условия досрочного погашения займа (пролонгации).

ru-KZ · official · sha256:6f431021859471f7a0dbe41b66151017053da032e5f3f1dda6692eb267880334

4. Расходы по провизиям (резервам), созданным в соответствии с МСФО 9 и требованиями законодательства Республики Казахстан о бухгалтерском учете и финансовой отчетности, определяются в соответствии с Правилами на основании Методики расчета провизий (резервов), согласованной с уполномоченным органом.

ru-KZ · official · sha256:cc364c78eaf01135c603204fa5098e0a5c13ac3251068751685772ef76154163

5. Финансовые активы и условные обязательства классифицируются на однородные и индивидуальные. По индивидуальным финансовым активам провизии (резервы) рассчитываются отдельно по каждому индивидуальному финансовому активу. По индивидуальным финансовым активам, по которым отсутствуют признаки обесценения в соответствии с Методикой расчета провизий (резервов), осуществляется группировка финансовых активов по общим характеристикам кредитного риска, установленным в Методике расчета провизий (резервов), и провизии (резервы) рассчитываются в соответствии с Методикой расчета провизий (резервов). Однородные финансовые активы, условные обязательства группируются на основе общих характеристик кредитного риска, определенных Методикой расчета провизий (резервов). Методика расчета провизий (резервов) содержит обоснованную и статистически подтвержденную сегментацию займов с однородными признаками (при отсутствии достаточной статистики, допускается экспертное обоснование сегментации), а также: 1) список критериев, используемых для сегментации займов с однородными признаками (тип продукта, срок до погашения, отрасль и другие критерии); 2) описание подходов к статистическому анализу сегментации займов с однородными признаками (в том числе анализ однородности, достаточности статистики и другие компоненты), а также в случае применения экспертного подхода описание и обоснование сегментации на основании экспертного подхода; 3) критерии выбора пороговых значений по каждому из критериев; 4) условия, при которых отсутствует необходимость в дальнейшей сегментации портфеля (для случаев, где это применимо).

ru-KZ · official · sha256:b50b49d2e5db4821dc538b57d570447e6ddb0443f482f0b7d19ae548fc7c066d

6. В зависимости от изменения кредитного риска и наличия признаков обесценения по финансовым активам провизии (резервы) формируются: 1) в сумме, равной двенадцатимесячным ожидаемым кредитным убыткам в соответствии с пунктом 8 Правил; 2) в сумме, равной ожидаемым кредитным убыткам за весь срок по финансовому активу в соответствии с пунктом 9 Правил; 3) в сумме, равной имеющимся кредитным убыткам в соответствии с пунктом 14 Правил.

ru-KZ · official · sha256:cf92d1fcc98055a6f39302c8850e6bbf50428ca129672d54ac9964520c159b4a

7. При первоначальном признании финансового актива, условного обязательства и на дату оценки (но не реже одного раза в квартал) определяется риск наступления дефолта на протяжении ожидаемого срока действия финансового актива, условного обязательства на индивидуальной основе по финансовым активам, условным обязательствам, классифицированным как индивидуальные финансовые активы, условные обязательства, и на групповой основе, по финансовым активам, условным обязательствам, классифицированным как однородные финансовые активы, условные обязательства.

ru-KZ · official · sha256:76a8a6c13bf0ae3335a5cf04d33006b387110446a1ac624a374ab5c44aa236a5

8. Если по состоянию на отчетную дату отсутствует значительное увеличение кредитного риска, рассчитанного с учетом пункта 7 Правил, по финансовому активу, условному обязательству с момента первоначального признания, финансовая организация оценивает размер провизий (резервов) по данному финансовому активу, условному обязательству в сумме, равной двенадцатимесячным ожидаемым кредитным убыткам начиная с отчетной даты.

Ссылаются нормы: DvenadcatimesyachnyeUbytki

ru-KZ · official · sha256:1449e02b1c3c770dfe48fdde0da038cb0ad4164405ed5bd0c9e698a4457d4bed

9. По состоянию на отчетную дату финансовая организация оценивает размер провизий (резервов) по финансовому активу, условному обязательству в сумме, равной ожидаемым кредитным убыткам за весь срок, если кредитный риск, включающий риск наступления дефолта, определенный с учетом пункта 7 Правил, по данному финансовому активу, условному обязательству значительно увеличился с момента первоначального признания.

Ссылаются нормы: UbytkiZaVesSrok

ru-KZ · official · sha256:0ed97ad3b9977dbc9232e5de1543e64c14716e9316249ef1a8aca7de7a77a7b9

1. Утвердить Правила создания провизий (резервов) в соответствии с международными стандартами финансовой отчетности и требованиями законодательства Республики Казахстан о бухгалтерском учете и финансовой отчетности согласно приложению 1 к настоящему постановлению.

ru-KZ · official · sha256:3e54fd7cff64dc78e547e5549bed67bd822ec9c049137692028b3fb8922f34e7

2. Признать утратившими силу нормативные правовые акты Республики Казахстан, а также структурные элементы некоторых нормативных правовых актов Республики Казахстан по перечню согласно приложению 2 к настоящему постановлению.

ru-KZ · official · sha256:3be964afb0db85fcf3d361096ab712579ae9c35680bbf9619903fbb9e1078ecc

3. Департаменту методологии и пруденциального регулирования финансовых организаций в установленном законодательством Республики Казахстан порядке обеспечить: 1) совместно с Юридическим департаментом государственную регистрацию настоящего постановления в Министерстве юстиции Республики Казахстан; 2) размещение настоящего постановления на официальном интернет-ресурсе Агентства Республики Казахстан по регулированию и развитию финансового рынка после его официального опубликования; 3) в течение десяти рабочих дней после государственной регистрации настоящего постановления представление в Юридический департамент сведений об исполнении мероприятия, предусмотренного подпунктом 2) настоящего пункта.

ru-KZ · official · sha256:f0c5a44caa3eff6eb74215cecdc8bdd8e8ddd328835d612285873c11db906cf2

4. Контроль за исполнением настоящего постановления возложить на курирующего заместителя Председателя Агентства Республики Казахстан по регулированию и развитию финансового рынка.

ru-KZ · official · sha256:077de80c0dc8125d9b6f32fd790af1f206e02aa2039ea0b71732120d3e9be62d

5. Настоящее постановление подлежит официальному опубликованию и вводится в действие с 1 января 2026 года.