{"features":["core-executable"],"imports":[],"metadata":{"localSources":{"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_ANT_TEXT":"sources/aldar-kose/ant.txt","urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_ANYZ_TEXT":"sources/aldar-kose/anyz-angimeler.txt","urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_KOSE_KK_TEXT":"sources/aldar-kose/aldar-kose-kk.txt","urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_KOSE_RU_TEXT":"sources/aldar-kose/aldar-kose-ru.txt","urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_QONAQ_TEXT":"sources/aldar-kose/qonaq.txt"}},"nodes":[{"contentHash":"sha256:b80f59ca4fa3746c2a9e1b8dd8447c2289d4bba52fe44480ea31cd065df8cef6","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_ANT_2016","kind":"source_edition","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"Ревизия 2473495 (26.08.2016): 1 жол, ант беру рәсімі"}],"language":"kk","lifecycle":[{"extent":"2016-08-26","status":"adopted"}],"materializationStatus":"PINNED_UNOFFICIAL_COPY","officiality":"unofficial","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","work":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_ANT_WIKI"},{"contentHash":"sha256:96515eb4ecf750bbdf39a0f9b987c31a04df7ef07020d77a917abe8765300e7b","documentHash":"sha256:9fdfb45067feac9f8698919db553e41fce46729291c1d9321027e32fb4096bed","edition":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_ANT_2016","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_ANT_TEXT","kind":"publication","mediaType":"text/plain; charset=utf-8","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","retrievedAt":"2026-08-30T09:00:00Z","uri":"https://kk.wikipedia.org/w/index.php?oldid=2473495&action=raw"},{"contentHash":"sha256:0c4578d605d1391b8d993fca68065b62539b430b328ebdfb3f1516de61776fda","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_ANT_WIKI","jurisdiction":{"kind":"value","type":{"name":"urn:law:std#Text"},"value":"none"},"kind":"source_work","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"«Ант» — Қазақша Уикипедия"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"«Ант» (клятва) — статья казахской Википедии"}],"package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","sourceKind":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#encyclopedia_article"},{"contentHash":"sha256:208770e3e771eac99bffc58b24b1de102491e2d3d75ec6594c1091d9d43cfe2d","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_ANYZ_2025","kind":"source_edition","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"Ревизия 3458497 (10.04.2025): 15 жол, Шығайбай эпизоды мен ант формуласы"}],"language":"kk","lifecycle":[{"extent":"2025-04-10","status":"adopted"}],"materializationStatus":"PINNED_UNOFFICIAL_COPY","officiality":"unofficial","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","work":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_ANYZ_WIKI"},{"contentHash":"sha256:db7165f0c218f107af8eb6d261d6882c884bb8d2a7c59662f7c4eab325d4aba0","documentHash":"sha256:58bdd40f529a27d3420bf49585450afa9144776c9e80693e5561f96d839cd24a","edition":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_ANYZ_2025","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_ANYZ_TEXT","kind":"publication","mediaType":"text/plain; charset=utf-8","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","retrievedAt":"2026-08-30T09:00:00Z","uri":"https://kk.wikipedia.org/w/index.php?oldid=3458497&action=raw"},{"contentHash":"sha256:baa582ecd3acea9a0aee48143ea9a982dd8fd72150bd05d9babbecdc92280b07","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_ANYZ_WIKI","jurisdiction":{"kind":"value","type":{"name":"urn:law:std#Text"},"value":"none"},"kind":"source_work","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"«Аңыз әңгімелер» — Қазақша Уикипедия"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"«Аңыз әңгімелер» — статья казахской Википедии"}],"package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","sourceKind":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#encyclopedia_article"},{"contentHash":"sha256:7706d45b789aada6b5f2e5125c8e92ab569de63b4e3501d5aa40a2cf761262f8","edition":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_ANT_2016","fragmentKind":"line","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_ANT_1","kind":"fragment","locator":"ant/lines/1","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","texts":[{"contentHash":"sha256:ef8bf11fa06781f77339d7b02abf1fa83f739a61e186ba8d48b19c56e735d79a","language":"kk-KZ","status":"unofficial","text":"Ант – жеке тұлғаның ең қастерлі нәрсемен өзге адамды не адамдар қауымын өзінің адал ниетіне салтанатты түрде сендіруі, уәде беруі, куәлік етуі. Қазақ дәстүрінде нан, Құранды ұстап адалдығына ант беру рәсімі ежелден қалыптасқан. Жаугершілік замандарда сарбаздар елдің еркіндігі, намысы үшін жан аямасқа серттесіп, қылыштың жүзін сүйіп ант берген. Ел қорғау міндетін өтерде ант беру салты қазір жаңа мазмұнмен байыды (қ. әсккери ант). Елбасының, өзге де мемлекеттік лауазымды кызметке сайланған не тағайындалған адамдардың мәртебелі қызметтеріне кірісер алдында салтанатты жағдайда халқына, еліне ант беру рәсімі әлемнің бірқатар елдерінде бар. ҚР Президенті өзінің мәртебелі қызметіне кірісер алдында Конституцияға алақанын тигізіп тұрып: «Қазақстан халқына адал қызмет етуге, ҚР-ның Конституциясы мен заңдарын қатаң сақтауға, азаматтардың құқықтары мен бостандықтарына кепілдік беруге, ҚР Президентінің өзіме жүктелғен мәртебелі міндетін адал атқаруға салтанатты түрде ант етемін» - деп ант береді (ҚР Конституциясы, 42-баб)."}]},{"contentHash":"sha256:c9ff9bb356c584ea16f78cd7a088da12e56fe3bc1898463408af79c50da37a64","edition":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_ANYZ_2025","fragmentKind":"line","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_ANYZ_1","kind":"fragment","locator":"anyz/lines/1","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","texts":[{"contentHash":"sha256:2456199aefa47848faf1af84d36fb1bb92df07e247ef62d489719bd2e21909de","language":"kk-KZ","status":"unofficial","text":"Аңыз әңгімелер — Халық ауыз әдебиетінің жанры. Оқиғасы шындық өмірден алынғанымен, ауызша айтылып таралғандықтан, фольклорлық сапалармен толыққан көркем шығарма. Аңыз әңгімелер тарихта болған белгілі бір адамдардың атына, іс-әрекетіне байланысты туады. Мұндай адамдардың ел үшін еткен еңбегі, қамқорлығы, халық намысын қорғауы, сол жолда жасаған игілікті іс-әрекеттері ел аузында аңыз әңгімеге айналып, ұрпақтан-ұрпаққа жеткен."}]},{"contentHash":"sha256:08c40d4e4bbf0c5a824c30c3599bf4461b8c729b04b43017034d52c36d0fd66a","edition":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_ANYZ_2025","fragmentKind":"line","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_ANYZ_10","kind":"fragment","locator":"anyz/lines/10","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","texts":[{"contentHash":"sha256:e0419158a543ee3bb4f2158f662b881e95bb9ab8b5d51ffdc33f64e72e2c0487","language":"kk-KZ","status":"unofficial","text":"Қазақ аңыздарының үлкен бір тобын ғашықтардың қайғысымен, өлімі немесе айрылысуымен аяқталатын махаббат хикаялары құрайды. Бұларға Зарина ханшайымның, Айша бибі арудың, Балқаш қыздың бастарынан өткен оқиғалары жатады."}]},{"contentHash":"sha256:20e353c75f94934abefc50047802fd5d5935040eda1712e35d198a144f116688","edition":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_ANYZ_2025","fragmentKind":"line","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_ANYZ_11","kind":"fragment","locator":"anyz/lines/11","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","texts":[{"contentHash":"sha256:c97e1929baaac3cf7574c02cc17f33133c38cacf7ce51fc2f03924317c42912f","language":"kk-KZ","status":"unofficial","text":"Батырлар туралы аңыздар"}]},{"contentHash":"sha256:af8a91aa290f874294cd89771085da66d08e22ec2bfe69952fd3ea77d8e3dda8","edition":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_ANYZ_2025","fragmentKind":"line","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_ANYZ_12","kind":"fragment","locator":"anyz/lines/12","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","texts":[{"contentHash":"sha256:e99fff16c8e63bfdfdba340e4f4634b95ab769f4c664a37b35f234ca7f3d1297","language":"kk-KZ","status":"unofficial","text":"Қатыгез жауларға қарсы ерлікпен шайқасқан ата-бабаларымыздың қаһармандығын паш ететін батырлар жайындағы аңыздар да ауыз әдебиетінде айрықша орын алады. Бұлардың қатарына сақ патшайымы Томирис Отанын қорғау жолына өз өмірін құрбан еткен бақташы Шырақ жайындағы аңыз-әңгімелерді жатқызамыз. Бұл оқиғалардың аңызға айналу себебі сол уақыттан бері талай ықылым заман өтіп кеткендігі ғана емес, олар шын болды ма, жоқ па, ешкім дәлелдеп бере алмайтындығы."}]},{"contentHash":"sha256:77fe75fbc6677e041b04eefc96eaa9af348eddcc81a520e474e65535b484f150","edition":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_ANYZ_2025","fragmentKind":"line","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_ANYZ_13","kind":"fragment","locator":"anyz/lines/13","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","texts":[{"contentHash":"sha256:0ab63ecdd856c34de9c5fb8f1b716485516a883b48110d25ad48ba3943be69d1","language":"kk-KZ","status":"unofficial","text":"Тарихи аңыздар"}]},{"contentHash":"sha256:464e78b3805ffb3e1c4f124153d13c8d7b60ae0f4e56e42e893615fa5e8818f9","edition":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_ANYZ_2025","fragmentKind":"line","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_ANYZ_14","kind":"fragment","locator":"anyz/lines/14","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","texts":[{"contentHash":"sha256:22b51ea93c9a877bbc9dcf390bdf55cfbf05748f17b457ab6bfb3b8c8281b66e","language":"kk-KZ","status":"unofficial","text":"Ең ақырында, тарихи деректер мен оқиғаларды халық қиялы мүлде өзгертіп жібергендіктен, ақиқаттың өзі а уақыт өте келе аңыздық сипат алған қазақ аңыздарының бір тобы бар. Моңғолдардың атақты әміршісі Шыңғыс хан, оның ұлы Жошы хан және басқалар хақындағы кейбір аңыздар бұған дәлел болып табылады."}]},{"contentHash":"sha256:c7f1789472809736a3f2fa80df41e5e4639186498a7bd63e9f4d960a703d6b05","edition":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_ANYZ_2025","fragmentKind":"line","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_ANYZ_15","kind":"fragment","locator":"anyz/lines/15","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","texts":[{"contentHash":"sha256:48077c652e0ce1962576beee306cff958e55d736658b77dc20b1e509574b2462","language":"kk-KZ","status":"unofficial","text":"Тарихтың терең қойнауларынан орын алып, аңызға айналған оқиғалардың өтірік-шынын тексеріп жатудың өзі ақылға сыймайтын нәрсе. Олар ойдан шығарылған уақиғалар болғандықтан да-аңыз. Бір қызығы, әдеби немесе ғылыми шығармаларда мифтік бейнелерге айналатын немесе керісінше болатын тарихи тұлғаларға ,оқиғаларға тікелей байланысты аңыздар да көптеп кездеседі. Қазақ әдебиетінде Қорқыт, Алаша хан бейнелері осындай. Олардың өмірінде шын болғандығына кейбір зерттеушілер күмәнмен қарайды. Себебі олардың есімдері тарихи шежірелерден табылмай отыр. Сондықтан да қазіргі уақытта мұны дерек-құжатпен дәлелдеу қиын."}]},{"contentHash":"sha256:f369f5ab12fbdf4ccfb7c6bbfb07a94e94cda98c7006ec9e249acaabb33008e0","edition":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_ANYZ_2025","fragmentKind":"line","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_ANYZ_2","kind":"fragment","locator":"anyz/lines/2","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","texts":[{"contentHash":"sha256:840c6be8972f6192b569bd77e87968317fc97146ada3d37d8f32e85ef314f3dc","language":"kk-KZ","status":"unofficial","text":"Аңыз әңгімелерде халықтың қоспасы болғанымен, негізгі ой түйіні барлық жерде бірдей сақталады. Оқиға желісі күнделікті өмірде кездесетін қарапайым сюжетке құрылған аңыз-әңгімелерде ертегілердегідей әсіре қиялдау көп кездеспейдi."}]},{"contentHash":"sha256:283e2b7f6f78163fbe514bf4d2e352a4a0e9935a9ae87789ebc079597ab809ed","edition":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_ANYZ_2025","fragmentKind":"line","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_ANYZ_3","kind":"fragment","locator":"anyz/lines/3","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","texts":[{"contentHash":"sha256:a647090a17e74334032ea4cfc8c961191b0b40fcd01a50b130dc6d11a56f01b5","language":"kk-KZ","status":"unofficial","text":"Кейіпкерлері"}]},{"contentHash":"sha256:692f2e4f32ca8ac981bb8ee524373d0dac0d22f4e51dfcf0cba97b0b76192939","edition":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_ANYZ_2025","fragmentKind":"line","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_ANYZ_4","kind":"fragment","locator":"anyz/lines/4","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","texts":[{"contentHash":"sha256:c29c1f1a4a4c678d76e66151e8681febfda5c35d09a53eebb7f254aea3c04aaf","language":"kk-KZ","status":"unofficial","text":"Қазақ аңыздарындағы Асан қайғы, Жиренше шешен, Алдар көсе, Қожанасыр, Қорқыт, т.б. – бәрі де қарапайым адамдар ретінде суреттеледі. Кейбір аңыз әңгімелердің басты кейіпкері көрші елдерге де ортақ болып келеді. Мысалы, Қожанасыр қазақ, қырғыз, өзбек ауыз әдебиетінде ортақ кейіпкер. Ол \"ауылы аралас, қойы қоралас\", қыз алысып, қыз берісіп құда-жекжат болып кеткен көрші елдердің ежелгі мәдени байланысының куәсі. Аңыз әңгімелерде көбінесе сараңдық пен сақилықты, жалқаулық пен қиқарлықты өткір сатирамен әжуалап сынау арқылы жастарды жаман әдет, жат мінездерден аулақ болуға баулуды мақсат тұтады."}]},{"contentHash":"sha256:bf1ab63b6b7441070395c38a45c81c8652d1454ad1a1bb5ebaa37fa539d3014c","edition":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_ANYZ_2025","fragmentKind":"line","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_ANYZ_5","kind":"fragment","locator":"anyz/lines/5","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","texts":[{"contentHash":"sha256:31e44d63d23356ce4aa3257a8f41c0a1d507d3e9cb634ebb6eeed39644ecb157","language":"kk-KZ","status":"unofficial","text":"Қожанасыр әңгімелерінде (аңызда) оғаш қылығы, аңғал мінезі әжуа-күлкі туғызып отырғанымен, негізі түйін ойда үлкен тәрбие-тәлім толқыны анық байқалады; оқушы оқып күле отырып шындықты түсінеді. Осындай халық арасына кең тараған күлкілі сықақ аңыз әңгімелердің бір тобы Алдар көсе атымен байланысты туған. Көсе образы – қарапайым халықтың күлкіні сараң байларға, оның өкілдеріне қарсы жұмсау, оларды келеке-мазақ ету тілегінен туған образ. Мұны біз \"Алдар көсе мен Алаша хан\", \"Алдар көсе мен шық бермес Шығабай\", \"Алдар көсе мен саудагер\", т.б. аңыз әңгімелерден көреміз. Осы аттары аталған хан, бай, саудагерлерді Алдар көсе өзінің тапқырлығы, ақыл-айласының арқасында алдап соғады, ел алдында мазақ, күлкі етеді. Халық аузындағы мәтелге айналған \"Жұмыртқадан жүн алатын\", \"Өзі тойса да, көзі тоймайтын\", \"Кесіп алса қан шықпайтын\" шық бермес Шығайбай – сараңдықтың жиынтығы. Шығайбайдың әдеті мен ісінен сараңдық, дүниеқорлық, өзімшілдік айқын көрінеді. Оның осы мінезін жек көрген халық қапияда жол, қапылыста сөз табатын, айла-амалы мол Алдар көсені жіберіп, Шығайбайды бірнеше рет жер қаптырады. \"Ұрының әйелі өзіне лайық\" дегендей, оның тәрбиесіндегі үй-іші – әйелі, қызы Шығайбайдың өзі тәріздес пиғылы тар сараң жандар. Көсе үйге кіріп келгенде әйелі илеп отырған нанды, қызы үйтуге әзірлеп отырған қазды жасыра қояды. Бұл әрекеттер Шығайбайдың образын толықтыра түседі. Сараңдық пен дүниеқорлыққа жаны қас Алдар көсе табан аузында сөз тапқыштығымен өзінің жаңа ғана көргендерін әңгімеге қосып, келе жатып үлкен сары бас жылан көргенін, оны өлтіргенін тұспалдап айтып береді. \"Осы айтқандарым өтірік болса, байеке сіздің астыңыздағы қазыдай тілінейін, бәйбішенің нанындай иленейін, қызыңның астындағы қаздай жұлынайын\", – деп аяқ астында оларды масқара етеді. Алдар көсе ақыры байдың қызы Бізбикені алдап алып кетумен оқиға аяқталады. Ал \"Алдар көсенің шайтанды алдауы\" деген әңгіменің сюжеті, құрылысы басқаша болып келеді. Халық ұғымында шайтанды ешкім алдай алмайтын болса, бұл әңгімеде Алдар көсе өзінің қулығымен шайтанды да алдап кетеді. Оның өтірік өліп тірілуі, шайтанға қазы алдыруы, үлкендігін бұлдап, шайтанның мойнына мініп қамшымен сабауы, шайтандар қорқатын тікен арасына тығылып, ала қаптағы алтынды алып құтылып кетуі арқылы адам айласы шайтанды да жеңеді деген идеяны білдіреді. Алдар көсе туралы аңыздардың қай-қайсысы болмасын оны тапқырлықтың өкілі етіп және ол қандай іс-әрекет жасаса да жазғырмай, сүйікті етіп көрсетуі Алдардың ел санасынан ұнамды кейіпкер түрінде тұрақты орын алғандығын аңғартады."}]},{"contentHash":"sha256:04e3639bb4d7e41039dbbd713d8e08b32ca3add3cf33d64e99b8299a5505fb61","edition":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_ANYZ_2025","fragmentKind":"line","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_ANYZ_6","kind":"fragment","locator":"anyz/lines/6","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","texts":[{"contentHash":"sha256:10078d22970e12487d3d91ef58f17535677a42075e0116f0f4d7c8f6429e4059","language":"kk-KZ","status":"unofficial","text":"Топономикалық аңыздар"}]},{"contentHash":"sha256:0d923b6ed4a7407d241b96c97e453769bd4df1b6d4bf330e952f83fe3b917a77","edition":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_ANYZ_2025","fragmentKind":"line","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_ANYZ_7","kind":"fragment","locator":"anyz/lines/7","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","texts":[{"contentHash":"sha256:13d3201120f7a6737f8c5d25a59fe9bb9d81974b589e1ecf0c53d1679fc8135a","language":"kk-KZ","status":"unofficial","text":"Аңыздар тарихта шын мәнісінде болған әлдебір оқиғаларға құрылады, әрі осы оқиғалар көбіне нақты бір мекенмен, тау-таспен, өзен-көлмен баланыстырылады. Мұндай аңыздар жер-су аттарына байланысты немесе топонимикалық деп аталады. Себебі олар белгілі бір жағрафиялық нүктенің неліктен солай аталатынын түсіндіреді. Мұндай аңыздарға Бурабай, Баянауыл, Қарағанды, Жекебатыр, Шайтанкөл, Екібастұз,т.с.с. жер аттарымен байланысты аңыздар жатқызылады."}]},{"contentHash":"sha256:e512d7eff5b2b1f07ff62e7cd37524b3a7ec71431b63b231326f14ced74fb9d7","edition":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_ANYZ_2025","fragmentKind":"line","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_ANYZ_8","kind":"fragment","locator":"anyz/lines/8","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","texts":[{"contentHash":"sha256:22c17c6c6aa19cc8be650c00deca8532e42339efc3efd845b88174e08ca52279","language":"kk-KZ","status":"unofficial","text":"Аңыздар - халықтың ауызекі шығамашылығының ерекше жанры, оларда халық қиялы нақты жадығаттарды еркін сапырып, оқиғаларды өзінше пайымдайды."}]},{"contentHash":"sha256:e6a5fea05364163fe96b73fdd6d28f1ba2cd08389064579a761262bf9a0f9f39","edition":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_ANYZ_2025","fragmentKind":"line","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_ANYZ_9","kind":"fragment","locator":"anyz/lines/9","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","texts":[{"contentHash":"sha256:917b65967d026f1eba8bbfc1607e01344548cf14cdb8b19950cc5267ff40dffe","language":"kk-KZ","status":"unofficial","text":"Махаббат хикаялар"}]},{"contentHash":"sha256:4b9c4634db77e1f2b41222e5cd70451e9fe07ee5dbc61b7143c60e7f3a5349f9","edition":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_KOSE_KK_2026","fragmentKind":"line","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_KK_1","kind":"fragment","locator":"kk/lines/1","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","texts":[{"contentHash":"sha256:1d6cb6040b71a04225e3789055f64cb477cdc0bbfca2020045e86d65e1264549","language":"kk-KZ","status":"unofficial","text":"Алдар Көсе — қазақ ауыз әдебиетінің кейіпкері, ақылды айлакердің, зерделі қудың жиынтық бейнесі. Алдаркөсе өзінің асқан айлакерлігі арқылы мұратына жетіп отырады. Оның мақсаты – сараң байды, пайдакүнем саудагерді, озбыр ханды, т.б. әжуа ету. Мысалы, ол асқан сараңдығы үшін халық Шықбермес Шығайбай атаған байдың асын ішіп, атын мініп, қызын алады; алыпсатар саудагердің алдынан өгіздерін айдап кетеді; оның бұл әрекетін халық айыптамайды, қайта құптап, қошеметтеп отырады. Өйткені, Алдаркөсе әділетсіз билік иелерінен қиянат, қорлық көрген қарапайым халықтың өкілі. Алдаркөсе түркі тілдес халықтар (қырғыз, өзбек, қарақалпақ, түрікмен, т.б.) әдебиетінің көбіне ортақ тұлға. Бұл Алдаркөсе жайындағы аңыз әңгімелердің ежелден келе жатқан көнелігін, әлеуметтік мәнділігін көрсетеді. Оның өмірде болғанын, қай заманда өмір сүргенін дәлелдейтін тарихи дерек жоқ. Алдаркөсе бейнесі қазақ театр және кино өнері туындыларында да көрініс тапқан. Шахмет Хұсайынов «Алдаркөсе» пьесасын (1942) және «Алдаркөсе» фильмінің (1964, режиссері Шәкен Айманов) сценариін жазды."}]},{"contentHash":"sha256:2e7c78cfde6bc67359cef119034f3de2ae01b3d316b5ac6670e1a21955848230","edition":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_QONAQ_2026","fragmentKind":"line","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_1","kind":"fragment","locator":"qonaq/lines/1","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","texts":[{"contentHash":"sha256:ce1dcaaa41dba922801396472af717a874d33fe01417812b0b02b5f3113b02dc","language":"kk-KZ","status":"unofficial","text":"Қонақ — жолаушылып келе жатып, үйге түскен бейтаныс жан, немесе сый-сияпат көрсету үшін арнайы шақырылған сыйлы адам; сондай-ақ, ауыл арасын қыдыра келген адамдардың бірі деген ұғымның атауы. Аталмыш ұғымның мазмұнынан қонақтың қазақ салтында \"құдайы қонақ\"; \"арнайы қонақ\"; \"қыдырма қонақ\" деп аталатын үш түрі бар екені байқалады. Қазақ танымында қонақ ұғымының этикеттік, құқықтық, діни-мифологиялық қырлары бар."}]},{"contentHash":"sha256:663bdd9312988aac1be4915fa806c7e6f3ee3e9238462f7fe2641cd18bf0eb0b","edition":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_QONAQ_2026","fragmentKind":"line","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_10","kind":"fragment","locator":"qonaq/lines/10","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","texts":[{"contentHash":"sha256:94a9a53646e55b614411f13994962e1e07afc974d214753c91930d567abdeddf","language":"kk-KZ","status":"unofficial","text":"Арнайы қонақ күтуде дәстүрлі мәдени ортада қонақтардың тұрғаластығына ерекше көңіл бөлінеді. Тұрғаластық дегеніміз – «қонақтың жоғары әлеуметтік беделі, қоғамдағы алатын айрықша орны». Тұрғаластығы тең, жолы қатар қонақтарға бірінен-бірі кем болмайтын ақ боз үйлер тігіледі, бірыңғай киімді күтушілер қойылады. Жасалатын сый-сияпатта қонақтардың өзара тұрғаластығы мықтап ескереледі. Тұрғаластығына қарай сый-сияпат көрмеуі қонақтың ренішіне, той аяқталмай аттанып кетуіне себеп болады."}]},{"contentHash":"sha256:996dd6f0240e1ea0693a5302d8195579b0ea5297439c1e16678be778ec232224","edition":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_QONAQ_2026","fragmentKind":"line","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_11","kind":"fragment","locator":"qonaq/lines/11","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","texts":[{"contentHash":"sha256:dc822127212fb2a4104870a2abc65379e1ee7004dc63c4e64769b19725ed3732","language":"kk-KZ","status":"unofficial","text":"Қыдырма қонақ"}]},{"contentHash":"sha256:35fa8b2bd8f853d7ba55fe4285f0fffca257ac7d1b9f2ec5003b4deea3149c8d","edition":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_QONAQ_2026","fragmentKind":"line","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_12","kind":"fragment","locator":"qonaq/lines/12","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","texts":[{"contentHash":"sha256:a47de4d8a7158a60082f9990f5b329e642b881f74ee61ab6ad948731bb6ba013","language":"kk-KZ","status":"unofficial","text":"Қыдырма қонақ – «ауыл үй, ауыл арасындағы қонақ» деген ұғымды аңғартады. Ұғымның өз атауы айтып тұрғандай үй иесі қыдырма қонаққа күнделікті көріп жүрген ауыл адамы деп қарайды. Қыдырма қонақ құдайы қонақ, арнайы қонақтай мәртебелі болмайды, ерекше сый-сияпат көрсетілмейді. Бірақ қалыптасқан этикеттік норма бойынша «өзімсініп» келген қонақты сыртқа теппейді «келіңіз, төрлетіңіз; дайын асқа дәл келдіңіз, мақтап жүреді екенсіз» т.б. дегендей ілтипат сөз айтылады. Қонақ күтуді, қонаққа баруды, келген қонақтан әңгіме, хабар-ошар естуді қазақтар қызық көріп қатты ұнатады. Бұл – қазақтың қонағуарлық мінезін көрсетеді. Қыдырма қонақ осындай қонағуарлық мінездің бір көрініс іспетті. Оны тек «қазан аңду» деп түсінуге болмайды. Қыдырма қонақтың қазақ тұрмыс-салтында қонақ ретіндегі беделі пәлендей дерлік жоғары болмайды, өйткені ол шақырусыз келген ауыл адамы, осы себептен кейде оны әзілмен Атырау өлкесінде қоңсы қонақ деп те атаған."}]},{"contentHash":"sha256:f5fe6f118fb67e6b1665b38df8a4618666771c6475d74f1fa68a57f66e365e3c","edition":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_QONAQ_2026","fragmentKind":"line","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_13","kind":"fragment","locator":"qonaq/lines/13","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","texts":[{"contentHash":"sha256:dd107d3c70455402534726b4e9312651cdddd4a3e26734d2f0e133c26b5a3ccf","language":"kk-KZ","status":"unofficial","text":"Әдетте қоңсы ауыл, қоңсы қолаң атауы ел ішіндегі әлеуметтік мәртебесі төмен қауымға қарата айтылады. Шақырусыз қаумалап келген ауыл арасының «қонақтарын» қоңсы қонақ деген әзіл түріндегі тұспалмен айтылуы образды мән алған. Бұдан қыдырма қонақтың қазақтың тұрмыстық санасындағы бейнесін айқын аңғаруға болады."}]},{"contentHash":"sha256:71d38efc0adb10d77140000f19504ddae183a940a088bff2fd17cb16e80e0ba4","edition":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_QONAQ_2026","fragmentKind":"line","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_14","kind":"fragment","locator":"qonaq/lines/14","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","texts":[{"contentHash":"sha256:cd035ec302e73f3c9dde1f4e818bc64879044be87208b82337fbb6c84af45e95","language":"kk-KZ","status":"unofficial","text":"Этикеттік норма, қонақ құқығы"}]},{"contentHash":"sha256:d906c7825905736da5aa7a5715cf38d7c135851a42510ae689f0412b31dffd62","edition":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_QONAQ_2026","fragmentKind":"line","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_15","kind":"fragment","locator":"qonaq/lines/15","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","texts":[{"contentHash":"sha256:3c02a1141b3bb326380feb4066dd6bd3dc505e222b7958f735fc24f569b96a3b","language":"kk-KZ","status":"unofficial","text":"Этикет бойынша қонақ ауылға аяңдап келеді. Өйткені шауып келу ертеде қайғылы жағдайда, жау келгенде, мал барымталағанда т.б. жайсыз кезде ғана болады. Құдайы қонақ жолаушылап келе жатып, түсетін үйінің сыртынан келіп, қалыптасқан этикеттік формула бойынша «әу, кім бар-ау үйде?» деп дауыстайды. Сыртқа шыққан үй иесіне өзінің құдайы қонақ екенін айтады. Жолаушы мен үй иесі «ауыз толтырып» сәлемдесуден соң, қонақтың аттан түсіп, үйге кіруін өтінеді, қонақ үй кісісіне (әйеліне) есенсіз бе деп сыпайырақ сәлемдеседі. Қонақты төрдің оң жағына таман қонақ көрпе төселіп, жастық тасталған жерге жайғастырады. Қонақтың атын отағасы аулақтау жердегі атағашқа (мама ағаш) байлатады. Ат көлігінің күтімін де мойнына алады. Ертедегі салт бойынша қорадан немесе ауыл маңынан қой алдырып, босағаға байлап, союға алақан жайып құдайы қонақтың ризалығын сұрайды. Қонажатар қонақ болса, батасын береді, ал түстеніп аттанар қонақ болса, жайын айтып, пышақ қандатпайды. Үй иесі мен құдайы қонақ өзара жөн сұрасып, өздерінің кім екенін, қай ауыл, қай әулет, қайсы рудан екенін айтады. Отағасы қонаққа тамағы, ас-суынан бере отырып, жылы шырай танытады, қонағының көңілін көтеруге тырысады. «Қонақ табаққа емес, қабаққа; етке емес, ниетке қарайды» деп ескертеді қазақ мақалы. Бұл – біріншіден, бұзуға болмайтын қатаң этикеттік норма, екіншіден, қазақ жерінде қонақ құқығы заңмен қорғалады. Қой сойып, қол қусырмаса, тартылған сыйтабақта өзіне лайық кәделі мүше (бас, жамбас т.б.) болмаса, аткөлігіне қарамаса, қонақ ауыл ақсақалына, биге шағымдана алады. Ондай үйдің иесі ата-баба жолын бұзғандық деп, заң бойынша ат-шапан айып тартады. Аға буын этнограф Х.Арғынбаев: «Үйінде отағасысы болмаса да қазақ әйелі құдайы қонақты үйге түсіріп күтуге міндетті болған. Сондықтан әйелдің жақсысы күйеуінің жоғында да оның жоқтығын білдірмей үйге түскен қонақты күтіп, жолынан жығылмайтын әйелдер бүкіл әйел қауымына үлгі ретінде ел аузында мақтаныш болатын. Күйеуі жоқта қонаққа жөндеп қонағасы бере алмаған әйелдер де ел аузында сөз болып, сараңдығымен аты шығатын» – дейді."}]},{"contentHash":"sha256:c0279eeee2e1f85f77d4fe2752a25553a971a4506daf470b0d7d0657d29c08db","edition":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_QONAQ_2026","fragmentKind":"line","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_16","kind":"fragment","locator":"qonaq/lines/16","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","texts":[{"contentHash":"sha256:3c505f88c21b5b39acef82d87d46f00a45c38175c656bbcc4d48fd5dbb3a7224","language":"kk-KZ","status":"unofficial","text":"Құдайы қонақты байырғы қазақтардың жігжаппар болып күту себебі, үшіншіден, қонақ ұғымы діни – мифологиялық түсінікпен ұштасап жатады. Қонақты Құдай жібереді; Қонақты қондырмасаң құт кетеді; Құтты қонақ келсе, қой егіз табады, құтсыз қонақ келсе, қойға қасқыр шабады; Қырықтың бірі Қыдыр т.б. Қыдыр, Құт және қонақ ұғымының бір-бірімен байланысты айтылу себебі бар. Діни-мифтік санада Қыдыр баба (Қызыр баба) – қысылған адамға жәрдем беруші қасиетті, киелі күш иесі."}]},{"contentHash":"sha256:c3101923b073650126c108e38b87c8a6480552d71f9bbca746cd930a252a0dad","edition":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_QONAQ_2026","fragmentKind":"line","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_17","kind":"fragment","locator":"qonaq/lines/17","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","texts":[{"contentHash":"sha256:3e795a55d763dafc17bef9c8fd379990c8aa863d7c728b4c60bf745bdaf8cf04","language":"kk-KZ","status":"unofficial","text":"Қонақ күтудегі аймақтық ерекшеліктер"}]},{"contentHash":"sha256:dbeefdb9b1c0321f57ab0579598179d52d387634d6d5fe0cbc92df78bbce6a88","edition":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_QONAQ_2026","fragmentKind":"line","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_18","kind":"fragment","locator":"qonaq/lines/18","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","texts":[{"contentHash":"sha256:65ad9667e373cf9cd48c904dc3af7a2a13070e638402a5352b94d3b44e2405c6","language":"kk-KZ","status":"unofficial","text":"Қонақ күту дәстүрі күллі қазаққа ортақ болғанмен, ішінара аймақтық ерекшеліктер де байқалады. Қазақ елінің шығыс өңірінде сыйтабақ тартылғанда қонақ етті өзі турап, басқаларға ұсынып отырады, түстік аймақта қонаққа үй иесінің өзі немесе қызмет жасап жүрген ағайыны ет турайды. Сыр бойы өңірінде қонаққа тартылған қой басының оң құлағын кесіп алып, балаларының кішісіне берген, басты оң құлақсыз тартқан, бұл ерекшелік «ырысым үйде қалсын» деген ырыммен байланысты. Кез-келген қонаққа арнап қазанға ет салғанда алдымен кәрі жілікті салған, бұл малдың бар етін кәрі жілік ұстап тұрады, деген сенімге байланысты. Үлкен тамақтан соң, дастарқанға бата беру дәстүрі барлық жерде «ас қайыру» деп аталады. Ас қайыру кезіндегі үй иесі, отбасының басқа мүшелері батаны екі қолын жайып, ал, кей өңірде түрегеліп тұрып қабылдайды."}]},{"contentHash":"sha256:bd6d407c4055e36408b51bf866d168c5a31f85ac4bc60f795df479ebc38af26e","edition":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_QONAQ_2026","fragmentKind":"line","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_19","kind":"fragment","locator":"qonaq/lines/19","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","texts":[{"contentHash":"sha256:35eb31b30f0a68fc37ea1c734b95bbf10488d5ed6bf6826126a67d62b0a7e5c2","language":"kk-KZ","status":"unofficial","text":"Қонағуарлықтың ақпараттық және тәрбиелік мәні"}]},{"contentHash":"sha256:3416afdfebb358f10bd99575702ba0c66dcb75982df36805eafe36a0799a79a4","edition":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_QONAQ_2026","fragmentKind":"line","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_2","kind":"fragment","locator":"qonaq/lines/2","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","texts":[{"contentHash":"sha256:a0be04dcc7b57cba7c27932479fe2d674e2370672d35566519b1d022ed488e4b","language":"kk-KZ","status":"unofficial","text":"Құдайы қонақ"}]},{"contentHash":"sha256:205bc8c29449437cb17d74eeedbf880dbe083a9372924d26d834eb3fc3dd219d","edition":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_QONAQ_2026","fragmentKind":"line","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_20","kind":"fragment","locator":"qonaq/lines/20","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","texts":[{"contentHash":"sha256:8c575bea7cab71afe01e25c85404602065b23bc41f81e314600957e5ff9429b9","language":"kk-KZ","status":"unofficial","text":"Қазақтың қонағуарлық мінезі ежелден қалыптасқан. \"Атаң барда ел таны еріп жүріп, атың барда жер таны желіп жүріп\" деген мақал қонағуарлықтың қағидасы іспетті. Қонағуарлық қазақы ортада ел ахуалы, жер жағдайы жайында ақпарат алудық тиімді бір көзі болған. Төңкеріске дейінгі көшпелі қазақ өмірінде қонағуарлық дәстүрдің ерекше сипатының болуына әсерін тигізетін жағдайдың бірі – құдайы қонақтың айналада болып жатқан үлкенді-кішілі оқиғалардың бірден-бір хабаршысы болғандығында. Қазақтың ұшы қиыры жоқ кең сахарасында көшіп жүретін ауылдар ел ішіндегі жаңалықтардың бәрін ең алдымен ел аралап жүрген жолаушылардан ғана еститін. Сондықтан да болар қонақ түскен үйге ауыл адамдары шақыртпай-ақ келіп әңгіме тыңдап, алуан түрлі жаңалықтарды еститін."}]},{"contentHash":"sha256:4781783ad2450193311be48b7f6652b29d48156b69b465b2cd4cd896c32f674e","edition":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_QONAQ_2026","fragmentKind":"line","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_21","kind":"fragment","locator":"qonaq/lines/21","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","texts":[{"contentHash":"sha256:5887bfb96646f8d6c571d16245d5df9561ffed45850d7ac18c5568b734e08a95","language":"kk-KZ","status":"unofficial","text":"Мұндай хабарлар бір ауылдан екінші ауылға өте тез тарайтындықтан, қазақ оны «ұзын құлақ» атандырғанын» атап айта келіп Х. Арғынбаев әсіресе қазақ қонағуарлығының тәрбиелік мәнін аша түседі: «Қазақ отбасында балалар жастайынан қонағуарлыққа тәрбиеленеді. Өйткені халық дәстүрі бойынша қонақасы берілген соң, қонақтан әңгіме сұрайды, өнерлі болса ән салғызып, күй тартқызады. Қонақ әңгімесіне балалар әрқашан құмар болады. «Адам болар бала қонаққа үйір» деп те қазақ тегін айтпаған. Өйткені әр қонақтан естіген жаңалықтарын есіне сақтай білген жастың өмірді білуі, түсінуі кеңейіп, дүниеге көзқарасы қалыптасады. Көптеген нақыл сөздерді, пайдалы кеңестерді үйренумен бірге, жаманшылықтан жиренуге де үйретеді. Олай болса қонағуарлықтың тәрбиелік мәні де аз болмаған» - деп пікір түйеді."}]},{"contentHash":"sha256:4fd8280fbbdddcce18eeffa742bc42c18e9a71e6340450b4fb9851c08709798c","edition":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_QONAQ_2026","fragmentKind":"line","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_22","kind":"fragment","locator":"qonaq/lines/22","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","texts":[{"contentHash":"sha256:508d14297d09747e062f1e1b708ac5ba58e85143cd5bcdb97c200715cabcdf82","language":"kk-KZ","status":"unofficial","text":"Сонымен қатар қонақ күту, қонаққа бару, яғни қонақшылау дәстүрі халықты мәдени-этникалық жақтан бірегейлендіруші (идентификатор) маңызды факторлардың бірі болған. Сондай-ақ, қонаққа шақыру, қонақ күту, қонақ аттандыру тәрізді халықтың ең бір абзал қасиеті ғасырлар бойы қоғамдағы зтикалық ұстанымдар мен этикеттік нормаларды жалғастырып, жаңғыртып, жетілдіріп отырған."}]},{"contentHash":"sha256:8063b611172b4d9e088e45ef232c2c0ec5e3f8bf1ccac83a4e43d042e0f8c13c","edition":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_QONAQ_2026","fragmentKind":"line","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_3","kind":"fragment","locator":"qonaq/lines/3","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","texts":[{"contentHash":"sha256:30368be72eaa1f08a75f1f773683dd07ca97dc566d337548672c14372433f1e3","language":"kk-KZ","status":"unofficial","text":"Құдайы қонақ — ат арылтып алыстан келе жатып үйге түскен, шаңырақ иесіне ешбір таныстығы, туыстығы, жекжаттығы жоқ бейтаныс жолаушы. Байырғы салт-дәстүрінде құдайы қонақты зор құрметпен күту сияқты абзал қасиеттің пайда болу себебін халық ел ішінде айтылатын Алаш хан туралы аңызбен байланыстырады."}]},{"contentHash":"sha256:857b15b8dfeb2118f1bc90472beeb8c8c3d259e1e466c3590407a00a6a840374","edition":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_QONAQ_2026","fragmentKind":"line","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_4","kind":"fragment","locator":"qonaq/lines/4","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","texts":[{"contentHash":"sha256:41a8c57149d1096f39812007ab2b0d807c8b930d064127e4e45cab8b8b670388","language":"kk-KZ","status":"unofficial","text":"Н.И. Гродеков жазып алған аңызда, қонақасы беру дәстүрі қазақ руларының түпатасы Алашқа тірелетіні айтылады. Аңыз бойынша Алаш қартайған шағында малының бір бөлігін өзіне қалдырып, қалған бөлігін Үш жүз болып тараған үш ұлына бөліп береді және әрқайсысына берілген мал-мүлікті енші, яғни әрқайсысының жеке басының игілігі (мүлкі) деп атайды. «Сендердің көшпелі өмір жағдайларыңа айналысатын ата кәсібің мал өсіру болғандықтан базары бар саудамен айналысатын отырықшы өмір сендерге жат». Кез-келген жолаушы ақысын төлеп, ішіп-жеміне, тамағына керегін сатып ала алады. Ал сендердің қолда бар мүліктерің мал болғандықтан, жейтін азықтарың ретінде оны бір жерден екінші жерге алып жүру қиын болар. Өз қойыңды, тіпті басқа да малды ат үстінде жүріп алыс жолға алып жүре алмассыңдар. Сондықтан менің сендерге айтар өсиетім: бір-біріңе қонаққа барғанда ас-су үшін ақы сұрамаңдар, бір-біріңе үнемі шақырылған қонақтай болыңдар; бір-біріңе қонақасы немесе сый-сияпат беретіндей сыйлас болыңдар. Бұл үшін менен тағы да өзімде қалған мүліктің төрттен бірін алыңдар және де оны өздеріңнің игіліктерің емес, ортақ игілік деп, әрі өз араларыңда өмір бақи бөлінбеген енші деп санаңдар» – деген екен. Парасатты ру басы Алашқа балалары сонда: «иә, біз сенің қамқорлығыңды ұмытпаймыз», – деп жауап берген екен."}]},{"contentHash":"sha256:01cde2832257d4caeb6add7eb24a5ec14d45a581ccb7567bddd7c87b201f17dd","edition":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_QONAQ_2026","fragmentKind":"line","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_5","kind":"fragment","locator":"qonaq/lines/5","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","texts":[{"contentHash":"sha256:f41ff9abcb3a246d60b558a4d22620728732d533fa6318cbd28ba11c33078b61","language":"kk-KZ","status":"unofficial","text":"Сөйтіп, өзінде қалған төртінші бөлікті Алаш қонақ сыбағасы болсын деп, үш ұлының ортақ меншігіне беріпті. Ал осы үш ұлы – үш Жүздің баласы – жолаушыға, қандай қазақ болмасын, тегін тамақ, жылы орын т.б. қажетті қамқорлықтар жасап тұруға міндетті болса керек. Осы салт Алаш ханның ұрпақтары болып саналатын қазақтар үшін айнымас дәстүрге айналған деседі."}]},{"contentHash":"sha256:0bef91d7173b5d578b8e9f3ddbd7759a897829303e4a033f20b3051524a371a1","edition":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_QONAQ_2026","fragmentKind":"line","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_6","kind":"fragment","locator":"qonaq/lines/6","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","texts":[{"contentHash":"sha256:ca3e5fb0d85ead902803b46333981f04e642883e47fbadcfc3185ddd853b26e7","language":"kk-KZ","status":"unofficial","text":"\"Қонақ таңдап қонады\" дейді халық мақалы. Шынында, қонақ ауылдағы ауқатты, дәулетті үйдің бірін таңдау мүмкін. Бірақ бұлай етуі өз басының «жайлы» болуын ойлағандық емес, қоңторғай, жоқ-жітік үйді аяқ асты састырып, ұялтпайын дегені. Қонақ тарапынан мұндай этикалық ұстанымды «ет піседі, ет болмаса бет піседі» деген мақалдың мазмұнынан аңғаруға болады."}]},{"contentHash":"sha256:af1df14b2275bb62749b3353ce0fcbd0e41b59dc5760dc2b7a273d88de935956","edition":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_QONAQ_2026","fragmentKind":"line","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_7","kind":"fragment","locator":"qonaq/lines/7","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","texts":[{"contentHash":"sha256:3e8c4ce086adefd7da224e2269e5711b9356536044b549bba6a6c0f29aa8cd7e","language":"kk-KZ","status":"unofficial","text":"Арнайы қонақ"}]},{"contentHash":"sha256:320c5add85bd7e3c21ee6ae8b99ad5fead8469947c0a10cfa74cece5fc081b00","edition":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_QONAQ_2026","fragmentKind":"line","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_8","kind":"fragment","locator":"qonaq/lines/8","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","texts":[{"contentHash":"sha256:65c9da2b36785370671547daf6f3658f55bdeb384945c162cade297f709b4de6","language":"kk-KZ","status":"unofficial","text":"Арнайы қонақ – қыз ұзату, келін түсіру, құда түсу тәрізді т.б. дүбірлі тойға, ас беру сияқты торқалы тойға арнайы шақырылған қонақ. Әдетте шақырушы жақ той болатыны жөнінде ауыл-аймаққа, ел-елдің құрметті, сыйлы адамдарына арнайы ат шаптырып, хабаршы жібереді. Егер ат бәйгесі, палуан күрес, ақындар айтысы тәрізді тойдың сәнін келтіретін, тойшы ауылдың абырой - атағын шығаратын гедонистік шаралар өткізілетін болса, той жөнінде сауын айту (хабар айту) ең аз дегенде үш ай бұрын айтылуға тиіс. Өйткені тойға шақырылған қонақтар өз руластарының ішінен бәйгеге қосар атын баптатады, белдесетін палуандарын, өнер сайысына түсетін ақын-жырауларын таңдайды. Ал сайысқа түсетін ақын кіммен айтысқа түсетінін біліп отырады. Қарсыласының қапысын табуды іздейді."}]},{"contentHash":"sha256:d84c5a22a920963363d6492f5196fb580cc452e9998879b63610057907613c98","edition":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_QONAQ_2026","fragmentKind":"line","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_9","kind":"fragment","locator":"qonaq/lines/9","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","texts":[{"contentHash":"sha256:b2c730d0a1fcaa74aea48f9f7c17631609f935baa78270d7fb1a94a49f1d15de","language":"kk-KZ","status":"unofficial","text":"Арнайы қонақ күту тойшы қауымға ерекше сын. Шақырылған мәртебелі, сыйлы қонақтардың бас-басына үй тігіліп, арнайы күтушілер бөлінеді. Тойға шақырылған қонақтарды тойшы ауыл сонадайдан, қозыкөш жерден, күтіп алады. Ол үшін төрт тарапқа жеті-сегіз, он адамнан күтіп алушыларды жібереді. Олардың ішінен біреуі жеделдете келіп, мәртебелі қонақтардың келе жатқанын, кімдер екенін той иесіне немесе басқарушыға хабарлап тұрады. Қонақтарды арнайы тігілген үйге әкеліп түсіреді."}]},{"contentHash":"sha256:601e3d9e7c1a2e132dec3f331e784fe8e816b8f6ba4cee200b15ded381af43bb","edition":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_KOSE_RU_2026","fragmentKind":"line","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_RU_1","kind":"fragment","locator":"ru/lines/1","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","texts":[{"contentHash":"sha256:82b1c459e24775b3b61ed275ebab8e6a41bc6babc9358b2a1c8360c4cfb0b734","language":"ru","status":"unofficial","text":"Алдар-Косе (Алдар Kөсе) — фольклорный герой казахских сказок."}]},{"contentHash":"sha256:c8e56f6cd77988de799284c2feb64b67868c80e039379b8b3127065f56902c04","edition":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_KOSE_RU_2026","fragmentKind":"line","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_RU_2","kind":"fragment","locator":"ru/lines/2","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","texts":[{"contentHash":"sha256:4df08310d120284939c61b2114d40ea89430b924f39739ef82f31b045eb41c05","language":"ru","status":"unofficial","text":"Литературный образ Алдара-Косе"}]},{"contentHash":"sha256:2b03c81438cbe1271527722ac929cdcc4aa298b9ad8741efd23bd511f214ce2a","edition":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_KOSE_RU_2026","fragmentKind":"line","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_RU_3","kind":"fragment","locator":"ru/lines/3","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","texts":[{"contentHash":"sha256:40733c13c0e1e686edfaf5d528db4cda6808b053115135c457e5919fdbc6d368","language":"ru","status":"unofficial","text":"Существует множество популярных сказок и анекдотов об Алдар-Косе. Сын бедняка, добрый, находчивый и умный, обманывает и наказывает жадных богачей, лентяев, глупцов и даже шайтанов. Ассоциируется с казахским Робином Гудом, но его оружие не лук и стрелы, а ум и слово. Фигурирует также в фольклоре киргизов, туркмен, узбеков, татар и кумыков. Неизменный герой казахских бытовых и сатирических сказок. Самые известные сказки про Алдара-Косе: «Как Алдар женился», «Чудесная шуба Алдара-Косе», «Жадный бай и Алдар-Косе», «Алдар-Косе и скупой друг», «Алдар-Косе и шайтаны», «Алдар-Косе и пахарь», «Как Алдар увел коня у вора», «Как Алдар-Косе батраков угощал», «Рождение Алдара», «Как Алдар стал Алдаром-Косе»."}]},{"contentHash":"sha256:8f9608fd699ad1e9018f6d403e4c0d53b43fb79fa1a99018241d31b10a5d6050","edition":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_KOSE_RU_2026","fragmentKind":"line","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_RU_4","kind":"fragment","locator":"ru/lines/4","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","texts":[{"contentHash":"sha256:080b96d044c83ff51303347e6478751849ca7c68532aee4fa6ddec4da6a77828","language":"ru","status":"unofficial","text":"Аналогичные персонажи у других народов: Джоха — у арабов (в Египте — Гоха), Пыл-Пуги — у армян, Ходжа Насреддин — у узбеков (в том числе казахов), Омирбек — у каракалпаков и узбеков, также встречается в эпосе казахов (особенно южных) ввиду родства языков и культур, Ахмет-акай — у крымских татар, Молла Насреддин — у кумыков, Хитрый Будамшу — у бурят, Мушфики — у таджиков, Саляй Чаккан и Молла Зайдин — у уйгуров, Кемине — у туркмен, Тиль Уленшпигель — у фламандцев и немцев, Хитрый Пётр — у южных славян, Гершеле Острополер (Хершеле из Острополя) — у евреев-ашкеназов, Пэкалэ — у румын."}]},{"contentHash":"sha256:a12cb042046dd6fc0cbc815087fa679da00229e30b066fb82b7b565e4b139d12","edition":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_KOSE_RU_2026","fragmentKind":"line","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_RU_5","kind":"fragment","locator":"ru/lines/5","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","texts":[{"contentHash":"sha256:af5ae77afebee66fbba60c0e879df987df034c07f7b9f320965ecdf6c7b9b43b","language":"ru","status":"unofficial","text":"По легенде происходит из рода рамадан."}]},{"contentHash":"sha256:642e0cd2e5a9ed5ff11c3be0e6dac9b5f6563343b7f295bc4ce98ab71d157dea","edition":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_KOSE_RU_2026","fragmentKind":"line","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_RU_6","kind":"fragment","locator":"ru/lines/6","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","texts":[{"contentHash":"sha256:1da7e9372e2f45a27895aaa5f6bd05d1197c3b857ffa522fd01edb44efee0547","language":"ru","status":"unofficial","text":"Имя"}]},{"contentHash":"sha256:2213ff23970c3590971678b380092c3f34a0a406cfbcfc2ca57fe1a591d4ca43","edition":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_KOSE_RU_2026","fragmentKind":"line","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_RU_7","kind":"fragment","locator":"ru/lines/7","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","texts":[{"contentHash":"sha256:498b93c22ced5103dbdf5c6c793fe17e57c462b88b8e963e156a024fcdb5f105","language":"ru","status":"unofficial","text":"В переводе на русский язык прозвище Алдар-Косе означает «Безбородый обманщик»: «алдар» — обманщик, плут, острослов, «косе» — безбородый."}]},{"contentHash":"sha256:c39e0b52cbd057ef9d7b2dd6a6e8cf9a29a3655a169e7f0d3c8af176ea94b134","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_KOSE_KK_2026","kind":"source_edition","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"Ревизия 3599328 (03.05.2026): 1 жол, кейіпкердің жиынтық бейнесі"}],"language":"kk","lifecycle":[{"extent":"2026-05-03","status":"adopted"}],"materializationStatus":"PINNED_UNOFFICIAL_COPY","officiality":"unofficial","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","work":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_KOSE_KK_WIKI"},{"contentHash":"sha256:477d9f53d8e7263f1e1ed1779d1cae346e4440ad5c2eb26b55ba0ec3edc5de68","documentHash":"sha256:bdfdcc2f00d0e2ed3660a00d7c2da180bf750242bd371aaa01d93781fe35ee67","edition":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_KOSE_KK_2026","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_KOSE_KK_TEXT","kind":"publication","mediaType":"text/plain; charset=utf-8","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","retrievedAt":"2026-08-30T09:00:00Z","uri":"https://kk.wikipedia.org/w/index.php?oldid=3599328&action=raw"},{"contentHash":"sha256:9b5b906ed2123f5b9953a1d8696a1287aadce2fc47e868ca3bace4197460c046","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_KOSE_KK_WIKI","jurisdiction":{"kind":"value","type":{"name":"urn:law:std#Text"},"value":"none"},"kind":"source_work","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"«Алдар Көсе» — Қазақша Уикипедия"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"«Алдар Көсе» — статья казахской Википедии"}],"package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","sourceKind":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#encyclopedia_article"},{"contentHash":"sha256:bd0c76c8c31ec046450baf9c52700d6c75822ce605ce1c64db4a4d02789b6d34","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_KOSE_RU_2026","kind":"source_edition","labels":[{"language":"ru","status":"official","text":"Ревизия 152975113 (03.05.2026): 7 строк, перечень сюжетов и перевод прозвища"}],"language":"ru","lifecycle":[{"extent":"2026-05-03","status":"adopted"}],"materializationStatus":"PINNED_UNOFFICIAL_COPY","officiality":"unofficial","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","work":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_KOSE_RU_WIKI"},{"contentHash":"sha256:b2d81d120de229cd1f1d5bbdbfa459b0ea035936c3208dd694dd26bbe94957cf","documentHash":"sha256:b6875ef4010d627af306a6844eeb64230740733a119848ae1285afe5298a6a85","edition":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_KOSE_RU_2026","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_KOSE_RU_TEXT","kind":"publication","mediaType":"text/plain; charset=utf-8","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","retrievedAt":"2026-08-30T09:00:00Z","uri":"https://ru.wikipedia.org/w/index.php?oldid=152975113&action=raw"},{"contentHash":"sha256:8dfc49a8f711eb2249be66a7dde42dd2a7ef99848513e46588394d49b6e0dae4","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_KOSE_RU_WIKI","jurisdiction":{"kind":"value","type":{"name":"urn:law:std#Text"},"value":"none"},"kind":"source_work","labels":[{"language":"ru","status":"official","text":"«Алдар-Косе» — статья русской Википедии"}],"package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","sourceKind":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#encyclopedia_article"},{"contentHash":"sha256:e8c06259a6cefa506b725d5415f04244a13d73807a91eab46cd2b9d26f4eb7d5","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_QONAQ_2026","kind":"source_edition","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"Ревизия 3562952 (12.03.2026): 22 жол, қонақтың үш түрі мен қонақ құқығы"}],"language":"kk","lifecycle":[{"extent":"2026-03-12","status":"adopted"}],"materializationStatus":"PINNED_UNOFFICIAL_COPY","officiality":"unofficial","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","work":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_QONAQ_WIKI"},{"contentHash":"sha256:301f5ac73cd985326cd60af077156e10e4dfbab204af6ba51f78e0cab8a48126","documentHash":"sha256:16860a30e27b079e4174df4087148a63d022a16fbfb2b7a094490cc852f02f68","edition":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_QONAQ_2026","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_QONAQ_TEXT","kind":"publication","mediaType":"text/plain; charset=utf-8","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","retrievedAt":"2026-08-30T09:00:00Z","uri":"https://kk.wikipedia.org/w/index.php?oldid=3562952&action=raw"},{"contentHash":"sha256:aba8c54ac10ca229dc1330210bb578feb603dd2c7d306f1af74d63192cdd501f","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_QONAQ_WIKI","jurisdiction":{"kind":"value","type":{"name":"urn:law:std#Text"},"value":"none"},"kind":"source_work","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"«Қонақ» — Қазақша Уикипедия"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"«Қонақ» — статья казахской Википедии"}],"package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","sourceKind":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#encyclopedia_article"},{"contentHash":"sha256:6daba3d86b2497fe56c85a4fef8125e3e083ed1816a72e3d1772d3a6b8b73457","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#ALDAR_KOSE_TRADITION","jurisdiction":{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#KZ","kind":"const_ref"},"kind":"source_work","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"Алдар Көсе туралы аңыз әңгімелер"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"Предания об Алдар Көсе"}],"package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","sourceKind":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#oral_tradition"},{"contentHash":"sha256:e2e9378bfb1676ed0ebd00e938e2978581e083bc03eedfcb195323ec3d131b08","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#ALDAR_ORAL","kind":"source_edition","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"Ауызша бытование (мәтіні жоқ)"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"Устное бытование преданий (текста не существует)"}],"language":"kk","lifecycle":[],"materializationStatus":"UNAVAILABLE","officiality":"unofficial","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","work":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#ALDAR_KOSE_TRADITION"},{"completeAsOf":"2026-08-30T00:00:00+00:00","contentHash":"sha256:29ccebc438df6f4e70f5809013dc9f1891564d8c127bb2202277b005304b2c91","deriveExplicitNegative":true,"domain":{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#visit_occurred","kind":"const_ref"},"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AcquaintanceClosure","kind":"closure_policy","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"Қонақтың үй иесімен таныстығы туралы дерек түгесілген"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"Перечень знакомств, родства и свойства гостя с хозяином исчерпывается материалами посещения"}],"package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#guest_acquainted","snapshot":"urn:kz:corpus:aldar-kose:snapshot:visit-facts:2026-08-30"},{"contentHash":"sha256:67f253529bca6c76bacf7189a0855c35215c6e1bc0d50675798c53e0c48cc9b0","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AldarKose","kind":"symbol_decl","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"Алдар Көсе — қонақ"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"Алдар Көсе — гость"}],"name":"AldarKose","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","parameters":[],"returnType":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Person"},"symbolKind":"constant","value":{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AldarKose","kind":"entity_ref"}},{"anchors":["urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_15"],"body":{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#aul_elder"},"kind":"status","status":"established"},"contentHash":"sha256:62062cf8b357e4dd803a931c138f24630ce49e27395260fad854e90714573ffa","head":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#arbiter"},"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#ArbiterIsAulElder","interpretations":[],"kind":"rule","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"Ауыл ақсақалына шағымдана алады"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"Гость вправе пожаловаться аульному аксакалу"}],"package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","scope":{"kind":"boolean","value":true},"strength":"strict","variables":[{"id":"v0","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Person"}}]},{"anchors":["urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_15"],"body":{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#bi"},"kind":"status","status":"established"},"contentHash":"sha256:1bad920b8500dc6d7c71a907c1e654d1b0db3e009af6bac422ee90981ef80da3","head":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#arbiter"},"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#ArbiterIsBi","interpretations":[],"kind":"rule","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"Биге шағымдана алады"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"Гость вправе пожаловаться бию"}],"package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","scope":{"kind":"boolean","value":true},"strength":"strict","variables":[{"id":"v0","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Person"}}]},{"anchors":["urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_1","urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_8"],"body":{"items":[{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#visit_occurred"},"kind":"status","status":"established"},{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#guest_invited"},"kind":"status","status":"established"}],"kind":"and"},"contentHash":"sha256:2995454edac8f70eb6a3aab658b39cd3fab07055f7a2dacdc2b16b9b7234d02f","head":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#arnayy_qonaq"},"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#ArnayyQonaq","interpretations":[],"kind":"rule","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"Арнайы қонақ — дүбірлі тойға, торқалы тойға арнайы шақырылған қонақ"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"Арнайы қонақ — гость, специально приглашённый на той"}],"package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","scope":{"kind":"boolean","value":true},"strength":"strict","variables":[{"id":"v0","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Visit"}}]},{"anchors":["urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_15"],"body":{"items":[{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v1"},{"kind":"var","var":"v2"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#complains_to"},"kind":"status","status":"established"},{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#ground_for_complaint"},"kind":"status","status":"established"},{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v2"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#arbiter"},"kind":"status","status":"established"},{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"},{"kind":"var","var":"v1"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#visit_guest"},"kind":"status","status":"established"}],"kind":"and"},"contentHash":"sha256:9bc8e893fef3e5a0296a8b2caadaebd4fba3da4e6af38873944f4bdbef2c1dc6","head":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#ayyp_borne"},"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AyypFollowsComplaint","interpretations":[],"kind":"rule","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"Ондай үйдің иесі заң бойынша ат-шапан айып тартады"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"Такой householder по закону несёт ат-шапан айып"}],"package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","scope":{"kind":"boolean","value":true},"strength":"defeasible","variables":[{"id":"v0","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Visit"}},{"id":"v1","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Person"}},{"id":"v2","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Person"}}]},{"contentHash":"sha256:8523a9360bebe9ac1116e170b13afda67da05ad3769d58cd86cb045cf7baafa1","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Baibishe","kind":"symbol_decl","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"бәйбіше — үй иесінің әйелі, нанды жасырған"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"байбише — жена хозяина, спрятавшая тесто"}],"name":"Baibishe","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","parameters":[],"returnType":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Person"},"symbolKind":"constant","value":{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Baibishe","kind":"entity_ref"}},{"anchors":["urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_15"],"contentHash":"sha256:30f086951455a677ec8c14875e716822dd31b577fbe06a68e888f6efda6bfe49","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#ComplainToArbiter","kind":"norm_template","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"Қонақ ауыл ақсақалына, биге шағымдана алады"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"Гость вправе пожаловаться аульному аксакалу либо бию"}],"modality":"power","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","payload":{"effect":{"after":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#ayyp_borne"},"kind":"create"},"exercise":{"args":[{"kind":"var","var":"v2"},{"kind":"var","var":"v3"}],"function":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#complains_to","kind":"call"},"holder":{"kind":"var","var":"v2"},"kind":"power","over":{"kind":"var","var":"v1"},"validWhen":{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#ground_for_complaint"},"kind":"status","status":"established"}}},{"completeAsOf":"2026-08-30T00:00:00+00:00","contentHash":"sha256:97c731132e5a8fffbbfdf87415c5b6e7002a701d0afe94381968f2953080f77a","deriveExplicitNegative":true,"domain":{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#provision_in_house","kind":"const_ref"},"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#ConcealmentClosure","kind":"closure_policy","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"Үйдегі астың жасырылғаны туралы дерек түгесілген"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"Сведения о том, что из домашней снеди спрятано, исчерпываются материалами дела"}],"package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#provision_concealed","snapshot":"urn:kz:corpus:aldar-kose:snapshot:visit-facts:2026-08-30"},{"anchors":["urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_5"],"body":{"items":[{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#visit_occurred"},"kind":"status","status":"established"},{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"},{"kind":"var","var":"v1"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#visit_host"},"kind":"status","status":"established"},{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"},{"kind":"var","var":"v2"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#visit_guest"},"kind":"status","status":"established"}],"kind":"and"},"contentHash":"sha256:8d9ce1b1ea04582acca1e4d1f6a8918d8266c37faab0c233eb6c991a7b16fda6","head":{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#GiveFoodAndShelter","kind":"norm_template_ref"},"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#DutyOfFoodAndShelter","interpretations":[],"kind":"rule","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"Жолаушыға, қандай қазақ болмасын, тегін тамақ, жылы орын беруге міндетті"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"Всякому путнику, кем бы он ни был, обязаны дать бесплатную еду и тёплое место"}],"package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","scope":{"kind":"boolean","value":true},"strength":"defeasible","variables":[{"id":"v0","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Visit"}},{"id":"v1","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Person"}},{"id":"v2","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Person"}}]},{"anchors":["urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_15"],"body":{"items":[{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"},{"kind":"var","var":"v1"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#visit_host"},"kind":"status","status":"established"},{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#owes_special_honours"},"kind":"status","status":"established"},{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#qudayy_qonaq"},"kind":"status","status":"established"},{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"},{"kind":"var","var":"v2"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#visit_guest"},"kind":"status","status":"established"}],"kind":"and"},"contentHash":"sha256:ea4b319404a80d62176025f3a082e75a24f6505215e3b06f866e883919072694","head":{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#ServeHonorificPortion","kind":"norm_template_ref"},"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#DutyOfHonorificPortion","interpretations":[],"kind":"rule","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"Сыйтабақта қонаққа өзіне лайық кәделі мүше тарту міндеті"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"Обязанность подать в почётном блюде подобающую гостю заветную часть"}],"package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","scope":{"kind":"boolean","value":true},"strength":"defeasible","variables":[{"id":"v0","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Visit"}},{"id":"v1","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Person"}},{"id":"v2","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Person"}}]},{"anchors":["urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_15"],"body":{"items":[{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#ayyp_borne"},"kind":"status","status":"established"},{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"},{"kind":"var","var":"v1"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#visit_host"},"kind":"status","status":"established"},{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"},{"kind":"var","var":"v2"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#visit_guest"},"kind":"status","status":"established"}],"kind":"and"},"contentHash":"sha256:e564ff25d41f6279831c30a1a6eb29aa63df86f8789fe3534c8bb3582e30165b","head":{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#PayAtShapanAyyp","kind":"norm_template_ref"},"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#DutyToPayAyyp","interpretations":[],"kind":"rule","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"Ат-шапан айыпты төлеу міндеті"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"Обязанность уплатить ат-шапан айып"}],"package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","scope":{"kind":"boolean","value":true},"strength":"defeasible","variables":[{"id":"v0","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Visit"}},{"id":"v1","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Person"}},{"id":"v2","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Person"}}]},{"anchors":["urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_15"],"body":{"items":[{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#guest_departs_after_midday_meal"},"kind":"status","status":"not_known"},{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"},{"kind":"var","var":"v1"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#visit_host"},"kind":"status","status":"established"},{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#owes_special_honours"},"kind":"status","status":"established"},{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#qudayy_qonaq"},"kind":"status","status":"established"},{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"},{"kind":"var","var":"v2"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#visit_guest"},"kind":"status","status":"established"}],"kind":"and"},"contentHash":"sha256:53270a7ea7a27dfd5377ad0ea079af307771ebc6e05e21ec7d6c49232dc8af10","head":{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#SlaughterAndServe","kind":"norm_template_ref"},"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#DutyToSlaughterAndServe","interpretations":[],"kind":"rule","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"Қой сойып, қол қусыру міндеті"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"Обязанность зарезать овцу и подать, сложив руки"}],"package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","scope":{"kind":"boolean","value":true},"strength":"defeasible","variables":[{"id":"v0","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Visit"}},{"id":"v1","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Person"}},{"id":"v2","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Person"}}]},{"anchors":["urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_15"],"body":{"items":[{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"},{"kind":"var","var":"v1"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#visit_host"},"kind":"status","status":"established"},{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#owes_special_honours"},"kind":"status","status":"established"},{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#qudayy_qonaq"},"kind":"status","status":"established"},{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"},{"kind":"var","var":"v2"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#visit_guest"},"kind":"status","status":"established"}],"kind":"and"},"contentHash":"sha256:e164f2be5fb63d1c59871161651591982af0a33143eb6976a50fb48facb79de1","head":{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#TendTheMount","kind":"norm_template_ref"},"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#DutyToTendTheMount","interpretations":[],"kind":"rule","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"Аткөлігіне қарау міндеті"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"Обязанность присмотреть за конём гостя"}],"package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","scope":{"kind":"boolean","value":true},"strength":"defeasible","variables":[{"id":"v0","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Visit"}},{"id":"v1","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Person"}},{"id":"v2","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Person"}}]},{"anchors":["urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_5"],"contentHash":"sha256:e20455c52d4f018d0086e41aa8e1e1f8cde3ac936706241431eca21a2acf1376","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#GiveFoodAndShelter","kind":"norm_template","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"Жолаушыға, қандай қазақ болмасын, тегін тамақ, жылы орын беруге міндетті"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"Всякому путнику, кем бы он ни был, обязаны дать бесплатную еду и тёплое место"}],"modality":"duty","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","payload":{"bearer":{"kind":"var","var":"v1"},"beneficiary":{"kind":"var","var":"v2"},"goal":{"condition":{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#food_and_shelter_given"},"kind":"status","status":"established"},"kind":"achievement","window":{"end":{"kind":"value","type":{"name":"urn:law:std#Text"},"value":"infinity"},"endInclusive":false,"kind":"interval","start":{"kind":"value","type":{"name":"urn:law:std#Date"},"value":"0001-01-01"},"startInclusive":true}},"kind":"duty"}},{"anchors":["urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_15"],"body":{"items":[{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#owes_special_honours"},"kind":"status","status":"established"},{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#qudayy_qonaq"},"kind":"status","status":"established"},{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"negative","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#honorific_portion_served"},"kind":"status","status":"established"}],"kind":"and"},"contentHash":"sha256:1e68ce968e31584c1f63493e59cd7786e7b914e0c689a2aedcdaa32efc8e8793","head":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#ground_for_complaint"},"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#GroundNoHonorificPortion","interpretations":[],"kind":"rule","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"Сыйтабақта өзіне лайық кәделі мүше болмаса — шағымға негіз"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"В поданном блюде нет подобающей гостю заветной части — основание для жалобы"}],"package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","scope":{"kind":"boolean","value":true},"strength":"defeasible","variables":[{"id":"v0","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Visit"}}]},{"anchors":["urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_15"],"body":{"items":[{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"negative","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#mount_tended"},"kind":"status","status":"established"},{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#owes_special_honours"},"kind":"status","status":"established"},{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#qudayy_qonaq"},"kind":"status","status":"established"}],"kind":"and"},"contentHash":"sha256:898904b71ba5d50b25ff85091d1619dd075f85008442b68a0bb6e4eb90112877","head":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#ground_for_complaint"},"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#GroundNoMountCare","interpretations":[],"kind":"rule","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"Аткөлігіне қарамаса — шағымға негіз"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"Не присмотрел за конём гостя — основание для жалобы"}],"package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","scope":{"kind":"boolean","value":true},"strength":"defeasible","variables":[{"id":"v0","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Visit"}}]},{"anchors":["urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_15"],"body":{"items":[{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"negative","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#sheep_slaughtered_and_served"},"kind":"status","status":"established"},{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#guest_departs_after_midday_meal"},"kind":"status","status":"not_known"},{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#owes_special_honours"},"kind":"status","status":"established"},{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#qudayy_qonaq"},"kind":"status","status":"established"}],"kind":"and"},"contentHash":"sha256:e496f5f31140f135592e73d3eacb141fa4d8277fff773ad0f3cc3d7c7fd224ff","head":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#ground_for_complaint"},"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#GroundNoSlaughter","interpretations":[],"kind":"rule","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"Қой сойып, қол қусырмаса — шағымға негіз"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"Не зарезал овцу и не подал — основание для жалобы"}],"package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","scope":{"kind":"boolean","value":true},"strength":"defeasible","variables":[{"id":"v0","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Visit"}}]},{"anchors":["urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_15"],"body":{"items":[{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v3"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#arbiter"},"kind":"status","status":"established"},{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"},{"kind":"var","var":"v1"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#visit_host"},"kind":"status","status":"established"},{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#ground_for_complaint"},"kind":"status","status":"established"},{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"},{"kind":"var","var":"v2"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#visit_guest"},"kind":"status","status":"established"}],"kind":"and"},"contentHash":"sha256:9faf08f06552998ec866325b4438dafe5e3572d4ecc20699918cdc6268d20e27","head":{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#ComplainToArbiter","kind":"norm_template_ref"},"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#GuestMayComplainToArbiter","interpretations":[],"kind":"rule","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"Қонақ ауыл ақсақалына, биге шағымдана алады"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"Гость вправе пожаловаться аульному аксакалу либо бию"}],"package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","scope":{"kind":"boolean","value":true},"strength":"strict","variables":[{"id":"v0","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Visit"}},{"id":"v1","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Person"}},{"id":"v2","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Person"}},{"id":"v3","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Person"}}]},{"completeAsOf":"2026-08-30T00:00:00+00:00","contentHash":"sha256:f39cd4bd69f6c0fd2b83a17df6d5deeef5a619debe0933a129f7145c65e06384","deriveExplicitNegative":true,"domain":{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#visit_occurred","kind":"const_ref"},"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#HonorificPortionClosure","kind":"closure_policy","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"Сыйтабақтағы кәделі мүше туралы дерек түгесілген"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"Сведения о заветной части в почётном блюде исчерпываются материалами посещения"}],"package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#honorific_portion_served","snapshot":"urn:kz:corpus:aldar-kose:snapshot:visit-facts:2026-08-30"},{"completeAsOf":"2026-08-30T00:00:00+00:00","contentHash":"sha256:7f29351d6aea198e6db07fc1bfff125487f669304f6ba155a8fa7c51eb444a1b","deriveExplicitNegative":true,"domain":{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#visit_occurred","kind":"const_ref"},"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#InvitationClosure","kind":"closure_policy","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"Тойға шақырылғандар тізімі түгесілген"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"Перечень приглашённых на той исчерпывается материалами посещения"}],"package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#guest_invited","snapshot":"urn:kz:corpus:aldar-kose:snapshot:visit-facts:2026-08-30"},{"completeAsOf":"2026-08-30T00:00:00+00:00","contentHash":"sha256:e041a430e2182c063bcb002eaf2d3e9d985f68d5f3658efc6e22697f678b5526","deriveExplicitNegative":true,"domain":{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#visit_occurred","kind":"const_ref"},"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#MountCareClosure","kind":"closure_policy","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"Аткөлігіне қарау туралы дерек түгесілген"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"Сведения об уходе за конём гостя исчерпываются материалами посещения"}],"package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#mount_tended","snapshot":"urn:kz:corpus:aldar-kose:snapshot:visit-facts:2026-08-30"},{"contentHash":"sha256:4f997304d40123a75b699d6fbe6398d99132d13a5e86d5ed128512ecf2314e58","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Nan","kind":"symbol_decl","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"нан — бәйбіше илеп отырған"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"хлеб — тесто, которое месила байбише"}],"name":"Nan","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","parameters":[],"returnType":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Provision"},"symbolKind":"constant","value":{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Nan","kind":"entity_ref"}},{"anchors":["urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_12"],"body":{"items":[{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#visit_occurred"},"kind":"status","status":"established"},{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#qydyrma_qonaq"},"kind":"status","status":"established"}],"kind":"and"},"contentHash":"sha256:ca354b437ba263e5575cf205acaec3e46ad592ab706f249676554cd745766254","head":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"negative","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#owes_special_honours"},"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#NoSpecialHonoursForWanderer","interpretations":[],"kind":"rule","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"Қыдырма қонаққа ерекше сый-сияпат көрсетілмейді"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"Гостю-соседу особых почестей не оказывают"}],"package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","scope":{"kind":"boolean","value":true},"strength":"defeasible","variables":[{"id":"v0","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Visit"}}]},{"anchors":["urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_ANT_1","urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_ANYZ_5"],"body":{"items":[{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#oath_names"},"kind":"status","status":"established"},{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v1"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#oath_sworn"},"kind":"status","status":"established"}],"kind":"and"},"contentHash":"sha256:2d6cad24b527154131490b4ae5218b54d3899c4182e8dba4c05d8b7a4dfe542e","head":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#established_present"},"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#OathNamedProvisionPresent/R1","interpretations":[],"kind":"rule","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"Ант атап айтқан ас бар деп есептеледі, іздеу теріске шығармаса"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"Снедь, названная клятвой, считается наличной, пока осмотр не опроверг"}],"package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","scope":{"kind":"boolean","value":true},"strength":"defeasible","variables":[{"id":"v0","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Provision"}},{"id":"v1","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Person"}}]},{"anchors":["urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_ANT_1","urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_ANYZ_5"],"body":{"items":[{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#oath_names"},"kind":"status","status":"established"},{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#refuted_by_search"},"kind":"status","status":"established"}],"kind":"and"},"contentHash":"sha256:b1e9cd76264a7aee7be7ae156bae8d9818dc63988ecad08d54e4e1ba0f280c85","head":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"negative","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#established_present"},"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#OathNamedProvisionPresent/R2","interpretations":[],"kind":"rule","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"Ант атап айтқан ас бар деп есептеледі, іздеу теріске шығармаса"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"Снедь, названная клятвой, считается наличной, пока осмотр не опроверг"}],"package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","scope":{"kind":"boolean","value":true},"strength":"defeasible","variables":[{"id":"v0","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Provision"}},{"id":"v1","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Person"}}]},{"anchors":["urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_ANT_1","urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_ANYZ_5"],"condition":{"kind":"boolean","value":true},"contentHash":"sha256:c8526453516a79dc8c632dc179a238ef6961d1ff3da5f02ab5bf41f77a243761","higher":{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#OathNamedProvisionPresent/R2","kind":"const_ref"},"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#OathNamedProvisionPresent/priority","kind":"priority_rule","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"Ант атап айтқан ас бар деп есептеледі, іздеу теріске шығармаса"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"Снедь, названная клятвой, считается наличной, пока осмотр не опроверг"}],"lower":{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#OathNamedProvisionPresent/R1","kind":"const_ref"},"package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","priorityKind":"direct"},{"anchors":["urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_ANYZ_5"],"body":{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#openly_present"},"kind":"status","status":"established"},"contentHash":"sha256:5fb37e17c82bad001b2a629a79517b753ab2bd90f77f92e0c8afa49467975767","head":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#established_present"},"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#OpenSightEstablishes","interpretations":[],"kind":"rule","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"Көрінеу тұрған астың бар екені анықталған"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"Наличие снеди, стоящей на виду, установлено"}],"package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","scope":{"kind":"boolean","value":true},"strength":"strict","variables":[{"id":"v0","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Provision"}}]},{"anchors":["urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_ANYZ_5"],"body":{"items":[{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#provision_in_house"},"kind":"status","status":"established"},{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"negative","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#provision_concealed"},"kind":"status","status":"established"}],"kind":"and"},"contentHash":"sha256:525328aad0da986359eae67ceb4afcf157e37a9a5b96f74b7d2149338a8e14d3","head":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#openly_present"},"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#OpenlyPresentUnlessConcealed","interpretations":[],"kind":"rule","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"Үйде бар, жасырылмаған ас — көрінеу тұрған ас"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"Снедь, которая есть в доме и не спрятана, находится на виду"}],"package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","scope":{"kind":"boolean","value":true},"strength":"strict","variables":[{"id":"v0","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Provision"}}]},{"anchors":["urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_15"],"contentHash":"sha256:27e0a55b0ce30ffee29d2c21fb8311ed5062cfcb4a7eb50da8effa5d9ca9ffd9","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#PayAtShapanAyyp","kind":"norm_template","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"Ат-шапан айыпты төлеу міндеті"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"Обязанность уплатить ат-шапан айып"}],"modality":"duty","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","payload":{"bearer":{"kind":"var","var":"v1"},"beneficiary":{"kind":"var","var":"v2"},"goal":{"condition":{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#ayyp_paid"},"kind":"status","status":"established"},"kind":"achievement","window":{"end":{"kind":"value","type":{"name":"urn:law:std#Text"},"value":"infinity"},"endInclusive":false,"kind":"interval","start":{"kind":"value","type":{"name":"urn:law:std#Date"},"value":"0001-01-01"},"startInclusive":true}},"kind":"duty"}},{"contentHash":"sha256:01bf3d4f43f872563e0214afb3b91b3e75c20cc13e037c51759279c78f07a706","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Person","kind":"type_decl","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"адам: қонақ, үй иесі, бәйбіше, би"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"лицо: гость, хозяин, байбише, бий"}],"name":"Person","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","typeKind":"entity"},{"contentHash":"sha256:59a218c965463fc2112908400f6ffc189280144f40ab9bb7dd6a5a152427efd5","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Provision","kind":"type_decl","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"ас: нан, қаз, қазы"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"снедь: хлеб, гусь, қазы — то, что подают либо прячут"}],"name":"Provision","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","typeKind":"entity"},{"contentHash":"sha256:e6c48999847382299714157153822add2c18075a2ba1814a6635a5bfda512a67","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#QONAQ_QUQYGY","jurisdiction":{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#KZ","kind":"const_ref"},"kind":"source_work","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"Қонақ құқығы: қонақасы беру міндеті мен ат-шапан айып"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"Право гостя: обязанность дать қонақасы и ат-шапан айып"}],"package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","sourceKind":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#custom_law"},{"contentHash":"sha256:cbd7fa0ac5dc83c07f5fc23e06bdb4d5b535b52039700fabd13a6ee0b52c2db4","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#QONAQ_UNWRITTEN","kind":"source_edition","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"Жазылмаған әдет-ғұрып (мәтіні жоқ)"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"Неписаный обычай (текста не существует)"}],"language":"kk","lifecycle":[],"materializationStatus":"ABSTRACT_ONLY","officiality":"unofficial","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","work":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#QONAQ_QUQYGY"},{"contentHash":"sha256:385d905a48a860522b34ee4ff2c747fa849ad8b965807df4459d4f5915f69a43","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Qaz","kind":"symbol_decl","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"қаз — қызы үйтуге әзірлеп отырған"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"гусь — которого дочь готовила опалить"}],"name":"Qaz","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","parameters":[],"returnType":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Provision"},"symbolKind":"constant","value":{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Qaz","kind":"entity_ref"}},{"contentHash":"sha256:1c4992dc19453407350944b686b1f280c58f57d10f8f077ff44dc82b68c989c0","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Qazy","kind":"symbol_decl","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"қазы — байдың астындағы"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"қазы — конская колбаса, лежавшая под самим баем"}],"name":"Qazy","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","parameters":[],"returnType":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Provision"},"symbolKind":"constant","value":{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Qazy","kind":"entity_ref"}},{"anchors":["urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_1","urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_3"],"body":{"items":[{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#visit_occurred"},"kind":"status","status":"established"},{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"negative","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#guest_acquainted"},"kind":"status","status":"established"},{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#guest_from_afar"},"kind":"status","status":"established"}],"kind":"and"},"contentHash":"sha256:00578e729816d756dab5353624c87b1ec867485d72fd598384ababb73f21824b","head":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#qudayy_qonaq"},"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#QudayyQonaq","interpretations":[],"kind":"rule","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"Құдайы қонақ — алыстан келген, үй иесіне ешбір таныстығы жоқ бейтаныс жолаушы"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"Құдайы қонақ — приехавший издалека путник, чужой хозяину"}],"package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","scope":{"kind":"boolean","value":true},"strength":"strict","variables":[{"id":"v0","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Visit"}}]},{"anchors":["urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_1","urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_12"],"body":{"items":[{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#guest_seen_daily"},"kind":"status","status":"established"},{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#visit_occurred"},"kind":"status","status":"established"},{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"negative","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#guest_invited"},"kind":"status","status":"established"}],"kind":"and"},"contentHash":"sha256:c6016d8a7eeda356dacf856efa7f209b5723e41bfdb8f7405663f757d3b789ac","head":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#qydyrma_qonaq"},"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#QydyrmaQonaq","interpretations":[],"kind":"rule","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"Қыдырма қонақ — ауыл арасындағы, шақырусыз келген, күнделікті көріп жүрген адам"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"Қыдырма қонақ — человек аула, пришедший без зова"}],"package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","scope":{"kind":"boolean","value":true},"strength":"strict","variables":[{"id":"v0","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Visit"}}]},{"anchors":["urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_15"],"contentHash":"sha256:25e5c969df5459e95e8d916539bb43208fc0413988fa0938f2707d2879e1e6e9","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#ReceiveAndFeedInHostsAbsence","kind":"norm_template","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"Үйінде отағасы болмаса да әйелі құдайы қонақты күтуге міндетті"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"Даже когда хозяина нет дома, жена обязана принять и угостить құдайы қонақ"}],"modality":"duty","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","payload":{"bearer":{"kind":"var","var":"v1"},"beneficiary":{"kind":"var","var":"v2"},"goal":{"condition":{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#food_and_shelter_given"},"kind":"status","status":"established"},"kind":"achievement","window":{"end":{"kind":"value","type":{"name":"urn:law:std#Text"},"value":"infinity"},"endInclusive":false,"kind":"interval","start":{"kind":"value","type":{"name":"urn:law:std#Date"},"value":"0001-01-01"},"startInclusive":true}},"kind":"duty"}},{"anchors":["urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_15"],"contentHash":"sha256:b7c6d97d14869ffedac2725b6172695bf44a200a11f62f08b49242e831ab39ed","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#ServeHonorificPortion","kind":"norm_template","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"Сыйтабақта қонаққа өзіне лайық кәделі мүше тарту міндеті"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"Обязанность подать в почётном блюде подобающую гостю заветную часть"}],"modality":"duty","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","payload":{"bearer":{"kind":"var","var":"v1"},"beneficiary":{"kind":"var","var":"v2"},"goal":{"condition":{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#honorific_portion_served"},"kind":"status","status":"established"},"kind":"achievement","window":{"end":{"kind":"value","type":{"name":"urn:law:std#Text"},"value":"infinity"},"endInclusive":false,"kind":"interval","start":{"kind":"value","type":{"name":"urn:law:std#Date"},"value":"0001-01-01"},"startInclusive":true}},"kind":"duty"}},{"contentHash":"sha256:cc2e070bc8c1aa30e21350fd2572c176dc32280f35a40ae2e062c171814ddc3a","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Shygaibai","kind":"symbol_decl","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"Шықбермес Шығайбай — үй иесі"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"Шықбермес Шығайбай («не дающий и росинки») — хозяин"}],"name":"Shygaibai","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","parameters":[],"returnType":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Person"},"symbolKind":"constant","value":{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Shygaibai","kind":"entity_ref"}},{"anchors":["urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_15"],"contentHash":"sha256:762a951ff67b42a282cf92becfc4c6995c3300c459536edf2792b97ff90cf6c6","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#SlaughterAndServe","kind":"norm_template","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"Қой сойып, қол қусыру міндеті"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"Обязанность зарезать овцу и подать, сложив руки"}],"modality":"duty","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","payload":{"bearer":{"kind":"var","var":"v1"},"beneficiary":{"kind":"var","var":"v2"},"goal":{"condition":{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#sheep_slaughtered_and_served"},"kind":"status","status":"established"},"kind":"achievement","window":{"end":{"kind":"value","type":{"name":"urn:law:std#Text"},"value":"infinity"},"endInclusive":false,"kind":"interval","start":{"kind":"value","type":{"name":"urn:law:std#Date"},"value":"0001-01-01"},"startInclusive":true}},"kind":"duty"}},{"completeAsOf":"2026-08-30T00:00:00+00:00","contentHash":"sha256:45eb15619f6c04a1ade434a99c13b0110e247383825c86045d5ccb800f8d34c6","deriveExplicitNegative":true,"domain":{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#visit_occurred","kind":"const_ref"},"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#SlaughterServiceClosure","kind":"closure_policy","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"Қой сойып, қол қусыру туралы дерек түгесілген"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"Сведения о том, зарезал ли хозяин овцу и подал ли, исчерпываются материалами посещения"}],"package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#sheep_slaughtered_and_served","snapshot":"urn:kz:corpus:aldar-kose:snapshot:visit-facts:2026-08-30"},{"anchors":["urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_1","urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_15"],"body":{"items":[{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#visit_occurred"},"kind":"status","status":"established"},{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#qydyrma_qonaq"},"kind":"status","status":"not_known"}],"kind":"and"},"contentHash":"sha256:334e443e1d777e6160cd7db74f23e28114c4521dad3811e5e160a25d52a1f98f","head":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#owes_special_honours"},"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#SpecialHonoursOwed","interpretations":[],"kind":"rule","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"Қонақты зор құрметпен күту — бұзуға болмайтын қатаң норма"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"Гостя принимают с почестями: строгая норма, которую нельзя нарушать"}],"package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","scope":{"kind":"boolean","value":true},"strength":"defeasible","variables":[{"id":"v0","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Visit"}}]},{"anchors":["urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_15"],"contentHash":"sha256:58b3ccf02dc0c939434ad956fd273b5b7515f5e695a4dc98b33e2988b816e597","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#TendTheMount","kind":"norm_template","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"Аткөлігіне қарау міндеті"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"Обязанность присмотреть за конём гостя"}],"modality":"duty","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","payload":{"bearer":{"kind":"var","var":"v1"},"beneficiary":{"kind":"var","var":"v2"},"goal":{"condition":{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#mount_tended"},"kind":"status","status":"established"},"kind":"achievement","window":{"end":{"kind":"value","type":{"name":"urn:law:std#Text"},"value":"infinity"},"endInclusive":false,"kind":"interval","start":{"kind":"value","type":{"name":"urn:law:std#Date"},"value":"0001-01-01"},"startInclusive":true}},"kind":"duty"}},{"contentHash":"sha256:6c1db529d35cab3fa3fe4a2c6183e13d42b18f2e347351d0c94136f725d402f0","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Visit","kind":"type_decl","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"қонақтық: бір рет үйге түсу"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"посещение: один заезд гостя в дом — единица, к которой обычай привязывает и вид гостя, и обязанности"}],"name":"Visit","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","typeKind":"entity"},{"anchors":["urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_12"],"condition":{"kind":"boolean","value":true},"contentHash":"sha256:0ee5d784baf6d1cfec88a2d75c09e7a7065cf6414d0086588aa342c9e876931d","higher":{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#NoSpecialHonoursForWanderer","kind":"const_ref"},"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#WandererOverGeneralHonours","kind":"priority_rule","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"Қыдырма қонақ туралы арнайы ереже жалпы құрмет ережесінен күшті"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"Особое правило о госте-соседе сильнее общего правила о почестях"}],"lower":{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#SpecialHonoursOwed","kind":"const_ref"},"package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","priorityKind":"direct","reason":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#lex_specialis"},{"anchors":["urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#AK_F_QONAQ_15"],"body":{"items":[{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"},{"kind":"var","var":"v1"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#visit_host_wife"},"kind":"status","status":"established"},{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#host_absent"},"kind":"status","status":"established"},{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#qudayy_qonaq"},"kind":"status","status":"established"},{"formula":{"args":[{"kind":"var","var":"v0"},{"kind":"var","var":"v2"}],"kind":"literal","polarity":"positive","predicate":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#visit_guest"},"kind":"status","status":"established"}],"kind":"and"},"contentHash":"sha256:906bb4bb3e0d63701ff1a3746c8f8d1d5887690d2b592c5f22a55491de7f5af6","head":{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#ReceiveAndFeedInHostsAbsence","kind":"norm_template_ref"},"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#WifeBearsDutyWhenHostAbsent","interpretations":[],"kind":"rule","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"Үйінде отағасы болмаса да әйелі құдайы қонақты күтуге міндетті"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"Даже когда хозяина нет дома, жена обязана принять и угостить құдайы қонақ"}],"package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","scope":{"kind":"boolean","value":true},"strength":"defeasible","variables":[{"id":"v0","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Visit"}},{"id":"v1","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Person"}},{"id":"v2","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Person"}}]},{"contentHash":"sha256:828b1afc6b51c5bffe79542ae525600a9b42432340cc4a46a44f3924e9362062","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#arbiter","kind":"symbol_decl","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"шағым айтуға болатын тұлға"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"тот, кому гость вправе пожаловаться"}],"name":"arbiter","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","parameters":[{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#arbiter/arg/who","name":"who","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Person"}}],"relationKind":"institutional","symbolKind":"relation"},{"contentHash":"sha256:19dcc4cd12ec3441d54ca279075708e50c743ec8bae1c603aade0c8f59e77d0c","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#arnayy_qonaq","kind":"symbol_decl","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"арнайы қонақ: тойға арнайы шақырылған"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"арнайы қонақ: специально приглашённый на той"}],"name":"arnayy_qonaq","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","parameters":[{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#arnayy_qonaq/arg/v","name":"v","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Visit"}}],"relationKind":"institutional","symbolKind":"relation"},{"contentHash":"sha256:0d46b91932f623ac4e6c042de1777aafb992724054b15430df8edaa67aee494d","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#aul_elder","kind":"symbol_decl","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"ауыл ақсақалы"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"аульный аксакал"}],"name":"aul_elder","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","parameters":[{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#aul_elder/arg/who","name":"who","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Person"}}],"relationKind":"institutional","symbolKind":"relation"},{"contentHash":"sha256:a8345fc058499582ab1d80a02468e80c5808f4e3c63eca5d6921c5da0f2dc966","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#ayyp_borne","kind":"symbol_decl","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"үй иесі ат-шапан айып тартады"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"хозяин несёт ат-шапан айып"}],"name":"ayyp_borne","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","parameters":[{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#ayyp_borne/arg/v","name":"v","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Visit"}}],"relationKind":"institutional","symbolKind":"relation"},{"contentHash":"sha256:aff0de5ed6e611588436e457bff354ad66c2c7def0e2a38aeda5582881ae5fa2","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#ayyp_paid","kind":"symbol_decl","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"ат-шапан айып төленді"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"ат-шапан айып уплачен"}],"name":"ayyp_paid","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","parameters":[{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#ayyp_paid/arg/v","name":"v","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Visit"}}],"relationKind":"empirical","symbolKind":"relation"},{"contentHash":"sha256:4d633e29344741d3a35d58cec0abaa8629549806d257faa0162283742c6046a2","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#bi","kind":"symbol_decl","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"би"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"бий — судья обычного права"}],"name":"bi","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","parameters":[{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#bi/arg/who","name":"who","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Person"}}],"relationKind":"institutional","symbolKind":"relation"},{"contentHash":"sha256:bc029fba570fd8aa310cd399b46a6f7b3419aa501f1302a3a144072911ece965","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#complains_to","kind":"symbol_decl","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"қонақ шағымданды"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"гость пожаловался названному лицу"}],"name":"complains_to","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","parameters":[{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#complains_to/arg/guest","name":"guest","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Person"}},{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#complains_to/arg/who","name":"who","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Person"}}],"relationKind":"empirical","symbolKind":"relation"},{"contentHash":"sha256:9493b4bf8c9e6369ad666116cc428530a263f5212184ff1e70b7ee60d8e5c814","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#established_present","kind":"symbol_decl","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"астың бар екені анықталды"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"наличие снеди установлено"}],"name":"established_present","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","parameters":[{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#established_present/arg/p","name":"p","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Provision"}}],"relationKind":"institutional","symbolKind":"relation"},{"contentHash":"sha256:a5ce568b97e2fd69fcf5012d464daa11c16e35b8c801277346d5fc741dab6306","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#food_and_shelter_given","kind":"symbol_decl","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"тегін тамақ, жылы орын берілді"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"даны бесплатная еда и тёплое место"}],"name":"food_and_shelter_given","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","parameters":[{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#food_and_shelter_given/arg/v","name":"v","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Visit"}}],"relationKind":"empirical","symbolKind":"relation"},{"contentHash":"sha256:70e31381848e6bb6e6ead1dd5fb41d8b684dc6aa0101eb2791e191c8931a10fe","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#ground_for_complaint","kind":"symbol_decl","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"шағым айтуға негіз бар"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"есть основание для жалобы"}],"name":"ground_for_complaint","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","parameters":[{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#ground_for_complaint/arg/v","name":"v","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Visit"}}],"relationKind":"institutional","symbolKind":"relation"},{"contentHash":"sha256:6601fda838dcea58ace8b3e811594eea6473a3765a4961825c257922f9217092","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#guest_acquainted","kind":"symbol_decl","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"үй иесіне таныстығы, туыстығы, жекжаттығы бар"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"имеет с хозяином знакомство, родство либо свойство"}],"name":"guest_acquainted","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","parameters":[{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#guest_acquainted/arg/v","name":"v","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Visit"}}],"relationKind":"empirical","symbolKind":"relation"},{"contentHash":"sha256:687e2a2b12184b950e5bcbac92a75620979814ac7ee75f22ae9db1e862f74b1e","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#guest_departs_after_midday_meal","kind":"symbol_decl","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"түстеніп аттанар қонақ, жайын айтқан"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"гость отобедал и уезжает, объяснив своё положение"}],"name":"guest_departs_after_midday_meal","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","parameters":[{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#guest_departs_after_midday_meal/arg/v","name":"v","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Visit"}}],"relationKind":"empirical","symbolKind":"relation"},{"contentHash":"sha256:a6b5893d5539ccfa66df8778bd127f21bd62e8eea4bb4dbbecd1acbfa1edffbd","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#guest_from_afar","kind":"symbol_decl","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"ат арылтып алыстан келе жатқан"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"приехал издалека, загнав коня"}],"name":"guest_from_afar","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","parameters":[{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#guest_from_afar/arg/v","name":"v","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Visit"}}],"relationKind":"empirical","symbolKind":"relation"},{"contentHash":"sha256:445abc1c4223e8441c046ab8456d0041631a170887f72d936b5918f0d7753e17","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#guest_invited","kind":"symbol_decl","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"тойға арнайы шақырылған"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"специально приглашён на той"}],"name":"guest_invited","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","parameters":[{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#guest_invited/arg/v","name":"v","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Visit"}}],"relationKind":"empirical","symbolKind":"relation"},{"contentHash":"sha256:a51aa742a9795ccbb27239e1c267196b44bbab4ccf99215cb5921914ada09126","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#guest_seen_daily","kind":"symbol_decl","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"күнделікті көріп жүрген ауыл адамы"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"человек аула, которого видят каждый день"}],"name":"guest_seen_daily","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","parameters":[{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#guest_seen_daily/arg/v","name":"v","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Visit"}}],"relationKind":"empirical","symbolKind":"relation"},{"contentHash":"sha256:44ddc153607b06e3f6b955152f2f21c020cc4c5d7226503a50d2ef4bfa7a5c04","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#honorific_portion_served","kind":"symbol_decl","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"сыйтабақта өзіне лайық кәделі мүше тартылды"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"в почётном блюде подана подобающая гостю заветная часть (голова, бедро)"}],"name":"honorific_portion_served","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","parameters":[{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#honorific_portion_served/arg/v","name":"v","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Visit"}}],"relationKind":"empirical","symbolKind":"relation"},{"contentHash":"sha256:f287bdb74148b29655d16b6f31495b4319c0500c50258e2e9b64834ad9f74f98","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#host_absent","kind":"symbol_decl","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"үйінде отағасы жоқ"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"хозяина нет дома"}],"name":"host_absent","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","parameters":[{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#host_absent/arg/v","name":"v","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Visit"}}],"relationKind":"empirical","symbolKind":"relation"},{"contentHash":"sha256:e8cda2746c1867e3b4571708637687202cd5f813850a314f9874141ec1f73021","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#mount_tended","kind":"symbol_decl","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"аткөлігіне қарады"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"хозяин присмотрел за конём гостя"}],"name":"mount_tended","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","parameters":[{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#mount_tended/arg/v","name":"v","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Visit"}}],"relationKind":"empirical","symbolKind":"relation"},{"contentHash":"sha256:c011c1d4d9e0d6b07daf62b98855ebdb0f2d826e093635b467544a97d3e9e7da","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#oath_names","kind":"symbol_decl","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"ант атап айтқан ас"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"снедь, названная клятвой поимённо"}],"name":"oath_names","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","parameters":[{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#oath_names/arg/p","name":"p","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Provision"}}],"relationKind":"empirical","symbolKind":"relation"},{"contentHash":"sha256:a3fda68ac029191309aec9174ddfdff05a027922d2aa52775fe266503ac1a836","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#oath_sworn","kind":"symbol_decl","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"ант берді"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"принёс клятву"}],"name":"oath_sworn","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","parameters":[{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#oath_sworn/arg/who","name":"who","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Person"}}],"relationKind":"empirical","symbolKind":"relation"},{"contentHash":"sha256:5e06280b4601f41316679b48506b52c5b0789bd4ffa42a8352f7f43dc919518f","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#openly_present","kind":"symbol_decl","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"ас көрінеу тұр"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"снедь находится на виду"}],"name":"openly_present","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","parameters":[{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#openly_present/arg/p","name":"p","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Provision"}}],"relationKind":"institutional","symbolKind":"relation"},{"contentHash":"sha256:1456ba709906079d924dd9eefd26e118ba66b42537185d2a85517e23f47b337e","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#owes_special_honours","kind":"symbol_decl","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"ерекше сый-сияпат көрсету борышы бар"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"посещение обязывает к особым почестям"}],"name":"owes_special_honours","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","parameters":[{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#owes_special_honours/arg/v","name":"v","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Visit"}}],"relationKind":"institutional","symbolKind":"relation"},{"contentHash":"sha256:cdcb573bbb75a93008e40978657e38c9fca04a86e3f9db535434b4cbdaf0f90e","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#provision_concealed","kind":"symbol_decl","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"ас жасырылды"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"снедь спрятана"}],"name":"provision_concealed","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","parameters":[{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#provision_concealed/arg/p","name":"p","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Provision"}}],"relationKind":"empirical","symbolKind":"relation"},{"contentHash":"sha256:3a010a29516173443bf721e0d3c8808b80a323d087d3790042f36a6819b41846","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#provision_in_house","kind":"symbol_decl","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"ас үйде бар"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"снедь есть в доме"}],"name":"provision_in_house","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","parameters":[{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#provision_in_house/arg/p","name":"p","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Provision"}}],"relationKind":"empirical","symbolKind":"relation"},{"contentHash":"sha256:536e5153e10aceb7be3b148e9be9a0de458e1407496ed87fb13e8b23c2022f70","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#qudayy_qonaq","kind":"symbol_decl","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"құдайы қонақ: алыстан келген, үй иесіне бейтаныс жолаушы"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"құдайы қонақ: путник издалека, чужой хозяину"}],"name":"qudayy_qonaq","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","parameters":[{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#qudayy_qonaq/arg/v","name":"v","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Visit"}}],"relationKind":"institutional","symbolKind":"relation"},{"contentHash":"sha256:3ea68d857fb80bd5bd84a49334e64a1af8b1ea208a989fd4e4320b7ac8ac04ff","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#qydyrma_qonaq","kind":"symbol_decl","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"қыдырма қонақ: ауыл арасындағы, шақырусыз келген"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"қыдырма қонақ: сосед по аулу, пришедший без зова"}],"name":"qydyrma_qonaq","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","parameters":[{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#qydyrma_qonaq/arg/v","name":"v","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Visit"}}],"relationKind":"institutional","symbolKind":"relation"},{"contentHash":"sha256:4180fc585a733ce3551c74197e3d8e422434efc1d0c9630730ddd639e7c2c9a2","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#refuted_by_search","kind":"symbol_decl","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"іздеу теріске шығарды"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"осмотр опроверг наличие"}],"name":"refuted_by_search","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","parameters":[{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#refuted_by_search/arg/p","name":"p","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Provision"}}],"relationKind":"empirical","symbolKind":"relation"},{"contentHash":"sha256:54e065bfd504744ac81176179cda3a7b2f7aa1ccc816ab48e5486381e4f34632","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#sheep_slaughtered_and_served","kind":"symbol_decl","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"қой сойып, қол қусырды"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"зарезал овцу и подал, сложив руки"}],"name":"sheep_slaughtered_and_served","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","parameters":[{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#sheep_slaughtered_and_served/arg/v","name":"v","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Visit"}}],"relationKind":"empirical","symbolKind":"relation"},{"contentHash":"sha256:57c05fb9d1c2d751824e5a26884ccc64be4091149c477361a854f18f8fee0b85","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#visit_guest","kind":"symbol_decl","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"қонақтықтың қонағы"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"гость этого посещения"}],"name":"visit_guest","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","parameters":[{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#visit_guest/arg/v","name":"v","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Visit"}},{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#visit_guest/arg/guest","name":"guest","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Person"}}],"relationKind":"empirical","symbolKind":"relation"},{"contentHash":"sha256:ed630d2470f16fd757b412d26d80a3006057277855bbe49f5b3dea5504cb9ec3","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#visit_host","kind":"symbol_decl","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"қонақтықтың үй иесі"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"хозяин этого посещения"}],"name":"visit_host","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","parameters":[{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#visit_host/arg/v","name":"v","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Visit"}},{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#visit_host/arg/host","name":"host","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Person"}}],"relationKind":"empirical","symbolKind":"relation"},{"contentHash":"sha256:ecd2bcb6b39b7d24c7e6fa9e8c1df9ac1e3e482176fbf49322b1adba0b60f230","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#visit_host_wife","kind":"symbol_decl","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"үй иесінің әйелі"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"жена хозяина этого посещения"}],"name":"visit_host_wife","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","parameters":[{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#visit_host_wife/arg/v","name":"v","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Visit"}},{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#visit_host_wife/arg/wife","name":"wife","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Person"}}],"relationKind":"empirical","symbolKind":"relation"},{"contentHash":"sha256:461ca7d4d5d2eab95ad83fe17038128d175881c48e0450d27a2c9ba521250fa7","id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#visit_occurred","kind":"symbol_decl","labels":[{"language":"kk-KZ","status":"official","text":"қонақтық болды: жолаушы үйге түсті"},{"language":"ru-KZ","status":"translation","text":"посещение состоялось: путник сошёл в дом"}],"name":"visit_occurred","package":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","parameters":[{"id":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#visit_occurred/arg/v","name":"v","type":{"name":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose#Visit"}}],"relationKind":"empirical","symbolKind":"relation"}],"package":{"name":"kz.corpus.aldar_kose","namespace":"urn:kz:corpus:clir:aldar-kose","semanticHash":"sha256:0000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000","version":"0.1.0"},"schemaVersion":"law.core.ir/0.2","semanticHash":"sha256:8382188d9dc97e5c21f4b93599e015cb6cd57129452c719eed9dc5fb6c86dfd3","semanticVersion":"0.1.0","strata":[]}